KİK Kararı: 2024/UH.II-1283

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/039
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 09.10.2024
Karar No : 2024/UH.II-1283
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İz Sosyal Hizmetler Eğt. Karg. Bil. İn. Gıd. Tem. San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Beytepe Şehit Murat Erdi Eker Devlet Hastanesi Başhekimliği,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/997572 İhale Kayıt Numaralı “12 Aylık Yemekhane Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Beytepe Şehit Murat Erdi Eker Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 02.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “12 Aylık Yemekhane Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak İz Sosyal Hizmetler Eğt. Karg. Bil. İn. Gıd. Tem. San. Ltd. Şti.nin 26.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.09.2024 tarih ve 160610 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.09.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1062 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin “Hizmetin İfa Yeri” başlıklı 4’üncü maddesinin beşinci bendinde yemeklerin dış birimlere taşınmasında bir adet panelvan araç kullanılacağının ve tüm giderlerinin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, yine Teknik Şartname’nin “Hizmetin İfa Şekli” başlıklı 6’ncı maddesinin yirmi üçüncü bendinde hastane yemekhanelerinde günlük olarak verilen yemeklerin, Ankara Balgat Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi'nde de (aynı çeşit ve miktarda) personel sayısı kadar verileceği ve yemeklerin minibüse eşdeğer araçla taşınacağının düzenlendiği, bununla birlikte söz konusu aracı kullanacak şoför personele ilişkin ihale dokümanında herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, birim fiyat teklif cetveli maliyet kalemleri içerisinde şoför personele yer verilmediği,

Fiyat farkına ilişkin düzenlemelerde ise a2 katsayısının (0) sıfır olarak belirlendiği dikkate alındığında, isteklilerce işçilik giderleri için sağlıklı ve gerçekçi teklifler verilmesinin engellendiği ve idarece teklif değerlendirilmesinin objektif kriterlere göre yapılamayacağı, dolayısıyla anılan eksik düzenlemelerin teklifin esasına etkili olacak şekilde mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

Ayrıca ihale tarihi itibarıyla kesinleşen ihale dokümanı düzenlemelerinde işçilik teklif maliyetinin hesaplanmasını ve fiyat farkı verilmesini doğrudan etkileyen ihale konusu işte çalıştırılacak personel için kısa vadeli sigorta prim oranının % 2 olarak dikkate alınacağına ilişkin idare düzenlemesinin teklifin esasına etkili olacak şekilde mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

2. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde ağır aykırılık hali olarak yapılan “Yüklenici tarafından aynı öğün kapsamında verilen yemeğin yenilmesi sonucunda birden fazla kişinin zehirlenmesi ve gıda zehirlenmesinin yüklenici kusurundan kaynaklı olduğunun ilgili mercilerce, laboratuvar bulguları, klinik bulguyla desteklenerek ve hekim teşhisi ile bir veya birden fazla kişinin hayati faaliyetlerinin kesin olarak sona ermesi durumunda” şeklindeki düzenlemede, zehirlenme ve zehirlenmeden dolayı can kaybı yaşanması olmak üzere iki farklı ağır aykırılık halinin mi, yoksa zehirlenme ve can kaybının bir arada yaşanması durumunun mu ağır aykırılık hali sayılacağının açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde ortaya konulamadığı,

İdare tarafından kendilerine verilen şikâyete cevapta söz konusu düzenlemede, sözleşmenin feshi için yüklenici kaynaklı bir veya birden fazla kişide gıda zehirlenmesinin meydana gelmesi ve gıda zehirlenmesine bağlı olarak bir veya birden fazla kişinin hayati faaliyetinin kesin olarak sona ermesi koşulunun birlikte gerçekleşmesi gerektiğinin belirtildiği, ihaleyi yapan idarenin açıklamasının, firmalarının şikayet başvurularına cevap niteliğinde olduğu ve 28.08.2024 tarihinde EKAP’ta isteklilere gönderildiği, bu tarihten sonra doküman indiren diğer isteklilerin söz konusu açıklamaya muttali olmadığı, bu durumda rekabet ilkesinin zedelendiği sonucuna ulaşıldığından, şikayet başvurularının reddine ilişkin işlemin bu yönüyle hukuka uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. (Değişik: 28/11/2013- 28835 R.G./ 3. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

81.2. (Ek madde: 18/05/2024-32550 R.G/40. md., yürürlük: 15/06/2024) 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılan tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Asli unsur olarak belirlenmeyen diğer tüm girdilerin malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b3 katsayısı/alt katsayısı(b3,1 b3,2, …, b3,n) kapsamında olduğu kabul edilir.

