KİK Kararı: 2024/UH.II-339 (21 Şubat 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/008
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 21.02.2024
Karar No : 2024/UH.II-339
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ersin AYCİL,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü Sivas Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1360015 İhale Kayıt Numaralı “TCDD Taşımacılık A.Ş. Sivas Bölge Müdürlüğüne Bağlı İşyerlerine 12 Ay (1 Yıl) Süreyle Personel Taşıma Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü Sivas Bölge Müdürlüğü tarafından 28.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “TCDD Taşımacılık A.Ş. Sivas Bölge Müdürlüğüne Bağlı İşyerlerine 12 Ay (1 Yıl) Süreyle Personel Taşıma Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ersin Aycil’in 26.01.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.01.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.01.2024 tarih ve 129673 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.01.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/154 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Kısmi teklife açık ihalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan istekli Mehmet Samih Atiş tarafından EKAP üzerinden beyan edilen ekonomik ve mali yeterliliği gösteren alanlardan olan bilanço ile iş hacmi bilgileri bölümünde ihalede geçerli olmayan eski bir yılın seçildiği, anılan isteklinin bilanço ve toplam ciroya ilişkin ihalede istenen yeterlik kriterlerini sağlamadığı,

2. İhalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan istekli Mehmet Samih Atiş’in İdari Şartname’nin 7.1.(ı) maddesinde belirtilen yetki belgelerine (A1,D2 vb.) sahip olması gerektiği, bu hususu yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmeleri ve sonrasında tevsik edici belgeleri idareye sunması gerektiği, ancak söz konusu isteklinin adı geçen belgeleri olmadığından yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmelerinin mümkün olmadığı, dolayısıyla beyan edilmeyen belgeleri tevsik etme imkanının da olmayacağı,

3. İhalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda uygun olmadığı, şöyle ki;

3.1) Fiyat tekliflerinin ilgili sektörlerde faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, fiyat tekliflerinde Tebliğ’in ilgili açıklamaları uyarınca yazılması gereken ibarenin yer almadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bir kısım teklif evrakının mevzuata uygun olarak sunulmadığı, teklif ekinde sunulması gereken tutanaklar, teklif sahibi firmaya ait imza sirküsü ve mali müşavire ait faaliyet belgelerinin de teklif ekinde sunulmadığı, üstelik ilgili tekliflerin bir kısmında mali müşavir tarafından herhangi bir onaylama yapılmadığı, bir kısmında ise mali müşavire ait özel kaşe kullanılmadığı, fiyat teklifleri ekinde sunulması gereken tutanaklarda gerekli olan alanların doldurulmadığı, tutanak üzerinde mali müşavirin kaşe ve imzası ile birlikte meslek mensubuna ait özel kaşenin de kullanılmadığı, ayrıca fiyat teklifi üzerindeki tarih ile tutanak üzerinde yer alan tarih ve sayı bilgilerinin de uyumsuz olduğu, tutanaklarda teklif veren üçüncü kişi konumundaki firmanın son vergi beyanname dönemi veya bir önceki vergi beyanname döneminde alıcı veya satıcı kapsamında düzenlenen tüm fatura bilgilerinin de eksiksiz girilmesi gerektiği,

3.2) Anılan istekli tarafından işçilik hesaplamalarında hesaplanan rakamların brüt asgari ücret üzerinden yapılmadığı, güncel asgari ücret tarifesinin kullanılmadığı ve düşük hesaplandığı, ihalede fiyat farkı verilmeyeceği, dolayısıyla 2024 yılında mevcut asgari ücretin hesaplanmasının zorunlu olduğu, ayrıca her yıl olduğu gibi Temmuz 2024 döneminde asgari ücrete ilave bir zam daha yapılmasının muhtemel olduğu, isteklinin yılın ikinci yarısı için muhakkak artış hesaplaması yapmasının zorunlu olduğu, öte yandan işçilerin/şoförlerin çalışma süreleri ve saatlerinin yetersiz hesaplandığı, hesaplama için kullanılan iş süresince hizmetin gerçekleştirilmesi imkanının olmadığı,

3.3) İhale konusu işte çalıştırılacak olan araçlara ilişkin motorlu taşıtlar vergisi, egzoz emisyon, araç muayene, kasko sigortası, zorunlu trafik sigortası, araç bakım, yazlık ve kışlık lastik, araç kiralama veya amortisman maliyetleri gibi gider kalemlerinin açıklanmadığı, sadece araç kiralamasına yönelik olarak mevzuata aykırı bir biçimde proforma fatura sunulduğu,

