KİK Kararı: 2024/UH.II-705

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/022
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 29.05.2024
Karar No : 2024/UH.II-705
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İpekyolu Organizasyon Taahhüt ve Yemek Üretim San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bursa Uludağ Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/475602 İhale Kayıt Numaralı “Yemek ve Kahvaltı Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bursa Uludağ Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 07.05.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yemek ve Kahvaltı Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak İpekyolu Organizasyon Taahhüt ve Yemek Üretim San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.04.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 08.05.2024 tarih ve 143723 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.05.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/559 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, yemek üretiminin idarenin mutfağında (Bursa Uludağ Üniversitesi’ne ait mutfakta) gerçekleştirileceği göz önünde bulundurulduğunda, ihale ilanının 4.3.2’nci maddesi ile İdari Şartname'nin 7.5.4'üncü maddesinde düzenlenen TS 13075 - (Gıda üretim ve Satış Yerlerinde Hijyen ve Sanitasyon için Genel Kurallar Standardına Uygun Hizmet Veren Belgesi) yeterlik belgesinin istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca dokümanda söz konusu hizmet yeterlik belgesinin, belge/standart numarasının hatalı olduğu, Türk Standartları Enstitüsü’nün resmi internet sitesinde “Gıda üretim ve satış yerlerinde hijyen ve sanitasyon için genel kurallar” başlıklı standardın numarasının TS 13027 olduğu dolayısıyla TS 13027 numaralı standarda ilişkin hizmet yeterlik belgesi istenilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 74.6’ncı maddesine aykırı olduğu bu nedenle bahse konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

3. İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,

…

6. İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,

…

8. İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslararası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “(1) İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 65’inci maddesinde “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır. Hizmet alımı ihalelerinde istenilecek belgeler, hizmet alımının yaklaşık maliyet değerine göre belirlenmiş olup (Ek-H.1)’de yer alan tabloda gösterilmiştir. …” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 74’üncü maddesinde “74.1. İdareler, ihale konusu işin niteliğini ve uygulama yönetmeliklerinin bu konuyu düzenleyen maddelerini esas alarak, ihale dokümanında kalite ve standart belgelerine ilişkin düzenleme yapabilirler. İhale konusu ile ilgisi bulunmayan veya işin niteliğinin gerektirmediği kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesi, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine aykırılık teşkil edecektir.

74.2. İdarece kalite ve standarda ilişkin belge istenmesi durumunda, standarda ilişkin tanıma (kritere), belgenin başvuru veya teklif kapsamında istenmesi halinde ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede, yükleniciden istenmesi halinde ise teknik şartnamede yer verilecektir.

…

74.5. Hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin istenip istenmeyeceği, 74.7. maddesindeki açıklama ve aşağıdaki esaslara uygun olarak idarelerce belirlenecektir.

74.5.1. İdarelerin kendi hizmet binalarında veya diğer görev sahalarında gerçekleştirilen hizmet alımı ihaleleri (örneğin; temizlik, özel güvenlik, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri gibi) ile personel/ öğrenci taşıma hizmetleri ve araç kiralama hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi istenmeyecektir. …” açıklaması,

İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.3.3 Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

TS 13075- Gıda üretim ve Satış Yerlerinde Hijyen ve Sanitasyon için Genel Kurallar Standardına Uygun Hizmet Veren Belgesi

…” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Yemek ve Kahvaltı Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

..

e) Miktarı:

1.000.000 adet 1 öğünde 4 çeşitten oluşan öğle ve akşam yemeği, 200.000 adet 1 öğünde 5 çeşitten oluşan öğle yemeği ve 12.500 adet 1 öğünde 10 çeşitten oluşan kahvaltı hizmeti alınacaktır. Malzeme dahil yemek Üniversiteye ait mutfakta hazırlanarak, yemekhaneye taşınması, dağıtımı, servisi, bulaşığı, temizliği ile ilgili tüm hizmetleri kapsamaktadır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bursa Uludağ Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı mutfak ve yemekhane” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

TS 13075- Gıda üretim ve Satış Yerlerinde Hijyen ve Sanitasyon için Genel Kurallar Standardına Uygun Hizmet Veren Belgesi

Tek ortağın sunması yeterlidir.

..” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde

“…
48.2-Yemek üretiminin gerçekleştirildiği idare mutfağında üretimi engelleyecek koşullar ( deprem, yangın, sel, büyük tadilat vb.) oluşabilir. Bu durumda hizmetin aksatılmaması için; Bursa Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde, ihale tarihi itibariyle geçerli olan Gıda Üretim İzin Belgesi veya İşletme Kayıt Belgesine sahip, ihale tarihi itibariyle geçerliliği olan TSE Hizmet Yeterlilik Belgesine sahip, ihale tarihi itibariyle geçerliliği olan Ticaret Odasından alınmış günlük en az 5000 porsiyon yemek üretim kapasitesi olan yemek üretim tesisiyle, sözleşme süresince (12 ay) noter onaylı kira sözleşmesini sözleşme yaptıktan sonra ancak işe başlamadan önce idareye teslim edecektir. ..” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.07.2024; işi bitirme tarihi 30.06.2025

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Bursa Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı bünyesindeki mutfak ve yemekhanelerde Üniversitemiz mensubu öğretim üyesi ve idari personele verilecek öğle yemeği; öğrencilere verilecek öğle ve akşam yemeği ile Nilüfer Hatun Konukevi’nde verilecek kahvaltının, Bursa Uludağ Üniversitesi’ne ait mutfakta yapılarak, yemekhanelere dağıtımı, servisi, bulaşığı ve yemek verdiği yerlerin temizliği ile ilgili tüm hizmetleri kapsamaktadır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İşin tanımı” başlıklı 4’üncü maddesinde “Yüklenici, öğrenciye öğle-akşam; personel ve öğretim üyelerine BUÜ ait mutfakta yapacağı yemeğini sözleşme süresince;

Teknik Şartname ekinde bulunan gıda evsaflarına uygun malzeme kullanarak,

Teknik Şartname ekinde bulunan standart gramajlara uygun, lezzet, görüntü (şekil, kıvam, renk uyumu) açısından kaliteli, miktar itibariyle yeterli, profesyonel bir teknikle yemekleri hazırlayarak,

Malzeme alımı, hazırlık, pişirme, taşıma, servis ve sonrasında optimum hijyen şartlarına uyarak,

Bursa Uludağ Üniversitesi’ne ait mutfakta, yemek üretimi ve servis verdiği her birimde bulaşık-temizlik ve dezenfeksiyonunu yerine getirmek suretiyle hizmetini yürütecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

09.05.2024 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı incelendiğinde; başvuruya konu ihalenin Bursa Uludağ Üniversitesi tarafından 09.05.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2024/475602 İhale Kayıt Numaralı Yemek ve Kahvaltı Hizmeti Alımı” ihalesi olduğu, bahse konu ihalede 37 adet ihale dokümanı indirildiği ve toplamda 13 istekli tarafından teklif verildiği, 4 isteklinin teklifinin geçici teminat mektubunun uygun olmadığı gerekçesiyle, 9 isteklinin teklifinin ise yaklaşık maliyet üzerinde olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, daha sonra söz konusu komisyon kararında “…verilen tekliflerin idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin üzerinde olması ve yeterli ödeneğin bulunmaması nedeniyle söz konusu ihale iptal edilmiş olup,…” gerekçe gösterilerek bahse konu ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin ihalede teklif sunmadığı ve iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamalarına göre, idarelerin ihale dokümanında kalite ve standarda ilişkin belgelerle ilgili düzenleme yapabilecekleri, kendi hizmet binalarında gerçekleştirilen hizmetler ile niteliği gereği hizmet yeterlik belgesi istenmesi uygun olmayan ihalelerde hizmet yeterlik belgelerinin istenemeyeceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemelerinden uyuşmazlığa konu ihalenin Bursa Uludağ Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı’nca gösterilecek olan idare mutfağında yemek üretiminin gerçekleştirilmesi ve akabinde idareye bağlı öğrenci ve personel yemekhanelerine yemeğin taşınması, dağıtımı ve sonrası işlerini kapsadığı, Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemelerinden yemeğin idareye ait mutfak/mutfaklarda üretileceği anlaşılmaktadır.

