KİK Kararı: 2024/UH.II-1451

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/043
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 06.11.2024
Karar No : 2024/UH.II-1451
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Savan Grup Gıda A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Trakya Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1081058 İhale Kayıt Numaralı “Trakya Üniversitesi Edirne Merkez Birimlerde Okuyan Öğrenciler ile Personel İçin 02/01/2025-31/12/2025 Tarihleri Arasında 700000 Adet Yemek Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Trakya Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 03.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Trakya Üniversitesi Edirne Merkez Birimlerde Okuyan Öğrenciler ile Personel İçin 02/01/2025-31/12/2025 Tarihleri Arasında 700000 Adet Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Savan Grup Gıda A.Ş.nin 27.09.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.10.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.10.2024 tarih ve 165751 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1239 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Teknik Şartname'nin 25.9.1'inci maddesinde yüklenici tarafından yangın ve besin zehirlenmelerine karşı sigorta yaptırılacağı ve sigorta poliçesinin sözleşme imzalamadan önce idareye ibraz edileceğinin düzenlendiği, ancak kamu ihale mevzuatında sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin ve bu belgelerin sunulmaması halinde hangi yaptırımların uygulanacağının belirli olduğu, Teknik Şartname'nin anılan maddesinde belirtilen sigorta poliçesinin sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgeler arasında yer almadığı, ayrıca ihale uhdesinde bırakılan istekli, sözleşme imzalanmadan önce yüklenici sıfatını kazanamayacağından sigorta şirketleri tarafından sigorta poliçesi hazırlanmasının mümkün olmayacağı, sigorta poliçesinin hazırlanabilmesi için idare ve yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin sigorta şirketine ibraz edilmesi gerektiği
İhaleye katılım aşamasında istekliler tarafından TSE onaylı TS 13075 gıda maddeleri taşıma hizmetleri belgesinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi ve sunulması gerektiği, TSE tarafından düzenlenen TS 13075 belgesinin TÜRKAK tarafından onaylanmış olması gerektiği, İhale İlanı ile İdari Şartname düzenlemelerinde belirtilen TSE onaylı TS 13075 belgesinin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmiş olmasının zorunlu tutulduğu, anılan belgeye akreditasyon zorunluluğunun getirildiği, ancak bahsi geçen belgenin akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olan Türk Standartları Enstitüsü tarafından düzenlendiği, anılan belgelere akreditasyon zorunluluğu getirilerek söz konusu düzenlemenin mevzuata uygun bir şekilde düzenlenmediği, isteklileri tereddüde düşürdüğü, sağlıklı teklif vermeye engel nitelikte olduğu, ayrıca hizmet yeterlilik belgesi olan TS 13075 belgesinin kalite yönetim sistem belgesi olmamakla birlikte, İdari Şartname'nin 7.5.3’üncü maddesinde kalite yönetim sistem belgesi ile hizmet yeterlilik belgelerinin aynı kategoride değerlendirilerek belgelerin sunuluş şekline ilişkin aynı düzenlemelere yer verildiği, diğer taraftan TSE onaylı TS 13075 belgesinin ihaleye katılım aşamasında sunulması gerektiğine yönelik düzenlemenin, İhale İlanının aksine ihale dokümanının EKAP sisteminden temin edilmesi sonucu öğrenilebildiğinden anılan belgeye yönelik olarak yapılan itirazın, süresi içerisinde yapıldığı,
İdari Şartname'de istenilen TSE onaylı TS 13075 belgesinin kalite ve yönetim sistem belgesi olmayıp, ham, yarı mamul ve mamul gıda maddeleri, gıda katkı maddeleri ile işlenmeye mahsus yan ürünler ve gıda ambalajlarının bir yerden başka bir yere taşınmasında uyulacak idari-işletme kuralları ile taşıma araçlarının özellikleri, gıda taşıma hizmeti veren iş yerleri ve çalışanların özellikleri ile ilgili kuralları kapsayan bir hizmet yeterlilik belgesi olduğu, diğer bir anlatımla idarece yapılan İhale İlanı düzenlemesinde istenilen kalite ve yönetim sistem belgesinin içeriği ile ilgili açıklık bulunmadığı, İhale İlanı düzenlemesi ile İdari Şartname düzenlemesinin birbiriyle çeliştiği bu durum 4734 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesinin (e) ve (f) bentlerine aykırılık teşkil ettiği,
İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde “TSE onaylı TS 13075 gıda maddeleri taşıma hizmetleri belgesi. Not: İstenilen belgeler (İş ortaklığında pilot ortağın veya diğer ortaklardan herhangi bir veya birkaçının yeterlilik kriterini sağlaması yeterli kabul edilecektir.) ve istekliler ihale konusu hizmet ile ilgili olarak ihale tarihi itibariyle geçerlilik süresini doldurmamış Kalite Yönetim Sistem Belgelerinin aslını veya noter tasdikli suretlerini” yer alan düzenlemeye göre iki farklı belgenin istendiğinin anlaşıldığı, TS 13075 belgesinin kalite yönetim sistem belgesi olmamakla birlikte, istenen kalite yönetim sistem belgesinin hangisi olduğunun anlaşılamadığı, nitekim kalite yönetim sistem belgesi kapsamında birçok ISO standardının bulunduğu, bunlar arasında en bilinenlerinin “ISO 9000: Kalite Yönetim Sistemleri - Temel Kavramlar ve Terimler”, “ISO 9001: Kalite Yönetim Sistemi Standardı - En yaygın KYS standardıdır ve organizasyonların kalite yönetim süreçlerini düzenlemelerine yardımcı olur.”, “ISO 14001: Çevre Yönetim Sistemi Standardı - Çevresel yönetim sistemlerini kapsar ve sürdürülebilirlik konusunda organizasyonlara rehberlik eder.”, “ISO 45001: İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı - İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerini içerir ve çalışanların güvenliğini sağlamayı amaçlar.”, “ISO 22000: Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı - Gıda güvenliği yönetim sistemlerini belirtir ve gıda zinciri boyunca güvenliği garanti etmeyi hedefler.”, “ISO 27001: Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı”, “ISO 50001: Enerji Yönetim Sistemi Standardı”, “ISO 26000: Sosyal Sorumluluk Rehberi”, “ISO 31000: Risk Yönetimi - İlkeler ve Kılavuzlar” olduğu, ISO 9000, ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001 ve ISO 22000 belgelerinin ihale konusu hizmet ile direkt ilgili olduğu, isteklilerin bu belgelerden hangisini sunmaları gerektiği hususunda tereddüde düşebileceği, bu durumda ihale konusu hizmet ile ilgili kalite yönetim sistem belgesi olarak istekliler tarafından farklı belgelerin sunabileceğinin kaçınılmaz olduğu, istenen kalite yönetim sistem belgelerinin ne/neler olduğuna yönelik idare tarafından açık bir belirlemenin yapılmadığı,
