KİK Kararı: 2024/UH.II-154 (25 Ocak 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/004
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 25.01.2024
Karar No : 2024/UH.II-154
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Gültekintur Turizm İnş. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1089806 İhale Kayıt Numaralı “2024 Yılı Binek Araç ve Personel Servisi Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından 27.11.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2024 Yılı Binek Araç ve Personel Servisi Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Gültekintur Turizm İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.11.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.11.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.12.2023 tarih ve 119997 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.12.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1359 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sözleşme Tasarısı’nın 12.2’nci maddesinde, yüklenicinin iş programına göre daha fazla iş yapması halinde, idarenin söz konusu işin bedelini imkân bulduğu takdirde ödeyeceğinin düzenlendiği, anılan düzenlemenin, imkân bulunmaması halinde idarenin ödeme yapmamasına neden olacağı, bu çerçevede iş programına göre fazla olan ya da olmayan bir hizmetin bedelinin ödenmesinin idarenin imkân bulması şartına bağlanması hukuka aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 4.4, 4.11 ve 13.5’inci maddelerinde, işin ifasına ilişkin olarak idarenin ve üçüncü kişilerin uğrayacağı zarar ve ziyanın yüklenicinin sorumluluğunda olduğunun düzenlendiği, anılan düzenlemelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı,

3. Teknik Şartname’nin 4.13’üncü maddesinde, ihale konusu işin ifası esnasında koordinasyon işlerinin firma tarafından görevlendirilecek bir personel yerine bizzat firma yetkilisi tarafından gerçekleştirilmesinin şart koşulduğu, düzenlemenin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı,

4. Teknik Şartname’nin 4.8’inci maddesinde, ihale konusu işin aksamaması amacıyla yedek araç vasıtasıyla işlerin devam ettirilmesinin istendiği ancak söz konusu yedek araçların özellikleri, hangi durumlarda çalıştırılacağı ve benzeri hususlara ilişkin bir düzenleme yapılmamış olduğu, bu hususun maliyet hesaplamalarını güçleştirdiği,

5. Teknik Şartname’nin 6.1.1 ve 13.2’nci maddelerinde, hürriyeti bağlayıcı bir suçtan dolayı hüküm giymiş olan kişilerin sürücü olarak kabul edilmeyeceğinin düzenlendiği ancak suçun niteliği ve hürriyetin bağlayıcı cezanın süresi yönünden bir düzenleme yapılmamış olduğu, bu düzenlemenin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı ek olarak madde metninde geçen “… son 1 ay için adli sicil kaydı olmadığına ...” ifadesinin belirsizlik oluşturduğu,

6. Teknik Şartname’nin 13.3’üncü maddesinin, sürücünün iş akdinin feshine sebep olabileceği, düzenlemenin gerekçe gösterilmeden iş akdi sona erdirilen işçiye karşı yükleniciyi öngörülemeyen bir maliyetle karşı karşıya bıraktığı,

7. Teknik Şartname’nin 6.3 ve 16.4’üncü maddelerinde, işin aksaması sebebiyle idare tarafından dışarıdan temin edilecek araçlara ilişkin maliyetlerin yüklenicinin hakedişinden kesilerek ödeneceğinin düzenlendiği ancak söz konusu maliyetin yüklenicinin hakedişinden kesilmesi ve yükleniciye ceza öngörülmesinin yerinde olmadığı, işin ilgili kısmının yapılmaması nedeniyle, hakediş hesaplamasında yükleniciye herhangi bir bedel öngörülmeyen bir iş kalemi için tekrar hakedişten kesinti yapılmasının idare tarafından yükleniciye bedelsiz taşıma yaptırılmasına neden olacağı, bu sebeple ilgili düzenlemelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkân bulduğu takdirde öder.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş programı” başlıklı 28’inci maddesinde “Yüklenici, … sözleşme veya eklerinde belirlenen süre içinde, üstlenilen işler için kontrol teşkilatının öngöreceği formda ve detaylarda ayrıntılı bir iş programı düzenler ve kontrol teşkilatının uygun görüşüne sunar.

