KİK Kararı: 2024/UH.II-1466

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/044
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 20.11.2024
Karar No : 2024/UH.II-1466
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Halil Çalık,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Seyhan Belediye Başkanlığı İşletme ve İştirakler Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1224863 İhale Kayıt Numaralı “Seyhan İlçe Belediyesi; İşletme ve İştirakler Müdürlüğü Bünyesinde Toplam 159 Adet Muhtelif Ulaşım Aracı ve İş Makinası Kiralanması ve Çalıştırılması Hizmeti İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Seyhan Belediye Başkanlığı İşletme ve İştirakler Müdürlüğü tarafından 18.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Seyhan İlçe Belediyesi; İşletme ve İştirakler Müdürlüğü Bünyesinde Toplam 159 Adet Muhtelif Ulaşım Aracı ve İş Makinası Kiralanması ve Çalıştırılması Hizmeti İşi” ihalesine ilişkin olarak Halil Çalık’ın 14.10.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.10.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.10.2024 tarih ve 168510 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1335 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale konusu işte çalışacak araç ve iş makinelerinin model yıllarına ilişkin ekseriyetle 2020-2023 model ve üzeri olma şartı ile rekabet ilkesinin kısıtlandığı, bu durumun ihalede daha yeni araçların kiralanmasını/satın alınmasını gerekli kılacağı ve bunun da teklif maliyetlerinin yükselmesine sebep olacağı, ayrıca ilgili düzenlemenin Cumhurbaşkanlığı’nın 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Genelgesi’nde yer alan maliyetleri düşürme amaçlı hedeflere de aykırı olup zeyilname yapılarak daha geniş model yılı aralığı ile ihaleye çıkılması ve yaklaşık maliyetin de düşürülmesi gerektiği,

İhale konusu işte çalıştırılacak araçlar için model yılı belirtilirken en az ifadesi kullanılmasına rağmen araçların beygir gücü için en az ve/veya en fazla şeklinde bir aralık belirtilmeksizin net ifadeler kullanılmasının (Örneğin, VIP 01: Minibüs 100 KW, P 08 Sulama arazözü 185 KW, gibi), araçların model yılının yüksek olmasının istenilmesi ile birlikte değerlendirildiğinde aynı işi yapabilecek kabiliyette muadil araçların kullanımının önüne geçerek yeni ve sınırlı teknik özellik tanımlanan araç alımına, teklif fiyatlarının yükselmesine ve kamu zararına neden olacağından; diğer taraftan da ihaleye katılımı/rekabeti engelleyerek yine kamu zararına neden olacağından dolayı mevzuata aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde istenilen yetki belgelerinin ismen belirtilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

3. İhale konusu işte çalıştırılacak farklı araçlar için farklı model yıllarına ilişkin düzenleme yapılmasının gerekçesinin belirsiz olmasının mevzuata aykırı olduğu,

4. Sözleşme Tasarısı’nın 12.1’nın maddesinde yer alan “Yüklenicinin hakedişi Seyhan İlçe Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından Seyhan İlçe Belediyesince onaylanan Ayrıntılı Harcama Programı ile nakit durumu doğrultusunda Mali Hizmetler Müdürlüğünce ödenir.” şeklindeki düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesine ve Tip Sözleşme’ye aykırı olduğu,

5. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinin 1’inci satırında yer alan “İşe başlama tarihinden itibaren teknik şartnameye uygun olarak araçların teslim edilmediğinin tespiti halinde günlük ceza uygulanacaktır.” şeklindeki özel aykırılık haline ilişkin düzenleme ile sözleşme bedelinin on binde 2 oranında gecikme cezası uygulanacağı ve ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen aykırılık sayısının 150 olarak ifade edildiğinin görüldüğü, işe başlama tarihinden itibaren teknik şartnameye uygun olarak araçların teslim edilmediğinin tespitinin ancak sözleşme imzalandıktan sonra gerçekleştirilecek nitelikte bir fiil olduğu, yüklenici sözleşmenin imzalanması ile ihale konusu hizmetin sözleşme ve eklerine uygun şekilde yerine getirme yükümlülüğü altına girdiğinden işe başlama tarihinden itibaren teknik şartnameye uygun olarak araçların teslim edilmediğinin tespiti halinin bu aşamada tekerrür edebilecek nitelikte olmadığı, bu halin sözleşmenin feshi sonucunu doğuracak mahiyette olduğu, dolayısıyla söz konusu aykırılık halinin mahiyeti itibarıyla birden fazla kez gerçekleşemeyeceği, bu ihlalin tekerrürünün mümkün olmadığı, ilgili düzenlemenin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesine aykırı olduğu,

6. Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde sürücü ve operatör kaynaklı arıza ve hasar masrafları ile trafik cezalarının idareye ait olduğunun belirtildiği, fakat “İhale kapsamında çalıştırılacak tüm araçların iş sırasında idareye veya üçüncü kişi ve kuruluşlara karşı verdikleri tüm zararların masrafları ve bu zararlardan dolayı oluşabilecek tüm tazminatların masrafları yükleniciye aittir.” şeklindeki düzenleme ile bir ayrıma gidilerek üçüncü kişilerin zarar ve tazminatlarının yükleniciye ait olduğunun ifade edildiği, anılan düzenlemeden yüklenici tarafından yapılacak sigorta kapsamının tam kasko şeklinde yaptırılacağı, üçüncü kişilerin açacağı dava ve zarar-ziyan taleplerinin ve tazminatların yükleniciye ait olduğunun bildirildiği, bu düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, ihalede şoförlerin yüklenici tarafından temin edilmeyeceği ve idare personelinin araçları kullanacağı dikkate alındığında bahse konu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Cumhurbaşkanlığı’nın 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Genelgesi’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde “…Bu Genelge kapsamında edinimine izin verilen taşıtlar, kullanım süresi ve maliyet analizleri dikkate alınarak en ekonomik yöntemle temin edilecektir. Hizmet aracı olarak kullanılacak taşıtlarda baz veya standart donanımlı, yerli ve elektrikli, binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 1600 cc ve altındaki motor hacimli, işletme maliyetleri düşük ve ekonomik olan taşıtlar tercih edilecektir. Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: SEYHAN İLÇE BELEDİYESİ; İŞLETME VE İŞTİRAKLER MÜDÜRLÜĞÜ BÜNYESİNDE TOPLAM 159 ADET MUHTELİF ULAŞIM ARACI VE İŞ MAKİNASI KİRALANMASI VE ÇALIŞTIRILMASI HİZMETİ İŞİ

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Toplam 159 adet şoförsüz ve operatörsüz muhtelif ulaşım aracı ve iş makinası kiralama hizmeti işi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Seyhan ilçe Belediyesi sınırları içerisindeki alan dâhilinde ve gerektiğinde (Seyhan ilçe Belediyesi'nin ihtiyaçları doğrultusunda) Adana il sınırları içerisindeki ve dışarısındaki diğer noktalarda.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “İhale Konusu İş Kapsamında Çalıştırılacak Araçlara İlişkin Tablo” başlıklı maddesinde aşağıdaki tablo yer almaktadır.

Sıra No

Cinsi

Modeli

Araç Özelliği

Adet

1

Binek Araç

2023 ve üzeri

Silindir hacmi 1300-1600 cc aralığında, motor gücü en az 60 kw, dizel, merkezi kilitli, sedan, klimalı, sürücü ve yolcu hava yastığı, otomatik veya manuel vitesli araç olacaktır.

56

2

Kamyonet

Camlı Van

2023 ve üzeri

Silindir hacmi en az 1300 cc, motor gücü en az 55 kw, en az (3+1) yolcu kapasiteli, hidrolik ve/veya elektrik destekli direksiyonlu, dizel, merkezi kilitli, klimalı, sürücü hava yastıklı, otomatik veya manuel vitesli hafif ticari araç olacaktır.

15

3

Çift Kabin Kamyonet

2021 ve üzeri

Silindir hacmi en az 1900 cc, motor gücü en az 100 kw, kasalı, en az (5+1) yolcu kapasiteli, hidrolik ve/veya elektrik destekli direksiyonlu, dizel, merkezi kilitli, klimalı, sürücü hava yastıklı, otomatik veya manuel vitesli kamyonet olacaktır.

22

4

Çift Kabin

Pick-up 4x4

2021 ve üzeri

Silindir hacmi en az 1800 cc, motor gücü en az 100 kw, en az (4+1) yolcu kapasiteli, 4x4 çekiş sistemine sahip, dizel, merkezi kilitli, klimalı, sürücü hava yastıklı. otomatik veya manuel vitesli pick-up kamyonet olacaktır.

