KİK Kararı: 2024/UH.II-1458

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/044
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 20.11.2024
Karar No : 2024/UH.II-1458
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Akbeyler Taşımacılık Orman Ürünleri Otomotiv Tarım Hayvancılık Temizlik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Onikişubat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1185967 İhale Kayıt Numaralı “2024-2025 Eğitim Öğretim Yılı Temel Eğitim (İlk/Ortaokul)/Ortaöğretim (Lise)/İmam Hatip Ortaokulu Öğrencilerinin 59 Taşıma Merkezi Okula 519 Araçla 142 İş Günü Taşınması İşi Hizmet Alımı” İhalesi (11., 12., 13. ve 15. kısım)

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Onikişubat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 17.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2024-2025 Eğitim Öğretim Yılı Temel Eğitim (İlk/Ortaokul)/Ortaöğretim (Lise)/İmam Hatip Ortaokulu Öğrencilerinin 59 Taşıma Merkezi Okula 519 Araçla 142 İş Günü Taşınması İşi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Akbeyler Taşımacılık Orman Ürünleri Otomotiv Tarım Hayvancılık Temizlik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından 04.11.2024 tarih ve 169314 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.11.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1367 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; Oniki Şubat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 2024/1185967 İKN’li “2024-2025 Eğitim Öğretim Yılı Temel Eğitim (İlk/ Ortaokul)/Ortaöğretim (Lise)/İmam Hatip Ortaokulu Öğrencilerinin 59 Taşıma Merkezi Okula 519 Araçla 142 İş Günü Taşınması İşi Hizmet Alımı” ihalesinin 17.10.2024 tarihinde yapıldığı, ancak 23.10.2024 tarihinde EKAP’tan tebliğ edilen idare kararı ile ihalenin iptal edildiğinin bildirildiği,

EKAP’tan kaynaklı sistemsel sorunlar, deprem bölgesindeki altyapı yetersizlikleri ve IP çakışmaları gibi nedenlerle tekliflerin sağlıklı bir şekilde verilemediği ve bu durumun ihalenin güvenilirliğini ve rekabet ortamını zedelediği gerekçe gösterilerek kamu yararının bahane edilerek ihalenin iptal edildiği, iptal kararına karşı yapılan şikâyet başvurularının da reddedildiği, idarenin ihaleyi iptal etme gerekçesinin yasal dayanaktan yoksun olduğu, Kamu İhale Kanunu’nda ihalenin iptal edilmesi noktasında idarenin yetkisinin sınırsız olmadığı,

Bazı isteklilerin aynı IP üzerinden teklif vermeleri halinde yalnızca o isteklilerin tekliflerinin geçersiz sayılması, anılan isteklilerin geçici teminatının irat kaydedilmesi, Kanun’un ilgili maddelerine göre ihalelerden yasaklanması amacıyla bağlı bulunulan bakanlığa bildirimde bulunulması ve durumun Cumhuriyet Savcılığına bildirilmesi gerektiği,

İptal sebebinde belirtildiği üzere, aynı internet hattı üzerinden veya aynı IP'den teklif verdiği belirtilen firmaların S.S. 103 No’lu Öz Ilıcalı Koop., Ilıca Torunlar ve Fatih Uğurlu olduğu, ayrıca bazı firmaların internet kafeler, muhasebeciler veya mali müşavirlerin internet hatlarını kullanmaları sonucu IP çakışmaları yaşadığının belirtildiği, adı geçen firmaların tamamı hakkında kanun hükümlerinin uygulanması yerine hukuka ve hakkaniyete aykırı işlemlerle ihalenin iptal edilmesinin kendileri açısından hak kaybı yarattığı, anılan işlemlerin yapılmaması ve ihale iptalinden dönülmemesi halinde, tüm hukuki ve cezai sorumluluğun idarenin üzerinde olacağı, 15 istekli hakkında yasaklama yapılması durumunda ilçede diğer okullar için taşımalı eğitim öğrencilerinin taşınması noktasında mağduriyete sebep olacağı ifadesinin de uygun olmadığı, taşıma işi için il dışından da isteklilerin teklif verdiği,