…

Yüklenici, idarece onaylanmış iş programına aynen uymak zorundadır. Ancak zorunlu hallerde idarenin uygun görüşü ile iş programında değişiklik yapılabilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2024 Yılı Binek Araç ve Personel Servisi Kiralama Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: (7) Adet sürücü dahil 19 kişilik koltuk kapasiteli servis aracı ile 5 adet binek, 1 adet pick-up araç ve 7 adet sürücü kiralama hizmeti alınacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Çevre ve Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı / İklim Değişikliği Başkanlığı (Çamlıca Mahallesi Anadolu Bulvarı 64/2 Yenimahalle) ANKARA” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin ek kısmında aşağıdaki tablo yer almaktadır.

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Şoför(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

Ay

7,00

12

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

1. GRUP Araç (5 adet)

ay

12

2

2. GRUP Araç (1 adet)

ay

12

3

Sürücü Dâhil 19 Kişilik Koltuk Kapasiteli; (7 araç)

gün

250

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde ise “… 12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkân bulduğu takdirde öder.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalenin konusunun 2024 yılı binek araç ve personel servisi kiralama hizmet alımı olduğu, ihalede 6 adet ihale dokümanı indirildiği, 27.11.2023 tarihinde yapılan ihaleye 3 isteklinin katıldığı, başvuru sahibinin ihaleye teklif sunmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasına konu düzenlemeye ilişkin olarak, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yüklenicinin belirlenen süre içinde, üstlenilen işler için kontrol teşkilatının öngöreceği formda ve detaylarda ayrıntılı bir iş programı düzenleyeceği ve kontrol teşkilatının uygun görüşüne sunacağı, yüklenicinin, idarece onaylanmış iş programına aynen uymak zorunda olduğu hükmüne yer verildiği, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin ilgili maddesinde yüklenicinin iş programına göre daha fazla iş yapması halinde, idarenin fazla işin bedelini imkân bulduğu takdirde ödeyeceğinin düzenlendiği, idare tarafından hazırlanan Sözleşme Tasarısı’nda da söz konusu matbu ifadenin korunduğu anlaşılmıştır.

Yapılan tespit ve incelemeler neticesinde; başvuru sahibinin iddiasına konu düzenlemenin, Tip Sözleşme’nin ilgili maddesindeki matbu hüküm ile aynı şekilde hazırlandığı, iddiaya konu hususun ancak yüklenicinin iş programında öngörülen işlerden daha fazlasını yapması halinde söz konusu olacağı, idare tarafından iş artışı yapılmasının öngörülmesi halinde ise söz konusu işlerin bedelinin ilgili düzenlemelere uygun olarak ödeneceği anlaşıldığından başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “… Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

“Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü,

“İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.” hükmü,

“Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumlulukları” başlıklı 33’üncü maddesinde “Yapılan işlerin her türlü sorumluluğu, kabul işlemlerinin idarece onaylanması tarihine kadar, tümüyle yükleniciye aittir. Bu nedenle yüklenici, gerek malzemenin kötülüğünden ve gerekse işlerin kusur ve eksikliklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır.

Yüklenici bu zorunluluğa uymadığı takdirde, idare kendisinden bir yazı ile yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyecektir. Bu talimatın yükleniciye tebliği tarihinden başlamak üzere işin özelliğine göre, talimat yazısında idarece daha uzun bir süre verilmemişse, yüklenici on (10) gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeye fiilen başlamadığı veya başlayıp da belirlenen süre içinde teknik gereklerine göre işi bitirmediği takdirde idare, söz konusu onarım, düzeltme ve bakım işlerini bir başkasına yaptırarak bu yapılan işlerin bedeli için, yüklenicinin teminatından veya varsa diğer alacaklarından ödeme yapmaya yetkilidir.

Yüklenicinin yaptığı işlerde, kabul tarihine kadar geçen zaman içinde, herhangi bir aksaklık görüldüğü takdirde, bu aksaklıklar yukarıda belirtildiği şekilde düzeltilip onarılmakla birlikte idare, işin niteliğine göre, aksaklığı tespit edilen bu gibi işlerin kabul işlemlerini uygun bir tarihe erteleyebilir. Bu takdirde kabulü ertelenen kısım için, idarenin uygun göreceği bir miktarda teminat alıkonulur. Yapılan işlerde, yüklenicinin kusurundan kaynaklanan ve ivedilikle ele alınması gereken aksaklıklar meydana geldiğinde, yüklenicinin o anda işle ilgilenip konuyu ele alma imkânı yoksa bu takdirde idare, yazılı olarak haber vermek suretiyle yüklenici adına bu aksaklığı giderir.