12

5

Çift Kabin Damperli Kamyonet

2021 ve üzeri

ÇİFT KABİN DAMPERLİ KAMYONET ÇALIŞTIRILMASI (ÇİFT KABİN EN AZ 1+6 KİŞİLİK) (ŞOFÖRSÜZ? AKARYAKIT İDARE TARAFINDAN KARŞILANACAKTIR.) (EN AZ 100 KW GÜCÜNDE)

6

6

Küçük Burumuz Damperli Kamyon

2016 ve üzeri

KÜÇÜK BURUNSUZ DAMPERLİ KAMYON ÇALIŞTIRILMASI

(ŞOFÖRSÜZ /AKARYAKIT İDARE TARAFINDAN KARŞILANACAKTIR) (EN AZ 100 KW GÜCÜNDE)

1

7

8+1 VIP Minibüs

2023 ve üzeri

Silindir hacmi en az 1900 cc, motor gücü en az 100 kw, (8+1) yolcu kapasiteli, hidrolik ve/veya elektrik destekli direksiyonlu, dizel, merkezi kilitli, klimalı, sürücü hava yastıklı, otomatik veya manuel vitesli araç olacaktır. Araç idarenin isteği doğrultusunda modifiye edilip koltuklar karşılıklı toplam 4 kişinin rahatça oturabileceği şekilde düzenlenecektir. Koltuklar emniyet kemerli. Camlar dışarıdan içerinin görünmesini engelleyecek şekilde olacaktır.

l

8

Büyük Burunsuz Damperli Kamyon

2016 ve üzeri

BÜYÜK BURUNSUZ DAMPERLİ KAMYON ÇALIŞTIRILMASI (ŞOFÖRSÜZ /AKARYAKIT İDARE TARAFINDAN KARŞILANACAKTIR) (EN AZ 230 KW GÜCÜNDE)

1

9

Büyük Arazöz

2016 ve üzeri

SULAMA ARAZÖZÜ ÇALIŞTIRILMASI (EN AZ 14 TON KAPASİTELİ OLACAK) (ŞOFÖRSÜZ/ AKARYAKIT İDARE TARAFINDAN KARŞILANACAKTIR.)

2

10

Küçük Arazöz

2016 ve

üzeri

SULAMA ARAZÖZÜ ÇALIŞTIRILMASI (EN AZ 10 TON KAPASİTELİ OLACAK) (ŞÖFÖRSÜZ / AKARYAKIT İDARE TARALINDAN KARŞILANACAKTIR.) (EN AZ 185 KW GÜCÜNDE)

11

Traktör

2020 ve üzeri

TRAKTÖR ÇLŞ. (TRAKTÖRLER. RÖMORKLU VE KABİNLİ OLACAK) (ŞÖFÖRSÜZ/AKARYAKIT İDARE TARAFINDAN KARŞILANACAKTIR)

(EN AZ 30 KW GÜCÜNDE)

4

12

Mini Yükleyici

2021 ve üzeri

MİNİ YÜKLEYİCİ KEPÇE ÇALIŞTIRILMASI

(OPERATÖRSÜZ/AKARYAKIT İDARE TARAFINDAN KARŞILANACAKTIR )

4

13

16+1 Kişilik Minibüs

2021 ve üzeri

Silindir hacmi en az 1900 cc, motor gücü en az 100 kw, merkezi kilitli, hidrolik ve/veya elektrik destekli direksiyonla, klimalı, şoför dahil en az (16+1) kişi kapasiteli, otomatik veya manuel vitesli minibüs olacaktır.

14

14

Lastik Tekerlekli

Kazıcı

Yükleyici

2021 ve üzeri

LASTİK TEKERLEKLİ KANAL KAZICI YÜKLEYİCİ ÇLŞ. (OPERATÖRSÜZ /AKARYAKIT İDARE TARAFINDAN KARŞILANACAKTIR) (EN AZ 67 KW GÜCÜNDE)

9

15

Küçük Asfalt Silindiri

2010 ve üzeri

ASFALT SİLİNDİRİ (KÜÇÜK) ÇALIŞTIRILMASI (TAMBUR GENİŞLİĞİ 120 CM) (OPERATÖRSÜZ) (YAKIT İDARE TARAFINDAN KARŞILANACAK)

5

16

Greyder

2010 ve üzeri

GREYDER ÇALIŞTIRILMASI (OPERATÖRSÜZ) (YAKIT İDARE TARAFINDAN KARŞILANACAK )

