KİK Kararı: 2024/UH.II-1368

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/041
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 23.10.2024
Karar No : 2024/UH.II-1368
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Tav Seçil Turizm Otomotiv Taşımacılık Emlak İnşaat ve Temizlik Hizmetleri Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Nükleer Enerji Araştırma Enstitüsü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1035484 İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Nükleer Enerji Araştırma Enstitüsü tarafından 11.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Tav Seçil Turizm Otomotiv Taşımacılık Emlak İnşaat ve Temizlik Hizmetleri Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 23.09.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.09.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.10.2024 tarih ve 164657 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1201 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başartur Taş. Tur. Ltd. Şti. tarafından kamu veya özel sektörden alınan iş deneyim belgelerinin sunulmadığı, sözleşme veya fatura sunulsa dâhi damga vergisinin ihale ilan tarihinden önce yatırılmadığı,

2. Taraflarının ve Başartur Taş. Tur. Ltd. Şti.nin tekliflerinin sadece aynı IP üzerinden verildiği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı, aralarında herhangi bir organik bağ olmadığı, şirket adreslerinin ve ortaklarının farklı olduğu, ortakları arasında akrabalık ilişkisinin bulunmadığı, teklif fiyatlarının da çok farklı olduğu, Başartur Taş. Tur. Ltd. Şti. tarafından şirketlerini ziyareti esnasında aynı internet ağı üzerinden teklif verildiğinin tahmin edildiği, bu durumun anlaşmalı teklifte bulunmak bakımından “kuvvetli karine” oluşturmayacağı, ihale mevzuatında isteklilerin aynı IP adresini kullanarak ihale dokümanı indirmesi ve/veya e-teklif vermesi, e-eksiltmeye katılması vb. işlemleri yapmasını doğrudan yasaklayan bir hüküm bulunmadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesindeki karinenin fiili karine olduğu, ispat yükünün de hukuki sonuçtan lehine sonuç çıkaranda olduğu,

Diğer taraftan Başartur Taş. Tur. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması durumunda ihalenin sınır değerinin değişeceği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; …

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; …

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler, …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, …

istenilmesi zorunludur.

(2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz…” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Personel Taşıma

b) Türü: Hizmet alımı

…

e) Miktarı: Sarayköy yerleşkesi 24 Adet Minibüs (19 Kişilik)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Başkanlığı Nükleer Enerji Araştırma Enstitüsü (NÜKEN) ve Nadir Toprak Elementleri Araştırma Enstitüsü (NATEN) (Saray Mahallesi Atom Caddesi No:27 Kahraman kazan/ANKARA) ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 40'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu veya özel sektörde gerçekleştirilen personel servis taşıma işleri ve öğrenci servis taşıma işleri ayrı ayrı veya birlikte benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başartur Taş. Tur. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde; “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” başlığı altında bulunan “İş deneyimini gösteren belgeler” bölümünün “EKAP’ta kayıtlı olmayan yüklenici iş bitirme belgesi” kısmında “325271-603-00001 PERSONEL TAŞIMA SÖZLEŞMESİ. pdf” şeklinde beyanın yer aldığı görülmüştür.

EKAP’a yüklenen belgeler incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başartur Taş. Tur. Ltd. Şti. (yüklenici) ile Z B Tur. Taş. Ltd. Şti (işveren) arasında 29.04.2024 tarihinde imzalanan “Personel Servisi Taşıma Sözleşmesi”nin sunulduğu, sunulan sözleşmenin 01.05.2024 – 30.06.2024 tarihleri arasında geçerli olduğunun ifade edildiği, söz konusu sözleşmenin “Hizmet Verilecek Yerin İsmi, Sözleşme İmzalama Tarihi, Çalışma Şekli, Güzergâh ve Kilometre Bilgileri, Çalışma Saati, Ödenecek Günlük Taşıma Bedeli” başlıklı 4’üncü maddesinde “…sözleşme toplam bedeli: 4.850.000 TL” düzenlemesine yer verildiği,