İhaleyi yapan idarece ihalede geçerli olan tekliflerinin hiçbir gerekçe gösterilmeden geçersiz sayılarak söz konusu ihalenin iptal edilmesinin mevzuata uygun olmadığı, ihalenin kendileri üzerinde bırakılarak düzeltici işlem tesis edilmesi, ihalede aynı IP üzerinden teklif veren isteklilerin tespitinin yapılarak, yalnızca o isteklilerin tekliflerinin geçersiz sayılması, anılan isteklilerin geçici teminatının irat kaydedilmesi, Kanun’un ilgili maddelerine göre ihalelerden yasaklanması amacıyla bağlı bulunulan bakanlığa bildirimde bulunulması ve durumun Cumhuriyet Savcılığına bildirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’ncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 64’üncü maddesinde “(1) İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.” hükmü yer almaktadır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği Kapsamına Alınan Kahramanmaraş İli Onikişubat İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki Temel Eğitim/Ortaöğretim (Lise)/İmam Hatip Ortaokulu Öğrencisinin 59 Taşıma Merkezi Okul/Kuruma 363 Hat (519 araç) ile 142 İş Günü Taşınması işine ilişkin olduğu, ihalenin 17.10.2024 tarihinde teklif alınmak suretiyle elektronik ortamda gerçekleştirildiği, ihalenin kısmi teklife açık olduğu, işe başlama tarihinin 01.11.2024, işi bitirme tarihinin 20.06.2025 olduğu (142 gün), ihalenin 6 ve 23’üncü kısmına hiç teklif verilmediği, daha sonra ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde, 23.10.2024 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı üzerine ihale yetkilisince 23.10.2024 tarihinde ihalenin iptal edildiği belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin ihalenin 11, 12, 13 ve 15’inci kısımlarına teklif verdiği ve ihalenin bu kısımlarına ilişkin şikâyet ehliyeti bulunduğundan, itirazen şikâyet başvurusu bu kısımlar kapsamında incelenmiştir.

24.10.2024 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararından ihalenin “kamu yararı, ihalenin güvenilirliği ve rekabet ortamının sağlanması” gerekçesi ile iptal edildiği belirtilmiştir. Yine kesinleşen ihale komisyonu kararında, “1-İdaremiz 2024/1185967 İKN’li taşıma ihalemiz ülkemiz geneli internet sunucularında aksaklıklar olması ve bunun EKAP sistemine yansımasından dolayı 14.10.2024 tarihinde olan ihale önce 15.10.2024 tarihine ertelenmiş ve dondurulmuştur. Ardından 16.10.2024 tarihinde belirsizlik devam etmiş, nihayet 17.10.2024 tarihi saat:17:00’da ihale yapılabilmiştir.

2- İsteklilerin yukarıda belirtilen EKAP’tan kaynaklı sistemsel sorunlar nedeniyle tekliflerini sağlıklı bir şekilde veremediği (İstekli S.S. 114 Nolu Şahinkayası Koop’un 22.10.2024 tarihli dilekçesi)

3- Belirli bir kısma teklif veren isteklinin sistemsel hata yüzünden başka kısımlara tekliflerinin kaydığı (İstekli Arif Kayaalp’in 22.10.2024 tarihli dilekçesi)

4- İhale dokümanı indiren firmaların deprem sonrası çalışmaya devam eden az sayıda muhasebeci ya da mali müşavirlerden zorunlu olarak destek alarak ihale dokümanı indirdiği, bu nedenle “IP” çakışması olduğu (İstekliler Fatih Uğurlu, Levent Parlak, Ilıca Torunlar, S.S 103 Nolu Özılıcalı Koop, Kadir Dağ, Mustafa Başa, İbrahim Yüce, Hamza Bacak, KMS Taşçıoğlu ve Göçmenoğlu’nun 22.10.2024 tarihli dilekçeleri)