Sözleşme Tasarısı’nın özel aykırılık hallerinin düzenlendiği 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablonun 1’inci sırasında yer alan “Yüklenici, kendisine teslim edilen her türlü demirbaş malzeme, alet-ekipman, teknik donanımları vs. işin sonuna kadar korumak, gerektiğinde bakım-onarımını yaptırmak ya da kontrol teşkilatının raporu doğrultusunda ürün kullanılamaz hale geldiğinde yenisini almak ve işin bitiminde aynen teslim etmek zorundadır. Kendisine teslim edilen işyerlerini ve demirbaş malzemeleri üçüncü şahıslara, kısmen veya tamamen devredemez ya da idarece yapılmış taksimatı değiştiremez. Aksi halde meydana gelecek zarar, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın takip eden ilk hak edişinden kesilecektir. Zararın 3. şahıslar tarafından yapılmış olması halinde; İdarenin, yükleniciden talep hakkını ortadan kaldırmaz.” düzenlemesinde idareye ait demirbaş malzemenin kullanılamaz hale geldiğinde yenisinin alınarak idareye teslim edilmesi gerektiği de dikkate alındığında, yüklenici tarafından getirilecek ürünün idarede kalacağı sonucunun doğacağı, diğer yandan, yüklenicinin sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki mallara zarar vermemesi gerektiği açık olmakla birlikte, yüklenicinin kusuru olmaksızın idarenin demirbaşlarının arızalanması durumunda gerekli tamiratın yapılması sorumluluğunun ve bozulan idare demirbaşının tamir ve yenilenme sorumluluğunun yükleniciye yüklenemeyeceği, aksi halde yüklenici için öngörülemez bir maliyetin doğabileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde, anılan düzenlemenin mevzuata aykırılık taşıdığı,
Sözleşme Tasarısı'nın özel aykırılık hallerinin düzenlendiği 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablonun 7’nci sırasında “Yüklenici çalıştırdığı personelin maaşını takip eden ayın en geç 10'una kadar ödeyecektir. Maaş ödemelerinin yapılmaması durumunda geçen her gün için sözleşme bedeli üzerinden 0.003 (bindeüç) oranında ceza hak edişinden kesilecektir.” şeklinde yapılan düzenlemenin 4857 sayılı Kanun'un 34’üncü maddesine aykırılık taşıdığı, anılan Kanun’un “Ücretin gününde ödenmemesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.” şeklinde hüküm altına alındığı, bu bağlamda işçilik ücreti ödemeleri için kanun koyucu eksikliğin varlığı halinde dahi 20 gün süre tanımışken, idarece hazırlanan Sözleşme Tasarısı’nda bu süre mevcut mevzuat hükmü karşısında sınırlandırılarak 10 gün olarak belirlendiği, bu aykırılığın isteklilerin ihaleye katılımını engelleyeceği,
Teknik Şartname'nin 3.3'üncü maddesinde yer alan iki haftalık örnek öğle ve akşam yemek menüsü başlıklı tabloda “meyve” şeklinde çeşidi belirtilmeden bir düzenlemeye yer verildiği, iki haftalık örnek menü düzenlemesinin aşırı düşük teklif değerlendirilmesine esas olduğu, dolayısıyla düzenlemede meyve çeşidinin belirtilmemesinin objektif bir şekilde teklif değerlendirilmesini engelleyeceği ve ihtilaflara yol açacağı
Teknik Şartname'nin 2.4'üncü maddesinde yer alan “İdare, ihtiyaç duyulan diğer birimlerde veya yeni birimlerin hizmete girmesiyle yemek hizmeti istediğinde yüklenici bu birimlerde de yemek hizmetini verecektir.” düzenlemesinde yeni birimlerde kurulacak mutfaktaki giderlerin nelerden oluştuğu ve kim tarafından karşılanacağının idarece düzenlenmediği, idarenin göstereceği yer şeklinde yapılan düzenlemenin teklif fiyatının sağlıklı oluşturulmasını engellediği, İdari Şartname’de ihale konusu işin niteliği gereği yemeklerin pişirileceği mutfaklar ve idareye ait mutfağının kullanımı nedeniyle oluşacak elektrik, su, doğalgaz gibi giderlerin idare ve yüklenici tarafından karşılanacak kısımlarının belirlendiği, teklif fiyata dâhil giderlerin de nelerden oluştuğunun düzenlendiği görülmekle birlikte, ihale dokümanında idarenin göstereceği yerde yeni kurulacak olan birimlerde yemek hizmeti verileceğinin düzenlendiği, ancak düzenlemede yeni kurulacak birimlerin idare mutfağına tek yönlü tahmini uzaklığının belirsiz olduğu, yeni kurulacak olan mutfağın kurulacağı tarihin belirtilmediği, yeni kurulacak mutfağın kapasitesi, büyüklüğü, yüklenici ve idare tarafından sağlanacak demirbaş ve malzeme gibi giderlerin tutarı ve niteliği ile ilgili belirsizliğin de olduğu, anılan gider kalemlerinin istekliler tarafından oluşturulacak teklif fiyatını etkileyebilecek nitelikte olduğu değerlendirildiğinden bahse konu düzenlemenin mevzuata aykırılık taşıdığı,
Teknik Şartname'nin 17.7.4'üncü maddesinde yer alan “Zarar gören ya da kaybedilen demirbaş malzemelerin bedelleri, güncel fiyatlara göre yüklenici hak edişinden kesilecektir. Yüklenicinin son istihkakı İdarece alıkonularak idareye ait demirbaşların tesliminden, kesin teminatın çözülmesinden sonra ödenecektir.” düzenlemesinde yüklenicinin son istihkakının idarece alıkonmasının ve idareye ait demirbaşların teslimi ve kesin teminatın çözülmesinden sonra ödeneceği belirlemesinin mevzuata aykırılık taşıdığı, yüklenicinin son istihkakını yapamaması durumunda işin kesin kabulünün yapılamayacağı ve kesin teminatının fiilen çözülmesinin imkansız hale geleceği, anılan düzenlemenin mevcut halinin düzeltilmeyerek kesinleşmesi durumunda istekliler açısından ihaleye katılım iradesinin ciddi manada sakatlanacağı,
İdari Şartname'nin 7.1.ı maddesinin Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 38.4'üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği, bahse konu hükme göre işletme kayıt belgesinin iş ortaklığının tüm ortakları tarafından sunulması gerektiği, ancak İdari Şartname’de söz konusu belgenin tek ortak tarafından sunulmasının yeterli olduğu şeklinde düzenlendiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi” başlıklı 67’nci maddesinde “… (3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, ( )… Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1 İhale konusu işte kullanılacak tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, fiyat dışı unsur olarak belirlenmemesi veya danışmanlık hizmet alımlarında yeterlik kriteri olarak aranmaması durumlarında aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmez. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Edirne Merkezdeki Fakülte, Yüksekokul ve Meslek Yüksekokullar için Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım, Servis ve Servis Sonrası Hizmet Satın Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Trakya Üniversitesi 02.01.2025-31/12/2025 tarihleri arası 700.000 adet malzemeli Yemek Hizmeti Alımı

