KİK Kararı: 2024/UH.II-952

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/030
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 31.07.2024
Karar No : 2024/UH.II-952
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Bilge Can İnşaat Nak. Tem. Taah. İşl. Gıd. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elazığ Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/583119 İhale Kayıt Numaralı “Kentsel Temizlik Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Sürücüsüz Araç Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elazığ Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 05.06.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kentsel Temizlik Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Sürücüsüz Araç Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Bilge Can İnşaat Nak. Tem. Taah. İşl. Gıd. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 17.05.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.05.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.05.2024 tarih ve 146808 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.05.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/633 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1)İdari Şartname’nin “Teklif fiyatına dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ihale konusu işte kullanılacak araçlara ait akaryakıt, motor yağı gibi giderlerin teklif fiyatına dahil olduğunun düzenlendiği, ancak anılan Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde fiyat farkı hesaplanmasında kullanılacak b2 katsayısının belirlenmediği, bahse konu hususun isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde oluşturmasına engel teşkil edeceği,

2. Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde ihale konusu işte kullanılacak araçların teknik özelliklerinin düzenlendiği, bahse konu düzenlemede ifade edilen araçlara ilişkin teknik özelliklerin çoğunlukla Ford ve Mitsubishi marka araçları işaret ettiği, ihale konusu işin mevcut yüklenicisinin envanterinde kayıtlı araçların markaları dikkate alınarak idarece başvuruya konu ihaleye çıkıldığının anlaşıldığı, şöyle ki; araçların model yılı ve araçların motor silindir hacmine ilişkin düzenlemelerinin söz konusu işin mevcut yüklenicisine avantaj sağlanarak rekabet ilkesinin zedelediği, bunun yanı sıra, ihale konusu işte kullanılacak araçların 2015 ve üzeri model yılı olması gerektiğine yönelik doküman düzenlemesi yerine araçlara ilişkin istenilen model yılının net bir şekilde belirtilmesi gerektiği, diğer bir ifadeyle, ihale konusu işte kullanılacak araçların amortisman sürelerinin belirtilmesi gerektiği, 2015 model yılındaki bir çöp kamyoneti ile 2021 model yılındaki bir çöp kamyonetinin edinim bedelleri arasında büyük bir fark olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn AYn Yn Gn Mn

Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——

İo AYo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

…

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

…

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

…

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kentsel Temizlik Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Sürücüsüz Araç Kiralama İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje No'su (Yapım İşlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: Toplam 82 adet sürücüsüz araç kiralanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Elazığ Belediye sınırları ve mücavir alan/Elazığ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyatına dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Hizmetin ifasında kullanılacak; makina ekipman, araçlara ait MTV, kasko ve zorunlu trafik sigortaları, amortisman, araç kiralama, tamir-bakım, onarım, yedek parça, motor yağı, üstüpü, lastik, fenni muayene, egzoz gazı emisyon ölçümü, araç giydirme ve araç takip sistemi vb. giderleri ve ihale kapsamında çalıştırılacak tüm araçların, akaryakıt ve yakıt katkısı ile kullanacağı temizlik ve dezenfektasyon malzemesi giderleri teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

EKAP üzerinden yapılan sorgulamada; 03.06.2024 tarihinde başvuruya konu ihaleye ilişkin yayımlanan son ihale dokümanı içeriğinde yer alan İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)

Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo

Formülde yer alan; F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hak edişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.

Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

0,32

AYo, AYn

Motorin

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

0

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

0,03

Go, Gn

Endeks tablosunun "Genel" sütunundaki sayı

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

0,65

Mo, Mn

Endeks tablosunun 28 numaralı "Makine ve ekipmanlar b.y.s." sütunundaki sayı

düzenlemesinin,

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 1095 (BinDoksanBeş) gündür.

