KİK Kararı: 2024/UH.II-1328

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/040
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 16.10.2024
Karar No : 2024/UH.II-1328
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yasin Yüce,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yayladağı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/875696 İhale Kayıt Numaralı “2024-2025 Öğretim Yılı Hatay İli Yayladağı İlçesindeki Mahallelerdeki 1490 Öğrencinin 18 Taşıma Merkezi İlkokul Ortaokula 115 Araçla 181 İş Günü Öğrenci Taşıma Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yayladağı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 13.08.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2024-2025 Öğretim Yılı Hatay İli Yayladağı İlçesindeki Mahallelerdeki 1490 Öğrencinin 18 Taşıma Merkezi İlkokul Ortaokula 115 Araçla 181 İş Günü Öğrenci Taşıma Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Yasin Yüce’nin 27.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.09.2024 tarih ve 159595 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.09.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1022 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalenin 6’ncı kısmı üzerinde bırakılan istekli Rüstem Türkmen’in cezaevinde ve kısıtlı durumda bulunduğu, adli sicil kayıtlarının incelenmesi neticesinde öğrenci taşıma işi yapmasına engel suç kayıtlarının bulunduğunun anlaşılacağı;

Hatay Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı’nın 03.08.2023 tarihli ve 1449/8724 sayılı “Adli Sicil Kayıtları (S Plaka)” konulu yazısı incelendiğinde, Rüstem Türkmen hakkında resmi belgede sahtecilik, kaçakçılık ve uyuşturucu madde olmak üzere üç ayrı suç kaydının bulunduğu ve kaçakçılık suçundan 2 yıl 6 ay hapis ve 820 TL adli para cezası bulunduğunun anlaşıldığı, bu nedenle ihale tarihinde ceza infaz kurumunda bulunan Rüstem Türkmen’in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma” başlıklı 53’üncü maddesinde yer alan “Bir kamu kurumunun veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun iznine tabi bir meslek veya sanatı, kendi sorumluluğu altında serbest meslek erbabı veya tacir olarak icra etmekten yoksun bırakılır.” hükmü gereğince, cezasının infazı bitinceye kadar kendi adına veya vekaleten ihalelere katılmasının mümkün olamayacağı, anılan isteklinin sahip olduğu suç kayıtlarına rağmen öğrenci taşıma ihalesine girmek suretiyle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10/f maddesinde belirtilen iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu, aynı Kanun’un 17/c maddesinde belirtilen sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek fiilleri sebebiyle başvuruya konu ihalede değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Ayrıca Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; taşımacıların 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’na göre sağlaması gereken şartlara ve mahkum olmaması gereken suç tiplerine yer verildiği, Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde anılan hükümde belirtilen şartların isteklilerce sağlanması gerektiğinin düzenlendiği, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde ise bu şartların sağlanmamasının ağır aykırılık hali olarak belirlendiği görülmüş olup iddiaya konu edilen istekli Rüstem Türkmen’in ilgili mevzuat hükmü ve doküman düzenlemelerinde yer alan şartları da haiz olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

...

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen.

...

h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen.

...

Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’nci maddesinde “(1) Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

...

d) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen,

...

aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.

(2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir...” hükmü,

Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nin “Taşımacının şartları ve yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Taşımacılar (tüzel kişi olması halinde, anonim şirket ve kooperatiflerde yönetim kurulu üyeleri, diğer tüzel kişilerde ise tüm ortakları ve bu tüzel kişilikleri temsil ve ilzama yetkili kişiler) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş ve affa uğramış veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;

a) Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmamak,

b) Türk Ceza Kanununun 81, 102, 103, 104, 105, 109, 179/3, 188, 190, 191, 226 ve 227’nci maddelerindeki suçlardan hüküm giymemiş olmak veya devam etmekte olan bir kovuşturması bulunmamak ya da kovuşturması uzlaşmayla neticelenmemiş olmak,

c) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı veya irtibatı bulunmamak,

şartlarını haiz olması zorunludur.

...” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “…17.5. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendine ilişkin olarak,

...

17.5.1.Mesleki faaliyete ilişkin mahkumiyet kararının kapsamı:

17.5.1.1 Adalet Bakanlığı Adli Sicil İstatistik Genel Müdürlüğüne bağlı birimlerden alınacak adli sicil istatistik bilgilerini içeren belgeden veya gerekçeli mahkumiyet kararından, asli veya feri ceza olarak, 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 11, 25 ve 35 inci maddelerinde tanımlandığı şekliyle “muayyen bir meslek ve sanatın tatili icrası”na ilişkin süreli ya da süresiz mahkumiyet hali, 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasının (e) bendi kapsamında değerlendirilecektir.

17.5.1.2 İhale dışı bırakma, ancak yargı kararıyla “tatili icrasına hükmedilen meslek ve sanat”la sınırlı olmak üzere uygulanabilir.

17.5.1.3 Adalet Bakanlığı Adli Sicil İstatistik Genel Müdürlüğüne bağlı birimlerden alınacak adli sicil istatistik bilgilerini içeren belgeden veya gerekçeli mahkumiyet kararından yalnızca, “mesleki faaliyetin yürütülmesinden kaynaklanan mahkumiyet hali”, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendi kapsamında değerlendirilecektir. Bu nedenle idarelerin, 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasının (e) bendinin uygulamasında, mahkumiyet kararlarının mesleki faaliyetten kaynaklanıp kaynaklanmadığını göz önünde bulundurması gerekmektedir.

17.5.2. Süre:

17.5.2.1. İdarelerce isteklilerin haklarında mesleki faaliyetlerinden dolayı kesinleşmiş mahkumiyet kararının bulunduğunun tespit edilmesi halinde, son başvuru ve/veya ihale tarihinden önceki beş yıllık sürenin başlangıcı olarak Mahkemece verilen hükmün kesinleştiği tarih esas alınacaktır.

17.5.2.2. 4734 sayılı Kanuna göre yapılan ihalelerde istekliler hakkında son başvuru ve/veya ihale tarihinden önceki beş yıl içinde mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı mercilerince verilmiş mahkûmiyet kararı bulunması halinde, bu durumdaki isteklilerin 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale dışı bırakılmaları gerekmektedir.

17.5.3. Belgelerin temin edileceği yerler:

17.5.3.1. Yerli istekliler yönünden:

17.5.3.1.1. İsteklinin gerçek kişi olması halinde; son başvuru ve/veya ihale tarihinden önceki beş yıl içinde mesleki faaliyetleri ile ilgili mahkumiyet kararına ilişkin belgeler Adalet Bakanlığı, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne bağlı birimlerden alınacaktır.

17.5.3.1.2. İsteklinin tüzel kişi olması halinde; Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca; anonim şirket ise yönetim kurulu üyelerinin, limited şirket ise şirket müdürünün, yoksa ortaklarının tamamının, kolektif şirket ise ortakların tamamının, komandit şirkette komandite ortakların hepsinin, komanditer ortaklardan kendilerine şirketi temsil yetkisi verilmiş olan ortakların, kooperatiflerde yönetim kurulu üyelerinin Adalet Bakanlığı, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne bağlı birimlerden alacakları belgeler İdarelerce kabul edilecektir. Öte yandan, sermaye şirketinde yönetim kurulu üyesi veya limited şirket müdürü olmasa dahi şirketin idaresinde hakim etkisi bulunan ortak veya ortakların da 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasının (e) bendi uyarınca adli sicil kaydını ibraz etmeleri gerekmektedir.