Yüklenici, taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yükleniciye ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca hakkında 4735 sayılı Kanunun 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü,

Teknik Şartname’nin “Personel Taşıması Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi” başlıklı 1’inci bölümünün 4.4’üncü maddesinde “Yüklenicinin yapacağı bu taşıma işi ile ilgili olarak makam, merci ve şahısların İdare aleyhine açacakları dava ve takipler sonucunda İdarenin uğrayacağı zarar ve ziyan yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

4.11’inci maddesinde “Servis araçlarının, İdarenin personeline, üçüncü şahıslara veya İdareye vereceği her türlü zarar ve ziyandan yüklenici sorumlu olacaktır. (Bu hususta İdareye hiçbir suretle Hukuki ve Cezai sorumluluk yüklenemez.)” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Sürücülü Kiralık Taşıt Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi” başlıklı 2’nci bölümünün 13.5’inci maddesinde “İhale konusu iş süresince, taşıtların işletilme hâlinde olup olmadığına bakılmaksızın, her ne surette olursa olsun, işin ifası ve taşıtların kullanımları sırasında meydana gelecek her türlü (İdareye ve üçüncü şahıslara verilen zararlar dâhil) maddî ve manevî zarar ve ziyanlardan yüklenici sorumludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasına konu düzenlemeye ilişkin olarak, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde, yüklenicinin, Genel Şartname’de öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olduğu, ek olarak Genel Şartname’de yüklenicinin, kamu düzenine ve kamu mallarına zarar vermeme, işin ve işyerlerinin korunması, bakım ve düzeltme sorumluluklarının hüküm altına alındığı, Teknik Şartname’nin iddiaya konu maddelerinde yüklenicinin kendi personeliyle yürüteceği ihale konusu işle ilgili sorumluluklarının düzenlendiği anlaşılmıştır.

Yapılan tespit ve incelemeler neticesinde; Teknik Şartname’nin başvuru sahibinin iddiasına konu maddelerinde yüklenicinin kendi personeliyle yürüteceği ihale konusu işle ilgili sorumluluklarına yer verildiği, anılan düzenlemelerin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ile uyumlu olduğu, anılan Şartname doğrultusunda, yüklenici tarafından yapılacak taşıma işi ile ilgili olarak makam, merci ve şahısların idare aleyhine açacakları dava ve takipler sonucunda idarenin uğrayacağı zarar ve ziyan, yüklenicinin servis araçlarının, idarenin personeline, üçüncü şahıslara veya idareye vereceği zarar ve ziyan ile işin ifası ve taşıtların kullanımları sırasında meydana gelecek idareye ve üçüncü şahıslara verilen zararlar dâhil her türlü maddî ve manevî zarar ve ziyanın yüklenicinin sorumluluğunda olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin 4.12’nci maddesinde “Yüklenici, şartname hükümlerine göre sabah-akşam saatlerinde servis araçlarının hareketlerini kontrol etmek ve aksayan hususları belirlemek üzere idarenin talep etmesi durumunda en az (1) görevlisini İdarenin hizmet binasında bulundurmak zorundadır.” düzenlemesi,

4.13’üncü maddesinde “Servislerin sağlıklı hareketlerini sağlamak için, sabah ve akşam servisini yapan araç ve şoförün takibinden firma sorumlu olup, idarenin talep etmesi durumunda 4.12 maddesinde belirtilen adreste görevlendireceği firma yetkilisi sabahları ve akşamları servis araçlarının geliş ve gidiş saatlerini tespit ederek (araçların güzergâh ve plakaları ile geliş ve gidiş saatlerini) liste halinde imzalı bir şekilde kurum servis yetkilisine günlük olarak teslim edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 4.12’nci maddesinde, yüklenicinin, idarenin talep etmesi durumunda en az (1) görevlisini idarenin hizmet binasında bulundurmak zorunda olduğunun düzenlendiği, takip eden maddede de idarenin talebi durumunda 4.12 maddesinde belirtilen adreste görevlendirilecek firma yetkilisine ilişkin hususlara yer verildiği tespit edilmiştir.