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan formüllerdeki a1 katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını, a2 katsayısının, haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını, b1 katsayısının akaryakıtın ağırlık oranını, b2 katsayısının diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını, b3 katsayısının malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını ve c katsayısının makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını ifade ettiği,

Bahse konu Esaslar’daki 5’inci maddenin üçüncü fıkrasında; ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek idare tarafından ihale dokümanında gösterilmesinin ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesinin zorunlu olduğunun hüküm altına alındığı, aktarılan hükümler çerçevesinde; idare tarafından öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayılarının belirleneceği ve bu katsayıların toplamının birden (1.00) çıkarılması sonucunda bulunan sayının a1 katsayısı olarak alınacağı anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu edilen İdari Şartname'nin "Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde fiyat farkı hesaplanmasında kullanılacak formülde yer alan haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını ifade eden a1 katsayısının 0, haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını ifade eden a2 katsayısının 0, akaryakıtın ağırlık oranını ifade eden b1 katsayısının 0,32, malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını ifade eden b3 katsayısının 0,03 ve makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını ifade eden c katsayısının 0,65 olarak düzenlendiği tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde; başvuruya konu ihalenin “Kentsel Temizlik Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Sürücüsüz Araç Kiralama İşi” olduğu, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin formülde kullanılacak ve teklif fiyatına dahil giderler arasında sayılan akaryakıtın ağırlık oranını ifade eden b1 katsayısının 0,32, başvuru konusu işin niteliği bakımından önem arz eden makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını ifade eden c katsayısının 0,65 ve son olarak malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını ifade eden b3 katsayısının 0,03 olarak düzenlendiği, ihale konusu işin niteliği ve söz konusu işte kullanılacak girdiler göz önüne alındığında; idare tarafından ihale konusu işin gerçekleştirilmesi bakımından ana unsur niteliğinde değerlendirilemeyecek b2 katsayısının 0 olarak belirlenmesinin mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. …” hükmü,

Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin “Talep Edilen Araçlara İlişkin Sayısal Bilgiler” başlıklı 5’inci maddesinde

Sıra No

Talep Edilen Araçlar

Sayısı

1

14-16 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

8 Adet

2

11-13 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

13 Adet

3

9-10 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

11 Adet

4

7-8 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

3 Adet

5

2-3 m³ Mini Damperli Çöp Aracı

3 Adet

6

8-10 Ton Arazöz

5 Adet

7

İbadethane Mobil Temizlik Aracı

1 Adet

8

Buharlı Mobil Temizlik Aracı

3 Adet

9

Çekici Tır (Semi-treyler)

4 Adet

10

5-6 m³ Süpürge Aracı

6 Adet

11

7-8 m³ Süpürge Aracı

7 Adet

12

1,5-2 m³ Hidrostatik Süpürge Aracı

3 Adet

13

(4x2) Lastik Tekerlekli Kazıcı Yükleyici

1 Adet

14

13-16 Ton Damperli Kamyon

1 Adet

15

Damperli Çift Kabin Kamyonet

11 Adet

16

Kasalı Çift Kabin Kamyonet (Uzun Şase)

1 Adet

17

34+1 Otobüs

1 Adet

Talep Edilen Toplam Araç Sayısı

82 Adet

5.1 Teklif verilecek bütün araçların modelleri 2015 ve üzeri olacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Araç Özellikleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “… 6.2. 14-16 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu Çalıştırılması

Bu işte çalıştırılması öngörülen gövde hacmi 14-16 m³ kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı çöp toplama kamyonu, minimum 190 Kw motor gücüne sahip, en az 6.000 cc motor hacminde (şase 4x2 ) kamyon olacaktır. …

6.3. 11-13 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

Bu işte çalıştırılması öngörülen gövde hacmi 11-13 m³ kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı çöp toplama kamyonu, minimum 120 Kw motor gücüne sahip, en az 3.900 cc motor hacminde, (şase 4x2 ) kamyon olacaktır. …

