KİK Kararı: 2024/UH.II-1546 (27 Kasım 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/045
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 27.11.2024
Karar No : 2024/UH.II-1546
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Altıntat Yemek Temizlik İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/910735 İhale Kayıt Numaralı “Malzemeli Yemek Hazırlama, Pişirme, Taşıma, Servis, Servis Sonrası Temizlik, Bulaşık Yıkama ve İlaçlama Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 06.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzemeli Yemek Hazırlama, Pişirme, Taşıma, Servis, Servis Sonrası Temizlik, Bulaşık Yıkama ve İlaçlama Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Altıntat Yemek Temizlik İnş. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin 28.10.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 11.11.2024 tarih ve 170141 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.11.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1386 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, sunulan tüm teklifler değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin iptaline karar verildiği ancak tekliflerinin geçerli olduğu, idarenin tekliflerini değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olarak gösterilen hususun mevzuata uygun olmadığı çünkü sunmuş oldukları işletme kayıt belgesi ve bu belgeyi düzenleyen kurumdan alınarak yine teklifleri kapsamında sunulan yazıdan da anlaşılacağı üzere, işletme kayıt belgesine ilişkin şartları sağladıkları dolayısıyla, tekliflerinin geçerli kabul edilmesi gerekeceğinden ihalenin iptali kararının gerekçesinin de mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 38’inci maddesinde “… (4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde “Gıda üreten işletmeciler Ek-3 'teki, perakende işletmecileri Ek-2'deki bilgi ve belgelere ilave olarak bu Yönetmeliğin Ek-4 'ünde yer alan işletme kayıt belgesi beyannamesi ile birlikte yetkili mercie başvururlar. (2) Yetkili merci, dosyayı başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içerisinde inceler. Dosyadaki bilgi ve belgelerin eksiksiz ve doğru hazırlanmış olması durumunda, gıda işletmelerine yetkili merci tarafından bu Yönetmeliğin Ek-5'inde yer alan işletme kayıt belgesi Ek-14’te yer alan faaliyet işkolları belirtilerek düzenlenir. (3) Dosyadaki bilgi ve belgelerin eksik veya yanlış hazırlanmış olması durumunda, eksiklik veya yanlışlık belirtilerek dosya, resmi yazı ile başvuru sahibine iade edilir. (4) İşletme kayıt belgesi; üzerinde yazılı ticaret unvanı, gerçek ve tüzel kişi, işletme adresi ve faaliyet konusu için geçerlidir. Bu bilgilerden herhangi birinin değişmesi durumunda kayıt belgesi geçerliliğini kaybeder. Gıda işletmecisi, değişiklik durumlarında ilgili bilgi ve belgeler ile işletme kayıt belgesinin aslını bir dilekçeye ekleyerek en geç üç ay içerisinde yetkili mercie yazılı başvuruda bulunur. Yetkili merci tarafından ilgili değişiklik yapılarak işletme kayıt belgesi yeniden düzenlenir. …” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin 9’uncu maddesinde “... (3) İşletme onay belgesi; üzerinde yazılı olan ticaret unvanı, gerçek veya tüzel kişi, işletme adresi ve faaliyet konusu için geçerlidir. Bu bilgilerden herhangi birinin değişmesi durumunda işletme onay belgesi geçerliliğini kaybeder. Gıda işletmecisi, değişiklik durumlarında gerekli bilgi ve belgelerle birlikte işletme onay belgesinin aslını bir dilekçeye ekleyerek üç ay içerisinde yetkili mercie başvurur. Yetkili merci, uygun görmesi durumunda onay belgesini yeniden düzenler.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin faaliyet konularına ilişkin 14 numaralı ek’inde yer alan tabloda “KAYIT KAPSAMINDAKİ GIDA İŞLETMELERİNİN FAALİYET KONULARI

1. Gıda üretimi yapan işletmeler.
2. Depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler.
3. Toplu tüketim işletmeleri.
4. Yerel marjinal ve sınırlı faaliyetler kapsamındaki işletmeler.
5. İstisnai hükümlere göre faaliyet gösteren işletmeler.
6. Ekmek, ekmek çeşitleri, sade pide üreten işletmeler” hükmü,

İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ı) İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

İşletme Kayıt Belgesi

İŞLETME KAYIT BELGESİ; TARIM VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN VERİLMİŞ OLAN GIDA İŞLETMELERİNİN FAALİYET KONULARINA GÖRE; DEPO, GIDA SATIŞ VE PERAKENDE FAALİYET GÖSTEREN İŞLETMELER ve GIDA ÜRETİMİ YAPAN ( ÖZEL BESLENME AMAÇLI (GLUTENSİZ) İŞLETMELER (İDARENİNİN BUCA ERKEK ÖĞRENCİ YURDU GLUTENSİZ YEMEK ÜRETİM MUTFAĞI MEVCUT OLDUĞUNDAN)

Tüm ortakların sunması gerekmektedir.

” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.1.ı maddesinde işletme kayıt belgesinin bir yeterlik kriteri olarak belirlendiği ve isteklilerin teklifleri ile birlikte idarenin belirlediği faaliyet alanlarına ilişkin işletme kayıt belgelerini sunmaları gerektiği tespit edilmiştir. İdare tarafından işletme kayıt belgelerinin ait olması gereken faaliyet konularının ise İdari Şartname’nin anılan maddesinde “DEPO, GIDA SATIŞ VE PERAKENDE FAALİYET GÖSTEREN İŞLETMELER” ve “GIDA ÜRETİMİ YAPAN (ÖZEL BESLENME AMAÇLI (GLUTENSİZ) İŞLETMELER (İDARENİNİN BUCA ERKEK ÖĞRENCİ YURDU GLUTENSİZ YEMEK ÜRETİM MUTFAĞI MEVCUT OLDUĞUNDAN)” şeklinde belirlendiği, anılan doküman düzenlemesine ilişkin herhangi bir şikayet başvurusunda bulunulmadığı, bu yönüyle de dokümana yönelik başvuru sürelerinin geçtiği ve gerek isteklilerin gerekse idarenin mevcut ihale dokümanı düzenlemelerine göre hareket etmek zorunda olduğu, ihale dokümanında yer alan düzenlemenin ise emredici hükümlere aykırılık niteliği taşıyan ve bu yönüyle de mutlak butlan ile sakat olan bir idari işlem niteliği taşımadığı anlaşılmıştır. Dokümandaki ilgili düzenleme incelendiğinde ise iki farklı faaliyet konusuna ilişkin işletme kayıt belgesinin “ve” bağlacı kullanılmak suretiyle düzenlendiği dolayısıyla, idarenin her iki faaliyet alanına ilişkin belgelerin ayrı ayrı sunulmasını bir yeterlik kriteri olarak düzenlediği görülmüştür. Nitekim ihalenin iptaline ilişkin alınan karar incelendiğinde de 3 isteklinin teklifinin her iki faaliyet alanına ilişkin belgenin sunulmadığı, 3 isteklinin teklifinin ise gıda üretimi faaliyet alanına ilişkin sunulan belgelerin “özel beslenme amaçlı ve glutensiz” olma şartının sağlanmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen işletme kayıt belgesi incelendiğinde; Körfez Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından düzenlenen 12.03.2012 tarihli ve TR-41-K-002199 numaralı belgenin faaliyet konusuna ilişkin bölümünde “Gıda üretimi yapan işletmeler” ibaresinin bulunduğu, belge ekinde yer alan Körfez Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün 25.06.2024 tarihli ve 14746862 sayılı yazıda ise belgeye konu işletmenin “özel beslenme amaçlı gıda maddesi üretimi ve hazır yemek, tabildot, yemek üretimi yapan onay kapsamında faaliyet gösteren gıda üretimi yapan işletmeler olarak GGBS sistem kaydının bulunduğu” nun ifade edildiği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 7.1.ı maddesinde “depo, gıda satış ve perakende faaliyet gösteren işletmeler” ve “gıda üretimi yapan (özel beslenme amaçlı (glutensiz) işletmeler (idarenin buca erkek öğrenci yurdu glutensiz yemek üretim mutfağı mevcut olduğundan)” ibarelerine yer verilmek suretiyle belirtilen alanlara ilişkin iki farklı faaliyet alanına ait işletme kayıt belgesinin teklif ile birlikte sunulması gerektiğinin düzenlendiği, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik kapsamında yer alan faaliyet konuları arasında ise “özel beslenme amaçlı ve glütensiz üretim yapma” şeklinde bir faaliyet konusunun bulunmadığı ve bu sebeple söz konusu faaliyet alanına ilişkin bir belge sunmanın da mümkün olmadığı, başvuru sahibi tarafından sunulan belge incelendiğinde faaliyet alanının “gıda üretimi yapan işletmeler” olarak gösterildiği ve İdari Şartnamenin anılan maddesinde yer verilen “gıda üretimi yapan işletmeler” şartının sağlandığı ancak yine anılan İdari Şartname maddesi uyarınca “depo, gıda satış ve perakende faaliyet gösteren işletmeler” faaliyet alanına ilişkin de işletme kayıt belgesinin sunulması gerektiği ancak başvuru sahibi tarafından bu kapsamda bir belge sunulmadığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