5- İlimiz deprem bölgesinde olduğundan bazı firmaların bürolarının yıkık olmasından dolayı konteynırda ikamet ettiği, bulunduğu bölgelerde alt yapı çalışmaları olduğundan dolayı ihale dokümanı indirme işini aynı internet üzerinden yaptığı (İstekliler S.S. 103 Nolu Öz Ilıcalı Koop., Ilıca Torunlar, Fatih Uğurlu’nun 22.10.204 tarihli dilekçeleri)

Bazı firmaların bulunduğu bölgedeki esnafın (internet kafe, kafe, lokanta, muhasebeci ve mali müşavir) internet hattını kullandığı ve birbirinden haberleri olmayan “IP” çakışması olduğu (İstekliler Ilıca Torunlar, Barış Türkoğlu, S.S. 114 Nolu Şahinkayası Koop, Levent Parlak, Kartal Taşımacılık, S.S. 103 Nolu Öz Ilıcalı Koop, Çavuşoğlu, Akebrar Taşımacılığın 22.10.2024 tarihli dilekçeleri)

Yukarıda zikredilen nedenlerle isteklilerin de vermiş olduğu dilekçelere istinaden ihalenin iptal edilmesinin kamu yararına olduğu, aksi durumda 15 isteklinin yasaklı durumuna düşmesinden dolayı ilçemiz taşımalı eğitime erişim işinin yapılamayacağı, öğrencilerin mağdur olacağı değerlendirilmektedir.

İhalenin güvenilirliği ve rekabet ortamının sağlanması için yeniden ihaleye çıkılmasına karar verilmiştir” ifadelerine yer verilmiştir.

Ayrıca idarece görevlendirilen raportörün raporunda “17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazetede Cumhurbaşkanlığı tarafından yayınlanan 2024/7 Nolu Tasarruf Tedbirleri konulu Genelgenin diğer hususlar başlıklı kısmında yer alan bu genelgenin yayınlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapı işleri ihaleleri gözden geçirilerek ve Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir” ifadesine de yer verilerek, ihalenin iptal edilmesinde söz konusu Genelge’ye de atıf yapılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre ihalenin iptali hususunda gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle ihale komisyonlarına ve dolayısıyla idarelere takdir yetkisi tanındığı, ancak bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir yetki niteliğinde olmadığından, takdir yetkisinin mevzuat çerçevesinde, eşitlik ilkesine uygun şekilde, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılması, tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin açıkça ortaya konulması ve somut olaya ilişkin öğelerin dikkate alınarak Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu ihalenin ilanında ihalenin 14.10.2024 tarihinde yapılacağının belirtilmiş olmasına rağmen ülke geneline yaşanan internet sunucularındaki aksaklıklar ve bu aksaklıkların EKAP’a yansıması nedeniyle ihalenin 15.10.2024 tarihine ertelendiği ve dondurulduğu, ardından belirsizliğin devam etmesi nedeniyle ihalenin 17.10.2024 tarihi saat:17:00’da gerçekleştirildiği, daha sonraki aşamada S.S. 114 No’lu Şahinkayası Koop’un 22.10.2024 tarihli dilekçe ile internet hattından ve EKAP’tan kaynaklı sistemsel sorunlar nedeniyle tekliflerini sağlıklı bir şekilde veremediği gerekçesi ile, Arif Kayaalp’in 22.10.2024 tarihli dilekçesi ile belirli bir kısma teklif veren isteklinin sistemsel hata yüzünden başka kısımlara tekliflerinin kayması nedeni ile, ihale dokümanı indiren firmaların deprem sonrası çalışmaya devam eden az sayıda muhasebeci ya da mali müşavirlerden zorunlu olarak destek alarak ihale dokümanı indirdiği, bu nedenle “IP” çakışması olduğu (İstekliler Fatih Uğurlu, Levent Parlak, Ilıca Torunlar, S.S. 103 No’lu Özılıcalı Koop, Kadir Dağ, Mustafa Başa, İbrahim Yüce, Hamza Bacak, KMS Taşçıoğlu ve Göçmenoğlu’nun 22.10.2024 tarihli dilekçeleri), idare deprem bölgesinde olduğundan bazı firmaların bürolarının yıkık olmasından dolayı konteynırda ikamet ettiği, bulunduğu bölgelerde alt yapı çalışmaları olduğundan dolayı ihale dokümanı indirme işini aynı internet üzerinden yaptığı (İstekliler S.S. 103 No’lu Öz Ilıcalı Koop., Ilıca Torunlar, Fatih Uğurlu’nun 22.10.204 tarihli dilekçeleri), bazı firmaların bulunduğu bölgedeki esnafın (internet kafe, kafe, lokanta, muhasebeci ve mali müşavir) internet hattını kullandığı ve birbirinden haberleri olmayan “IP” çakışması olduğu (İstekliler Ilıca Torunlar, Barış Türkoğlu, S.S. 114 No’lu Şahinkayası Koop, Levent Parlak, Kartal Taşımacılık, S.S. 103 No’lu Öz Ilıcalı Koop, Çavuşoğlu, Akebrar Taşımacılığın 22.10.2024 tarihli dilekçeleri) ve bu nedenle ihalenin iptal edilmesinin talep edildiği görülmüştür.