700.000 adet malzemeli yemek pişirilmesi, yemek pişmeyen salonlara taşınması, servisi, bulaşığı ve yemek verilen yerlerin temizliği ile ilgili tüm hizmetleri kapsar

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Trakya Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Dairesine bağlı Bolca Ana Mutfağı ve Yemekhaneleri” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu ve Tanımlar” başlıklı 1’inci maddesinde “02.01.2025-31.12.2025 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı bünyesindeki yemekhanelerde üniversitemiz öğrencileri ile akademik ve idari personele verilecek 1 öğünde 4 çeşitten oluşan öğle ve akşam yemeklerinin malzeme dahil olacak şekilde hazırlanması, Balkan Yerleşkesi Bolca Ana yemekhane binasında bulunan merkez mutfağında pişirilmesi ve yemek pişmeyen salonlara taşınması, servisi, bulaşığı ve yemek verilen yerlerin temizliği ile ilgili tüm hizmetleri kapsamaktadır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İş ve Sağlık Emniyeti” başlıklı 17.9’uncu maddesinde “25.9.1. Yüklenici firma hiçbir ikaz ve ihtara gerek kalmaksızın lüzumlu emniyet tedbirlerini zamanında almak ve kazalardan korunma usul ve çarelerini personeline öğretmekle yükümlüdür. Bu itibarla taahhüdün ifasına ihmal dikkatsizlik ve tedbirsizlik ile ehliyetsiz işçiler kullanmaktan veya herhangi bir sebeple doğabilecek kazalardan firma sorumludur. Ayrıca firma faaliyette bulunduğu yerlerde yangınla ilgili her türlü emniyeti sağlamak ve uygulamak zorundadır. Yemekhanelerde yangın ve besin zehirlenmelerine karşı müstecir tarafından sigorta yaptırılacaktır. Sigorta poliçesinin sözleşmeden önce idareye ibraz edilmesi zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Trakya Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 03.10.2024 tarihinde yapılan “Trakya Üniversitesi Edirne Merkez Birimlerde Okuyan Öğrenciler İle Personel İçin 02/01/2025-31/12/2025 Tarihleri Arasında 700000 Adet Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak 36 adet doküman edinildiği ve 10 istekli tarafından ihaleye teklif verildiği, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının 27.09.2024 tarihinde edinildiği, ancak ihaleye teklif verilmediği, Kurul karar tarihi itibarıyla ihale komisyonu kararı alınmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasına konu edilen Teknik Şartname’nin 17.9’uncu maddesinde, yemekhanelerde yangın ve besin zehirlenmelerine karşı müstecir tarafından sigorta yaptırılacağı ve sigorta poliçesinin sözleşmeden önce idareye ibraz edilmesinin zorunlu olduğu şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarına göre, yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin, İhale İlanı ve İdari Şartname’de belirtilmesinin zorunlu olduğu, mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere Teknik Şartname’de yer verilemeyeceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 9.1’inci maddesinde, fiyat dışı unsur olarak belirlenmemesi veya danışmanlık hizmet alımlarında yeterlik kriteri olarak aranmaması durumlarında, ihale konusu işte kullanılacak tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin olarak, isteklilerden teklifleri kapsamında taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi ve benzeri herhangi bir belge sunulmasının istenemeyeceği, ek olarak 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde, ihalenin üzerinde kaldığı istekliden, sözleşmenin imzalanmasından önce istenecek belgelerin belirlenmiş olduğu, sözleşmenin imzalanmasından önce idareye sunulması istenilen Teknik Şartname’nin iddiaya konu düzenlemesinde belirtilen belgelerin ise Kanun’un 10’uncu maddesinde sayılan belgelerden olmadığı anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin ve bu belgelerin sunulmaması halinde hangi yaptırımların uygulanacağının düzenlendiği, bu çerçevede idarelerin sözleşmenin imzalanması öncesinde isteklilerden isteyebileceği belgelerin belirli olduğu, ancak incelemeye konu ihalede, Teknik Şartname’nin 17.9’uncu maddesinde yemekhanelerde yangın ve besin zehirlenmelerine karşı müstecir tarafından sigorta yaptırılacağı ve sigorta poliçesinin sözleşmeden önce idareye ibraz edilmesinin zorunlu olduğu şeklinde düzenleme yapıldığı bu nedenle de bahse konu belgelerin sunulmamasının sözleşmenin imzalanmasını engelleyici nitelikte olduğu, yine anılan belgelerin Kanun’da sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulması gereken belgeler arasında yer almadığı, dolayısıyla bu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce sunulmasının istenemeyeceği tespit edilmiş olup, söz konusu düzenlemenin mevcut haliyle mevzuata uygun olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci, 3’üncü ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur….” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

...