Örneğin, malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtımı hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde, işçilik (a1 ve/veya a2), nakliye varsa bu kapsamda kullanılan akaryakıt (b1) ve yemek yapımında kullanılan ana girdiler (yemek malzemeleri, kumanya vb. b3,1) asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen makine ve ekipman ile enerji gibi diğer tali girdilerin tamamının (b3,2) kapsamında olduğu kabul edilir.

Malzeme hariç yemek hazırlama ve dağıtımı hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde, işçilik (a1 ve/veya a2) ve nakliye varsa bu kapsamda kullanılan akaryakıt (b1) girdilerinin her biri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen makine ve ekipman ile enerji gibi diğer tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir.

Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde kısmi ve/veya tam zamanlı şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir.

Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde kısmi ve/veya tam zamanlı şoför çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), akaryakıt (idare tarafından karşılanmaması halinde b1), araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir.

Yazılım veya bilgi yönetim sistemi hizmeti alımı ihalelerinde kısmi ve/veya tam zamanlı işçilik (a1 ve/veya a2), varsa donanım dahil makine ve ekipmanın amortisman (c) girdileri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, sigorta ve enerji gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir.” açıklaması,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan hizmetlerden; araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı ödenmez.

(2) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin, bu Kanundan istisna olmakla birlikte birinci fıkra kapsamında fiyat farkı hesaplanabileceği öngörülen hizmet alımlarının ihale dokümanlarında bu Esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir...” hükmü,

Anılan Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında; F = An x B x ( Pn-1) İn AYn Yn Gn Mn Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c —— İo AYo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan; a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, …

j) Eo: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli ortalama fiyatı, k) En: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli ortalama fiyatı, ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den; a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti, b) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını, AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını, c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları, ç) Yo, Yn: Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını, d) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını, ifade eder. (5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.

…

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

“Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan;

1)İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir.

2. Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir.

(2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.

(3) Fiyat farkı uygulanan işlerde, zorunlu nedenler dışında, hakedişlerin uygulama ayını takip eden ay içerisinde ve uygulama ayına ait endeksler/fiyatlar belli olduktan sonra düzenlenmesi esastır. Uygulama ayına ait endeksler/fiyatlar belli olmadan hakedişin düzenlendiği hallerde, fiyat farkı hesabı hakedişle birlikte yapılmaz, uygulama ayına ait endeksler belli olduktan sonra ayrıca hesaplanır…” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 12 Aylık Yemekhane Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: -

e) Miktarı:

8 İşçi ile 12 Aylık Süre için.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Ankara Beytepe Şehit Murat Erdi Eker Devlet Hastanesi ve Ankara Balgat Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir.

12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.

12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.

12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.

Ankara Beytepe Şehit Murat Erdi Eker Devlet Hastanesi ve Ankara Balgat Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

“25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

1. İşçilik Ücretleri:

a. Aşçıbaşı olan 1 kişi için brüt asgari ücretin % 110 fazlası (Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dâhil),

b. Aşçı olan 1 kişi için brüt asgari ücretin % 70 fazlası (Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dâhil),

c. Aşçı Yardımcısı olan 2 kişi için brüt asgari ücretin % 40 fazlası (Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dâhil),

d. Garson, Bulaşıkçı ve Meydancı olarak görev yapacak 4 kişi için brüt asgari ücretin % 7 fazlası (Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dâhil),

ödenecek olup, bu giderler teklif fiyata dahildir.

İşin niteliği gereği, ulusal bayram ve tatil günlerinde çalışacak personelin gün sayıları aşağıdaki gibidir:

i. Aşçı (brüt asgari ücretin % 70 fazlası ödenecek) (Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dâhil) olan işçinin çalışacağı toplam gün sayısı 15,5 gündür.

ii. Aşçı Yardımcısı (brüt asgari ücretin % 40 fazlası ödenecek) (Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dâhil)olan işçinin çalışacağı toplam gün sayısı 15,5 gündür.

iii. Garson, Bulaşıkçı ve Meydancı (brüt asgari ücretin % 7 fazlası ödenecek) (Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dâhil) olarak görev yapacak işçilerin çalışacağı toplam gün sayısı 31 gündür.

