KİK Kararı: 2024/UH.IV-146 (25 Ocak 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/004
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 25.01.2024
Karar No : 2024/UH.IV-146
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Canip Yıldırım Özaltaş,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Toprak Mahsulleri Ofisi Adana Başmüdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1601169 İhale Kayıt Numaralı “TMO Adana Başmüdürlüğü İdari Binası ile 8 Daireli Lojman Binası Performans Analizlerinin Yapılması ve Teknik Raporlarının Hazırlanması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Toprak Mahsulleri Ofisi Adana Başmüdürlüğü tarafından 16.01.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “TMO Adana Başmüdürlüğü İdari Binası ile 8 Daireli Lojman Binası Performans Analizlerinin Yapılması ve Teknik Raporlarının Hazırlanması İşi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 12.01.2024 tarih ve 126945 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/62 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle; söz konusu ihale kapsamında mevcut binaların deprem dayanıklılık testlerinin yapılması ve ilgili raporların düzenlenmesi işlerinin Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ne göre yapılması gerektiği, riskli yapı tespiti lisans belgesinin mevcut binaların deprem etkisi altındaki performanslarının değerlendirilmesi ve güçlendirilmesine ilişkin olmadığı, bu nedenle yeterlik kriteri olarak İdari Şartname’nin 7.1.1’inci maddesinde yer alan riskli yapı tespiti lisans belgesi istenilmesinin rekabeti engellediği, söz konusu belgenin yeterlik kriteri olarak belirlenmemesi ve yalnızca iş deneyim belgesi istenilerek ihale sürecine devam edilmesi gerektiği iddialarına yer vermiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

…

(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın (EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir.

…

(11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan “Şikâyet Başvuru Dilekçesi Örneği”nin Ekler kısmındaki “Not” başlığı altında “3- İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda, şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan kurallardan, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, istekli olabilecek kişilerin ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim ve konsorsiyumu ifade ettiği anlaşılmaktadır.

İhale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak başvuruların ihale tarihinden önce yapılması gerektiği, bu aşamada başvuru sahibinin istekli olabilecek statüsünde olduğu, istekli olabileceklerin ise ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerektiği açıktır. Bu bağlamda, bu hususu tevsik etmek için İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 8’inci maddesinin onbirinci fıkrası ile gerçek veya tüzel kişinin ihale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak yapılan başvurularda, başvuru ehliyetine haiz olup olmadığının tespiti amacıyla şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunluluğu getirilmiş, e-şikâyet yoluyla gönderilen dilekçelerde ise faaliyete ilişkin EKAP'ta yer alan belgenin veya belgeye ait bilgilerin dilekçe ekine EKAP'tan aktarılacağı kurala bağlanmış, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğinin hangi belgelerle tevsik edileceği hususunda ise kısıtlayıcı bir belirleme yapılmamıştır.

Dolayısıyla ilana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikâyet) gönderilen idareye şikâyet dilekçelerinde ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belgenin veya bu belgeye ait bilgilerin dilekçe ekine EKAP’tan aktarılması gerekmektedir.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi tarafından ihale dokümanına yönelik olarak ihale dokümanını indirdiği tarihte (06.01.2024) idareye EKAP üzerinden e-şikâyet başvurusunda bulunulduğu, şikâyet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı belgede teyit adresi olarak 27.03.2023 tarihli ve 10798 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin 742’nci sayfasına atıf yapılan bilgilere yer verildiği görülmüştür. Söz konusu sayfa incelendiğinde “ticaret unvanı değişikliği” konularına yönelik hususların tescil edildiği, ancak başvuru sahibi isteklinin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla ihale dokümanına yönelik olarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak idareye e-şikâyette bulunan başvuru sahibi tarafından ilgili mevzuat hükümleri gereği e-şikâyet dilekçesi ekinde sunulan belgede, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğini tevsik eden bilgilerin yer almadığı görüldüğünden şikâyet başvurusunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onbirinci fıkrasına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca başvuru sahibi tarafından e-şikâyet dilekçesi ekinde sunulan faaliyete ilişkin evrakta ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğini tevsik eden belgeye ilişkin bilgilerin yer almadığı görüldüğünden şikâyet başvurusunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin 11’inci fıkrasına uygun olmadığı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca şekil yönünden “başvurunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuruya konu ihale Toprak Mahsulleri Ofisi Adana Başmüdürlüğü tarafından 16.01.2024 tarihinde yapılan “TMO Adana Başmüdürlüğü İdari Binası ile 8 Daireli Lojman Binası Performans Analizlerinin Yapılması ve Teknik Raporların Hazırlanması İşi” hizmet alımı ihalesi olup, 11 ihale dokümanı indirilen ihaleye 9 isteklinin katıldığı, henüz ihale komisyonu kararı alınmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi,

… İfade eder….” hükmü,

“İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir. …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “… (11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; … b) Başvuru ehliyeti, …yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir.

(3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikayet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir.