3.4) Araçların yakıt tüketim miktarlarının doğru tevsik edilmediği, yakıt tüketim değerlerinin âfaki olarak hesaplandığı, ancak ilgili araçların yakıt tüketim miktarlarının üretici veya yetkili teknik servis tarafından onaylı ve kaşeli verilecek yazılar ile tevsik edilebileceği, en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında teklif edilen yakıt maliyet hesaplamalarının kabul edilmeyeceği, araçların sefer sayıları, güzergah uzunlukları, 100 km mesafede yakıt tüketim miktarları, yakıt cinsleri ve yakıt maliyetlerinin doğru hesaplanmadığı,

3.5) Araçların sigorta giderlerini tevsik etmek için sunulan sigorta tekliflerinin “Sigorta Firmalarının Genel Müdürlüğü veya Bölge Müdürlüğü”nün bu alanda yetkilendirilmiş kişileri tarafından imzalanmadığı, kim tarafından hangi yetki ile imzalandığı belli olmayan tekliflerin mutlaka doğruluğunun teyit edilmesi gerektiği, belgenin doğruluğunun teyit edilmesi hususunun idarenin asli görevi olduğu, sunulan fiyat teklifinde imza atan kişilerin hangi yetki grubunda (A grubu ve B Grubu gibi) ve tek/çift imza ile yetkilendirilip yetkilendirilmediklerinin kontrol edilmesi gerektiği, ancak kaşe üzerinde isim dahi bulunmayan tekliflerin hangi şahıs/şahıslarca imzalandıklarının belirsiz olduğu, bu hususun ilgili sigorta firmasının Genel Müdürlük/Bölge Müdürlüğü ile resmi yazışma yapılarak belgenin kim veya kimler tarafından imzalandığı ve böyle bir teklife imza atma yetkilerinin olup olmadığının sorgulanması gerektiği, ayrıca daha önceden kesilmiş ve süresi başlamış olan işin tam süresini kapsamayan evrakların geçerliliğinin bulunmadığı, bununla birlikte sigorta tekliflerinin, ihaleye iştirak eden ve savunma dosyası sunan firmaların kendi adlarına düzenlenmesi gerektiği,

3.6) Araçların bakım, onarım ve lastik giderleri ile ilgili gerekli ve doğru açıklama yapılmadığı, araçların hizmet süresi boyunca gerekli tüm bakım malzemelerinin (hizmet süresince kat edilecek kilometreye ve bakım adedine göre) hesaplanması gerektiği, ayrıca teklife konu araçların resmi kataloglarında yer alan ölçülere göre doğru ölçüde yazlık ve kışlık lastik giderlerinin de hesaplamaya dahil edilmesinin gerekli olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “…(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a)Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b)Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c)Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

4-Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır…

(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir…

(7) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş hacmine ilişkin oranların, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde ise 2/5’i alınarak hesaplanan oranlar yeterlik kriteri olarak belirlenir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalenin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar asgari yeterlik kriteri olarak öngörülür.

(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır… ” hükmü,

“İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellenmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “(1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: TCDD Taşımacılık AŞ Sivas Bölge Müdürlüğüne Bağlı İşyerlerine 12 Ay (1 Yıl) Süreyle Personel Taşıma Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Erzurum-Palandöken-Erzurum (19+1, 35 km) 1356 sefer, Erzurum-Palandöken-Erzurum (19+1,60 km) 1356 sefer, Erzurum-Palandöken-Erzurum (8+1, 24 km) 1830 sefer, Divriği-Demirdağ-Divriği (16+1,22 km) 2592 sefer, Sivas-Bostankaya-Sivas (27+1) 1100 sefer, Sivas-Bostankaya-Sivas (8+1) 10000 sefer, Samsun-Gelemen-Samsun (4 araç, 27+1, 36 km) 4437 sefer, Kars Lojistik Merkezi-Kars Gar- Kars Lojistik Merkezi (27+1, 18 km) 1460 sefer

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Erzurum-Palandöken-Erzurum, Divriği- Demirdağ-Divriği, Sivas-Bostankaya-Sivas, Samsun-Gelemen-Samsun, Kars Lojistik Merkez- Kars Gar -Kars Lojistik Merkez” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir…

7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,

birinin sunulması yeterlidir.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhalenin iddia konusu 1’inci kısmı üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosu incelendiğinde, ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgiler kısmında “Bilanço bilgileri (Yeterlik değerlendirmesinde esas alınan yıllar)” bölümünde aşağıdaki bilgilerin beyan edildiği görülmüştür.

