KİK Kararı: 2024/UH.II-1312

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/040
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 16.10.2024
Karar No : 2024/UH.II-1312
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mehmet Emin EKTİRİCİ,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bandırma Belediyesi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/986235 İhale Kayıt Numaralı “Çöp Toplama ve Kent Temizliği İşinde Çalıştırılmak Üzere Araç ve İş Makinası Kiralanması Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bandırma Belediyesi tarafından 05.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çöp Toplama ve Kent Temizliği İşinde Çalıştırılmak Üzere Araç ve İş Makinası Kiralanması Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Emin Ektirici’nin 29.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.09.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.09.2024 tarih ve 161535 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.09.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1106 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale konusu iş kapsamında kiralanacak araçların akaryakıt giderinin idare tarafından karşılanacak olması sebebiyle fiyat farkı formülünde b1 kat sayısı olmasının fazla ödemeye neden olacağı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4735 sayılı Kanun’un “Fiyat farkı verilebilmesi” başlıklı 8’inci maddesinde “Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz…” hükmü yer almaktadır.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan hizmetlerden; araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı ödenmez. ...” hükmü,

“Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn AYn Yn Gn Mn

Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——

İo AYo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

…

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

…

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılan tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Asli unsur olarak belirlenmeyen diğer tüm girdilerin malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b3 katsayısı/alt katsayısı(b3,1 b3,2, …, b3,n) kapsamında olduğu kabul edilir. …

Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde kısmi ve/veya tam zamanlı şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde, “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çöp Toplama ve Kent Temizliği İşinde Çalıştırılmak Üzere Araç ve İş Makinası Kiralanması

…

e) Miktarı: 01/10/2024-30/09/2027 Tarihleri Arasında 36 Ay, Muhtelif Niteliklerde Araç ve Ekipmanlarla Belediye Sınırları İçindeki 55 Mahallede Çöp Toplama ve Kent Temizliği İşinde Çalıştırılmak Üzere Sürücüsüz Araç ve İş Makinası Kiralanması Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bandırma Belediyesi Sınırları İçi” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Hizmet araçlarında kullanılacak su, deterjan, dezenfektan madde vb. maddeler idare tarafından bedelsiz olarak karşılanacaktır. İhale konusu işte kullanılacak yüklenici tarafından temin edilecek olan tüm makine ve ekipmanın amortisman, yedek parça, tamir bakım, nakil, montaj, demontaj, vergi vb. giderleri ile akaryakıt, akaryakıt katkısı, elektrikli denetim aracının elektrik gideri, araç takip sistemi ve diğer tüm giderleri teklif fiyata dahildir. Yüklenici tarafından şantiye alanı olarak kullanılacak yere ait tüm giderler ile teknik şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak ve teklif fiyata dâhil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır. 46.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)
Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),
B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

İfade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.

Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

0,5912

AYo, AYn

Motorin

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

0

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

0,2756

Go, Gn

Endeks tablosunun "Genel" sütunundaki sayı

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

0,1332

Mo, Mn

Endeks tablosunun 28 numaralı "Makine ve ekipmanlar b.y.s." sütunundaki sayı

düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dâhil olan giderler” başlıklı 7’inci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dâhil) yerine getirilmesine ilişkin (Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri, KİK payı teklif fiyata dâhildir. Hizmet araçlarında kullanılacak su, deterjan, dezenfektan madde vb. maddeler idare tarafından bedelsiz olarak karşılanacaktır. İhale konusu işte kullanılacak yüklenici tarafından temin edilecek olan tüm makine ve ekipmanın amortisman, yedek parça, tamir bakım, nakil, montaj, demontaj, vergi vb. giderleri ile akaryakıt, akaryakıt katkısı, elektrikli denetim aracının elektrik gideri, araç takip sistemi ve diğer tüm giderleri teklif fiyata dahildir. Yüklenici tarafından şantiye alanı olarak kullanılacak yere ait tüm giderler ile teknik şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak ve teklif fiyata dahil edilecektir.) sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dâhil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibi düzenlenmiştir.

1

Büyük Çöp Kamyonu

saat

32.865

2

Küçük Çöp Kamyonu

saat

100.758

3

Elektronik Vinç Sistemli Çok Amaçlı Çöp Kamyonu

saat

3.756

4

Vinç Sistemli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

saat

6.573

5

Büyük Vakumlu Süpürme Aracı

saat

3.756

6

Küçük Vakumlu Süpürme Aracı

saat

3.756

7

Çok Amaçlı Yol Süpürme Aracı

saat

3.756

8

Kazıcı Yükleyici Araç

saat

2.349

9

Sulama Aracı (Arazöz)

saat

2.817

10

Buharlı Mobil Yıkama ve Dezenfeksiyon Aracı

saat

3.756

11

Konteyner Yıkama ve Dezenfeksiyon Aracı

saat

3.756

12

Çift Kabin Liftli Damperli Kamyon

saat

5.634

13

Büyük Damperli Kamyon

saat

2.817

14

Çift Kabin Damperli Kamyon

saat

11.268

15

Mini Damperli Kamyonet

saat

5.634

16

Açık Kasa Kamyonet

saat

13.146

17

Kombi Tip Denetim Aracı

saat

16.902

18

Binek Tip Denetim Aracı

saat

1.566

19

Binek Tip Denetim Aracı (Elektrikli)

saat

1.566

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesine göre katsayıların işin niteliğine göre girdi cinsleri dikkate alınarak belirlenmesi ve ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği, formülde geçen katsayılardan, a1’in haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden katsayıyı, a2’nin haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, b1’in akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, b2’nin diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, b3’ün malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, c’nin makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı ifade ettiği hükme bağlanmış olup, katsayıların toplamının bire eşit olacak şekilde belirleneceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, ihale dokümanında fiyat farkı düzenlemesinde, akaryakıt, malzeme veya diğer hizmetler ile makine ekipmana ait amortisman gideri gibi hizmet alımı bünyesinde yer alan giderlerin dikkate alınarak katsayıların sırasıyla b1=0,5912, b3=0,2756 ve c=0,1332 olarak belirlendiği ve katsayılar toplamının bire (1.00) eşit olduğu, İdari Şartname’nin Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1. Hizmet araçlarında kullanılacak su, deterjan, dezenfektan madde vb. maddeler idare tarafından bedelsiz olarak karşılanacaktır. İhale konusu işte kullanılacak yüklenici tarafından temin edilecek olan tüm makine ve ekipmanın amortisman, yedek parça, tamir bakım, nakil, montaj, demontaj, vergi vb. giderleri ile akaryakıt, akaryakıt katkısı, elektrikli denetim aracının elektrik gideri, araç takip sistemi ve diğer tüm giderleri teklif fiyata dahildir…” düzenlemesinin yer aldığı, bu kapsamda ihale konusu işte başvuru sahibinin iddiasının aksine akaryakıt giderinin yüklenici tarafından karşılanacağı ve teklif fiyata dahil olduğu, dolayısıyla başvuruya konu ihale dokümanında, fiyat farkına ilişkin yapılan düzenlemelerde b1 katsayısının belirlenmesinde mevzuata aykırılık olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddiasında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.