İhale İlanı’nın 4.3’üncü ve İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddelerinde yer alan düzenlemelerden, TSE'den alınmış ve ihale tarihi itibariyle geçerliliği olan; TS 13075- Hizmet Yeterlilik Belgesine ait bilgilerin Yeterlilik Bilgileri Tablosunun ilgili bölümünde belirtilmesinin bir yeterlik kriteri olarak belirlendiği ayrıca ihaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi durumunda iş ortaklığını oluşturan tek bir ortak tarafından ihale tarihi itibariyle geçerli ilgili kuruluşlardan alınan TS 13075 Hizmet Yeterlilik Belgesinin sunulması gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasında belirttiği ve İhale İlanı’nın 4.3.3’üncü maddesi ile İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesi kapsamında isteklilerden yeterlik bilgileri tablosunda bilgilerine yer verilmesi istenilen;

İhale dokümanında istenen TSE 13075 numaralı ve “Gıda üretim ve Satış Yerlerinde Hijyen ve Sanitasyon için Genel Kurallar Standardına Uygun Hizmet Veren Belge” kapsamlı hizmet yeterlik belgesine ilişkin Türk Standartları Enstitüsü’nün resmi internet sitesinde yapılan sorgulamada TSE 13075 numaralı standardın açıklamasının “Gıda Maddeleri Taşıma Hizmetleri İçin Genel Kurallar Hizmet Yeterlilik Belgesi” olduğu,

TS 13075 numaralı ham, yarı mamul ve mamul gıda maddeleri, gıda katkı maddeleri ile işlenmeye mahsus yan ürünler ve gıda ambalâjlarının bir yerden başka bir yere taşınmasında uyulacak idari-işletme kuralları ile taşıma araçlarının özellikleri, gıda taşıma hizmeti veren işyerleri ve çalışanların özellikleri ile ilgili kurallarını kapsadığı,

Ancak TS 13075 numaralı istenen belgenin yanında yazılan açıklamanın “Gıda üretim ve Satış Yerlerinde Hijyen ve Sanitasyon için Genel Kurallar Standardına Uygun Hizmet Veren Belge” olduğu, söz konusu açıklamanın ise TS 13027 numaralı standarda ait olduğu ve TS 13027 numaralı standardın ise gıda imal yeri sosyal tesisleri, işletmenin çevresi, yakıt depoları ve sistemleri, aydınlatma ve ısıtma sistemi, depolama yerleri, üretimde kullanılan alet ve donanımlar, çalışanlar ile ilgili dezenfeksiyon ve sterilizasyon kurallarını kapsadığı anlaşılmıştır.

İhale İlanı’nın 4.3’üncü ve İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddelerinde yer alan düzenlemelerden, TS 13075 “Gıda üretim ve Satış Yerlerinde Hijyen ve Sanitasyon için Genel Kurallar Standardına Uygun Hizmet Veren Belgesi” Yeterlilik Belgesine ait bilgilerin Yeterlilik Bilgileri Tablosunun ilgili bölümünde belirtilmesinin bir yeterlik kriteri olarak belirlendiği,

Anılan resmi internet sitesinde 13075 numaralı standardın açıklamasının “Gıda Maddeleri Taşıma Hizmetleri İçin Genel Kurallar Hizmet Yeterlilik Belgesi” olması gerektiği ancak dokümanda “Gıda üretim ve Satış Yerlerinde Hijyen ve Sanitasyon için Genel Kurallar Standardına Uygun Hizmet Veren Belge” olarak düzenlendiği, söz konusu açıklamanın TSE 13027 standardına ait olduğu ve bu standardın yemek üretiminin idare mutfağında yapılacağı durumlarda istenilemeyeceği, dokümanda TSE standardının numarasının ve açıklamasının birbirine uygun olarak yazılması gerektiği, dolayısıyla dokümanda hangi standarda ait belgenin istendiğinin anlaşılamadığı ve anılan Tebliğ’in 74.6’ncı maddesi gereği bu hususun isteklileri tereddüde düşüren nitelikte ve teklif vermeye engel bir düzenleme olduğu anlaşılmış olup söz konusu iddia yerinde görülmüştür.

Öte yandan söz konusu yukarıda aktarılan gerekçelerle ihalenin iptal edilmesi gerektiği ancak 09.05.2024 tarihli ihale komisyonu kararıyla şikâyete konu ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu tüm iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 118.286,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1)Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.