…

17.5.4.Yerli ve yabancı istekliler adına ihaleye katılacakların adli sicil belgeleri:

4734 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yerli veya yabancı istekliler adına veya nam ve hesabına (temsilci, vekil, vasi veya veli olarak) ihalelere katılanların da 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında bulunmamaları gerekmektedir. Bu bakımdan yabancı firmaların Türkiye mümessili aracılığıyla 4734 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yapılacak bir ihaleye katılmaları halinde de, Türkiye mümessilinin Kanunun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen durumda olmaması gerekir…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2024-2025 ÖĞRETİM YILI HATAY İLİ YAYLADAĞI İLÇESİNDEKİ MAHALLELERDEKİ 1490 ÖĞRENCİNİN 18 TAŞIMA MERKEZİ İLKOKUL ORTAOKULA 115 ARAÇLA 181 İŞ GÜNÜ ÖĞRENCİ TAŞIMA HİZMET ALIMI İŞİ

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 2024-2025 ÖĞRETİM YILI HATAY İLİ YAYLADAĞI İLÇESİNDEKİ MAHALLELERDEKİ 1490 ÖĞRENCİNİN 18 TAŞIMA MERKEZİ İLKOKUL ORTAOKULA 115 ARAÇLA 181 İŞ GÜNÜ ÖĞRENCİ TAŞIMA HİZMET ALIMI İŞİ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: YAYLADAĞI İLÇESİNE BAĞLI TAŞIMA MERKEZİ OLARAK BELİRLENEN OKUL MÜDÜRLÜKLERİ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 41’inci maddesinde “41.1. İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğüne ve ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır.

...

41.4. Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, sözleşmeyi imzalamaması durumunda, geçici teminatı gelir kaydedilerek, hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında yasaklama kararı verilmez.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Şartları ve Yükümlülükleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “...3.2 Yüklenici (tüzel kişi olması halinde, anonim şirket ve kooperatiflerde yönetim kurulu üyeleri, diğer tüzel kişilerde ise tüm ortakları ve bu tüzel kişilikleri temsil ve ilzama yetkili kişiler) 26/09/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 53’üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş ve affa uğramış veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;

3.2.1 Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak,

3.2.2 Türk Ceza Kanunu’nun 81, 102, 103, 104, 105, 109, 179/3, 188, 190, 191, 226 ve 227’nci maddelerindeki suçlardan hüküm giymemiş olmak veya devam etmekte olan bir kovuşturması bulunmamak ya da kovuşturması uzlaşmayla neticelenmemiş olmak,

3.2.3 Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı veya irtibatı bulunmamak şartlarına haiz olması zorunludur.

...” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Taşıma İşlerinde Çalışan Sürücünün Şartları, Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 4’üncü maddesinde “...4.2 Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş ve affa uğramış veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;

4.2.1 Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamış olmak veya bu suçlardan hakkında devam eden ya da uzlaşmayla neticelenmiş bir kovuşturma bulunmamak,

4.2.2 Türk Ceza Kanununun 81, 102, 103, 104, 105, 109, 179/3, 188, 190, 191, 226 ve 227’nci maddelerindeki suçlardan mahkûm olmamış olmak veya bu suçlardan hakkında devam eden ya da uzlaşmayla neticelenmiş bir kovuşturma bulunmamak...” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde “İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından işe başlama tarihinden önce idareye sunulacak belgeler;

Yüklenici; her bir taşıma merkezi okul için taşıma yapacak olan taşımalı eğitim aracı ve sürücüye ait:

...

7.8 Bu Şartnamede düzenleme bulunmayan durumlarda, 27/10/2017 tarihli ve 30221 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Okul Servis Araçları Yönetmeliği hükümleri dikkate alınacaktır.

7.9 İdare tarafından gerekli incelemeler ve evrak sorgulamaları yapılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yayladağı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 13.08.2024 tarihinde yapılan “2024-2025 Öğretim Yılı Hatay İli Yayladağı İlçesindeki Mahallelerdeki 1490 Öğrencinin 18 Taşıma Merkezi İlkokul Ortaokula 115 Araçla 181 İş Günü Öğrenci Taşıma Hizmet Alımı İşi” ihalesinin şikayete konu 6’ncı kısmına 2 isteklinin katıldığı, 13.08.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ilgili kısmın Rüstem Türkmen üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi istekli Yasin Yüce’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikayet dilekçesinde; ihalenin ilgili kısmı üzerinde bırakılan Rüstem Türkmen’in, Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nin 5’inci ve Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesindeki şartları haiz olmadığı, anılan isteklinin öğrenci taşıma işi yapmasına engel suç kayıtlarının bulunduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendinde belirtilen iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu ve aynı Kanun’un 17’inci maddesinin (c) bendinde belirtilen sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek fiilleri sebebiyle başvuruya konu ihalede değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmektedir.