Anılan istekli tarafından bahse konu sözleşmeye esas olmak üzere düzenlenen KDV hariç toplam 4.857.500,00 TL tutarında 4 adet e-faturanın sunulduğu, ayrıca söz konusu istekli tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunduğu belgeler arasında sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihinden (13.08.2024) önce (31.07.2024 tarihinde) ödendiğine ilişkin makbuzun sunulduğu,

Diğer taraftan sözleşmenin “Araç sahibi/ yüklenicinin sorumluluğu” başlıklı 10.5’inci maddesinde “10.5 Yüklenici tarafından işbu sözleşme kapsamındaki işin ifasında kullanmış olduğu sürücü ve diğer kişilerle gerek mevzuat gerekse yüklenici ve sürücü arasındaki akit den doğan her türlü yasal, sosyal haklar ve sorumluluklar, maaş, fazla mesai, vergi, SSK ve diğer tüm yasal ödemeler ve mükellefiyetler dâhil tamamı yükleniciye aittir. Firmanın herhangi bir sorumluluğu yoktur.” şeklinde yer alan düzenlemeden sözleşme konusu iş kapsamında personel çalıştırıldığının anlaşıldığı, ancak personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu belgelerinin sözleşme ekinde sunulmadığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde iş deneyimin tevsiki olarak sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda her ne kadar Başartur Taş. Tur. Ltd. Şti. tarafından personel servisi taşıma işine ilişkin sözleşme ve ekinde buna ilişkin faturaların ve sözleşmeye ait damga vergisinin ödendiğine ilişkin belgenin sunulduğu görülmüş olsa da yukarıda yer verilen Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesinde yer alan, personel çalıştırılan işlerde sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığına ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin de sunulacağına yönelik hüküm dikkate alındığında, bahsi geçen sözleşme konusu iş kapsamında personel çalıştırılacağına ilişkin düzenlemelerin de yer aldığı ancak buna ilişkin belgelerin sözleşme ekinde sunulmadığı anlaşıldığından anılan istekli tarafından iş deneyimine ilişkin sunulan belgelerin bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmış, bu doğrultuda söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmakla birlikte söz konusu isteklinin hâlihazırda değerlendirme dışı bırakılmış olduğu görüldüğünden bu hususta ayrıca bir düzeltici işlem tesis edilmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

“İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü,

“Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

“İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü,

“İsteklilerin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 59’uncu maddesinde, “Taahhüt tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturması yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Hükmolunacak cezanın yanısıra, idarece 58 inci maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanırlar.

Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelerden dolayı haklarında birinci fıkra gereğince ceza kovuşturması yapılarak kamu davası açılmasına karar verilenler ve 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlar yargılama sonuna kadar Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamaz. Haklarında kamu davası açılmasına karar verilenler, Cumhuriyet Savcılıklarınca sicillerine işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna bildirilir.

Bu Kanunda belirtilen yasak fiil veya davranışları nedeniyle haklarında mükerrer ceza hükmolunanlar ile bu kişilerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu sermaye şirketleri veya bu kişilerin ortağı olduğu şahıs şirketleri, mahkeme kararı ile sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanır. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Nükleer Enerji Araştırma Enstitüsü tarafından gerçekleştirilen “Personel Taşıma” işi olduğu, bahse konu ihalenin 11.09.2024 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, 13.09.2024 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararına göre ihalede 15 adet ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği, ihaleye 8 isteklinin katıldığı, ihalede 6 geçerli teklif olduğu, başvuru sahibi Tav Seçil Tur. Otom. Taş. Eml. İnş. ve Tem. Hizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile Başartur Taş. Tur. Ltd. Şti.nin tekliflerinin idarece aynı IP üzerinden verildiği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Koçlar Tur. Taş. Pet. İnş. Gıda Hay. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Ankara Sey. Tur. Oto. Tem. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başartur Taş. Tur. Ltd. Şti. ile Tav Seçil Tur. Otom. Taş. Eml. İnş. ve Tem. Hizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.ne ilişkin olarak EKAP üzerinden yapılan sorgulamada;

Başartur Taş. Tur. Ltd. Şti. tarafından ihale dokümanının 06.09.2024 tarihinde 78*74 IP adresi üzerinden indirildiği, e-teklifin ise Yasin Başar tarafından e-imza ile imzalanarak 10.09.2024 tarihinde 78**154 IP adresi üzerinden gönderildiği,

