KİK Kararı: 2024/UH.II-271 (7 Şubat 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/006
Gündem No : 66
Karar Tarihi : 07.02.2024
Karar No : 2024/UH.II-271
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Pacific Yemekçilik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1241795 İhale Kayıt Numaralı “Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımızın 2024 Yılı Mamul Yemek” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 11.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımızın 2024 Yılı Mamul Yemek” ihalesine ilişkin olarak Pacific Yemekçilik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 04.01.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.01.2024 tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 15.01.2024 tarih ve 127079 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.01.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/69 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalenin 3 ve 4’üncü kısımları üzerinde bırakılan Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hizmetler Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı şöyle ki;

a) İhale dokümanında baklava ürününün cevizli ve bir porsiyonunun 125 gram olacağının düzenlendiği, ancak anılan istekli tarafından sunulan Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında baklavanın cevizli olup olmadığının anlaşılamadığı,

b) İhale dokümanında kahvaltılık kakaolu fındık kremasının 15 gram olacağının düzenlendiği, ancak anılan istekli tarafından sunulan Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında gramaj bilgisine yer verilmediği,

c) Teknik Şartname’de piknik tereyağının 15 gramlık ambalajlarda olması ve en az %80 oranında yağ içermesi gerektiğinin düzenlendiği, ancak anılan istekli tarafından sunulan ticaret borsası fiyatlarında yer alan paket tereyağı ile açıklama yapıldığı,

d) İhale dokümanında pastacılık yağı için en az %80 yağ içermesi gerektiği, tuz oranının %0.2’den fazla olmaması gerektiği ve 10 kg’lik orijinal ambalajlarda olması gerektiği düzenlenmiş olup anılan istekli tarafından Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında sadece pastacılık yağının açıklandığı,

e) 14 günlük örnek menünün 5’inci gününde balık ızgara yemeğinin yer aldığı, gıda maddeleri özelliklerinde balıkların iç organları temizlendikten sonra 150 gramın altında olmaması gerektiğinin düzenlendiği, anılan istekli tarafından ticaret borsası fiyatları üzerinden balıkların temizlenmemiş haliyle ve gramajları belirtilmeden açıklama yapıldığı, dolayısıyla söz konusu açıklamaların eksik hesaplamaya neden olduğu,

f) Gıda malzemeleri özelliklerinde paket bal girdisinin 20 gramlık ambalajlarda olacağının düzenlendiği, ancak anılan istekli tarafından sunulan ticaret borsasında gramaj bilgisine yer verilmediği,

g) Taze nane ana girdisi için kg cinsinden açıklama yapılmasının istenildiği, ancak anılan istekli tarafından sunulan ticaret borsasında taze nanenin demet ve adet olarak yer aldığı, dolayısıyla söz konusu açıklamaların eksik hesaplamaya neden olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşlarımızın Mamul Yemek Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 13+ yaş sabah kahvaltısı 102700 adet, 13+ yaş öğle yemeği 147000 adet, 13+ yaş akşam yemeği 106200 adet, ara öğün 94200 adet, özel gün menüsü 4200, 7-12 yaş sabah kahvaltısı 3600 adet, 7-12 yaş öğle yemeği 3600 adet, 7-12 yaş akşam yemeği 3600 adet

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İşin Yapılacağı Kuruluşların Adları ve Adresleri Teknik Şartnamelerde belirtilmiştir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 4’tür. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