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

...

İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslar arası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar,

...

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhale ilânlarında bulunması zorunlu hususlar” başlıklı 24’üncü maddesinde “İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilânlarda yer verilemez. İhale ilânlarında aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

e) Uygulanacak ihale usulü, ihaleye katılabilme şartları ve istenilen belgelerin neler olduğu.

f) Yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler. …” düzenlemesi,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.

…

(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü,

Bahse konu Yönetmelik’in “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “(1) İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 74’üncü maddesinde “74.1. İdareler, ihale konusu işin niteliğini ve uygulama yönetmeliklerinin bu konuyu düzenleyen maddelerini esas alarak, ihale dokümanında kalite ve standart belgelerine ilişkin düzenleme yapabilirler. İhale konusu ile ilgisi bulunmayan veya işin niteliğinin gerektirmediği kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesi, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine aykırılık teşkil edecektir.

74.2. İdarece kalite ve standarda ilişkin belge istenmesi durumunda, standarda ilişkin tanıma (kritere), belgenin başvuru veya teklif kapsamında istenmesi halinde ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede, yükleniciden istenmesi halinde ise teknik şartnamede yer verilecektir.

74.3. Kalite ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin istenilmesi halinde, söz konusu belgenin/belgelerin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi yeterli olup, bunun yerine söz konusu belgelerin belirli bir belgelendirme kuruluşundan alınmış olması zorunluluğunu getiren ifadeler kullanılamaz.

Kalite yönetim sistem belgelendirilmesine ilişkin olarak ISO 9001:2008 standardı 13/11/2008 tarihinde yayımlanmış olup, 13/11/2010 tarihinden itibaren ISO 9001:2000 standardına göre verilen kalite yönetim sistem belgeleri geçersiz hale gelmiştir. Bu nedenle idarelerce hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesinin istenilmesi durumunda ilanda ve dokümanda aday veya isteklilerin ihale konusu işe ilişkin ISO 9001:2008 standardına göre alınmış kalite yönetim sistem belgesi sunmaları gerektiğine yönelik düzenleme yapılacak ve aday veya istekliler tarafından da ISO 9001:2008 standardına göre alınmış kalite yönetim sistem belgesi sunulacaktır. Bu konuya ilişkin ayrıntılı açıklama, Kamu İhale Kurulunun 11/2/2010 tarihli ve 2010/DK.D-16 sayılı Düzenleyici Kararında yer almaktadır. Anılan Karara, Kurumun internet sayfasının Kamu İhale Mevzuatı bölümündeki Kamu İhale Kurulu Düzenleyici Kararları kısmından ulaşılabilir.

…

74.5. Hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin istenip istenmeyeceği, 74.7. maddesindeki açıklama ve aşağıdaki esaslara uygun olarak idarelerce belirlenecektir.

74.5.1. İdarelerin kendi hizmet binalarında veya diğer görev sahalarında gerçekleştirilen hizmet alımı ihaleleri (örneğin; temizlik, özel güvenlik, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri gibi) ile personel/ öğrenci taşıma hizmetleri ve araç kiralama hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi istenmeyecektir. …” açıklaması,

İhale İlanı’nın “Kalite ve standarda ilişkin belgelere ait bilgiler” başlıklı 4.3.3’üncü maddesinde “Kalite ve yönetim sistem belgesi

Kalite yönetim sistem belgesi Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. İsteklilerden bu bilgilerin tevsik edilmesinin istenilmesi halinde, söz konusu belgelerin, bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önceki bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgenin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir.

İş ortaklıklarından birinin istenilen belgeye ilişkin bilgiyi belirtmesi yeterlidir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5.3. Kalite yönetim sistem belgesi Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önceki bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgenin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir.

İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.

Bu maddede istenen kalite standartlarına ilişkin diğer belgeler:

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

Kalite ve yönetim sistem belgesi

TSE onaylı TS 13075 gıda maddeleri taşıma hizmetleri belgesi Not: İstenilen belgeler (İş Ortaklığında Pilot Ortağın Veya Diğer Ortaklardan Herhangi Bir Veya Birkaçının Yeterlilik Kriterini Sağlaması Yeterli Kabul Edilecektir.) İstekliler İhale konusu hizmet ile ilgili olarak ihale tarihi itibariyle geçerlilik süresini doldurmamış Kalite Yönetim Sistem Belgelerinin aslını veya noter tasdikli suretlerini sunacaklardır

Tek ortağın sunması yeterlidir.

” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Pişirme ve Taşıma” başlıklı 17.2’nci maddesinde “17.2.1. Yemekler; Üniversitemiz Balkan Yerleşkesi Bolca Ana Mutfağında, firma tarafından pişirilecektir. Pişirilen yemekler Bolca Ana Yemekhanesinde öğrenci ve personel hizmetine sunulduğu gibi ayrıca mutfağı bulunmayan ve aşağıda belirtilen üniversitemiz birimlerinin yemekhanelerine yüklenici firma tarafından uygun araçlarla taşıma usulü ile getirilecektir. …” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Trakya Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığına ait Bolca Ana Mutfağı ve Yemekhaneleri

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 42’nci maddesinde, işin niteliğine göre hizmet alımı ihalelerinde, kalite ve standarda yönelik, İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak kalite yönetim sistem belgesi istenebileceği hükme bağlanmakla birlikte, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 74.5.1’inci maddesinde idarelerin kendi hizmet binalarında gerçekleştirilen yemek hizmet alımı ihaleleri için “Kalite Yönetim Sistem Belgesi”nin istenmeyeceği açıklanmıştır.

Yapılan incelemede, hem İhale İlanı’nda hem de İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yeterlik kriteri olarak kalite yönetim sistem belgesinin istenildiği görülmüştür.

İhale İlanı ile ihale dokümanında yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, idarenin kendi hizmet binasında gerçekleştirilecek yemek hizmeti alımı ihalesinde “Kalite Yönetim Sistem Belgesi”nin istenilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 74.5.1’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, isteklilerin yeterliğinin değerlendirilmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, İhale İlanı ile İdari Şartname’de belirtilmesinin zorunlu olduğu, ihale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilanda yer verilemeyeceği ve ihale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemelerin birbirine aykırı olamayacağı anlaşılmaktadır.