Tüm bu gelişmeler neticesinde idare tarafından söz konusu gerekçeler ile ihalenin güvenilirliği ve rekabet ortamının sağlanması için yeniden ihaleye çıkılmasına karar verildiği ve ihalenin ihale komisyonu kararı üzerine ihale yetkilisince iptal edildiği belirlenmiştir. İhale işlem dosyasında yer alan belge ve bilgilerden ilk olarak ihalenin internet sistemi ve bunun yansıması olarak EKAP’ta yaşanan kopukluklar nedeniyle yapılması gereken tarih ve saatte yapılamaması ve ertelenmesi ile başlayan ve daha sonra da dilekçelerde belirtilen nedenlerle isteklilerin tekliflerinde IP çakışmaları ya da teknik sorunlar nedeniyle tekliflerinin sağlıklı verilemediği bilgisi üzerine ihalenin güvenilirliği ve rekabet ortamının sağlanması için bu ihalenin iptal edilerek, yeniden ihaleye çıkılmasına karar verildiği belirlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından idarece ihalede düzeltici işlem kararı verilerek aynı IP adresi üzerinden teklif verdiği belirlenen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, söz konusu isteklilerin geçici teminatlarının kaydedilmesi ve bu isteklilerin yasaklaması gerektiği iddia edilse de, EKAP’ta yer alan bilgilerden IP çakışması olduğunu belirterek idareye dilekçe veren bazı isteklilerin diğer istekliler ile IP adreslerinin aynı olmadığı (dilekçelerde bazı isteklilerce aynı IP adresi üzerinden teklif verildiği ifade edilmesine rağmen), bazılarının ise aynı olduğu görüldüğünden, aynı durumda aynı internet hattı üzerinden teklif verdiği belirtilen istekliler için aynı yaptırımın eşit koşullarda uygulanamayacağı anlaşılmıştır. İhalenin ilanda belirtilen günde gerek isteklilerin deprem bölgesinde olması nedeniyle, gerek diğer koşullar nedeniyle internet hattında ve doğal bir bağlantı olarak EKAP’a yansıyan aksaklıklar nedeniyle yapılamamasının, bu durumun istekliler tarafından birçok dilekçe ile idareye iletilmesinin bile ihalede güvenirlik ilkesini zedelediği, ayrıca birçok istekli tarafından zaten teknik aksaklıklar neticesinde teklif vermede yaşanan zorluklar nedeniyle ihalenin iptal edilmesinin talep edildiği belirlendiğinden, ihalenin ihale komisyonu kararı üzerine idarece iptal edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ancak, yapılan sorgulamada başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet başvuru bedeli olarak 118.286,00 TL yatırıldığı, isteklinin teklif verdiği kısımlara ilişkin yaklaşık maliyetin toplamı üzerinden yatırılması gereken başvuru bedelinin 78.855,00 TL olduğu ve fazla yatırılan 39.431,00 TL başvuru bedelinin iade edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla yatırıldığı belirlenen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.