İhaleye teklif sunan 6 isteklinin teklifinin geçici teminatları uygun olmadığı gerekçesiyle, 4 isteklinin teklifinin birim fiyat teklif cetvelinde tam zamanlı işçilik için teklif edilmesi gereken tutardan daha düşük işçilik ücreti teklif edildiğinden asgari işçilik maliyetinin karşılanamadığı gerekçesiyle, 6 isteklinin teklifinin işletme kayıt belgesine ilişkin şartların sağlanamadığı gerekçesiyle, 1 isteklinin teklifinin ise teklif fiyatı yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalede geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edildiği tespit edilmiş olup, Kararın (B) bölümünde yer verilen tespitler çerçevesinde 2 isteklinin teklifinin geçerli kabul edilmesi gerektiği anlaşıldığından, ihalenin iptali kararının gerekçesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Florya Yemek Tic. A.Ş. tarafından teklifi kapsamında Samsun Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından düzenlenen 14.02.2022 tarihli ve TR-55-K-021806 numaralı işletme kayıt belgesinin sunulduğu, belgenin faaliyet konusuna ilişkin bölümünde “Gıda üretimi yapan işletmeler, depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler” ibaresinin bulunduğu tespit edilmiş olup, isteklinin sunmuş olduğu belgelerin İdari Şartname’nin 7.1.ı maddesinde belirtilen “depo, gıda satış ve perakende faaliyet gösteren işletmeler” şartı ile “gıda üretimi yapan işletmeler” şartını sağladığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Name Kurumsal Yem. Gıd. A.Ş. tarafından teklifi kapsamında Yenimahalle Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün düzenlediği TR-06-K-010937 numaralı işletme kayıt belgesinin sunulduğu, işletme kayıt belgesinin faaliyet konusuna ilişkin bölümünde “Gıda üretimi yapan işletmeler, depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler” ibaresinin bulunduğu ve isteklinin sunmuş olduğu belgenin İdari Şartname’nin 7.1.ı maddesinde belirtilen “depo, gıda satış ve perakende faaliyet gösteren işletmeler” şartı ile “gıda üretimi yapan işletmeler” şartını sağladığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Fesleğen Toplu Yemek Hiz. Ltd. Şti., İncir Kurumsal Hiz. En. Ürt. San. ve Tic. Ltd. Şti., Özata Gıda Soğ. Hav. Tes. Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Kadoğlu Hayv. Yem. Gıd. İnş. Nak. Taah. ve San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifleri kapsamında sunmuş oldukları işletme kayıt belgeleri incelendiğinde de anılan belgelerin İdari Şartname’nin 7.1.ı maddesinde belirtilen “depo, gıda satış ve perakende faaliyet gösteren işletmeler” şartı ile “gıda üretimi yapan işletmeler” şartını sağladığı anlaşılmakla birlikte, isteklilerin tekliflerinin başka gerekçelerle de değerlendirme dışı bırakıldığı görüldüğünden, anılan aykırılığı ihalenin esasına etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Florya Yemek Tic. A.Ş. ile Name Kurumsal Yem. Gıd. A.Ş.’nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.