1

17

EKSKAVATÖR

2010 ve üzeri

PALETLİ EKSKAVATÖR ÇALIŞTIRILMASI

(OPERATÖRSÜZ) (YAKIT İDARE TARAFINDAN KARŞILANACAK)

1

18

YÜKLEYİCİ (LOADER)

2010 ve üzeri

LASTİK TEKERLEKLİ YÜKLEYİCİ KEPÇE ÇALIŞTIRILMASI (OPERATÖRSÜZ) (YAKIT İDARE TARAFINDAN KARŞILANACAK)

2

19

ÇEKİCİ (TIR)

2010 ve üzeri

TİR ÇALIŞTIRILMASI (LOWBED DAHİL) (ŞÖFÖRSÜZ) (YAKIT İDARE TARAFINDAN KARŞILANACAK)

1

Cumhurbaşkanlığı’nın 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Genelgesi’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verileceği hüküm altına alınmış olup ihale konusu işte kullanılacak araçlar ve iş makinaları için üst yaş sınırlaması yapılmış olsa da alt yaş sınırlamasına yer verilmediği görülmektedir.

Teknik Şartname’nin “İhale Konusu İş Kapsamında Çalıştırılacak Araçlara İlişkin Tablo” başlıklı maddesinde yer alan tabloda, ihale konusu işte kullanılacak araçların listelendiği, söz konusu araçların istenilen asgari model yılları incelendiğinde, 2010 ve üzeri, 2016 ve üzeri, 2020 ve üzeri, 2021 ve üzeri, 2023 ve üzeri olarak idarece belirleme yapıldığı, söz konusu kiralanacak ve ihale konusu işte çalıştırılması planlanan 19 farklı gruptaki toplam 159 adet araç ve iş makinasının farklı model yıllarında belirlendiği, idarece yapılan söz konusu belirlemenin Cumhurbaşkanlığı’nın 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Genelgesi’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümündeki hükümlere uygun olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca, idare tarafından, ihale konusu işte çalıştırılacak araçlar için model yılı belirtilirken “… (yıl) ve üzeri” ifadesi kullanıldığı, araçların beygir gücü için de “en az … kw” ifadesi kullanılarak asgari kw’lerin belirlendiği, herhangi bir “kw” değeri belirtilmeyenlerin de işi yapacak yüklenici tarafından ihale konusu işe uygun olarak getirilmesi gerektiği, söz konusu araçların gücü hakkında tek bir değerin belirtilmediği, teklif fiyatlarının yükselmesine veya kamu zararına neden olacak herhangi bir durumun bulunmadığı, şikâyete konu düzenlemelerin ihaleye katılımı/rekabeti engellemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu sebeple, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde “Yüklenici, araçların türüne göre, Karayolları Taşıma Yönetmeliğinin ilgili maddesine göre gerekli Yetki Belgelerine sahip olmalıdır." düzenlemesine yer verildiği görülmektedir.

İdarece Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde yüklenicinin araçların türüne göre Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nin ilgili maddesine göre gerekli yetki belgelerine sahip olması gerektiği düzenlenmiştir.

Söz konusu belgelerin türleri ilgili Şartname maddesinde belirtilmemiş olsa da, sözleşmenin uygulanması aşamasında ihale konusu işte kullanılacak araçların türüne göre yüklenicide olması gerektiği değerlendirilmektedir. Ayrıca, mevzuat gereği gerekli yetki belgelerine sahip olunmadan ilgili araçların sözleşme sürecinde kullanılamayacağı, bir başka deyişle yüklenicinin mevzuat gereği istenilen yetki belgelerine sahip olmasının zorunlu olduğu da dikkate alındığında söz konusu düzenlemenin sözleşmenin uygulanması aşamasında herhangi bir soruna neden olmayacağı anlaşılmaktadır. Bu sebeple, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “İhale Konusu İş Kapsamında Çalıştırılacak Araçlara İlişkin Tablo” başlıklı maddesindeki tabloya 1’inci iddia kapsamında yer verilmiştir.

İdare tarafından şikâyet başvurusuna verilen cevapta, idarenin sahada halkın talebine cevap verebilecek, pratik kullanışlı, sağlam yapılı araç talep ettiği, konuya geniş bir yelpazeden bakarak çalışma sahasından almış olduğu veriler ışığında Teknik Şartname’yi hazırladığı ifade edilerek başvuru sahibinin 3’üncü iddiası reddedilmiştir.