Her bir kısım için ayrı ayrı teklif verilebilecek olup ancak teklif verilecek olan kısmın kalemlerinin tamamı için teklif verilecektir. Her Kısmın teknik şartnamesi ayrı ayrı yüklenmiş olup, hangi kısma teklif verilecek ise o kısmın teknik şartnamesi göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Her bir kısım için ayrı ayrı sözleşme imzalanacak olup her kısım için ayrı ayrı kesin teminat istenecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuruya konu ihalenin Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımızın 2024 Yılı Mamul Yemek” ihalesi olduğu, 11.12.2023 tarihinde elektronik olarak gerçekleştirilen ihalenin 4 kısımdan oluştuğu, ihalenin şikayete konu 3 ve 4’üncü kısımlarında aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, başvuru sahibi Pacific Yemekçilik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, buna ilişkin ihale komisyonu kararının 26.12.2023 tarihinde onaylandığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetvelini (Ek-H.4) hazırlayarak açıklamaları kapsamında sunmaları gerektiği, açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde ihale dokümanı kapsamında yer verilen iki haftalık örnek menü listesine ilişkin Teknik Şartname’de belirtilen yemek türleri ile bu yemek türlerine ilişkin olarak yine Teknik Şartname’de yer verilen girdilerin esas alınması gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalenin iddiaya konu olan 3 ve 4’üncü kısımları üzerinde bırakılan Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye İdare tarafından gönderilen 12.12.2023 tarihli ve “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazıda “Osmaniye Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımızın 2024 Yılı Mamul Yemek işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 19.12.2023 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 19.12.2023 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir. 11.12.2023 tarihinde gerçekleştirilen 2023/1241795 İKN'li mamul yemek hizmet alımı ihalesine vermiş olduğunuz teklifiniz ihale komisyonumuzca yapılan değerlendirmeler sonucunda ''Aşırı Düşük Teklif'' olarak belirlenmiştir. Belirtilen kısımlar için ayrı ayrı olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesi, İdari Şartnamenin 33. maddesi ve 36.1.1. maddeleri uyarınca aşırı düşük teklifinizin açıklamasını belirtilen tarihin mesai bitimine kadar İl Müdürlüğümüz Muhasebe Birimine bildirmeniz hususunda; gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük açıklamalarının sunulmasının istenildiği, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarına konu belgelerin 19.12.2023 tarihinde sunulduğu tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarına dayanak olarak ticaret borsa bültenleri ve Ek-O.7 Maliyet Satış Tutarı Tespit Tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanak incelendiğinde satışlar esas alınarak açıklama yapıldığı, ilgili tutanağın sonunda yer alan fatura bilgileri tablosunda ise istekli tarafından düzenlenen faturalardaki alıcının adı ve soyadı/ticaret unvanı ve T.C./Vergi kimlik numarası yazılması gerekirken, isteklinin kendi unvanın yazıldığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, ihalenin 3 ve 4’üncü kısımları üzerinde bırakılan Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından her iki kısım için de aynı Ek-H.4-A) Ana Girdi Hesap Cetveli ve dayanak fiyatlar üzerinden aşırı düşük teklif açıklamalarının yapıldığı görülmüş olup aşağıda gerçekleştirilen inceleme ve tespitler iddiaya konu her iki kısım için de aynı sonuca bağlanmaktadır.

İdare tarafından ihale dokümanı içerisinde her iki kısma ait iki haftalık örnek menülere yer verildiği görülmüş olup buradan hareketle başvuru sahibi isteklinin iddia ettiği hususlar üzerinden ihalenin 3 ve 4’üncü kısımları üzerinde bırakılan Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Başvuru sahibinin (a) bendinde yer verilen iddialarına ilişkin olarak;

Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nin “baklava” girdisine ilişkin bölümünde “…8. Baklava Cevizli olacaktır. 9. İyi pişmiş ve dilimlenmiş, lezzetli, şurup miktarı normal, bol cevizli olmalıdır. 10. Baklavanın kişi başı porsiyon miktarı ortalama 125 gr’dır. Üç veya dört dilim baklava 1 porsiyon olacak şekilde dilimlenmiş olmalıdır…” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, baklava girdisinin fiyatını tevsik etmek üzere Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanakta ilgili ürünün “baklava” olarak belirtildiği ve miktar kısmında kg ibaresinin yer aldığı tespit edilmiştir. Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nde ise baklava ürününün cevizli olması gerektiği ve kişi başı 125 gram olarak servis edilmesinin istenildiği, anılan istekli tarafından sunulan tutanakta kilogram üzerinden tevsik edilen baklava ürününün porsiyon gramajına uygun biçimde fiyat hesabına dahil edildiği görülse de baklavanın cevizli olduğuna ilişkin bir ibarenin bulunmadığı, dolayısıyla baklavanın cevizli olup olmadığının Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağından anlaşılamadığı, buna ek olarak anılan istekli tarafından düzenlenen Ek-H.4-A) Ana Girdi Hesap Cetveli içerisinde baklava girdisine ayrıca yer verilmediği de görüldüğünden söz konusu girdi bakımından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (b) bendinde yer verilen iddialarına ilişkin olarak;

Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nin “kakaolu fındık ezmesi” girdisine ilişkin bölümünde “…7.Orijinal, insan sağlığına zarar vermeyen 15 gr’lık ambalajlarda teslim edilecektir…” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, kakaolu fındık ezmesi girdisinin fiyatını tevsik etmek üzere Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanakta ilgili ürünün “kakaolu fındık kreması 100’lü” olarak belirtildiği tespit edilmiştir. Öte yandan ihale dokümanında söz konusu ürünün 15 gramlık ambalajlarda teslim edilmesi gerektiğinin düzenlendiği, ancak başvuru sahibi tarafından sunulan ilgili tutanakta kakaolu fındık kremasının gramaj bilgisinin yer almadığı ve fiyatlamanın hangi miktar üzerinden yapıldığının belirsiz olduğu, dolayısıyla bu girdi bakımından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (c) bendinde yer verilen iddialarına ilişkin olarak;

Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nin “paket tereyağı” girdisine ilişkin bölümünde “…3. Piyasanın en iyi kalitesi olmalıdır. %80’den fazla süt yağı içermelidir…7. Orijinal, insan sağlığına zarar vermeyen 15 gr’lık ambalajlarda teslim edilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, paket tereyağı girdisinin fiyatını tevsik etmek üzere Erzurum Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Temmuz ayına ait aylık borsa bülteninde yer alan “piknik tereyağı” ürünü ile açıklama yapıldığı ve söz konusu bültende piknik tereyağı girdisine ait miktar sütununda “adet” ibaresinin yer aldığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin anılan girdiye ilişkin olarak iddia etmiş olduğu asgari %80 yağ içerme kriterinin idare tarafından sözleşmenin yürütülmesi aşamasında kontrol edilmesi gereken hususlardan olduğu anlaşıldığından iddianın bu kısmının yerinde olmadığı, öte yandan piknik tereyağı fiyatı için dayanak gösterilen ticaret borsa bülteninde gramaj bilgisine ilişkin bir bilginin bulunmadığı, herhangi bir gramaj bilgisi belirtilmeksizin yapılan açıklamanın ihale dokümanı düzenlemelerine aykırı olduğu ve başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının ise yerinde olduğu anlaşıldığından bu girdi bakımından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (d) bendinde yer verilen iddialarına ilişkin olarak;

Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nin “pastacılık yağı” girdisine ilişkin bölümünde “…3. En az %80 yağ içermeli, tuz oranı %0.2’den fazla olmamalıdır…6. İçeriğinde emülsiyon halinde su veya fermente süt, A ve D vitamini, emülgatör, antioksidan madde dışında herhangi bir katkı maddesi bulunmamalıdır. Pastacılık Yağı kendi özel ambalajında olmalıdır. 7. 10 kg’lık orijinal ambalajında olmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, pastacılık yağı girdisinin fiyatını tevsik etmek üzere Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanakta ilgili ürünün “pastacılık yağı” olarak belirtildiği, miktar kısmında 1 kg ibaresinin yer aldığı, dolayısıyla söz konusu girdinin kilogram fiyatı üzerinden açıklandığının anlaşıldığı, ayrıca örnek menü içerisinde pastacılık yağı girdisini içeren yemeklerde de gramaja uygun bir biçimde fiyat hesaplamasının yapıldığı, söz konusu girdiye ilişkin yapılan hesaplamaların anılan istekliye fiyat avantajı da sağlamadığı, öte yandan başvuru sahibinin iddia etmiş olduğu asgari %80 yağ içerme ve tuz oranının %0.2’den fazla olmama kriterlerinin ise idare tarafından sözleşmenin yürütülmesi aşamasında kontrol edilmesi gereken hususlar olduğu anlaşıldığından iddiaya konu girdinin ihale dokümanına uygun şekilde açıklandığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (e) bendinde yer verilen iddialarına ilişkin olarak;

Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nin “balık (taze balık-dondurulmuş balık)” girdisine ilişkin bölümünde “1. Balıklar iç organları temizlendikten sonra 150 gramın altında kesinlikle olmamalıdır…” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, balık girdisinin fiyatını tevsik etmek üzere Antakya Ticaret Borsası’nın 2022 yılı Aralık ayına ait aylık borsa bülteninde yer alan “balık-levrek” ürünü ile açıklama yapıldığı ve söz konusu bültende balıkların kilogram üzerinden fiyatlandırıldığı tespit edilmiştir. Öte yandan Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nin balık (taze balık-dondurulmuş balık) evsafında balıkların iç organları temizlendikten sonra 150 gramın altında olmaması gerektiğinin düzenlendiği, anılan istekli tarafından sunulan bültende ise balığın temizlenmiş olduğuna dair bir ibarenin bulunmadığı görülmüş olup idare tarafından belirlenen kriterin ilgili girdinin maliyetini önemli ölçüde değiştireceği de göz önünde bulundurulduğunda bu girdi bakımından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (f) bendinde yer verilen iddialarına ilişkin olarak;

Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nin “paket bal” girdisine ilişkin bölümünde “…9. Poşet bal 20 gr’lık ambalajlarda olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, paket bal girdisinin fiyatını tevsik etmek üzere Erzurum Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Mayıs ayına ait aylık borsa bülteninde yer alan “bal süzme piknik” ürünü ile açıklama yapıldığı, söz konusu bültende bal girdisinin miktar sütununda “adet” ibaresinin yer aldığı ancak adetlerin gramaj bilgisine ilişkin bir bilginin bulunmadığı görülmüş olup herhangi bir gramaj bilgisi belirtilmeksizin yapılan açıklamanın ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (g) bendinde yer verilen iddialarına ilişkin olarak;

Gıda Malzemeleri Özellikleri Teknik Şartnamesi’nin “kuzukulağı / roka / tere / nane / reyhan / fesleğen / biberiye” girdilerine ilişkin bölümünde “…7. Roka / Tere / Nane / Reyhan / Fesleğen / Kuzu Kulağı 150 - 200 gr’lık demetler halinde olacaktır…” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, nane girdisinin fiyatını tevsik etmek üzere Ankara Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Ocak ayına ait aylık borsa bülteninde yer alan “taze nane” ürünü ile açıklama yapıldığı ve söz konusu bültende tane nanenin “adet” üzerinden fiyatlandırıldığı tespit edilmiştir. Öte yandan taze nane girdisinin başvuruya konu ihalenin 3 ve 4’üncü kısımlarına ait örnek menüde bulunan çoban salatası içerisinde yer aldığı, ihale dokümanı ekinde yer alan gıda rasyonunda çoban salatası içerisinde gramaj cinsinden taze nane kullanılacağının anlaşıldığı, ancak istekli tarafından adet cinsinde tevsik edilen taze nane girdisinin kilogram üzerinden fiyatlandırılmış gibi anılan yemeğe gramaj olarak yansıtıldığı görülmüş olup söz konusu hesaplama ve açıklamanın ihale dokümanına ve mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuruya konu ihalenin 3 ve 4’üncü kısımları üzerinde bırakılan istekli Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları üzerinden gerçekleştirilen inceleme ve tespitler neticesinde, iddiaya konu edilen “pastacılık yağı” girdisinin ihale dokümanına uygun olarak açıklandığı ve başvuru sahibinin söz konusu girdiye ilişkin iddiasının yerinde olmadığı, öte yandan “baklava” , “kakaolu fındık ezmesi”, “paket tereyağı”, “balık”, “paket bal”, “taze nane” girdilerinin ihale dokümanındaki kriterlere uygun olarak açıklanmadığı anlaşılmış olup Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı ve başvuru sahibinin anılan girdilere ilişkin iddialarının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte itirazen şikâyet dilekçesi incelendiğinde, başvuru sahibi isteklinin ihalenin 3’üncü ve 4’üncü kısımlarına ilişkin itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, söz konusu kısımlara ilişkin yaklaşık maliyet tutarının 11.596.720,46 TL olduğu, bu tutara ilişkin 4734 sayılı Kanun'un 53'üncü maddesi hükmü gereğince yatırılması gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 54.677,00 TL olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibince yatırılan 82.018,00 TL’nin fazladan yatırılan 27.341,00 TL’lik kısmının yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarından isteklilerin tekliflerimi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatları kullanması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabileceği, ayrıca söz konusu tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirildiği, bu itibarla her bir kısmın kendi içerisinde sunulan belgeler esas alınarak değerlendirilmesi gerektiği, idare tarafından Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde başvuru sahibi Pacific Yemekçilik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ihalenin 3 ve 4’üncü kısımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarına dayanak olarak Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının da sunulduğu, söz konusu tutanaklardan satışlar esas alınarak açıklama yapıldığının anlaşıldığı, öte yandan 3’üncü kısma ilişkin sunulan ilgili tutanağın sonunda yer alan fatura bilgileri tablosunda fatura tarihi, fatura seri ve sıra no ile fatura düzenleyenin veya alıcının adı soyadı/ticaret unvanı ve T.C./Vergi kimlik numarası sütunlarının boş bırakıldığı, dolayısıyla faturaların Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında belirtilen 3’üncü geçici vergi beyanname dönemi içerisinde yer alıp almadığının ve anılan tutanakta yer alan ürünlerin ihale dokümanında istenilen özelliklerde olup olmadığının değerlendirilemeyeceği, tüm bu tespitler neticesinde isteklinin 3’üncü kısma ilişkin olan aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Öz Gürbüz Yemekçilik Gıda Temizlik Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihalenin 3 ve 4’üncü kısımlarına ilişkin, başvuru sahibi Pacific Yemekçilik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ise ihalenin 3’üncü kısmına ilişkin sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle anılan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.