KİK Kararı: 2024/UH.II-247 (7 Şubat 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/006
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 07.02.2024
Karar No : 2024/UH.II-247
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Merve KÜÇÜKDİŞLİ,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1292454 İhale Kayıt Numaralı “Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Personel ve Diyaliz Hastalarının Taşınması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından 12.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Personel ve Diyaliz Hastalarının Taşınması” ihalesine ilişkin olarak Merve Küçükdişli’nin 29.12.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.01.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.01.2024 tarih ve 126762 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.01.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/58 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin Diyaliz Hastalarının Taşınması kısmındaki aşırı düşük teklifin 4734 sayılı Kanun gereği Hizmet Alımı Uygulama Yönetmeliği’ne göre hazırlanmadığı, aşırı düşük teklif sorgulamasının hatalı yapıldığı ve süresi içinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı halde idarece ek süre verilmesinin hatalı olduğu, bu nedenlerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in; “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci ve onuncu fıkralarında “(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

...

(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükümleri,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü bulunmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında, “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması bulunmaktadır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.2.1’inci maddesinde “Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” yönünde açıklama yapılmıştır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’de “Madde 2 - İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: PERSONEL VE DİYALİZ HASTALARI TAŞIMA HİZMETİ

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

PERSONEL TAŞIMA: 39.956,20 KM
DİYALİZ HASTALARININ TAŞINMASI: 160.000,00 KM

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi ile idarece belirlenen güzergahlar arası,

…

Madde 25 - Teklif fiyata dahil olan giderler

25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Sözleşmenin Uygulanması Sırasında İlgili Mevzuat Gereğince Ödeyeceği Her Türlü Ulaşım, Sigorta, Vergi (KDV Hariç) vb Giderler ile Resim ve Harç Giderleri,
İşin İfasında Kullanılacak Olan Araçların Her Türlü Yakıt, Tamirat, Bakım Onarım İşleri, Sigorta İşlemleri, Teknik Şartnamede belirtilen ve yüklenici firma sorumluluğunda olan her türlü giderler teklif fiyatına dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.

….

Madde 33 - Aşırı düşük teklifler

33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından itirazen şikâyet dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesinin gerekli olduğu, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterileceği, işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve dayanaksız iddialara yer verilmemesi gerektiği, ayrıca idareye şikâyet başvurusunda yer verilmeyen iddiaların itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ve başvurunun şekil kurallarına uygun olmaması halinde başvurunun reddine karar verileceği anlaşılmaktadır.

Başvurunun ihalenin Diyaliz Hastalarının Taşınması kısmına ilişkin olduğu, bu kısımda 3 adet teklifin bulunduğu, sınır değerin altında tek teklifi veren Kösedağ Group Yapı A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece mevzuata uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi Merve Küçükdişli’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin “aşırı düşük teklifin, 4734 sayılı Kanun gereği Hizmet Alımı Uygulama Yönetmeliği’ne göre hazırlanmadığı” iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; söz konusu iddianın somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmediği, işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğunun belirtildiği tespit edilmiştir.

Ayrıca, başvuru sahibinin “aşırı düşük teklif sorgulamasının hatalı yapıldığı” iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; bu iddiaya idareye şikayet başvurusunda yer verilmediği görülmüş olup şikâyet başvurusunda yer verilmeyen söz konusu iddianın itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin “süresi içinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı halde idarece ek süre verilmesinin hatalı olduğu” iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; idarenin Kösedağ Group Yapı A.Ş.ye EKAP üzerinden gönderdiği 12.12.2023 tarihli ve aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazı ile “aşırı düşük teklifinize ilişkin açıklamanızın Kamu İhale Genel Tebliği’nin Hizmet Alımı İhalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi başlıklı 79. maddesindeki hususlara uygun olacak şekilde belgelendirilerek oluşturulması (araçların sözleşme süresi içerisinde ihtiyaç duyacağı zorunlu trafik sigortası, ferdi koltuk kaza sigortası, bakım maliyetleri, yakıt maliyeti, sürücü maliyetleri gibi) ve en geç 15.09.2023 Cuma günü mesai birimine kadar” sunulmasının istenildiği, isteklinin 13.12.2023 tarihinde ek süre istediği, idarenin 14.12.2023 tarihli ve ek süre talebi konulu yazı ile “…13.12.2023 tarihinde EKAP aracılığıyla iletmiş olduğunuz ek süre talebiniz kısmen uygun görülmüş olup aşırı düşük teklif açıklamasının 19.12.2023 tarihi mesai bitimine kadar” sunulmasının istenildiği, ihale işlem dosyasında bulunan 20.12.2023 tarihli yazı ile “aşırı düşük teklif açıklamasının 21.12.2023 tarihine kadar sunulması gerektiği”nin belirtildiği; istekli tarafından 15.12.2023 tarihli yazı ekinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu ve 19.12.2023 tarihinde idare kayıtlarına alındığı tespit edilmiştir.

Mevzuatta aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği açıklanmış olup incelenen ihalede idarece 12.12.2023 tarihinde istekliye gönderilen yazı ile 15.12.2023 tarihine kadar süre verildiği, istekli tarafından açıklama süresi içinde ve talep tarihinin ertesi günü olmak üzere 13.12.2023 tarihinde ek süre talebinde bulunulduğu, idarenin açıklama süresi dolmadan ertesi gün 14.12.2023’te talebi uygun gördüğünü bildirerek süreyi 2 iş günü vermek suretiyle 19.12.2023 tarihine uzattığı ve aşırı düşük teklif açıklamasının 19.12.2023 tarihinde idare kayıtlarına alındığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin “aşırı düşük teklifin, 4734 sayılı Kanun gereği Hizmet Alımı Uygulama Yönetmeliği’ne göre hazırlanmadığı” iddiasının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeden dayanaksız şekilde ileri sürülmesi nedeniyle iddianın reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin “aşırı düşük teklif sorgulamasının hatalı yapıldığı” iddiasının idareye şikâyet başvurusunda yer verilmemesi nedeniyle itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından şekil yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir. Kaldı ki söz konusu iddianın Kurum tarafından incelenmesi gerektiği kabul edilse dahi, iddia konusu edilen hususun ihale komisyonu kararının tebliği ile birlikte 22.12.2023 tarihinde farkına varıldığı ve idareye şikayet başvurusunun 29.12.2023 tarihinde yapıldığı, Kuruma itirazen şikayet başvurusunun ise 11.01.2024 tarihinde yapıldığı dikkate alındığında itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gereken sürenin geçmiş olması nedeni ile iddianın süre yönünden de reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin “süresi içinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı halde idarece ek süre verilmesinin hatalı olduğu” iddiasının, incelenen ihalede ek sürenin aşırı düşük teklif açıklama süresi içinde ve temel ilkeler ihlal edilmeden verilmesi nedeniyle, yerinde olmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin bu hususa yönelik iddiasının da reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, iddia konusu edilen hususlarda mevzuata aykırılık bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerekmektedir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi kapsamında eşit muamele yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.