KİK Kararı: 2024/UH.II-161 (25 Ocak 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/004
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 25.01.2024
Karar No : 2024/UH.II-161
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Bir Can Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Yangın Eğitim Danışmanlık Mühendislik Gıda Tekstil Turizm Itr. İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Milas Belediyesi Emek Personel Turizm Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1373088 İhale Kayıt Numaralı “İş Sağlığı ve Güvenliği” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milas Belediyesi Emek Personel Turizm Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi tarafından 15.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İş Sağlığı ve Güvenliği” ihalesine ilişkin olarak Bir Can Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Yangın Eğitim Danışmanlık Mühendislik Gıda Tekstil Turizm Itr. İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin 25.12.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 08.01.2024 tarih ve 125640 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.01.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/32 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, ihale konusu işin niteliği itibarıyla iş yeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının asgari ücretle çalıştırılmasının mümkün olmadığı ancak personel gideri için asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılsa dahi ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının açıklanmasının mümkün olmadığı, isteklinin teklif tutarı yol ve yemek giderleri ile sözleşme ve genel giderler dahil olması gereken teklif tutarının altında kaldığı için teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir….” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

…

79.1. (Değişik madde: 25/01/2017-29959 R.G./10. md.; yürürlük:1/2/2017) Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

12 ay boyunca, İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Alımı (Az Tehlikeli İşler 237 çalışan, Tehlikeli İşler 287 çalışan, Çok Tehlikeli İşler 252 çalışan için)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Milas Belediyesi sınırları içerisinde” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde “KONU:

1.1. Bu Teknik Şartname, Milas Belediyesi Emek Personel Turizm Ticaret Sanayi A.Ş.’ne bağlı işçi olarak çalışanların, 30 Haziran 2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” hükümlerine ve bu Kanuna göre yayımlanan ve yayımlanacak olan yönetmelikler kapsamında hukuki kurallara uymak suretiyle şartnamede belirtilen şekilde alınması ve yapılması gereken İş Sağlığı ve Güvenliği tedbirlerinin/ hizmetlerinin, İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Hizmetlerini sunmakla yetkili olan Ortak Sağlık ve Güvenlik Biriminden Tablo-1 de belirtilen iş yerlerinin tehlike sınıflarına uygun İş Güvenliği Uzmanlığı Danışmanlığı ve İş Yeri Hekimliği hizmetinin satın alınmasını konu alır.

1.2. T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yayımlanan 26.12.2012 tarih ve 28509 sayılı İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği Madde-1; 20.06.2012 tarihli 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca işyerlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği açısından yer aldığı tehlike sınıfları Tablo-1’de yer alan İşyeri Tehlike Sınıfları Listesinde belirtilmiştir" denilmekte olup; Milas Belediyesi Emek Personel Turizm Ticaret Sanayi A.Ş. tehlike sınıfına uygun, bir aylık zaman dilimi içinde normal çalışılan mesai günleri için aylık alınması gereken İş Güvenliği Uzmanlığı Danışmanlığı ve İş Yeri Hekimi hizmet süresi Tablo 1’de belirtilmiştir;” düzenlemesine yer verilmiş ve aşağıda yer alan tobla’da çalışma sürelerine ilişkin belirlemeler yapılmıştır.

İşyerleri Tehlike Sınıfına Göre İş Güvenliği Uzmanı (İGU) ve İş Yeri Hekimi (İH) Çalışma Süreleri:

Kurum SGK

Tehlike

Çalışan

Kişi Başı İGU

İGU Çalışma

Kişi Başı İH

İH Çalışma

Kurum Bilgileri

Sicil Numarası

Sınıfı

Sayısı

Hizmet Alınacak Süre

Çalışma

süresi/ Ay

Çalışma

süresi/ Ay

süresi/ Ay

süresi/ Ay

FEN İŞLERİ

1.4211.01.01.

Çok

1210032.048.

Tehlikeli

252

12 Ay

40 Dk./ Ay

10080 Dk./ Ay

15 Dk./ Ay

3780 Dk./ Ay

07.16.000

TEMİZLİK İŞLERİ

1.3811.01.01.

