KİK Kararı: 2024/UH.II-1679 (18 Aralık 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/048
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 18.12.2024
Karar No : 2024/UH.II-1679
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yılmaz Aynas İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1290658 İhale Kayıt Numaralı “Muhtelif Mahalle ve Sokakların Kanalizasyon ve Yağmursuyu Hattı Temizliği ile Izgara Temizliği Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 04.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muhtelif Mahalle ve Sokakların Kanalizasyon ve Yağmursuyu Hattı Temizliği ile Izgara Temizliği Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yılmaz Aynas İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 18.11.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.11.2024 tarih ve 171654 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.11.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1461 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin Barikler İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Tuna Grup Beton Yapı Kimya. İth. İhr. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, isteklinin teklifin aşırı düşük teklif olduğu, sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından herhangi bir analiz, makine, ekipman, akaryakıt, SGK primleri, vergi, maliyet ve işçilik hesaplamalarına ilişkin açıklama yapılmaksızın Kamu İhale Genel Tebliği’ne atıfta bulunarak uygun bulunduğu, bu durumun Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddelerine aykırılık teşkil ettiği, ihalenin kendi uhdelerinde bırakılması gerektiği, ihale komisyonunun en düşük teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif kabul ettiği, en düşük teklifin uygun görülmüş olmasının yaklaşık maliyetin yanlış hazırlanmış olduğu anlamına geldiği, yaklaşık maliyeti hazırlayan komisyonun da bu bağlamda değerlendirilmesi gerektiği, halbuki geçerli teklif sunan isteklilerin teklifleri göz önünde bulundurulduğunda yaklaşık maliyetin doğru hesaplandığı ve verilen tekliflerin de doğru teklifler olduğu, sunulan aşırı düşük teklifle işin yapılabilirliği, hizmetin kaliteli ve verimli olması hususlarının mümkün olmadığı, ihale komisyonunun mevzuata uygun olarak aşırı düşük teklifin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini piyasa koşullarına göre değerlendirdiği takdirde verilen teklifin ve yapılan açıklamanın gerçekçi olmadığını tespit edebileceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “…(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

…

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar, … Esas alınır. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

…

(10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

…

b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;

1. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

2. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir.

3. Sınır değerin altındaki tüm tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması veya aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmeyerek tekliflerin tümünün reddedilmesi halinde, teklif fiyatı sınır değerin üzerinde olan ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinden, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri sunmaları istenerek (a) bendindeki esaslar çerçevesinde değerlendirme yapılır.

4. Sınır değerin altında geçerli en az iki teklif kalması ve bu tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeler yeniden istenmeksizin ihale işlemlerine devam edilir.

5. Sınır değerin altında tek geçerli teklif kalması ve bu teklif sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde bu istekliden yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeler yeniden istenmez. İhalede ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinin öngörülmesi halinde ise bu isteklinin tespitinde (a) bendindeki esaslar uygulanarak ihale işlemlerine devam edilir.

c) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin sunulan tevsik edici belgelerin, belgenin geçerliğine ilişkin taşıması zorunlu tüm asli unsurları sağlaması kaydıyla, belgelerde bulunan bilgi eksiklikleri Kanunun 37 nci maddesi kapsamında tamamlatılabilir. Ancak asli unsurlarda eksiklik bulunması durumunda, bu belgeler sunulmamış kabul edilir. (a) ve (b) bentlerinde belirtilen işlemlere, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar devam edilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: MUHTELİF MAHALLE VE SOKAKLARIN KANALİZASYON VE YAĞMURSUYU HATTI TEMİZLİĞİ İLE IZGARA TEMİZLİĞİ HİZMET ALIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 150 GÜN SÜRELİ MUHTELİF MAHALLE VE SOKAKLARIN KANALİZASYON VE YAĞMURSUYU HATTI TEMİZLİĞİ İLE IZGARA TEMİZLİĞİ HİZMET ALIMI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Adana ili” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 04.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen incelemeye konu ihaleye ilişkin 11.11.2024 tarihli ihale komisyonu kararına göre 14 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 8 isteklinin teklif sunduğu, 4 teklifin geçerli teklif olarak değerlendirildiği, ihalede sınır değerin altında teklif sunan tek isteklinin Barikler İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Tuna Grup Beton Yapı Kimyasalları İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı olduğu, yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Barikler İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Tuna Grup Beton Yapı Kimyasalları İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi Yılmaz Aynas İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin belirlendiği görülmüştür.

