KİK Kararı: 2024/UH.II-1392

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/042
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 31.10.2024
Karar No : 2024/UH.II-1392
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Bilge Can İnşaat Nak. Tem. Taah. İşleri Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bağlar Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1091829 İhale Kayıt Numaralı “Kent Temizliği” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bağlar Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 20.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kent Temizliği” ihalesine ilişkin olarak Bilge Can İnşaat Nak. Tem. Taah. İşleri Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.09.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.09.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.10.2024 tarih ve 164986 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1210 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarelerin yaklaşık maliyetlerini oluştururken dokümanda yükleniciye ait olduğu belirtilen giderleri hesaplaması, fiyat farkı formülünü düzenlemesi aşamasında da yaklaşık maliyette belirlenmiş olan giderlerin oranlarıyla uyumlu ve toplamları bir olacak şekilde ilgili katsayıların belirlenmesi gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81.2’nci maddesinde yer alan açıklamalar gereğince; araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde kısmi ve/veya tam zamanlı şoför/operatör çalıştırılması halinde işçiliğin (a1 ve/veya a2), araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdilerinin asli unsur olarak belirlendiği ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabulü ile fiyat farkı formülünün hazırlanması gerektiği, idarece b3 katsayısına değer verilmemesinden dolayı zeyilname düzenlenmesi gerektiği, ancak idarece zeyilname düzenlenmeyip ihale sürecine devam edildiği için ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. (Değişik: 28/11/2013- 28835 R.G./ 3. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

81.2. (Ek madde: 18/05/2024-32550 R.G/40. md., yürürlük: 15/06/2024) 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılan tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Asli unsur olarak belirlenmeyen diğer tüm girdilerin malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b3 katsayısı/alt katsayısı(b3,1 b3,2, …, b3,n) kapsamında olduğu kabul edilir.

…

Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde kısmi ve/veya tam zamanlı şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir…” açıklaması,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn AYn Yn Gn Mn

Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——

İo AYo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

…

j) Eo: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli ortalama fiyatı,

k) En: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli ortalama fiyatı,

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,

AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,

c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) Yo, Yn: Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

d) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.

…

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

Aynı Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

…

(2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.

(3) Fiyat farkı uygulanan işlerde, zorunlu nedenler dışında, hakedişlerin uygulama ayını takip eden ay içerisinde ve uygulama ayına ait endeksler/fiyatlar belli olduktan sonra düzenlenmesi esastır. Uygulama ayına ait endeksler/fiyatlar belli olmadan hakedişin düzenlendiği hallerde, fiyat farkı hesabı hakedişle birlikte yapılmaz, uygulama ayına ait endeksler belli olduktan sonra ayrıca hesaplanır…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kent Temizliği Araç Hizmet Alım İşi.

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Kent Temizliği işinin yürütülmesinde kullanılacak Toplam 80 Adet Aracın Şoförsüz ve Yakıtsız olarak 15 Ay Süreyle Kiralanması İşidir

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bağlar Belediyesi sorumluluk alanında bulunan bütün mahalle, bulvar, cadde, sokak, kaldırım, meydan, orta refüj, gezici ve sabit semt pazarları” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F = An x B x ( Pn-1)
Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;
F: Fiyat farkını (TL),
B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n)