Yapılan tespit ve incelemeler neticesinde; başvuru sahibinin iddiasına konu Teknik Şartname’nin 4.13’üncü maddesinde belirtilen “firma yetkilisi” ifadesi ile kastedilen kişinin anılan Şartname’nin 4.12’nci maddesinde belirtilen görevli olduğu, başvuru sahibinin iddiasının aksine söz konusu ifade ile bizzat firmanın temsil ve ilzama yetkili kişisinin kastedilmemiş olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin üçüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin 4.8’inci maddesinde “Seferler, tespit edilen saatlere göre zamanında yerine getirilecektir. Sefer esnasında meydana gelen muhtemel arıza, kaza vb. sebeplerle seferlerin aksamamasını teminen yedek bulundurulacak servis aracıyla hizmet verilmeye devam edilecek olup, yedek servis aracı gelmediği takdirde personelin gideceği iş adresi veya ikamet adresine kadar yapmış olduğu masraf yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 4.8’inci maddesinde, ihale konusu işin gerçekleştirilmesi sürecinde, sefer esnasında meydana gelen muhtemel arıza, kaza ve benzeri sebeplerle seferlerin aksamamasını teminen yedek bulundurulacak servis aracıyla hizmet verilmeye devam edileceğinin düzenlendiği görülmüştür.

İlgili mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemeleri doğrultusunda, belirtilen sebeplerle, yedek olarak bulundurulacak servis aracıyla hizmet verilmesi halinde, anılan araçta aranılacak özelliklerin, çalışma koşullarının ve hakediş ödemelerinin, seferde olan araçlar esas alınarak belirleneceği anlaşıldığından başvuru sahibinin dördüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5 ve 6’ncı iddialarına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorundadır.” hükmü,

“İdare ve Kontrol Teşkilatının itiraz hakkı” başlıklı 11’inci maddesinde “İdare ve kontrol teşkilatı, yükleniciden çalıştırılmasında veya işyerinde bulunmasında engel durumu olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı veya görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların (teknik ve idareci personel, hizmetli, işçi ve diğerleri) ve alt yüklenicilerin iş başından veya işyerinden uzaklaştırılmasını talep etme hakkına sahiptir. Yüklenici, bu talebi idare veya kontrol teşkilatı tarafından yapılacak tebligat üzerine ve verilen süre içinde yerine getirmek zorundadır. Yüklenicinin bu yükümlülüğü verilen süre içinde yerine getirmemesi halinde, söz konusu kişiler idare veya kontrol teşkilatı tarafından uzaklaştırılır veya uzaklaştırılmaları sağlanır. Uzaklaştırılmaları istenilenler, idarenin veya kontrol teşkilatının izni ve onayı alınmaksızın bir daha işlerde görev alamaz. Yüklenici, uzaklaştırılan kişilerin yerine en kısa zamanda uygun nitelikli başkalarını getirmek zorundadır.” hükmü,

Teknik Şartname’nin 6.1’inci maddesinde “Yüklenici, çalıştıracağı asil ve yedek sürücülerin isim listesini ve bunlara ait aşağıda belirtilen belgeleri işe başlamadan en az 10 gün önce İdareye verecektir. İdareye bildirilmeyen veya İdare tarafından uygun görülmeyen sürücü kesinlikle servis yapamayacaktır.

6.1.1-Türk Ceza Kanununa göre hürriyeti bağlayıcı bir suçtan dolayı hüküm giymemiş olmaları ve son 1 ay için adli sicil kaydı olmadığına dair belgeleri,” düzenlemesi,

13.2’nci maddesinde “… Sürücüler Türk Ceza Kanununa göre hürriyeti bağlayıcı bir suçtan dolayı hüküm giymemiş olacak ve son 1 ay için adli sicil kaydı olmadığına dair belgeleri temin etmiş olacaklardır. Yüklenici; sürücülerin ehliyet bilgilerini ve sabıka kaydını sözleşme imzalandıktan sonra 10 iş günü içerisinde taşıt uygunluk belgeleriyle birlikte İdareye verecektir. Sabıka kaydı bulunan, yukarıdaki vasıfları taşımayan veya işbu ihale edilen işin süresi içerisinde bu vasıfları yitiren sürücüler çalıştırılamaz.” düzenlemesi,