Söz konusu ihale komisyonu kararına göre yapılan değerlendirmede sınır değerin 13.253.051,70 ? olarak belirlendiği, 04.11.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile “…aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 08.11.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

Açıklama:

Açıklama Yapılacak İş Kalemleri:

1-Ø200 mm Çapında Yağmursuyu Hattı Temizliğinin Yapılması

2-Ø300 mm Çapında Kanalizasyon Hattı Temizliğinin Yapılması Ve Görüntülenmesi

3-Ø400 mm Çapında Kanalizasyon Hattı Temizliğinin Yapılması Ve Görüntülenmesi

4-Ø600 mm Çapında Kanalizasyon Hattı Temizliğinin Yapılması Ve Görüntülenmesi

5-Ø800 mm Çapında Kanalizasyon Hattı Temizliğinin Yapılması Ve Görüntülenmesi

6- Her Ebatta Yağmursuyu Izgarasının Açılması Ve Bağlantısı İle Birlikte Kombine Kanal Açma Ve Temizlik Aracı İle Temizliğinin Yapılması

Teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler;

-Araç Giderleri,

-Personele Ait Giderler” ifadelerine yer verilmek suretiyle teklifi sınır değerin altında kalan Barikler İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Tuna Grup Beton Yapı Kimyasalları İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığından aşırı düşük teklif açıklamalarını sunması istendiği görülmüştür.

İdare tarafından yapılan sorgulamada birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemleri için araç ve personel giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Barikler İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Tuna Grup Beton Yapı Kimyasalları İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında aşırı düşük teklif sorgulama yazısında belirtilen iş kalemlerinin maliyet icmaline, personel maliyeti hesaplamasına, makine ve ekipman gideri hesaplamasına ve genel giderlere dair hesaplamaya yer verildiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Araç ve İşçi Listesi” başlıklı 5’inci maddesinde “İşin süresi boyunca yüklenici firma tarafından temin edilebilecek araçların ve işçilerin listesi aşağıdaki gibidir.

Araç Listesi:

SIRA NO

ARAÇ CİNSİ

MİKTARI

1

Kombine Kanal Açma ve Temizlik Aracı

4 Adet

2

Su Tankeri

2 Adet

3

Kanal Görüntüleme Aracı

1 adet

İşçi Listesi:

SIRA NO

ARAÇ CİNSİ

İŞÇİ SAYISI

1

Kombine Kanal Açma ve Temizlik Aracı

4 operatör 4 İşçi 4 Şoför

2

Su Tankeri

2 Şoför

3

Kanal Görüntüleme Aracı

1 Şoför 2 İşçi

…” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemeden araçlara ilişkin olarak 4 adet “Kombine Kanal Açma ve Temizleme Aracı”, 2 adet “Su Tankeri” ve 1 adet “ Kanal Görüntüleme Aracı”nın, işçilere ilişkin olarak ise 4 operatör, 7 şoför ve 6 işçinin yüklenici tarafından temin edileceği anlaşılmaktadır.

Barikler İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Tuna Grup Beton Yapı Kimyasalları İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından araç giderlerine ilişkin olarak 4 adet kombine kanal temizleme ve 1 adet su tankeri maliyetinin 1 yıllık amortisman gideri ile açıklandığı, söz konusu açıklamaya dair serbest muhasebeci mali müşavir kaşeli ve imzalı amortisman listesinin de sunulduğu, diğer 1 adet su tankerine dair maliyetin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na ait 19.100.1044 poz numaralı iş kalemindeki 10.120.1059 poz numaralı analiz girdisi kapsamında açıklandığı, kanal görüntüleme araç maliyetinin İller Bankası A.Ş.ye ait 43.640.1001 numaralı “Kanalizasyon ve yağmur suyu hatlarının robot kamera ile görüntülenmesi, video çekimi yapılması” pozu kapsamında açıklandığı, işçiliğe ilişkin olarak ise 4 operatör, 7 şoför ve 6 işçinin Kurumun işçilik hesaplama modülü kullanılarak 5 aylık maliyetlerinin hesaplandığı, işçilik hesaplama modülü çıktılarının da açıklama kapsamında yer aldığı görülmüştür.

Sunulan açıklama üzerine ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde 11.11.2024 tarihli ihale komisyonu kararında “…Kamu İhale Genel Tebliğinin Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşın düşük tekliflerin değerlendirilmesi başlıklı 79. Madde hükümleri çerçevesinde, istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamaları incelenmiş ve değerlendirilmiştir.

İhale komisyonumuzca yapılan değerlendirme ve tespitler sonucunda Barikler İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, Tuna Grup Beton Yapı Kimyasalları İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu kanaatine varılmıştır. …” ifadelerine yer verilmek suretiyle sunulan açıklamanın uygun bulunduğu görülmüştür.

Öte yandan, idare tarafından yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde piyasadaki 4 firmadan alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı ve yaklaşık maliyetin 20.575.080,00 ? olarak belirlendiği görülmüştür.