Yukarıda aktarılan Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nin “Taşımacının şartları ve yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesine göre, taşımacının, Türk Ceza Kanununun 53’üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş ve affa uğramış veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile; devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmaması gerektiği, ayrıca Türk Ceza Kanununun 81, 102, 103, 104, 105, 109, 179/3, 188, 190, 191, 226 ve 227’nci maddelerindeki suçlardan hüküm giymemiş olması veya devam etmekte olan bir kovuşturmasının bulunmaması ya da kovuşturması uzlaşmayla neticelenmemiş olması gerektiği, buna ek olarak terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı veya irtibatının bulunmaması gerektiği ifade edilmiş olup, taşımacı tanımındaki kimselerin bu şartları haiz olması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Şartları ve Yükümlülükleri” başlıklı 3’üncü ve “Taşıma İşlerinde Çalışan Sürücünün Şartları, Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 4’üncü maddelerinde ise yukarıda aktarılan Okul Servis Araçları Yönetmeliği hükmüne yer verildiği, buna ek olarak, anılan mevzuat hükmünde yer alan şartların hem yüklenici hem de sürücüler tarafından ayrıca karşılanması gerektiği anlaşılmaktadır. Ayrıca aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 7’inci maddesinde, bu şartnamede düzenleme bulunmayan durumlarda, Okul Servis Araçları Yönetmeliği hükümlerinin dikkate alınacağı ve idare tarafından gerekli inceleme ve evrak sorgulamasının yapılacağı ifade edilmektedir.

Diğer taraftan, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve İdari Şartname düzenlemelerinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgelerin, sözleşmeye davet aşamasında idareye sunulması gerektiği, istekliler hakkında son başvuru ve/veya ihale tarihinden önceki beş yıl içinde mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı mercilerince verilmiş mahkûmiyet kararının idarelerce tespit edilmesi halinde, bu durumdaki isteklilerin anılan Kanun’un 10’uncu maddenin dördüncü fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale dışı bırakılmaları gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda idare tarafından ihalenin 6’ıncı kısmı üzerinde bırakılan istekli Rüstem Türkmen’e 02.09.2024 tarihinde “Sözleşmeye davet” konulu yazının gönderildiği, anılan yazıda “2024-2025 Öğretim Yılı Hatay İli Yayladağı İlçesindeki Mahallelerdeki 1490 Öğrencinin 18 Taşıma Merkezi İlkokul Ortaokula 115 Araçla 181 İş Günü Öğrenci Taşıma Hizmet Alımı işine ait ihale uhdenizde kalmıştır. Tebliğ tarihini izleyen günden itibaren en geç on gün içinde ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığınıza dair belgeler ile %6 oranında kesin teminatı vermek ve diğer yasal yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle ihale konusu işe ilişkin sözleşmeyi imzalamanız gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek isteklinin sözleşmeye davet edildiği görülmektedir.

Bunun üzerine itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine esas olmak üzere başvuruya konu ihaleyi gerçekleştiren idareye gönderilen 01.10.2024 tarihli Kurum yazısında “...İdareniz tarafından, başvuruya konu ihalenin 6'ncı kısmı üzerinde bırakılan istekli Rüstem Türkmen'e 02.09.2024 tarihinde “Sözleşmeye Davet” konulu yazının tebliğ edildiği, söz konusu yazıda ‘...Tebliğ tarihini izleyen günden itibaren en geç on gün içinde ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığınıza dair belgeler ile %6 oranında kesin teminatı vermek ve diğer yasal yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle ihale konusu işe ilişkin sözleşmeyi imzalamanız gerekmektedir.’ ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, anılan istekli tarafından idarenize süresi içinde talep edilen belgelerin sunulup sunulmadığı, sunulduysa söz konusu belgelere ve idarenizce söz konusu belgeler üzerinden yapılan değerlendirmelere ihtiyaç duyulmuştur...” ifadelerine yer verilerek bilgi/belge talep edilmiştir.