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan “Şikayet Başvuru Dilekçesi Örneği”nin “Ekler” kısmındaki “Not” başlığı altında “… 3- İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “…(8) Aday veya istekliler tarafından, yedinci fıkradaki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla başvuru veya teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu veya özel sektörde tek sözleşmeye dayalı olan yapılmış olan binalara yönelik deprem dayanımı incelemeleri ve deprem güvenliği çalışmaları ile güçlendirme projelerinin hazırlanması işleri veya kamu-özel kurum ve kuruluşlara yapılan her türlü uygulama proje hizmet alımı işleri benzer iş kabul edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ilana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak idareye yapılacak şikâyet başvurularında şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belgenin eklenmesi, EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikâyet) gönderilen şikâyet dilekçelerinde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belgenin veya bu belgeye ait bilgilerin dilekçe ekine EKAP’tan aktarılması gerekmektedir.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu ise idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi Canip Yıldırım Özaltaş tarafından ihale dokümanına ilişkin olarak ihale dokümanının edinildiği tarih olan 06.01.2024 tarihinde idareye e-şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikâyet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı belgede teyit adresi olarak 27.03.2023 tarih ve 10798 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin 742’nci sayfasına atıf yapıldığı, Gazetenin resmi internet adresi olan “www.ticaretsicil.gov.tr” üzerinden sorgulama yapıldığında 27.03.2023 tarih ve 107798 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesindeki bilgilerin anılan gerçek kişiliğin unvan değişşikliğinin tesciline ilişkin olduğu, gerçek kişiliğin kuruluşunun tesciline ilişkin 09.02.2011 tarih ve 7748 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde faaliyet konusuna ilişkin olarak “Teknik Proje Danışmanlık İnşaat Taahhüt İşleri” ifadesine yer verildiği görülmüştür.

Her ne kadar başvuru sahibinin ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin olarak şikâyet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı bilgide beyan edilen 27.03.2023 tarih ve 10798 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yer alan ilan gerçek kişiliğin unvan değişikliğinin tesciline ilişkin olsa da gerçek kişiliğin kuruluşunun tescilindeki ticaret unvanının “Canip Yıldırım Özaltaş-Teknik Proje Danışmanlık İnşaat Taahhüt İşleri” olduğu, faaliyet konusu olarak “Teknik Proje Danışmanlık İnşaat Taahhüt İşleri” ifadesine yer verildiği, unvan değişikliğinden önceki ticaret unvanında da “Teknik Proje Danışmanlık İnşaat Taahhüt İşleri” ifadesinin bulunduğu, şikâyet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı belgede Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin tarih, sayı ve sayfa bilgisi yanında Gazete’nin resmi internet sayfası olan “www.ticaretsicil.gov.tr” adresi bilgisine de yer verildiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin 8’inci fıkrası gereği, katılım ve yeterlik kriterleri ile sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgilerin değerlendirmesinin EKAP veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgelerin esas alınarak yapılması gerektiği, buna göre gerçek kişiliğin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğinin teyidinin beyan etmiş olduğu internet sayfası üzerinden tescili ve ilanı yapılan bilgilerin esas alınarak değerlendirilmesi gerektiği, unvan değişikliğinden önceki ticaret unvanında ve faaliyeti konusunda yer alan “Teknik Proje Danışmanlık İnşaat Taahhüt İşleri” ibaresinden gerçek kişiliğin proje danışmanlık hizmetleri alanında faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, başvuruya konu ihalenin konusunun “TMO Adana Başmüdürlüğü İdari Binası ile 8 Daireli Lojman Binası Performans Analizlerinin Yapılması ve Teknik Raporların Hazırlanması İşi” hizmet alımı olduğu, ihalede kamu veya özel sektörde tek sözleşmeye dayalı olarak yapılmış olan binalara yönelik deprem dayanımı incelemeleri ve deprem güvenliği çalışmaları ile güçlendirme projelerinin hazırlanması işleri veya kamu-özel kurum ve kuruluşlara yapılan her türlü uygulama proje hizmet alımı işlerinin benzer iş olarak tanımlandığı, benzer iş tanımının geniş yorumlanması gerektiği, buna göre Bina Performans Analizlerinin Yapılması ve Teknik Raporların Hazırlanması İşi hizmeti alımının da Teknik Proje Danışmanlık hizmeti alımı kapsamında olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiği, bu hususun başvuru sahibi gerçek kişiliğin unvan değişikliğinden önceki kuruluş tescilindeki ticaret unvanından ve faaliyet konusundan da anlaşıldığı, başvuru sahibinin şikâyet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı bilgide beyan edilen 27.03.2023 tarih ve 10798 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yer alan ilanın gerçek kişiliğin unvan değişikliğinin tesciline ilişkin olmasının başvuru sahibinin ihale konusu alanda faaliyet göstermediği sonucunu doğurmayacağı, buna göre başvurunun şekil yönünden mevzuata uygun olduğu, bu nedenle de başvuruya ilişkin olarak esasın incelenmesine geçilerek esastan karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar ve değerlendirmeler doğrultusunda başvurunun esasının incelenerek sonucuna göre esastan karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.