Şikayete konu ihaleye ait doküman incelendiğinde, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde TSE onaylı TS 13075 gıda maddeleri taşıma hizmetleri belgesine ilişkin bilgilerin istekliler tarafından e-teklifleri kapsamında beyan etmelerinin istenildiği, ancak İhale İlanında isteklilerin teklifleri kapsamında TS 13075 belgesine ilişkin bilgileri beyan etmeleri gerektiğine yönelik herhangi bir bilgiye yer verilmediği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen kamu ihale mevzuatı hükümleri gereğince, isteklilerin yeterliğinin değerlendirilmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, İhale İlanı ile İdari Şartname’de belirtilmesinin zorunlu olduğu, TSE onaylı TS 13075 belgesinin İhale İlanında istenilmemesine karşın İdari Şartname’nin 7’nci maddesi kapsamında düzenlendiği, anılan düzenlemelerin isteklileri tereddüte düşürücü nitelikte olduğu değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

…

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

Anılan Şartname’nin “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

…

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 50 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Aykırılık Sayısı

Yüklenici, kendisine teslim edilen her türlü demirbaş malzeme, alet-ekipman, teknik donanımları vs. işin sonuna kadar korumak, gerektiğinde bakım-onarımını yaptırmak ya da kontrol teşkilatının raporu doğrultusunda ürün kullanılamaz hale geldiğinde yenisini almak ve işin bitiminde aynen teslim etmek zorundadır. Kendisine teslim edilen işyerlerini ve demirbaş malzemeleri üçüncü şahıslara, kısmen veya tamamen devredemez yada idarece yapılmış taksimatı değiştiremez. Aksi halde meydana gelecek zarar, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın takip eden ilk hak edişinden kesilecektir. Zararın 3. şahıslar tarafından yapılmış olması halide; İdarenin, yükleniciden talep hakkını ortadan kaldırmaz.

Yüzde
1

…

” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Teknik Donanım Alet Ekipman ve Diğer Malzemelerle İlgili Hükümler” başlıklı 17.7’nci maddesinde “…17.7.3. Hizmet verilecek yemekhanelerde Üniversitemizce firmaya teslim edilecek olan mutfak donanımı yiyecek muhafaza yerleri ve diğer demirbaş malzemeler bir tutanakla firmaya zimmetlenecek, eksiksiz ve tam olarak geri alınacaktır. Bu aşamalarda meydana gelecek arızalar, kırılma, kaybolmalar gibi zararlar ve eksiklikler firma tarafından tamamlanacaktır.

17.7.4. Zarar gören ya da kaybedilen demirbaş malzemelerin bedelleri, güncel fiyatlara göre yüklenici hak edişinden kesilecektir. Yüklenicinin son istihkakı İdarece alıkonularak idareye ait demirbaşların tesliminden, kesin teminatın çözülmesinden sonra ödenecektir.

17.7.5. Yüklenici mutfakta ve hizmette kullandığı tüm araç, gereç, makine, ocak, sıhhi tesisatın periyodik bakım onarımını üstlenecektir. Yüklenici şartnamede kendisinden istenen temizlik, badana-boya, makine-teçhizat, bakım onarımlarını (Kullandığı tüm mekanların bakım ve onarımı) İdarenin denetiminde ve istediği şekilde yaptırmak zorundadır. Yüklenici, mutfak ve yemekhanelerde idarenin onayı olmadan hiçbir şekilde değişiklik yapamaz.

17.7.6. Yüklenici tarafından kullanılan cihaz, demirbaş malzeme ve mekanlarda bir arıza veya hasar meydana geldiğinde en geç 24 saat içerisinde yüklenici tarafından giderilecektir. Aksi takdirde idare tarafından yaptırılarak ücreti yüklenicinin takip eden ilk aydaki hak edişinden kesilecektir.

17.7.7. Yüklenici hiçbir ikaz ve ihtara gerek kalmaksızın gerekli emniyet tedbirlerini zamanında almak ve kazalardan korunma usul ve esaslarını personeline öğretmekle yükümlüdür. Bu itibarla taahhüdün ifasında ihmal, dikkatsizlik ve tedbirsizlik ile ehliyetsiz işçiler kullanmaktan veya herhangi bir sebeple vuku bulabilecek kazalardan yüklenici sorumludur.

17.7.8. Yemek pişirmede ve servisinde kullanılan demirbaş malzemeler (tencere, kepçe, tepsi, kazan, tabak, masa örtüleri, çatal-kaşık, bıçak vb), gıda maddeleri, (tuz, baharat çeşitleri, limon vb. dahil), temizlik ve sarf malzemeleri, yüklenici tarafından karşılanacaktır.

17.7.9. Yemek hizmetinin yerine getirilmesi için yüklenici tarafından temin edilecek makine, ekipman ve malzemeler teknik şartname içerisinde yer almaktadır. Yüklenici ihale konusu işin yerine getirilmesi sürecinde gereken tüm makine, ekipman ve malzemeleri temin edecektir.

…

17.7.12. Yemekhanelerimizde kullanılan cihaz, demirbaş ve araç gereçlerin periyodik bakım, onarım ve/veya kalibrasyon işlemleri, cihazların özelliklerine ve kullanım durumlarına bağlı olarak kurumun belirlediği sürelerde ( ayda bir, 3 ayda bir veya 6 ayda 1 olmak üzere) yaptırılacaktır. Yüklenici firma işe başlama tarihinden itibaren 7 (yedi) gün içinde yetkili servislerle anlaşma yaparak, anlaşmanın bir suretini kuruma teslim edecektir.