1210034.048.

287

20 Dk./ Ay

5740 Dk./ Ay

10 Dk./ Ay

2870 Dk./ Ay

Tehlikeli

12 Ay

07.18.000

PARK İŞLERİ

1.8130.01.01.

Az

1210035.048.

234

10 Dk./ Ay

2340 Dk./ Ay

5 Dk./ Ay

1170 Dk./ Ay

Tehlikeli

12 Ay

07.19.000

EMEK OFİS

1.8211.01.01.

1227070.048.

07-79.000

Az

3

10 Dk./ Ay

30 Dk./ Ay

5 Dk./ Ay

15 Dk./ Ay

Tehlikeli

12 Ay

Aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin iş güvenliği uzmanı ve iş yeri hekimi hizmet alımı olduğu ve ihale kapsamında hizmet sunacak kişilerin tam zamanlı çalışmasının öngörülmediği ayrıca, teklif fiyatına dahil giderler arasında yol veya yemek ücreti gibi işçilik ücreti dışında başka herhangi bir gidere yer verilmediği tespit edilmiştir.

Birim fiyat teklif cetvelinde birimin “kişi” olarak belirlendiği ve Teknik Şartname’nin aktarılan 1’inci maddesinden cetvelde gösterilen kişi sayısının hizmet sunulacak kişileri ifade ettiği, Şartname’nin anılan maddesinde yer alan tabloda ise bu kişiler için sunulacak hizmetin birim olarak “dakika” esas alınmak suretiyle detaylı sürelerine yer verildiği dolayısıyla, ihale dokümanındaki düzenlemelerden sunulacak hizmetin süresinin toplam kaç saat olduğunun hesaplanabildiği ve ihale konusu hizmet için sadece personel maliyeti üzerinden teklif alınmasının öngörüldüğü anlaşılmıştır. Bu çerçevede, ihale konusu işte 12 aylık sürede iş yeri hekimliği hizmeti için toplam 1.567 saatlik (94.020 dakika), iş güvenliği uzmanlığı hizmeti için ise toplam 3.638 saatlik (218.280 dakika) çalışma öngörüldüğü ve ihale konusu işte sunulacak hizmetin süresinin toplam 5.205 saat (312.300 dakika) olduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından 15.12.2023 tarihli ve 2023/1373088-2 sayılı yazılar ile aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden belirlenen sürede aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istendiği ve personel giderinin açıklanması istenen önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür.

Denizli Asil Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, iş yeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı hizmetleri için toplam 481.924,92 TL’lik personel gideri hesaplamasına yer verildiği, ihale tarihi olan 15.12.2023 tarihinde geçerli saatlik brüt asgari ücretin 73,03 TL olduğu, bu tutarın yukarıda aktarılan toplam 5.205 saat ile çarpılması sonucunda bulunan tutarın 380.121,15 TL olduğu ve Denizli Asil Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Ltd. Şti. tarafından personel gideri için öngörülen tutarın bu tutarı karşıladığı anlaşılmıştır. Sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında personel için günlük 25,00 TL yemek bedeli ve 15,00 TL yol bedeli öngörülerek ayrıca hesaplama yapıldığı görülmüş olsa da ihale dokümanında personele yemek ve yol ücreti ödeneceğine ilişkin herhangi bir düzenleme olmadığı için anılan giderlere ilişkin bir hesaplama yapılması gerekmediği anlaşılmıştır. Aşırı düşük teklif açıklamasında sözleşme giderleri ve genel giderler için hesaplama yapıldığı ve binde 9,48 oranında sözleşme damga vergisi için 5.534,57 TL, binde 5,69 oranında ihale karar pulu için 3.321,91 TL fiyat öngörüldüğü, ihalenin sözleşme bedeli 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinde belirtilen limitin altında olduğundan sözleşme bedelinin onbinde 5’i oranında Kamu İhale Kurumu payı hesaplanmasına gerek bulunmadığı ve sözleşme giderleri ve genel giderler payına ilişkin hesaplamanın mevzuata uyun olduğu anlaşılmıştır. Aktarılan tespitler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli Denizli Asil Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun olduğundan, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.