13.3’üncü maddesinde “Yüklenici tarafından çalıştırılacak sürücülerde herhangi bir nedenle değişim yapılması gerektiğinde, önceden İdarenin onayı alınacaktır. İdare herhangi bir gerekçe göstermeksizin, sürücünün değiştirilmesini isteyebilir ve Yüklenici bunu en fazla iki gün (2 gün) içinde İdarenin kabul edeceği bir sürücü ile değiştirecektir...” düzenlemesi,

13.7’nci maddesinde “Yüklenici, çalıştırdığı personel ile ilgili olarak, İdareden herhangi bir talepte bulunamaz. Yüklenici, kanunlar ve diğer mevzuattan doğan yükümlülükler ile sigorta primi, maaş ve sürücülerin hak ettikleri yasal yıllık izinleri vb. ödeme ve yükümlülüklerini zamanında ve kanunlarda belirtilen her türlü sorumluluklarıyla birlikte, yerine getirmek zorunda olup, bundan kaçınamaz ve İdareden herhangi bir ek talepte bulunamaz. Yüklenici çalıştırdığı personele maaş vb. ücretlerini ödediğine dair bilgi ve belgeleri her ay kontrollük görevini yürüten komisyona sunmak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda yer verilen hükümlerinden sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenicinin işlerin yapılması için gerekli personeli sağlamak zorunda olduğu, idare ve kontrol teşkilatının, yükleniciden çalıştırılmasında veya işyerinde bulunmasında engel durumu olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı veya görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından veya işyerinden uzaklaştırılmasını talep etme hakkına sahip olduğu, yüklenicinin, bu talebi idare veya kontrol teşkilatı tarafından yapılacak tebligat üzerine ve verilen süre içinde yerine getirmek zorunda olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin iddialarına konu düzenlemelerde, Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde, yüklenicinin çalıştıracağı asil ve yedek sürücülerin isim listesini ve bu kişilere ait belgelerin işe başlamadan en az 10 gün önce idareye sunulmasının istendiği, sürücülerin Türk Ceza Kanununa göre hürriyeti bağlayıcı bir suçtan dolayı hüküm giymemiş olmaları ve son 1 ay için adli sicil kaydı olmadığına dair belgelerin idareye sunulması gerektiği, anılan Şartname’nin 13.2’nci maddesinde, sürücülerin Türk Ceza Kanunu’na göre hürriyeti bağlayıcı bir suçtan dolayı hüküm giymemiş olması ve son 1 ay için adli sicil kaydı olmadığına dair belgeleri temin etmesi, Şartname’nin 13.3’üncü maddesinde ise, çalıştırılacak sürücülerde herhangi bir nedenle değişim yapılması gerektiğinde, önceden İdarenin onayı alınması gerektiği, idarenin herhangi bir gerekçe göstermeksizin, sürücünün değiştirilmesini isteyebileceği hususlarına yer verildiği görülmüştür.

Yine başvuru sahibinin iddialarında yer verilen “… son 1 ay için adli sicil kaydı olmadığına ...” ifadesinin, çalışacak personel için alınacak adli sicil kaydının, ilgili kurumlardan son bir ay içinde temin edilmesi gerektiğine yönelik olduğu, anılan düzenlemenin herhangi bir belirsizlik içermediği sonucuna ulaşılmıştır.

Yapılan tespit ve incelemeler neticesinde; Teknik Şartname’nin, başvuru sahibinin iddialarına konu düzenlemelerde, ihale konusu işte çalışacak sürücüler için hürriyeti bağlayıcı bir suçtan dolayı hüküm giymemiş olması koşuluna ve idarenin işte çalışan sürücülerin değiştirilmesini isteyebileceği hususlarına yer verildiği, anılan düzenlemelerin doğrudan yüklenici ile değiştirilmesi istenilen personel arasındaki iş akdinin feshine yol açmayacağı, yapılan düzenlemelerin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde idareye tanınan haklar ile uyumlu olduğu, yine iddialar arasında yer verilen “… son 1 ay için adli sicil kaydı olmadığına ...” ifadesinin herhangi bir belirsizlik içermediği anlaşıldığından başvuru sahibinin beşinci ve altıncı iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin 6.3’üncü maddesinde “Servis aracı sürücüleri İdare personeline saygılı ve nezaket kuralları çerçevesinde davranacaktır. Bu şekilde davranmayan ve ikaza rağmen tutumunu değiştirmeyen sürücü yüklenici tarafından derhal değiştirilecektir. Yüklenici; herhangi bir anlaşmazlık halinde, şikâyetlerini İklim Değişikliği Başkanlığı Yönetim Hizmetleri Dairesi Başkanlığında kurulacak olan, Kontrol Teşkilatı yetkililerine bildirecektir.” düzenlemesi,