İhaleyi gerçekleştiren idare tarafından gönderilen cevap yazısında “2024/875696 ihale kayıt numaralı ‘Hatay İli Yayladağı İlçesindeki Mahallelerdeki 1490 Öğrencinin 18 Taşıma Merkezi İlkokul Ortaokula 115 Araçla 181 İş Günü Öğrenci Taşıma Hizmet Alımı İşi’ ihalesine yönelik olarak ‘Yasin Yüce’ tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusuna ilişkin 6. Kısım ihale uhdesinde kalan Rüstem Türkmen sözleşmeye davet edilmiş ancak; aynı tarihte EKAP üzerinde 6.Kısıma dair Yasin YÜCE tarafından başvuru yapıldığı tespit edildiğinden yüklenici Rüstem TÜRKMEN'e sözleşme yapılmasına dair kesin teminat vs. hiçbir işlem yapılmamıştır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde, öğrenciler ve çocukların bir ücret karşılığı taşımasını üstlenen taşımacıların, Türk Ceza Kanunu’nda yer alan spesifik suçlar bakımından sağlaması gereken şartlara yer verildiği, buna paralel olarak başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’de anılan mevzuat hükmündeki şartların yüklenici ve taşımacı tarafından ayrı ayrı karşılanması gerektiğinin düzenlendiği, bununla birlikte, bu şartların karşılanıp karşılanmadığına dair ihale aşamasında yüklenicilerden herhangi bir belge talep edilmediği ve bu hususun İdari Şartname’de de yeterlilik kriteri olarak belirlenmediği, dolayısıyla, ihale aşamasında söz konusu şartlara ilişkin olarak idarece bir sorgulamanın yapılamayacağı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nin 5’inci ve Teknik Şartname’nin 3’üncü maddelerinde yer alan şartları haiz olup olmadığına ilişkin gerekli inceleme ve sorgulamanın sözleşmenin imzalanması aşamasında idarece gerçekleştirilmesinin zorunlu olduğu,

Buna ek olarak, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendi kapsamında, ihale tarihinden önceki beş yıl içinde mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağının anlaşıldığı, bu çerçevede, mahkumiyet kararı verilmiş olan isteklilere ait hükmün mesleki faaliyetten kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususunun sözleşmeye davet edilen isteklinin sunmuş olduğu belgeler üzerinden idarece incelenerek değerlendirilmesi gerektiği, başvuruya konu ihalede gelinen aşamada Rüstem Türkmen’in anılan belgeleri sunmak üzere sözleşmeye davet edildiği, ancak idare ile yapılan yazışmada da ifade edildiği üzere, istekli tarafından sunulacak belgelere ilişkin olarak idarece henüz herhangi bir incelemenin yapılmadığı ve işlemin tesis edilmediği, bununla birlikte idare tarafından herhangi bir sorgulama ve işlem gerçekleştirilmeden başvuru sahibi istekli tarafından Kurum’a başvurulduğu görülmüş olup idarece sözleşme öncesi yapılacak sorgulamalar sonucunda anılan isteklinin hem 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendi hem de Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde yer alan hükümler bakımından taahhüt ettiği şartları karşılamadığının tespit edilmesi halinde teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddia ettiği hususun tekliflerin değerlendirilmesi aşamasına konu edilemeyeceği, sözleşmeye davet aşamasında idareye sunulan belgeler üzerinden değerlendirileceği ve dolayısıyla söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, ihalenin şikâyete konu 6’ncı kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 39.403,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 78.855,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 39.452,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.