17.7.13. Mutfak ve yemekhaneler için kullanılan servis ve yük asansörlerinin bakım, onarım ve tamiri yüklenici firma tarafından yaptırılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Personelle İlgili Hükümler” başlıklı 17.8’inci maddesinde “…17.8.29.Yemekhanelerde yüklenici ve personelin hatasından kaynaklanacak her türlü kaza, yangın ve benzeri durumlarda zarar tazmin ettirilir. Yüklenici çalıştığı mekanlarda malzeme ve personelinin iş güvenliğini sağlamakla yükümlü olup idare sorumluluk kabul etmez.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İş ve Sağlık Emniyeti” başlıklı 17.9’uncu maddesinde “25.9.1. Yüklenici firma hiçbir ikaz ve ihtara gerek kalmaksızın lüzumlu emniyet tedbirlerini zamanında almak ve kazalardan korunma usul ve çarelerini personeline öğretmekle yükümlüdür. Bu itibarla taahhüdün ifasına ihmal dikkatsizlik ve tedbirsizlik ile ehliyetsiz işçiler kullanmaktan veya herhangi bir sebeple doğabilecek kazalardan firma sorumludur. Ayrıca firma faaliyette bulunduğu yerlerde yangınla ilgili her türlü emniyeti sağlamak ve uygulamak zorundadır. Yemekhanelerde yangın ve besin zehirlenmelerine karşı müstecir tarafından sigorta yaptırılacaktır. Sigorta poliçesinin sözleşmeden önce idareye ibraz edilmesi zorunludur.” düzenlemesi,

Bahse konu Şartname’nin “Yüklenici Firmanın Diğer Yükümlülükleri” başlıklı 18’inci maddesinde “18.11. Ayrıca aşağıda yazılı olan demirbaş malzemeler yüklenici tarafından temin edilecektir.02.01.2025 tarihinde aşağıda belirtilen malzemeler yüklenici firma tarafından mutfak ve yemekhanelerimizde kullanıma hazır hale getirilecektir.

…

18.13. Yemekhanede kullanılan masa ve sandalyeler idare tarafından temin edilecektir. Masa örtüleri; leke tutmayan, kırışmayan, tüylenmeyen, elektriklenmeyen, kaymayan, kolay ütülenebilir, sık yıkamaya uygun kumaş özellikte olmalıdır. Kirlendiği zaman değiştirilmek üzere iki farklı renkte kapak ve bir alt örtü olacak şekilde yüklenici tarafından temin edilecektir.

…

18.18. İdare uygun gördüğü zamanlarda mutfak, yemekhaneler ve depoları denetler. Bu denetlemelerde tespit edilen eksik malzemelerin temin edilmesi ve bozuk ekipmanların tamirinin Yüklenici tarafından idarenin belirlediği süre zarfında yerine getirilmesi zorunlu olup, masraflar yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

18.23. Yüklenici yemekhanelerde yangına karşı gerekli koruyucu her türlü tedbiri almak zorundadır. Yemekhanelerde oluşabilecek her türlü kaza yangın ve benzeri gibi sebeplerden dolayı hizmet üretilememesi halinde, firma bu hizmeti idareye göstereceği iş yerinde 24 saat içinde üretip hizmetin devamlılığını sağlayacaktır. Sağlamadığı takdirde oluşacak her türlü zarar ve hukuki sorumluluk firmaya aittir.

…

18.24. Yüklenici kullandığı tüm mekanların temizliğinden bakım ve onarımından sorumlu olacaktır (üniversitemiz tarafından gerekli görüldüğünde boya ve badana, kırılan fayans ve kalebodurlar, onarımı firma tarafından yapılacaktır).

18.25. Yüklenici firma tarafından yemek pişirilen alanda klima ve havalandırmayla ilgili tesisatın çalıştırılması ve mevcut sistemin bakımı ve arızalarının periyodik dönemler halinde (6 ayda 1 kez) bakımının yapılarak, her zaman çalışır durumda olmasından sorumludur. Bu işle ilgili yapılacak tüm masraflar yüklenici firmaya ait olup yapılan servis, bakım ve onarımlar kayıt altına alınarak gerektiğinde ibraz edilmek zorundadır.

…

18.29. Yemekhanelerde firma ve personelin hatasından kaynaklanacak her türlü kaza, yangın ve benzeri durumlarda zarar firmaya tazmin ettirilir

18.30. Firma çalıştığı mekanlarda malzeme ve personelinin iş güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, idare sorumluluk kabul etmez.

18.31. İdare tarafından Yüklenici firmaya sağlam çalışır vaziyette teslim edilen demirbaş ve makineler, araç gereçler (çatal, kaşık, tabak, kazan vb) ihale süresinin bitiminde eksiksiz, tam ve çalışır vaziyette teslim alınacaktır. Yüklenici firmanın son istihkakı idarece alıkonularak, idareye ait demirbaşların tesliminden ve kesin kabulü yapıldıktan sonra ödenecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname düzenlemelerinden, sağlam ve çalışır vaziyette teslim edilecek olan mutfak donanımı yiyecek muhafaza yerleri ve diğer demirbaş malzemelerin bir tutanakla yükleniciye zimmetleneceği, tam ve eksiksiz olarak geri alınacağı, yüklenicinin periyodik bakım onarımları üstleneceği, yüklenicinin kullandığı tüm mekanların temizliğinden, bakım ve onarımından sorumlu olacağı ve idare tarafından gerekli görüldüğünde boya ve badana, kırılan fayans ve kalebodurlar, çatı onarımının firma tarafından yapılacağı, yüklenici tarafından temin edilecek demirbaş malzemelere ilişkin liste hazırlandığı, yemekhanelerde yüklenici ve personelin hatasından kaynaklanacak her türlü kaza, yangın ve benzeri durumlarda zararın tazmin ettirileceği, yüklenicinin hiçbir ikaz ve ihtara gerek kalmaksızın lüzumlu emniyet tedbirlerini zamanında almak ve kazalardan korunma usul ve çarelerini personeline öğretmekle yükümlü olduğu, bu itibarla taahhüdün ifasında ihmal, dikkatsizlik ve tedbirsizlik ile ehliyetsiz işçiler kullanmaktan veya herhangi bir sebeple doğabilecek kazalardan firmanın sorumlu olduğu,