16.3’üncü maddesinde “Taşıtlardan herhangi birinin arıza, tamir, bakım vb. sebeplerle hizmet verememesi hâlinde, Yüklenici; hizmet veremeyen taşıtın yerine, aynı niteliklerde veya İdarenin kabul edeceği başka bir taşıtı 24 saat içerisinde tahsis edecektir. İstenilen taşıtın her ne suretle olursa olsun gelmemesi hâlinde, Yüklenicinin nam ve hesabına İdarenin kendi temin edeceği taşıtla hizmet yürütülecek; bu konuda İdare yaptığı ödemeyi Yüklenicinin hak edişinden kesecektir ve her gün için ayrı ayrı olmak üzere sözleşmede belirtilen cezai işlem uygulanacaktır.” düzenlemesi,

16.4’üncü maddesinde “Yüklenicinin İdareden habersiz olarak taşıtı göndermemesi veya yerine uygun olmayan bir başka taşıtı göndermesi hâlinde; İdare, mahallî piyasadan sözleşmeli taşıtın benzeri bir taşıtı ücreti mukabilinde kiralayabilir; piyasadan kiralanan bu taşıtın ücreti Yüklenicinin istihkakından kesilir. Taşıtın hizmete gelmediği her gün için ayrı ayrı olmak üzere sözleşmede belirtilen cezai işlem uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 100 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Aykırılık
Sayısı

…

…

…

…

9

Yüklenicinin İdareden habersiz olarak Binek ya da Pick-up araç göndermemesi veya yerine uygun olmayan bir başka taşıtı göndermesi hâlinde

Binde
1

50

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde madde numarası belirtilen Teknik Şartname’nin 6.3’üncü maddesinde, servis sürücülerinin tavır ve davranışlarına ilişkin kurallarına ilişkin olduğu, anılan dilekçede yer verilen madde içeriğinin ise Teknik Şartname’nin 16.3’üncü maddesinde düzenlenmiş olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasına konu Teknik Şartname’nin 16.3 ve 16.4’üncü maddelerinde, herhangi bir sebeple hizmet veremeyen taşıtın yerine, aynı niteliklerde veya idarenin kabul edeceği başka bir taşıtı 24 saat içerisinde tahsis edileceği, istenilen taşıtın temin edilememesi veya yüklenicinin idareden habersiz olarak taşıt göndermemesi ve uygun olmayan bir başka taşıtı göndermesi hâllerinde, yüklenicinin nam ve hesabına idarenin kendi temin edeceği taşıtla hizmetin yürütüleceği, idare tarafından temin edilecek taşıta ilişkin maliyetin yüklenicinin hakedişinden kesileceği ve cezai işlem uygulanacağı hususlarının düzenlendiği, bu hususa ilişkin olarak Sözleşme Tasarısı’nda bir özel aykırılık haline yer verilmiş olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan tespit ve incelemeler neticesinde; başvuru sahibinin iddiasına konu düzenlemelerde, yüklenicinin nam ve hesabına idarenin kendi temin edeceği taşıtlara ilişkin maliyetin idarenin hakedişinden kesilerek ödeneceği ancak bu uygulamanın mükerrer kesintiye neden olmayacağı, idarenin söz konusu bedelin, kesintiye konu hizmetin yüklenici tarafından verilmesi halinde hesaplanacak hakediş tutarı dikkate alınarak hesaplanan tutardan kesinti yapmak suretiyle ödeneceği, bu durumda başvuru sahibinin iddiasının aksine idare tarafından yükleniciye bedelsiz taşıma yaptırılmasına neden olmayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin yedinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.