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde başvuru sahibinin “sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonu tarafından herhangi bir açıklama (analiz, makine, ekipman, akaryakıt, SGK primleri, vergi, maliyet ve işçilik hesaplamaları) yapılmaksızın uygun bulunduğu, en düşük teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif kabul ettiği” yönündeki iddialarına ilişkin olarak; aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine dair yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik hükümlerinden ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği ve bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Anılan hükümler doğrultusunda ihale komisyonu tarafından Barikler İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Tuna Grup Beton Yapı Kimyasalları İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının teklifinin aşırı düşük teklif olarak tespit edildiği, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan kalemlere ait araç ve personel giderlerinin teklifte önemli bileşen olarak belirlendiği ve istekliden söz konusu bileşenler kapsamında açıklama istendiği, sunulan yazılı açıklamanın “Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesi çerçevesinde değerlendirilerek uygun bulunduğu” ifadelerine yer verilmek suretiyle komisyon kararına işlendiği, uygun bulunan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin ihale komisyonu kararında detaylı izahta bulunma zorunluluğunun olmadığı, yapılan değerlendirme üzerine ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin iddia edildiği gibi en düşük teklif sahibi olduğu, ancak bu neticeye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak varıldığı, yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere aşırı düşük teklif değerlendirme müessesesi kapsamında açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin en düşük teklif olsa dahi reddedileceği, bu bağlamda iddia kapsamında yer verilen ihale komisyonu işlemleri açısından mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığı, başvuru sahibinin ileri sürdüğü söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan yine başvuru sahibinin “piyasa koşullarına göre değerlendirildiği takdirde verilen teklifin ve yapılan açıklamanın gerçekçi olmadığının tespit edilebileceği” yönündeki iddiasına ilişkin olarak; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.1’inci maddesinden teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra Tebliğ’deki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edileceği, hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle tekliflerin reddedilemeyeceği anlaşıldığından piyasa koşulları ileri sürülerek yapılan açıklamanın gerçekçi olmadığı şeklindeki söz konusu iddianın da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte başvuru sahibi tarafından “en düşük teklifin ekonomik açıdan en avantajlı teklif kabul edildiği, bu bağlamda yaklaşık maliyetin de yanlış hazırlanmış olduğu” şeklinde iddiaya yer verdiği görülse de aynı iddianın devamında “geçerli teklif sunan isteklilerin teklifleri göz önünde bulundurulduğunda yaklaşık maliyetin doğru hesaplandığı” hususunun da ileri sürüldüğü, bu bağlamda iddianın tutarlı bir bütünlük arz etmediği, ayrıca teklifler sunulmadan önce ihale hazırlık işlemleri kapsamında hesaplanan yaklaşık maliyet ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak uygun görülen isteklinin sunmuş olduğu teklif fiyatının ileri sürülen iddia bağlamında bağdaştırılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Kaldı ki, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı yukarıda yer verilen 8’inci maddesindeki hükmünden yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatların esas alınacak fiyatlardan biri olduğu anlaşılmış olup idare tarafından yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde piyasadaki 4 firmadan alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı ve yaklaşık maliyetin 20.575.080,00 ? olarak belirlendiği görülmüştür. Bu bağlamda idare tarafından yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde mevzuata aykırılık bulunmadığı da anlaşılmıştır.

Tüm bu değerlendirmelerin yanı sıra 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçelerinde aranması gereken asgari unsurların neler olduğu belirtilmiş olup başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hususunun bu unsurlardan olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde de anılan Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi ve başvuruda bulunulan hususların da dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği ortaya konulmuştur. Bu bağlamda işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, aynı Yönetmelik’in 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluğun başvuru sahibine ait olacağı, dolayısıyla bu hususa dikkat edilmesi gerektiği açıklanmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından ihale komisyonunca uygun bulunan aşırı düşük teklif açıklamasının hangi gerekçeyle uygun bulunmaması gerektiği yönünde itirazen şikâyet dilekçesinde somut bir belirleme yapılmadığı, bu nedenle bahse konu iddiaların genel nitelikte hukuka aykırılık ifadeleri içerdiği ve sunulan açıklamanın baştan sona tamamen yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi talebini içerdiği anlaşıldığından herhangi bir bilgi ve belge adı ile aykırılığa ilişkin hususlar zikredilmeksizin yeniden inceleme veya değerlendirme talebini içeren başvurularda, Kurum tarafından yapılacak incelemenin başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlarla ve idarenin bu yöndeki beyanlarıyla sınırlı olması ve Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmaması hasebiyle bahse konu iddianın bu yönüyle de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.