Teknik Şartname’nin “İhale Konusu İş Kapsamında Çalıştırılacak Araçlara İlişkin Tablo” başlıklı maddesinde yer alan tabloda, ihale konusu işte kullanılacak araçların listelendiği, söz konusu araçların istenilen asgari model yılları incelendiğinde, 2010 ve üzeri, 2016 ve üzeri, 2020 ve üzeri, 2021 ve üzeri, 2023 ve üzeri olarak idarece belirleme yapıldığı, idarenin şikâyete cevap yazısından da anlaşıldığı üzere söz konusu model yılı belirlemesinin idarenin sahada halkın talebine cevap verebilecek, pratik, kullanışlı, sağlam yapılı araç talep etmesinin ve konuya geniş bir yelpazeden bakarak çalışma sahasından almış olduğu veriler ışığında Teknik Şartname’yi hazırladığının ifade edildiği görülmektedir.

Bununla birlikte, idare tarafından ihale konusu işte çalıştırılması planlanan 19 farklı gruptaki toplam 159 adet araç ve iş makinasının farklı model yıllarında belirlendiği, idarece, ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin olarak farklı model yıllarına ilişkin düzenleme yapılmasının idarenin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik ve takdir yetkisi kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünün “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi :

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler (emekli olan ancak yüklenici bünyesinde çalışmaya devam eden personel için prime esas kazançlar üzerinden kesilen sosyal güvenlik destek primi ve benzeri) de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.

Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz.

Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir.

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

2-Toplam Bedel Üzerinden Götürü Bedel Sözleşmelerde;

Yüklenicinin yapacağı iş götürü olarak bölümler halinde teslim alınacaksa hakediş raporları, ilgili bölümlerin tamamlanmasından sonra sözleşmesinde yazılı esaslara göre düzenlenir. Bu hakediş raporlarının imzalanma, düzeltme ve ödemeleri yukarıdaki (1) numaralı bentte yazılı hükümlere göre yapılır.

b) Sözleşme Bedelinin Bir Defada Ödenmesi

Yüklenicinin yapacağı iş bir defada teslim alınacaksa hakediş raporu sözleşmesinde yazılı esaslara göre iş bitiminde bir defada düzenlenir. Bu hakediş raporlarının imzalanma, düzeltme ve ödemeleri de yukarıda (a/1) bendinde yazılı hükümlere göre yapılır.

İşin mahiyeti ne olursa osun, yüklenici süresinde hakediş başvurusunda bulunmadığı taktirde idare, en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir.” hükmü,

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil 20.1)..........................................................’de21 ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:……………………..22

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi,

Söz konusu dipnotlarda “20.1 Götürü bedel sözleşmelerde, parantez içindeki hükme yer verilmeyecektir.

21İdarenin bünyesinde bulunan ve ilgili mevzuatı gereği ödeme yapmaya yetkili kılınmış, ödeme saymanlığı veya bu nitelikteki yetkili bir yer belirtilecektir.

22Ödeme planı ve şartları, Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat / götürü bedel sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde işin niteliğine göre İdarece belirlenecektir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜNCE ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Yüklenicinin hakedişi Seyhan İlçe Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından Seyhan İlçe Belediyesince onaylanan Ayrıntılı Harcama Programı ile nakit durumu doğrultusunda Mali Hizmetler Müdürlüğünce ödenir.

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde sözleşme bedelinin (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Mali Hizmetler Müdürlüğü’nce ve Genel Şartname’nin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödeneceği, yüklenicinin hakedişinin Seyhan İlçe Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından Seyhan İlçe Belediyesince onaylanan Ayrıntılı Harcama Programı ile nakit durumu doğrultusunda Mali Hizmetler Müdürlüğünce ödeneceği ve söz konusu maddenin 12.1.1’inci alt maddesinde hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı, bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağı düzenlenmiş olup söz konusu düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünün “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde yer alan hükümlere ve Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde yer alan düzenlemelere aykırı olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu sebeple, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16.1.2’nci maddesinde “Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

” düzenlemesi,

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 26’ncı dipnotunda “…26.1. Bu kısımda aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebilecek olup, cezaya ilişkin yazılacak oranlar ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.