Sözleşme Tasarısı’nda 1 numaralı özel aykırılık halinde yüklenicinin, kendisine teslim edilen her türlü demirbaş malzeme, alet-ekipman, teknik donanımları vs. işin sonuna kadar korumak, gerektiğinde bakım-onarımını yaptırmak ya da kontrol teşkilatının raporu doğrultusunda ürün kullanılamaz hale geldiğinde yenisini almak ve işin bitiminde aynen teslim etmek zorunda olduğu, kendisine teslim edilen işyerlerini ve demirbaş malzemelerini üçüncü şahıslara, kısmen veya tamamen devredemeyeceği ya da idarece yapılmış taksimatı değiştiremeyeceği, aksi halde meydana gelecek zararın, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın takip eden ilk hakedişinden kesileceği, zararın 3. şahıslar tarafından yapılmış olması halinde; idarenin, yükleniciden talep hakkının ortadan kalkmayacağı şeklinde düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yüklenicinin, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlaması, yürütmesi, tamamlaması ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermesi gerekeceği, yüklenicinin bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için gereken bütün malzemeyi ve ekipmanı da temin edeceği; ayrıca işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallara ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyeceği ve bunların kullanımına engel olmayacağı; belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, yükleniciye sağlam ve çalışır vaziyette teslim edilen demirbaşların yüklenici tarafından yemek üretimi için kullanılacağı; kaza, yangın ve benzeri durumlarda zararın tazmin ettirileceğine yönelik düzenlemede doğrudan yüklenici ve personelin hatasına; emniyet tedbirlerine ilişkin olarak da taahhüdün ifasında ihmal, dikkatsizlik ve tedbirsizlik ile ehliyetsiz işçilere atıfta bulunulduğu, sonuç olarak iddia konusu hususlardaki yaptırımların ihale konusu iş kapsamındaki aksaklıklara özgülendiğinin anlaşılması gerektiği ve hizmetin yürütülmesi aşamasında hizmetin sürekliliğini teminen sorumluluğun Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin aktarılan hükümleri gereğince yükleniciye ait olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32’nci maddesinde “Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.

…

Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir...” hükmü,

Anılan Kanun’un “Ücretin gününde ödenmemesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.

Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır.

Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür.

Bu amaçla yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hakedişin ödeme yerine gönderilir.

Personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez.

İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir. Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır.

Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır.

Personel alacaklarının kontrol edilebilmesi için yüklenici, teknik ve yönetici personeli ile işçilerine yaptığı ödemelerin bordrolarından birer kopyasını, bordroların düzenlenmesi tarihinden başlayarak en çok bir ay içinde, kontrol teşkilatına verecek ve bu bordrolarda teknik ve yönetici personel ile işçilerin sanatları ve çalıştıkları yerler, ad ve soyadları ile doğum yerleri ve tarihleri belirtilecektir.

Bordrolarda yüklenicinin veya vekilinin imzası bulunacaktır.

Kontrol teşkilatı, ihale konusu iş kapsamında istihdam edilen işçilerin hak ettikleri yıllık ücretli izinlerini 4857 sayılı İş Kanununa uygun bir şekilde kullanıp kullanmadıklarını kontrol etmekle yükümlüdür. Bunun için yüklenici tarafından en fazla üç ayda bir izin kayıt belgesinin bir örneğinin kontrol teşkilatına verilmesi gerekmektedir. Kontrol teşkilatınca yapılan inceleme neticesinde, yıllık ücretli izni kullandırılmayan veya eksik kullandırılan bir işçinin tespiti halinde, bu iznin 4857 sayılı Kanuna uygun bir şekilde ilgili yıl içerisinde kullandırılması sağlanır.” hükmü,

…

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Aykırılık Sayısı

…

Yüklenici çalıştırdığı personelin maaşını takip eden ayın en geç 10'una kadar ödeyecektir. Maaş ödemelerinin yapılmaması durumunda geçen her gün için sözleşme bedeli üzerinden 0.003 (bindeüç) oranında ceza hak edişinden kesilecektir.

Binde
3

” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Personelle İlgili Hükümler” başlıklı 17.8’inci maddesinde “…17.8.5.İhale kapsamında çalışacak personeller için her türlü ücret, izin vb. sosyal hakları ve tazminat hakları ile ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesinden 4857 Sayılı İş Kanununun ve 6331 Sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği yasasının gerektirdiği her türlü tedbirin alınmasından yüklenici firma sorumludur.

…

17.8.14. Çalıştırılan Personelin puantaj, maaş bordosu ve tahakkuk ettirilen ücreti için hazırlanacak banka listesi ve SGK primlerinin ve vergilerin yatırıldığına dair dekontları aylık fatura ile birlikte İdareye verilecektir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemelerinden, işçilere ücretlerinin en geç ayda bir ödeneceği, iş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresinin bir haftaya kadar indirilebileceği, ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçinin, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabileceği, gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanacağı, kontrol teşkilatının, yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlü olduğu; ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmının yüklenicinin hakedişinden kesileceği ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılacağı ve bu hususun ayrıca bir tutanağa da bağlanacağı anlaşılmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nda yüklenicinin çalıştırdığı personelin maaşını takip eden ayın en geç 10'una kadar ödememesi halinin özel aykırılık hali olarak belirlendiği ve maaş ödemelerinin yapılmaması durumunda geçen her gün için sözleşme bedeli üzerinden binde üç oranında ceza kesileceğinin düzenlendiği, ayrıca Teknik Şartname’de çalıştırılan personelin puantaj, maaş bordosu ve tahakkuk ettirilen ücreti için hazırlanacak banka listesi ve SGK primlerinin ve vergilerin yatırıldığına dair dekontların aylık fatura ile birlikte idareye verileceği şeklinde düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.

Yapılan inceleme neticesinde, idarelerin İş Kanunu’na ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na aykırı olmamak üzere ihale dokümanında işçiyi koruyucu düzenlemelere yer verebileceği, başvuru sahibi tarafından şikayete konu edilen söz konusu düzenlemelerin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 3.3’üncü maddesinde “

İki Haftalık Örnek Öğle ve Akşam Yemek Menüsü

Pazartesi

Salı

Çarşamba

Perşembe

Cuma

Tarhana Çorba

Tel Şehriye Çorba

Yayla Çorba

Mercimek Çorba

Ezogelin Çorba

Etli Kuru Fasulye

Ankara Tava

Fırın Tavuk

Kuru Köfte Patates Kızartması

Etli Bezelye

Pirinç Pilavı

Zeytinyağlı Bamya

Beyaz Peynirli Makarna

Bulgur Pilavı

Peynirli Börek

Cacık

Çikolatalı Puding

Mevsim Salata

Meyve

Karışık Komposto

Pazartesi

Salı

Çarşamba

Perşembe

Cuma

Düğün Çorba

Toyga Çorba

Domates Çorba

Tarhana Çorba

Havuç Çorba

Etli Taze Fasulye

Tavuk Sote

Etli Nohut

Tas Kebabı

Çoban Kavurma

Pirinç Pilavı

Patatesli Gül Böreği

Pirinç Pilavı

Soslu Makarna

Yoğurtlu Karışık Kızartma

Yoğurt

Mevsim Salata

Ayran

Elma

Şekerpare

” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Meyveler” başlıklı 15.20’nci maddesinde “