Cari oran: 2,07179141170039

Öz kaynak oranı: 0,489012252457476

Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı: 0,136197965158817

Yeterlik değerlendirmesinde esas alınan yıllar: 2022

Aynı şekilde söz konusu tabloda iş hacmi bilgileri kısmında “Yeterlik değerlendirmesine esas alınması istenen yıllar ve bu yıllara ait toplam ciro/fatura tutarı” bölümünde “2022-826***** TRY (Türk Lirası)”, “Buraya girilen bilgi” bölümünde “toplam ciro tutarıdır” şeklinde; “2021-201***** TRY (Türk Lirası)”, “Buraya girilen bilgi” bölümünde “toplam ciro tutarıdır” şeklinde beyanda bulunulduğu tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler neticesinde; Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden yapılan 2022 yılına ilişkin bilanço sorgulamasında ulaşılan bilgiler ile Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan edilen bilgilerin birbiri ile uyumlu olduğu, bu çerçevede anılan istekliye ait cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ihale dokümanında belirtilen oranları karşıladığı, ayrıca anılan isteklinin iddia konusu 1’inci kısma ait teklif tutarı (3.989.250,00 TL) dikkate alındığında ise istekliye ait 2022 yılına ait toplam ciro tutarının (826*TL) güncellenmiş halinin (1.40**TL) teklif edilen bedelin (3.989.250,00 x %25=997.312,50 TL) % 25'inden az olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

6. İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “…İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir…

ı) Karayolları Taşıma Kanunu ve Karayolları Taşıma Yönetmeliği gereğince istekli firma, araçlar için zorunlu yetki belgelerini (A1, D2 vb.) teklifiyle birlikte idareye sunacaktır.(Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki personel taşıma kısımları hariç)

İsteklilerin, hizmetin verileceği Büyükşehir Belediye Başkanlığınca verilen “Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine" sahip olması ve bu belgeyi teklifi ile birlikte idareye sunmak zorundadır…” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 5 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; Her kısım için ayrı sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’de iddia konusu 1’inci kısmın kapsamı aşağıda belirtilen şekilde düzenlenmiştir.

1. KISIM (Erzurum - Palandöken - Erzurum)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

19+1 Kişilik Servis Hizmeti (35km)

sefer

1.356

2

19+1 Kişilik Servis Hizmeti (60km)

sefer

1.356

3

8+1 Kişilik Servis Hizmeti (24km)

sefer

1.830

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerine bakıldığında, İdari Şartname’nin 7.1. (ı) maddesinde Karayolları Taşıma Kanunu ve Karayolları Taşıma Yönetmeliği gereğince isteklilerin, araçlar için zorunlu yetki belgelerinin (A1, D2 vb.) teklifiyle birlikte idareye sunması gerektiği, ancak söz konusu belgelerin sunulmasının Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki personel taşıma kısımları hariç tutulmak suretiyle yeterlik kriteri olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.

İhalenin iddia konusu edilen 1’inci kısma yönelik personel taşıma hizmetinin gerçekleştirileceği alanın Erzurum Büyükşehir Belediyesi (Erzurum - Palandöken – Erzurum) sınırlarını kapsadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen tespit neticesinde, başvuruya konu edilen ihalenin iddia konusu 1’inci kısmına yönelik gerçekleştirilecek personel taşıma hizmetinin kapsamının “Erzurum-Palandöken–Erzurum” şeklinde olduğu, bu bağlamda söz konusu kısma ait personel taşıma işinin Erzurum Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde gerçekleştirileceği, idare tarafından yeterlik kriteri olarak belirlenen ve istekliler tarafından sunulması istenilen (A1, D2 vb.) belgelerin Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki personel taşıma kısımlarını kapsamadığı, dolayısıyla iddia konusu edilen 1’inci kısmın Erzurum Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde gerçekleştirileceği dikkate alındığında ihalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan isteklinin bahse konu belgeleri sunmasına gerek olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir…

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir...” açıklaması,

İdari Şartname’nin Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.Taahhüdün (İlave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin, Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince; vergi, resim, harç, her türlü sigorta giderleri, karar pulu bedeli, damga vergisi, KİK payı, işin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak personel istihdam giderleri ve oluşabilecek benzer giderler sözleşme bedeline ve teklif fiyatına dahil edecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araçların Bakım ve Onarımı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1.Araçların arızalanması, kaza yapması, teknik ve donanımsal sorunlar oluşması durumlarında, sözleşme bitimine kadar arızaların giderilmesi, bakım ve onarımlarının yapılması ile gerekli yedek parça, nakliye ve sigorta yükleniciye aittir.