Tav Seçil Tur. Otom. Taş. Eml. İnş. ve Tem. Hizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale dokümanının 10.09.2024 tarihinde 78154 IP adresi üzerinden indirildiği, e-teklifin ise Handan Özkan tarafından e-imza ile imzalanarak 10.09.2024 tarihinde 78154 IP adresi üzerinden gönderildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek şeklindeki davranışların yasak fiil ve davranışlar olarak sayıldığı, söz konusu durumların tespiti halinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihalelere katılıma ilişkin yasaklanma yaptırımının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Bu yasağın amacının ihalede serbest bir rekabet ortamının bulunmasını sağlamak ve sözleşme fiyatının oluşması aşamasında herhangi iki hukuk kişisinin birbirlerinin teklifinden haberdar olarak danışıklı hareket etmelerini önlemek olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca anılan Kanun'un 58'inci maddesinde ilgili Kanun'un 17'nci maddesinde belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 2 ve 3'üncü maddeler ile istisna edilenler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği hükme bağlanmıştır.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun resmi internet adresi (www.btk.gov.tr) üzerinden yapılan araştırmada internet protokol adreslerine ilişkin genel bilgi bölümünde “İnternete bağlı birimlerin, birbirleriyle iletişim sağlamak amacıyla kullandıkları benzersiz numaralara İnternet Protokolü(IP) adresi adı verilmektedir. TCP/IP protokol grubunun ağ katmanında yer alan IP, internete bağlı cihazların adreslenerek alınacak ya da gönderilecek veri paketlerinin ağ içerisinde hedef adreslere doğru bir şekilde yönlendirilmesini sağlar. İnternete bağlı her cihazın bir IP adresi bulunması zorunludur.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Diğer yandan IP adresinin internete ya da diğer herhangi bir bilgisayar ağına bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirlerine veri yollamak için kullandıkları adresleri ve kimlik numaraları olduğu, sistemde aynı IP adresine sahip birden fazla cihaz bulunmayacağı, bu çerçevede, isteklilerin e-teklif verme işlemlerinde ve benzeri diğer işlemlerinde bir teknik veri olarak IP adresinin bu özelliklerini ve kurallarını dikkate alması gerektiği anlaşılmıştır.

EKAP üzerinden yapılan incelemede, itirazen şikâyete konu ihalede Başartur Taş. Tur. Ltd. Şti. ile Tav Seçil Tur. Otom. Taş. Eml. İnş. ve Tem. Hizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından e-teklif verilmesi işleminin aynı IP adresinden gerçekleştirildiği, ihaleye ayrı ayrı teklif verecek olan firmalarca aynı IP adresine sahip cihaz üzerinden teklif verilmesinin, ihalenin sonraki aşamaları bakımından 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkeler arasında yer alan ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılması ile rekabet ilkesini etkileyebileceği sonucuna varılmıştır.

Aynı ihalede birbirleri ile meşru bir rekabet içerisinde olan gerçek veya tüzel kişilerin, aynı IP adresinden e-imza kullanmak suretiyle e-teklif verilmesinin, hayatın olağan akışına uygun olduğu kabulünün mümkün bulunmadığı, bu isteklilerin birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olabileceği, ayrıca başvuruya konu ihalenin elektronik ihale olarak gerçekleştirilmesi sebebiyle tekliflerin elektronik ortamda oluşturulduğu, bu durumun bahsi geçen isteklilerin aynı ihaleye katılmalarının rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranış olduğu yönünde “kuvvetli karine” teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla Başartur Taş. Tur. Ltd. Şti. ile Tav Seçil Tur. Otom. Taş. Eml. İnş. ve Tem. Hizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından itirazen şikâyete konu ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesine aykırı şekilde teklif verildiği anlaşıldığından anılan isteklilerin anılan Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi uyarınca ihale dışı bırakılmaları gerektiği sonucuna varılmış, idarece tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

Diğer taraftan Başartur Taş. Tur. Ltd. Şti.nin teklifinin hâlihazırda idarece değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin sınır değer hesabına ilişkin iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.