6.4. 9-10 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

Bu işte çalıştırılması öngörülen gövde hacmi 9-10 m³ kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı çöp toplama kamyonu, minimum 110 Kw motor gücüne sahip, en az 3.500 cc motor hacminde (şase 4x2 ) kamyon olacaktır. …

6.5. 7-8 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

Bu işte çalıştırılması öngörülen gövde hacmi 7-8 m³ kapasiteli çöp toplama kamyonu, minimum 100 Kw motor gücüne sahip, en az 2.900 cc motor hacminde (şase 4x2) kamyon olacaktır. …

6.6. 2-3 m³ Mini Damperli Çöp Aracı

Bu işte çalıştırılması öngörülen en az 2-3 m³ kapasiteli mini damperli çöp aracı, minimum 90 Kw motor gücünde, en az 2.000 cc motor hacminde, manüel veya otomatik şanzıman donanıma sahip, açık kasa araç olacaktır. 14-16m3, 11-13m3, 9-10m3, 7-8m3 hacimli çöp kamyonlarının ve çöp konteynerlerine boşaltabilme özelliğine sahip olmalıdır.

6.7. 8-10 Ton Depo Kapasiteli Su Tankeri (Arazöz)

Bu işte çalıştırılması öngörülen 8-10 ton depo kapasiteli su tankeri minimum 120 Kw motor gücüne sahip, en az 3.500 cc motor hacminde olacaktır. …

6.8. Buharlı Mobil İbadethane Temizlik Aracı

Aracın motoru en az 120 KW gücünde olacaktır. …

6.9. Buharlı Mobil Temizlik Aracı

Minimum 90 Kw motor gücüne sahip, en az 2.000 cc motor hacminde en az 14 m³ kapasiteli koltuksuz panelvan kamyon üzerine monte edilmiş olacaktır. …

6.10. Çekici Tır ve Semi-treyler

Bu işte çalıştırılması öngörülen çekici tır minimum 280 Kw motor gücüne sahip, en az 10.000 cc motor hacminde olacaktır. …

6.11. 5-6 m³ Süpürge Aracı

Bu işte çalıştırılması öngörülen 5-6 m³ kapasiteli süpürge aracı, minimum 100 Kw motor gücüne sahip, en az 3.500 cc motor hacminde olacaktır. …

6.12. 7-8 m³ Süpürge Aracı

Bu işte çalıştırılması öngörülen 7-8 m³ kapasiteli süpürge aracı, minimum 120 Kw motor gücüne sahip, en az 5.000 cc motor hacminde olacaktır. …

6.13. 1,5-2 m³ Hidrostatik Süpürge Aracı

Motor gücü en az 30 Kw, hidrostatik yürüyüşlü, standart konteynerlere ve çöp kamyonlarına boşaltma yapabilir özellikte olmalıdır. …

6.14. (4x2) Lastik Tekerlekli Kazıcı Yükleyici:

Bu işte çalıştırılması öngörülen Lastik Tekerlekli Kazıcı Yükleyici minimum 60 KW motor gücünde ve çalışma ağırlığı en fazla 12.500 kg. olacaktır.

6.15. 13-16 m³ Kapasiteli Açık Damperli Kamyon

Bu işte çalıştırılması öngörülen 13-16 m3 arasında taşıma kapasiteli, en az 200 KW motor gücünde, en az 5.000 cc motor hacminde, hidrolik tertibatlı olacaktır. …

6.16. Damperli Çift Kabin Kamyonet

Çift kabinli araç, arazide kullanılacak olup en az 90 KW motor gücünde, en az 1.900 cc motor hacminde, en az (5+1) koltuk kapasiteli ve damperli olacaktır. …

6.17. Kasalı Çift Kabin Kamyonet (Uzun Şase)

Çift kabinli araç, arazide kullanılacak olup en az 90 KW motor gücünde, en az 1.900 cc motor hacminde en az (5+1) koltuk kapasiteli ve kasalı olacaktır. …