26.2. Bu kısma yazılacak sayı otuzdan az olmamak üzere idarece belirlenecektir.

26.3. Bu kısma yazılacak sayı üçten az olmamak üzere idarece belirlenecektir…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.2’nci maddesinde “16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 200 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Aykırılık
Sayısı

1

İşe başlama tarihinden itibaren teknik şartnameye uygun olarak araçların teslim edilmediğinin tespiti halinde günlük ceza uygulanacaktır.

On Binde
4

150

2

Arıza, bakım-onarım vb. sebepler için yükleniciye bildirim yapıldıktan sonra araçlar için 2 gün(48 saat), iş makineleri için 3 gün(72 saat) süresi içinde aracın kullanıma sokulmaması veya değiştirilmemesi durumunda süre bitiminden sonra her araç için ceza uygulanacaktır.

On Binde
2

150

” düzenlemesine yer verildiği görülmektedir.

Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.2’nci maddesinde aykırılık hallerinin 1’inci sırasında “İşe başlama tarihinden itibaren teknik şartnameye uygun olarak araçların teslim edilmediğinin tespiti halinde günlük ceza uygulanacaktır.” düzenlemesine yer verildiği ve uygulanacak ceza oranının (İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı: On Binde
4 ) Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 26.1’inci dipnotunda düzenlenen azami ceza oranının (ilk sözleşme bedelinin %2’si) altında olduğu görülmektedir. Ayrıca, anılan düzenlemedeki bahse konu aykırılık sayısının 150’ye ulaşması halinde sözleşmenin feshedileceği, söz konusu aykırılık sayısının Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 26.2’nci dipnotunda düzenlenen asgari aykırılık sayısının (30) üzerinde olduğu, söz konusu cezanın yüklenicinin işe başlama süresinde araçları kuruma teslim etmemesi halinde 1 defaya mahsus değil, günlük ceza uygulanacağı, teslim etmediği her gün için ayrı bir aykırılık sayılmak üzere gecikme cezası uygulanacağı, bu sebeple söz konusu aykırılığın tekrar eder nitelikte bir aykırılık olabileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda anılan düzenlemeler arasında çelişki ve mevzuata aykırı bir durumun bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde “…İhale kapsamında çalıştırılacak tüm araçların iş sırasında İDARE’ye veya üçüncü kişi ve kuruluşlara karşı verdikleri tüm zararların masrafları ve bu zararlardan dolayı oluşabilecek tüm tazminatların masrafları YÜKLENİCİ’ye aittir. Sürücü ve operatör hatasından kaynaklı arızalar İDARE’ye aittir. Kullanıcının karıştığı kazalarda, Kasko poliçesinin sürücü kaynaklı hatalardan dolayı hasarı karşılamaması durumunda oluşacak masraflar İDARE’ye aittir. Şoför ve operatörlere kesilecek olan trafik cezalan kullanıcı kaynaklı (kırmızı ışık ihlali, hız sının ihlali, emniyet kemeri takılmaması vb.) ise İDARE tarafından karşılanacaktır. İDARE bu cezaların bedelini kendi bütçesinden ödeyebileceği gibi ilgili personele de rücu edebilir…” düzenlemesine yer verildiği görülmektedir.

Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde ihale kapsamında çalıştırılacak tüm araçların iş sırasında idareye veya üçüncü kişi ve kuruluşlara karşı verdikleri tüm zararların masraflarının ve bu zararlardan dolayı oluşabilecek tüm tazminatların masraflarının yükleniciye ait olduğu, sürücü ve operatör hatasından kaynaklı arızaların idareye ait olduğu, kullanıcının karıştığı kazalarda, kasko poliçesinin sürücü kaynaklı hatalardan dolayı hasarı karşılamaması durumunda oluşacak masrafların da idareye ait olduğu, şoför ve operatörlere kesilecek olan trafik cezalarının kullanıcı kaynaklı (kırmızı ışık ihlali, hız sının ihlali, emniyet kemeri takılmaması vb.) ise idare tarafından karşılanacağı, idarenin bu cezaların bedelini kendi bütçesinden ödeyebileceği gibi ilgili personele de rücu edebileceği düzenlenmiş olup sürücü ve operatör hatalarından kaynaklı arıza ve cezaların idare tarafından karşılanacağı yükleniciye bu hususta mevzuata aykırı olabilecek herhangi bir maddi sorumluluk yüklenmediği anlaşılmaktadır.

Söz konusu Teknik Şartname düzenlemesinde mevzuata aykırı herhangi bir hususun bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.