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

0

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

0

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

0

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

1

Mo, Mn

Endeks tablosunun 28 numaralı "Makine ve ekipmanlar b.y.s." sütunundaki sayı

” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Sözleşme konusu iş; Kent Temizliği işinin yürütülmesinde kullanılacak Toplam 80 Adet Aracın Şoförsüz ve Yakıtsız olarak 15 Ay Süreyle Kiralanması İşidir İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin Ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç ve benzeri giderler sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 15 (OnBeş) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin tanımı” başlıklı 1’inci maddesinde “Bağlar Belediyesi sorumluluk alanında bulunan bütün mahalle, bulvar, cadde, sokak, kaldırım, meydan, orta refüjde çıkan toplanmış evsel nitelikli katı atıkların, taşınması ve nakledilmesinde kullanılacak araçlar, park ve yeşil alanlarda toplanmış atıkların taşınması ve nakliyesinde kullanılan araçlar, cadde ve sokakların makine gücü ile süpürülmesin de kullanılacak araçlar, günlük kurulan gezici ve sabit semt pazar yerlerinin katı atıkların taşınması ve nakledilmesinde kullanılacak araçlar, gezici semt Pazar yerlerini, cadde ve sokakların yıkanmasında kullanılacak araçlar, çöp konteynırlarının yıkanması, dezenfekte edilmesi, yerine konması, yerinden alınması, boyanması, tamirinde kullanılacak araçlar, evsel olmayan ( çekyat dolap yatak v.b.) atıkların toplanıp, taşınması ve nakledilmesinde kullanılan araçlar, çevre ve görüntü kirliliğine yol açan toprak yığınları, hafriyat, moloz, cüruf, vb. gibi atıkların toplanması, taşınması ve nakledilmesinde kullanılan araçlar ve işin kontrolünü sağlamak için ihtiyaç duyulan araçlar, ekipmanlar ile iş makinelerinin temin edilmesi ve çalıştırılmasına yönelik teknik ve genel düzenlemeleri kapsar.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İşin başlangıcı ve süresi” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1 İhale konusu işin süresi işe başlama tarihinden itibaren 15 (onbeş) aydır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Araçlarla ilgili genel şartları” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1 İhale kapsamında çalıştırılacak tüm araçların akaryakıtı İDARE tarafından karşılanacaktır. Araçlar yakıtlarını Makine İkmal Bakım ve Onarım Müdürlüğüne ait akaryakıt dolum istasyonunda alacaklar, bu kapsamda gerekli olan akaryakıt cipleri yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. İhale kapsamındaki işler için kullanılacak su idare tarafından temin edilecektir.

10.2 İhale kapsamında çalıştırılacak araçların ve iş makinelerinin sevk ve idaresi idareye ait olup ve bu kapsamda şoför, operatör, işçi vb. personel ihtiyacı idare tarafından sağlanacaktır.

10.3 Araçların ilgili kanun ve yönetmelikler gereği düzenli olarak fenni muayenesi, zorunlu trafik sigortası yaptırılarak bu belgeler araçlarda eksiksiz bir şekilde bulundurulacaktır.

10.4 İhale kapsamında kiralanacak araçların tümünün MTV, kasko sigortaları, amortisman ve/veya kiralama, tamir, bakım-onarım, yedek parça, lastik, vb. giderleri yükleniciye ait olacaktır. Yüklenici araçların zorunlu trafik sigortası, kasko, emisyon izni, periyodik bakımlarını ve trafik muayenelerini (vizelerini) yaptıracak olup, her türlü bakım, onarım ve korunmasına yönelik tüm sorumlulukları yükleniciye ait olacaktır…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Bağlar Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından “Kent Temizliği” işinin açık ihale usulü ile 20.09.2024 tarihinde ihalesinin gerçekleştirildiği, işin kent temizliği kapsamında kullanılmak üzere muhtelif cins ve miktarlarda toplamda 80 adet araç ve iş makinasının kiralanması işi olduğu, işin süresinin 15 ay olduğu, ihale kapsamında çalışacak olan tüm araç ve iş makinalarının sürücülerinin ve akaryakıtının idare tarafından karşılanacağı anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’de tüm araçların, sözleşme süresi boyunca (15 ay) çalışacağının düzenlendiği ve araçların sayısı ile teknik özelliklerine yer verildiği, ihale dokümanında ihale konusu işin Bağlar Belediyesi sorumluluk alanında bulunan tüm mahalle, bulvar, cadde, sokak, kaldırım, meydan, orta refüjde çıkan toplanmış evsel nitelikli katı atıkların, taşınması ve nakledilmesinde kullanılacak araçlar, park ve yeşil alanlarda toplanmış atıkların taşınması ve nakliyesinde kullanılan araçlar, cadde ve sokakların makine gücü ile süpürülmesinde kullanılacak araçlar, günlük kurulan gezici ve sabit semt pazar yerlerinin katı atıklarının taşınması ve nakledilmesinde kullanılacak araçlar, gezici semt pazar yerlerinin, cadde ve sokakların yıkanmasında kullanılacak araçlar, çöp konteynırlarının yıkanması, dezenfekte edilmesi, yerine konması, yerinden alınması, boyanması, tamirinde kullanılacak araçlar, evsel olmayan (çekyat dolap yatak vb.) atıkların toplanıp, taşınması ve nakledilmesinde kullanılan araçlar, çevre ve görüntü kirliliğine yol açan toprak yığınları, hafriyat, moloz, cüruf, vb. gibi atıkların toplanması, taşınması ve nakledilmesinde kullanılan araçlar ve işin kontrolünü sağlamak için ihtiyaç duyulan araçlar, ekipmanlar ile iş makinelerinin temin edilmesi ve çalıştırılması için yakıtı idareye ait olmak üzere 80 adet araç ve iş makinalarının kiralanması hizmeti alımı işi olduğu, ihale kapsamında kiralanacak araçların tümünün MTV, kasko sigortaları, amortisman ve/veya kiralama, tamir, bakım-onarım, yedek parça, lastik, vb. giderlerinin yükleniciye ait olduğu görülmüştür.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan fiyat farkına ilişkin düzenlemesine göre a1 (haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısının “0”, a2 (haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısının “0”, b1 (akaryakıtın ağırlık oranı) katsayısının “0”, b2 (diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) katsayısının “0”, c (makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısının “1” olarak, itirazen şikayete konu edilen b3 (malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) katsayısının ise “0” olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan işlerde; ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verileceği, diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebileceği, sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamayacağı, ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesinin zorunlu olduğu, ihale konusu işte kiralanacak olan araçların şoför giderlerinin teklif fiyata dahil olmadığı, personelin idare tarafından sağlanacağı, araçların tümünün MTV, kasko sigortaları, amortisman ve/veya kiralama, tamir, bakım-onarım, yedek parça, lastik, vb. giderlerinin yükleniciye ait olduğu görülmüştür.

İdarelerin yaklaşık maliyetlerini oluştururken dokümanda yükleniciye ait olduğu belirtilen giderleri hesaplaması, fiyat farkı formülünü düzenlemesi aşamasında da yaklaşık maliyette belirlenmiş olan giderlerin oranlarıyla uyumlu ve toplamları 1 olacak şekilde ilgili katsayıların belirlenmesi gerektiği ve araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerine ilişkin fiyat farkı düzenlemesine esas olmak üzere öncelikli olarak varsa kısmi ve/veya tam zamanlı işçilik (a1 ve/veya a2) katsayısının ağırlık oranının ve işin asli unsuru niteliğindeki araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) katsayısının ağırlık oranının belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, şikâyete konu hizmet alımında kiralanacak olan araçların akaryakıt ve personel giderlerinin idare tarafından karşılanacağı, bunun dışındaki ihale konusu işe ilişkin giderlerin yükleniciye ait olduğu, MTV, kasko sigortaları, tamir, bakım-onarım, yedek parça, lastik, vb. giderlere ilişkin tali girdilerin yükleniciye ait olduğu; idare tarafından, yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi dikkate alınmak suretiyle araçların amortisman giderlerinin asli unsurlar olarak değerlendirildiği ve işin niteliğine uygun şekilde c (makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısının belirlendiği, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen personel belirtilmediği için personel giderine ilişkin herhangi bir fiyat farkı düzenlemesi yapılmasına da gerek bulunmadığı, işin asli unsurunu oluşturmayan tali giderlerin (MTV, kasko sigortaları, tamir, bakım-onarım, yedek parça, lastik, vb.) söz konusu olduğu, bu nitelikteki tali giderler için idarece maliyetin ortaya konulması halinde, bu giderlerin ağırlık oranını temsil etmek üzere b3 katsayısının belirlenmesi mümkün olduğu gibi bu giderlerin işin niteliğine uygun olarak belirlenmiş olan asli unsurlar kapsamında olduğunun da kabul edilebileceği, mevcut ihalede fiyat farkına ilişkin asli unsur olan c (makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısına ilişkin oran içerisinde tali giderlerin de yer aldığı değerlendirilebileceğinden önceden belirlenemeyen söz konusu tali giderlere ilişkin maliyetlerin asli maliyetler içinde yer aldığının ve asli unsurlara ilişkin katsayıların tali giderleri de kapsadığının kabul edilebileceği, bu nedenle, başvuruya konu ihalede b3 katsayısının “0” olarak belirlenmesinde mevzuata aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddiasında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.