5.2.Kaza olması halinde gerekli belge ve dokümanlar kaza mahallinde tamamlandıktan sonra İdareye haber verilecek, araç ve gerekli belgeler ve tüm iş ve işlemler, yüklenici tarafından yerine getirilecektir.

5.3.Araçların günlük ve periyodik bakımları ile fenni muayeneleri zamanında yapılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Araçlarda Kullanılacak Yakıt Giderleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1.Araçların yakıt giderleri, köprü ve otoyol geçişleri için OGS/HGS kontör yüklemeleri (OGS/HGS cihazı her araca firma tarafından taktırılacaktır) firma tarafından karşılanacaktır. 6.2.Yüklenici yapılan sözleşme bedeli dışında bir ücret talep etmeyecektir. 6.3.Yüklenici yakıt giderlerini teklif fiyata dâhil edilecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.2.Yüklenici firmanın bu işle ilgili olarak çalıştıracağı personel bakımından ceza ve hukuk yasaları ile iş kanunu, trafik kanunu, vergi kanunları, sosyal sigortalar mevzuatı ve ilgili bütün mevzuatın uygulanmasından doğacak her türlü sorumluluk yükleniciye aittir.

7.3.Yüklenici çalıştıracağı araç şoförleri Kurum personeline karşı saygılı ve adaba uyun hareket edeceklerdir…

7.5.Yüklenici tarafından araçları personel taşıma (servis) işlevi göreceklerinden İDARE personeli için kiralama süresi boyunca en az yukarıdaki tabloda belirtilen koltuk sayısı kadar koltuk sigortası ve aracın zorunlu trafik sigortası yaptırılmış olmalıdır…

7.9.Araçların motorlu taşıtlar vergisi, resim, harç, sigorta ve bu ihale kapsamındaki şoförlerin trafik cezası, araçlardan kaynaklı cezalar gibi benzeri giderleri Yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan istekliye 11.01.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazıda “TCDD Taşımacılık AŞ Sivas Bölge Müdürlüğüne Bağlı İşyerlerine 12 Ay (1 Yıl) Süreyle Personel Taşıma Hizmeti Alımı işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 16.01.2024 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 16.01.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

Açıklama:

Açıklama:

Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliği Madde 59/A’nın 10. Fıkrasının (b) bendi gereğince “Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir.”

Aşırı düşük teklif sorgulamasına cevaben;

İşin teklif mektubunda belirtilen tutar doğrultusunda yapılabilirliğinin hesaplamaları ve bu hesaplamada varsa, kullanılacak fatura, e-beyanname, rayiç bedel vb. veriler detaylı izah edilmelidir. Verilecek İzahat Kamu İhale Genel Tebliği ilgili hükümleri çerçevesinde olmalıdır.

Tüm bu açıklamalarında detaylı, anlaşılır, gerçekçi ve ispata açık olmalıdır.” şeklindeki ifadeler ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür.

Bahse konu yazı incelendiğinde, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen istekli tarafından yapılacak açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği tespit edilmiştir.

İdare tarafından ihalenin iddia konusu 1’inci kısmı aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Mehmet Samih Atiş üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, idareler tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

Buradan hareketle, gerek istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi gerekse de idareler tarafından bu açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi bakımından mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir. Ancak somut olayda teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen istekli tarafından yapılacak açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşeninin belirlenmediği görülmüştür. Dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamaların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi ve yapılan bu açıklamaların da sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi imkânının ortadan kalktığı anlaşılmıştır. Bu nedenle idare tarafından aşırı düşük teklife yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle ihalenin iddia konusu 1’inci kısmına yönelik teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, ihalenin şikâyete konu 1’inci kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 54.677,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 82.018,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 27.341,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle ihalenin 1’inci kısmına yönelik teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.