15.20.1. Armut

15.20.2. Ayva

15.20.3. Çilek

Armut

200

Ayva

250

Çilek

225

15.20.4. Elma

15.20.5. Karpuz

15.20.6. Kavun

Elma

200

Karpuz (Kabuksuz)

250

Kuvun (Kabuksuz)

250

15.20.7. Kayısı

15.20.8. Erik

15.20.9. Kiraz

Kayısı

150

Can Eriği

150

Kiraz

200

15.20.10. Malta Eriği

15.20.11 Mandalina

15.20.12. Muz

Malt Eriği

150

Mandalina

150

Muz

150

15.20.13. Portakal

15.20.14.Şeftali

15.20.15. Nektarin

Portakal

200

Şeftali

200

Nektarin

150

15.20.16 Kivi

15.20.17 Üzüm

Kivi

100

Üzüm

200

” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de yer alan iki haftalık örnek menünün yalnızca bir gününde çeşidine yer verilmeksizin meyve verileceğinin düzenlendiği, ancak anılan Şartname’nin “Meyveler” başlıklı 15.20’nci maddesinde meyve çeşitlerine ve gramajlarına yer verildiği, istekliler tarafından örnek yemek menüsünde yer alan meyvenin çeşidine ilişkin belirlemelerin söz konusu tabloda düzenlenen meyve çeşitleri kullanılarak seçilebileceği, bu durumun ihaleye sağlıklı bir şekilde teklif verilmesine engel teşkil edecek bir belirsizlik içermediği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a)Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b)İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, … birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20’sine kadar oran dâhilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir…” hükmü,

Anılan Şartname’nin “Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.4. İdare, ihtiyaç duyulan diğer birimlerde veya yeni birimlerin hizmete girmesiyle yemek hizmeti istediğinde yüklenici bu birimlerde de yemek hizmetini verecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Malzemeli yemek hizmeti alımı ihalelerinde yemek üretiminin ve dağıtımının yapılacağı yerlerin tereddüde mahal vermeyecek şekilde düzenlenmesinin isteklilerin teklif birim fiyatlarını sağlıklı belirlemesinde önemli olduğu, başvuruya konu ihalede yemek hizmetinin Trakya Üniversitesi Balkan Yerleşkesi Bolca Ana Yemekhane Binasında bulunan merkez mutfağında pişirilerek yemek pişmeyen salonlara taşınacağının Teknik Şartname’de düzenlendiği, idarece ihtiyaç duyulan diğer birimlerde veya yeni birimlerin hizmete girmesiyle yemek hizmeti istenildiğinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24’üncü maddesi kapsamında ihalenin birim fiyatı üzerinden hizmetin sürdürülmesinin olanaklı olduğu, mahiyeti itibariyle yemek hizmetinin kesintisiz devam ettirilmesine yönelik getirilen söz konusu düzenlemenin istisnai bir durum olup, zorunlu hallerin ortaya çıkması durumunda yemek hizmetinin aksatılmasını önlemeye yönelik olduğu anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, idare tarafından yapılan düzenlemenin mevcut haliyle isteklilerin teklif fiyatlarını oluşturmalarını engelleyecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;

…

b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir.

Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.

İşin konusunun piyasadan hazır halde alınıp satılan mal alımı olması halinde, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi şartı aranmaz.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Teknik Donanım Alet Ekipman ve Diğer Malzemelerle İlgili Hükümler” başlıklı 17.7’nci maddesinde “17.7.4. Zarar gören ya da kaybedilen demirbaş malzemelerin bedelleri, güncel fiyatlara göre yüklenici hak edişinden kesilecektir. Yüklenicinin son istihkakı idarece alıkonularak idareye ait demirbaşların tesliminden, kesin teminatın çözülmesinden sonra ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece yükleniciye teslim edilen malzemelerin eksik şekilde iadesi durumunda yüklenicinin idareye karşı borç altına gireceği açık olup, 4735 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin lafzından, yüklenicinin idareye karşı ihale konusu işten doğan borçlarından kabul tarihine kadar ödenmeyenler için, bu tarih sonrasında borca karşılık kesin teminattan mahsup edilecek tutar ile sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Mevzuatta anılan borca ilişkin sınırlı sayıda bir belirleme yapılmadığı, öngörülen yaptırımın da teminatın gelir kaydedilmesi değil, paraya çevrilerek borcun mahsup edilmesi olduğu görülmüştür.

Yapılan inceleme neticesinde Şartname düzenlemesinin bahse konu hükme aykırılık içermediği ve başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,

…

İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,

…

İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslar arası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar,

…

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “… (4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” düzenlemesi,

…

ı) İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

İşletme Kayıt Belgesi

Tek ortağın sunması yeterlidir.

” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, idarelerin ihale dokümanında sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgelerle ilgili düzenleme yapabilecekleri, söz konusu hususlara ilişkin ilişkin belge istenmesi halinde iş ortaklığında ortaklardan her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı beyan etmeleri gerektiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından İdari Şartname’nin 7.1.ı maddesinde sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler kapsamında işletme kayıt belgesinin sunulmasının istenildiği ve ortak girişimde ise söz konusu belgenin tek ortak tarafından sunulmasının yeterli olduğu şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesi gereğince iş ortaklığında, ortaklardan her birinin sicil, izin, ruhsat vb. belgeleri sunmaları gerektiğinden işletme kayıt belgelerinin ortak girişimlerde tek ortak tarafından sunulabilmesine yönelik İdari Şartname’nin 7.1.ı maddesi düzenlemesinin mevzuata uygun olmadığı, bu sebeple başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2024/UH.II-1451

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin