KİK Kararı: 2024/UH.II-1389

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/042
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 31.10.2024
Karar No : 2024/UH.II-1389
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Dna Laboratuvarları Sağlık ve Bio Teknoloji Hizmetleri A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Van İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1055036 İhale Kayıt Numaralı “Sonuç Karşılığı Dış Laboratuvar Genetik Testleri Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Van İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 17.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sonuç Karşılığı Dış Laboratuvar Genetik Testleri Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Dna Laboratuvarları Sağlık ve Bio Teknoloji Hizmetleri A.Ş.nin 21.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.09.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.09.2024 tarih ve 160821 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.09.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1067 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sonuç Karşılığı Genetik Dış Laboratuvar Testleri Hizmet Alım İşi Teknik Şartnamesi’nin B.7 maddesinde “İhaleye teklif verecek olan firma ISO 15189 belgesine ve Sağlık Bakanlığınca verilmiş ruhsata sahip olmalıdır ve en az 20 testten akretide olmalı bunu ihalede komisyona sunmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı,

Söz konusu maddenin “İhaleye teklif verecek olan firma ISO 15189 belgesine ve Sağlık Bakanlığınca verilmiş ruhsata sahip olmalıdır ve bu akreditasyon Genetik alanı içerisinde Kromozom Analizi, Yeni Nesil Dizileme (NGS), Sanger Dizileme, MLPA, Fragman Analizi, FISH ve Real Time PCR yöntemleriyle en az 9 testten akretide olmalı bunu ihalede komisyona sunmalıdır.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği, şöyle ki, 20 testte akredite olma şartının mevcut şartlarda rekabet ortamını zedelemesi sebebiyle ilgili maddede aranan 20 akredite test şartının Genetik alanında temel olan; RT PCR, Sanger Dizileme, FISH Analizi, MLPA, Yeni Nesil Dizileme, Fragman Analizi, Hücre/Doku Kültüründen Kromozom Analizi gibi yöntemler baz alınarak toplamda 9 teste düşürülmesi gerektiği,

2. Sonuç Karşılığı Genetik Dış Laboratuvar Testleri Hizmet Alım İşi Teknik Şartnamesi’nin B.8 maddesinde “… Yüklenici; eksternal kalite kontrol amacıyla kendi adıyla katılmış olduğu 2022 veya 2023 yıllarına sitogenetik, moleküler sitogenetik ve moleküler genetik alanlarında dış kalite kontrol programına katıldığını gösteren katılım belgesini ve hizmet alımı süresinde kullanılacak genetik tekniklerin en önemli kısmını oluşturan DNA Sanger dizileme, NGS Dizileme, Moleküler Karyotipleme alanında 2022 veya 2023 yıllarına ait dış kaliteye katıldığını gösteren belgeyi ihale esnasında komisyona sunmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı,

Ancak ihaleye katılımın artırılması için söz konusu maddenin “… Yüklenici; eksternal kalite kontrol amacıyla kendi adıyla katılmış olduğu 2022, 2023 veya 2024 yıllarına sitogenetik, moleküler sitogenetik ve moleküler genetik alanlarında dış kalite kontrol programına katıldığını gösteren katılım belgesini ve hizmet alımı süresinde kullanılacak genetik tekniklerin en önemli kısmını oluşturan DNA Sanger dizileme, NGS Dizileme ve Moleküler Karyotipleme alanında 2022, 2023 veya 2024 yıllarına ait dış kaliteye katıldığını gösteren belgeyi ihale esnasında komisyona sunmalıdır.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği, söz konusu belgelerin sadece 2022 ve 2023 yılları ile sınırlandırılmasının rekabeti engellediği, örneğin kendilerinin DNA Sanger dizileme ve NGS Dizilemeye ilişkin dış kaliteye katıldığını gösteren belgelerin 2022 veya 2023 yıllarına ait olduğu, ancak Moleküler Karyotiplemeye ilişkin dış kaliteye katıldığını gösteren belgenin ise 2024 tarihli olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Sonuç Karşılığı Dış Laboratuvar Genetik Testleri Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: Sitogenetik, Moleküler Sitogenetik ve Gemline Moleküler Testler 60.000.000 puan

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: SBÜ Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Hizmetin özelliği ve şartları” başlıklı maddesinde “…B.7 “İhaleye teklif verecek olan firma ISO 15189 belgesine ve Sağlık Bakanlığınca verilmiş ruhsata sahip olmalıdır ve en az 20 testten akretide olmalı bunu ihalede komisyona sunmalıdır...” düzenlemesi ye almaktadır.

İddia konusu Teknik Şartname düzenlemesinde ihaleye katılacak isteklilerin ISO 15189 belgesi ile Sağlık Bakanlığınca verilmiş ruhsata sahip olma şartının yanında en az 20 testten de akretide olmalarının istenildiği, başvuru sahibi tarafından şikayet başvurusu ile idarenin cevap yazısında yer verilen ifadeler dikkate alındığında genetik alanında test bazlı akreditasyonda oldukça fazla sayıda test olduğu, iddia konusu düzenlemede de akredite olunması istenilen test sayısının herhangi bir alan ile sınırlandırılmadığı, bu çerçevede bakıldığında idarece istenilen akredite olunan test sayısının makul kabul edilebileceği, ayrıca ihale konusu hizmet alımının idarenin ihtiyaçlarına uygun olarak gereği gibi ifa edilmesi ile ilgili düzenlemelerin idarenin takdir ve sorumluluğunda olduğu değerlendirilmiş olup başvuru sahibinin aksi yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin“ İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

...

Bu maddede istenen kalite standartlarına ilişkin diğer belgeler:

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

Akreditasyon Belgesi

İstekli/aday firmalar; ISO 15189 Akreditasyon belgesine ve Sağlık Bakanlığınca verilmiş ruhsata sahip olmalıdır.

Tek ortağın sunması yeterlidir.

Dış Kalite Kontrol Programı

Teknik şartnamenin B.8 Maddesinde tanımlanan kritere uygun belge

Tek ortağın sunması yeterlidir.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

dış kalite kontrol belgesi

İstekli/aday firmalar; eksternal kalite kontrol amacıyla kendi adıyla katılmış olduğu 2022 veya 2023 yıllarına sitogenetik ve moleküler sitogenetik alanlarında dış kalite kontrol programına katıldığını gösteren katılım belgesi.

Tek ortağın sunması yeterlidir.

” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Hizmetin özelliği ve şartları” başlıklı maddesinde “…B.8 Maddesinde “Genetik testlerin yaşamsal önem taşıyabilmeleri ve ömür boyu bir kez yapılmaları nedeniyle yüklenicinin ileri teknoloji kullanımı ile hastanemize ait genetik test hizmet alımı işini uluslararası kalite kontrol protokollerinde belirtilen standart düzeyde gerçekleştirmesi gerekmektedir. Bu amaçla, yükleniciye ait merkezde internal ve eksternal kalite kontrol sistemleri rutin prosedürlere dahil olmuş olmalıdır. Yüklenici; eksternal kalite kontrol amacıyla kendi adıyla katılmış olduğu 2022 veya 2023 yıllarına sitogenetik, moleküler sitogenetik ve moleküler genetik alanlarında dış kalite kontrol programına katıldığını gösteren katılım belgesini ve hizmet alımı süresinde kullanılacak genetik tekniklerin en önemli kısmını oluşturan DNA Sanger dizileme, NGS Dizileme, Moleküler Karyotipleme alanında 2022 veya 2023 yıllarına ait dış kaliteye katıldığını gösteren belgeyi ihale esnasında komisyona sunmalıdır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinde, eksternal kalite kontrol amacıyla 2022 veya 2023 yıllarına ait sitogenetik, moleküler sitogenetik ve moleküler genetik alanlarında dış kalite kontrol programına katıldığını gösteren katılım belgeleri ve hizmet alımı süresinde kullanılacak genetik teknikler için Dna Sanger Dizileme, Ngs Dizileme, Moleküler Karyotipleme alanlarında 2022 veya 2023 yıllarına ait dış kaliteye katıldığını gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği ve anılan belgelerin İdari Şartname’de bir yeterlik kriteri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda aktarılan hükmünden, idarelerin bu kanuna göre yapılacak ihalelerde rekabeti sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

İtirazen şikayete konu iddia konusu hususun esas incelemesine dayanak olmak üzere Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne gönderilen 07.10.2024 tarihli ve 59824 sayılı Kurum yazısında ilgili Teknik Şartname düzenlemeleri, başvuru sahibinin iddiası ve idare tarafından şikayet başvurusuna verilen cevap yazısına da yer verilmek suretiyle “…Söz konusu Teknik Şartname maddesinde bahsi geçen Sitogenetik, Moleküler Sitogenetik, Moleküler Genetik, DNA Sanger Dizileme, NGS Dizileme ve Moleküler Karyotipleme alanlarına ilişkin dış kalite programlarının hangi kuruluşlar tarafından yılın hangi dönemleri itibariyle gerçekleştirildiği, bir yıl içerisinde birden fazla program düzenlenip düzenlenmediği, ihale tarihi olan 17.09.2024 tarihi itibariyle aktarılan Teknik Şartname düzenlemesinde belirtilen alanlara ilişkin 2024 yılında düzenlenen ve sonuçlandırılan bir dış kalite kontrol programı olup olmadığı,” ifadelerine yer verilerek bilgi ve belge talep edilmiştir.

Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 22.10.2024 tarihli cevap yazısında “…10.01.2020 tarih ve 31004 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezleri Yönetmeliği, genetik hastalıkların tanısının belirlenmesi ve genetik danışmanlık verilmesi amacıyla, genetik hastalıklar değerlendirme merkezlerinin ruhsatlandırılması, açılması, çalışması ve denetlenmesi ile ilgili usul ve esasları düzenlemektedir.

Ayrıca 04.06.2024 tarih ve 32566 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği kapsamında tetkik ve teşhis amaçlı tıbbi laboratuvar hizmetlerinin planlanması, tıbbi laboratuvarların açılması, sınıflandırılması ile bu hizmetlerin sunulduğu sağlık tesislerinin faaliyetlerine, standartlarına ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Mezkûr yönetmeliğin Kalite, Dış Kalite Kontrol Programı ve Program Sağlayıcıları başlığı altında yer alan 19’uncu maddenin ikinci fıkrasında “Tıbbi laboratuvar, rapor edilen testler için uygun bir iç kalite kontrol, test doğrulama veya geçerli kılma programı uygular ve buna ilişkin kayıtları tutar.” hükmü ile aynı maddenin üçüncü fıkrasında “Tıbbi laboratuvar Bakanlığın belirlediği testler için dış kalite kontrol programlarına katılır ve sonuçlarını kayıt altına alır. Dış kalite kontrol programlarına katılım belgelendirilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen Tıbbi Laboratuvarlar yönetmeliği kapsamında Bakanlığımızca tıbbi biyokimya laboratuvarlarında dış kalite kontrol programlarına ilişkin test listesi belirlenmiş olup Dış Kalite Değerlendirme program sağlayıcı firmalar ve ilgili test listesi ekte yer almaktadır. Bununla birlikte Bakanlığımızca ruhsatlandırılmış genetik hastalıklar değerlendirme merkezleri bünyesinde çalışılan genetik testler için tarafımızca belirlenmiş Dış Kalite Değerlendirme programlarına ilişkin test listesi bulunmamakta olup genetik hastalıklar değerlendirme merkezleri isteğe bağlı olarak Dış Kalite Değerlendirme sağlayıcısı firmalardan hizmet alabilir. Ayrıca bir yıl içerisinde birden fazla program düzenlenebileceği ancak zorunluluk bulunmadığı, Bakanlığımıza intikal eden bir dış kalite programı olmadığı hususunda,

Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim” ifadelerine yer verilmiştir.

Bu çerçevede Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün cevap yazısı da dikkate alındığında, genetik hastalıklar değerlendirme merkezlerinin isteğe bağlı olarak dış kalite değerlendirme sağlayıcısı firmalardan hizmet alabilecekleri, ayrıca bir yıl içerisinde birden fazla program düzenlenebileceği ancak zorunluluk bulunmadığı, bu yönüyle bakıldığında itirazen şikâyete konu Teknik Şartname maddesinde ve İdari Şartname’de dış kalite kontrol programlarına katılım şartının sadece 2022 ve 2023 yılları ile sınırlandırılmasının ihaleye katılımı engelleyip rekabeti daraltacağının anlaşıldığı, şöyle ki başvuru sahibinin iddia ettiği üzere mevcut düzenleme ile daha güncel olan 2024 yılında alınmış katılım belgesine sahip olan isteklilerin ihaleye katılamayacakları, idare tarafından şikâyet başvurusuna verilen cevap yazısında her ne kadar EMQN, RFB, QCMD, GENQA gibi uluslararası standartlarda kabul gören dış kalite kontrol programlarının henüz 2024 yılı programlarını tamamlamadığı, bu nedenle 2022 veya 2023 yılı dış kalite programı katılım belgelerinin istenildiği ifade edilse de, itirazen şikâyete konu Teknik Şartname düzenlemesinde sadece belirtilen alanlarda dış kalite kontrol programlarına katılma şartının arandığı, ancak hangi dış kalite programına (EMQN, RFB, QCMD, GENQA, vb.) katılması gerektiğine ilişkin özel bir düzenleme yapılmadığı, bu kapsamda değerlendirildiğinde sadece 2022 veya 2023 yılına ilişkin dış kalite programı katılım belgelerinin istenilmesinin haklı ve geçerli nedenlerinin ortaya konulamadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.