6.18. 34+1 Kişilik Otobüs

Araç en az 4.000 cc motor hacminde ve en az 34+1 kişi kapasiteli olacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; ihale konusu işin özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle Teknik Şartnamede belirlenecek kriterlerin idarelerin asgari ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olarak rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde hazırlanması gerektiği, bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan alımın tespiti, gerek ihale konusu hizmet alımının miktar ve niteliklerini dikkate alarak Teknik Şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu, ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri çerçevesinde kullanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde; başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’de ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin asgari model yılı kriterinin belirlendiği, işin başlangıç tarihinin 2024 yılı ve işin süresinin ise işe başlamadan itibaren 1095 gün olduğu, ihale konusu işte kullanılacak araçların 2015 ve üzeri model yılı olmasının ihale dokümanında net bir şekilde belirlendiği, başvuruya konu ihalenin tarihi ve ihale konusu işin süresi göz önüne alındığında araçların model yılına ilişkin yapılan söz konusu sınırlandırmanın uygun olarak değerlendirilebileceği, ayrıca başvuru sahibinin iddiasının aksine, araçların model yılına göre farklı amortisman sürelerinin ve edinim bedellerinin olması hususunun basiretli bir tacir olarak isteklilerin göz önünde bulundurması gereken bir husus olduğu,

Bunun yanı sıra, idare tarafından ihale dokümanında ihale konusu işte kullanılacak araçların motor hacmine ilişkin asgari sınırlamalar belirlendiği, idarenin ihtiyacını karşılama noktasında ihale konusu araçların teknik kriterlerini belirlerken takdir yetkisi olduğu göz önüne alındığında; söz konusu düzenlemelerin belli bir marka ve/veya modeli işaret ettiğinden söz edilemeyeceği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 17 Mayıs 2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan tasarruf tedbirlerine ilişkin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde“…GENEL İLKELER

Kamu kurum ve kuruluşları kendi kuruluş mevzuatında belirtilen faaliyet alanları ile doğrudan ilgili olmayan herhangi bir harcama veya taahhütte bulunmayacak, ihale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgisi olmayan unsurları dâhil etmeyeceklerdir.

…

TAŞINMAZ EDİNİLMESİ, KİRALANMASI VE KULLANILMASI

Kamu kurum ve kuruluşları tarafından 3 yıl süreyle yurt içinde ve yurt dışında hiçbir şekilde yeni hizmet binası alınmayacak, kiralanmayacak, yapılmayacak veya bu amaçla arsa veya arazi satın alınmayacak, kamulaştırılmayacaktır.

…

RESMÎ TAŞITLARIN EDİNİLMESİ VE KULLANILMASI

Kamu kurum ve kuruluşlarınca, 3 yıl süreyle her ne şekilde olursa olsun yeni taşıt edinilmeyecektir. Ancak, savunma ve güvenlik hizmetleri için ihtiyaç duyulan taşıtlar ile ambulans ve itfaiye araçları acil ve zorunlu hallerde edinilebilecektir. Mevcut taşıtlar ihtiyaç analizleri ve tasarruf anlayışı çerçevesinde ivedilikle gözden geçirilecektir. Ekonomik ömrünü tamamlamış taşıtlar tasfiye edilecek, ihtiyaç fazlası taşıtlar ise tasfiye edilmek ya da ihtiyacı olan kurumlara devredilmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilecektir. Kamu kurum ve kuruluşlarınca hizmet alımı suretiyle kullanılan mevcut taşıtlar, sözleşme süresi sonunda izin alınmadan yeniden kiralanmayacaktır.

…

HABERLEŞME GİDERLERİ

Kamu kurum ve kuruluşlarının harcama yetkilileri, haberleşme giderlerini hizmet gerekleri ve teknolojik imkânlar çerçevesinde gözden geçirerek kaynakların verimli kullanılması hususunda sayı, tutar veya kullanım kısıtlamaları da dâhil gerekli her türlü tedbiri alacaklardır.

…

PERSONEL GÖREVLENDİRMELERİ

Kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet içi eğitim, konferans, seminer, çalıştay, sempozyum, toplantı, organizasyon ve benzeri her türlü faaliyetlerinin uzaktan erişim yöntemleriyle yapılması esastır. Söz konusu faaliyetlerin yüz yüze yapılmasının zorunluluk arz ettiği durumlarda kamu tesisleri kullanılacak, bu faaliyetler mümkün olduğunca kamu personeli tarafından yürütülecek, görev süresi ve görevli sayısı asgari seviyede tutulacaktır.

…

KIRTASİYE VE DEMİRBAŞ ALIMLARI

Kamu kurum ve kuruluşlarınca zorunlu haller hariç olmak üzere 3 yıl süreyle büro malzemesi, makine ve teçhizat, tefrişat, bilgisayar ve donanımı ile benzeri demirbaş alımı yapılmayacaktır. Bu varlıklar, ekonomik ömrü tamamlanmadan hiçbir şekilde elden çıkarılmayacaktır.

…

TEMSİL, TÖREN, AĞIRLAMA VE TANITIM GİDERLERİ

…

Uluslararası toplantılar ile millî bayramlar hariç açılış, konferans, seminer, yıl dönümü ve benzeri kutlama ve organizasyonlara ilişkin faaliyetler nedeniyle gezi, kokteyl, yemek ve benzeri davetler düzenlenmeyecek, hediye verilmeyecek ve diğer adlar altında ödeme yapılmayacaktır.

…

ENERJİ VE SU ALIMLARI

Kamu kurum ve kuruluşları, enerji maliyetlerini azaltmak amacıyla Kamu Binalarında Tasarruf Hedefi ve Uygulama Rehberinde yer alan tasarruf önlemlerine uyacaklardır. Ayrıca doğalgaz ve elektrik enerjisi tedarikinde serbest tüketici kriterlerini sağlayan binalarda ihale usulleri uygulanarak enerji giderlerinin azaltılmasına yönelik gerekli tedbirler alınacaktır. Genel aydınlatmada LED dönüşümü ve diğer tasarruf sağlayıcı tedbirler ivedilikle uygulamaya geçirilecektir. Kamu bina ve tesislerinde enerji verimliliğini artıran uygulamalar geliştirilecek, yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanılması hususunda azami gayret gösterilecektir.

…

PERSONEL SERVİSİ HİZMETİNE İLİŞKİN GİDERLER

Savunma ve güvenlik hizmetleri hariç; kamu kurum ve kuruluşlarınca toplu taşıma olan yerlerde personel servisi hizmeti sonlandırılacak, hizmet alımı suretiyle sağlanan personel servisi hizmeti ise sözleşme süresinin bitimine kadar devam edebilecektir. Kamu kurum ve kuruluşları, toplu taşıma olmayan yerlerde ilgili mevzuatına uygun olarak sağlayacakları personel servis hizmetinde en etkin ve ekonomik yöntemleri tercih edecekler; personel servisi temininin hizmet alımı suretiyle sağlanması durumunda aşağıda belirtilen kriterlere uyacaklardır:

Yakın yerleşkelerdeki kamu kurum ve kuruluşlarının personel servisi hizmetini birlikte ihale etmeleri esas olacaktır.

Personel servisi hizmetinden fiilen yararlanan kişi sayısının araç kapasitesinin yüzde 70’inin altında olması durumunda ilgili hatta servis sunumu yapılmayacaktır.

Personel servisi ihale şartnamelerinde araç yaşı kriteri belirlenirken model yılı yeni araçlar yerine maliyet tasarrufu sağlayacak şekilde 6/2/2004 tarihli ve 2004/6801 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine uygun olarak model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.

DİĞER HUSUSLAR

…

Bu Genelgenin uygulanması ile ilgili olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirler alınacak, her kademedeki yönetici tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olacaktır.

…

Bu Genelgede belirtilen hükümler hilafına ortaya çıkabilecek zorunlu ihtiyaçların karşılanabilmesi veya izin gerektiren durumlar için bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer idareler bakımından Cumhurbaşkanlığından, il özel idareleri bakımından İçişleri Bakanlığından, belediyeler bakımından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınacaktır. Ancak kamu idareleri Cumhurbaşkanlığından izin talebinde bulunmadan önce Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığından görüş alacaktır. Bakanlıkların merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatlan, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları bakımından istenecek izin talepleri münhasıran bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından hassasiyetle değerlendirildikten sonra gönderilecektir. İl özel idareleri ve belediyeler bakımından izin ilgili bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından verilecektir.

Bu Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihaleleri gözden geçirilecek ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir.

Genelgenin yayımından önce yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde, bu Genelge kapsamına giren hususlarla ilgili münferit olarak izin alınmış iş ve işlemler için bu Genelgenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay içerisinde yeniden izin alınacaktır...” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Resmi Gazetede 17 Mayıs 2024 tarihinde yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde yer verilen düzenlemelerden;

Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin gözden geçirileceği ve Genelge hükümlerine uygun olmayan ihalelerin iptal edileceği,

Genelgede belirtilen hükümler hilafına ortaya çıkabilecek zorunlu ihtiyaçların karşılanabilmesi veya izin gerektiren durumlar için bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer idareler bakımından Cumhurbaşkanlığından, il özel idareleri bakımından İçişleri Bakanlığından, belediyeler bakımından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınacağı,

Bakanlıkların merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatları, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları bakımından istenecek izin taleplerinin münhasıran bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından hassasiyetle değerlendirildikten sonra gönderileceği, İl özel idareleri ve belediyeler bakımından ise izin talebinin ilgili bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından verileceği,

Genelgenin uygulanması ile ilgili olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirlerin alınacağı, her kademedeki yöneticinin tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olacağı,

Genelge hükümlerinin bakanlıklarda bakan veya bu konuda görevlendirilen bakan yardımcısı, kurumlarda üst yöneticiler, il özel idarelerinde ve illerde valiler, belediyelerde ise belediye başkanları tarafından hassasiyetle izleneceği ve denetleneceği, aksine hareket edenler hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılacağı, bu yöneticilerin Genelgenin uygulanmasından öncelikle sorumlu olacağı anlaşılmaktadır.

İnceleme sürecinde, başvuruya konu ihalenin yukarıda aktarılan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yönünden idarece değerlendirilmesini teminen 11.06.2024 tarih ve 55142 sayılı yazıyla “…İdareniz tarafından anılan Genelge açıklamalarına ilişkin bir işlem tesis edilip edilmediği hususu ile yeni bir işlem tesis edilecekse bu hususlar hakkında tarafımıza ivedilikle bilgi verilmesi… ” ifadelerine yer verilerek idareden bilgi talep edilmiştir.

İhaleyi gerçekleştiren idare tarafından gönderilen cevap yazısında “Müdürlüğümüzce 13.06.2024 tarihinde 2024/583119 İKN ile ihalesi yapılan “Kentsel Temizlik Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Sürücüsüz Araç Kiralama” hizmet alımı işinde kullanılacak araçlar için 2024/7 sayılı ve Tasarruf Tedbirleri konulu Genelgesi gereği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan gerekli izin oluru alınmıştır. …” gerekçesiyle ihale sürecine devam edileceği bilgisinin verildiği ve yazının ekinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen izin yazısının yer aldığı görülmüş olup 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi hükümlerinin uygulanmasında öncelikli olarak Genelge’de belirtilen yöneticilerin sorumlu olacağı, mevcut durumda da ilgili Bakanlık tarafından ihale sürecinin gözden geçirildiği ve değerlendirmede bulunularak ihale sürecine devam edilmesine karar verildiği tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.