2. İşçilere ödenecek günlük yol ücretleri nakdi olarak günlük brüt 88,12 TRY verilecek olup bu tutarlar işçi bordrolarında gösterilecektir. Bu tutarlar, ücret bordrosunda gösterilecektir. İstekliler her bir işçi için aylık 26 (YirmiAltı) gün üzerinden teklifte bulunacaklardır. Ancak yol giderinin ödeme aşamasında, fiili olarak göreve gelinen günlerin sayısı dikkate alınacaktır.

3. Hizmet kapsamında çalışan işçilerin yemek ihtiyaçları, Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, Yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılamak için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

4. İşçiler için öngörülen giyim bedeli teklif fiyata dâhildir.

5. Çiğ girdiler teklif fiyata dâhildir.

6. Bu hizmetin sunulması için kullanılacak olan Elektrik (Kw/h), Su (m3) ve Doğalgaz (m3) bedelleri teklif fiyata dâhildir.

7. Yüklenici, mutfakta meydana gelebilecek yangınlara ve pişirilecek yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmelerinde kişilerin mağduriyetinin giderebilmek ve olası tazminatları karşılayabilmek için Üçüncü Kişi Mali Sorumluluk Sigortası yaptıracaktır. İhale uhdesinde kalan yüklenici firma “Üçüncü Şahıs Sorumluluk Sigortası”na ait poliçeyi sözleşmenin imzalanmasını takip eden 10 gün içinde İdare'ye verecektir.

8. Ankara Balgat Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi'ne yemek dağıtımı için yapılan masraflar teklif fiyata dâhildir.

9. İşçi Sağlığı, Hijyen Eğitimi, İş Yeri Hekimliği hizmetleri İdaremiz Personeli tarafından verilecek olup istekliler bu hususlarda bir bedel öngörmeyeceklerdir.

10. İlaçlama, bakım onarım, kalibrasyon, gıda dışı sarf, demirbaş malzemelere ilişkin amortisman masrafları teklif fiyata dâhildir.

11. Teknik Şartname başta olmak üzere, ihale dokümanında maliyet unsuru olabilecek diğer tüm giderler teklif fiyata dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu işte çalıştırılacak personel için Kısa Vadeli Sigorta Prim Oranı % 2 olarak dikkate alınacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F = An x B x ( Pn-1)
Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;
F: Fiyat farkını (TL),
B: 0,90 sabit katsayısını,
An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, ifade eder.
Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

0,2579

Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 6 ncı maddesine göre hesaplanacaktır.

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

0,0017

AYo, AYn

Motorin

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

0

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

0,7366

Go, Gn

Malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks tablosunun 10 numaralı "Gıda Ürünleri" sütunundaki sayı

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

0,0038

Mo, Mn

Endeks tablosunun 28 numaralı "Makine ve ekipmanlar b.y.s." sütunundaki sayı

Fiyat Farkı Açıklamaları

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda değişiklik yapan Esaslar uyarınca fiyat farkı verilecektir.
Yürürlükteki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 6ncı maddesine göre işçilik ücretleri için fiyat farkı verilecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. …Yükleniciye ait malzeme, araç ve personel gibi kendi ihtiyacı olan mekânlar için kullanacağı yerler, hastane fiziki imkânları çerçevesinde bedelsiz olarak verilecektir.
Mevzuat hükümlerine uymayan tüm doküman hükümleri yok hükmündedir. İdare, hizmetin ifasında yükleniciden, dokümanda düzenlenen ve mevzuata uygun olmayan hükümlerin uygulanmasını isteyemez.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2025; işi bitirme tarihi 31.12.2025

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” bulunmakta olup,

Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’inci maddesinde, İdari Şartname’nin 46’ncı maddesiyle aynı düzenlemeye yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Alım konusu hizmetin amacı; Ankara Beytepe Şehit Murat Erdi Eker Devlet Hastanesi ve Balgat Ağız Ve Diş Sağlığı Merkezi’nin, çalışma düzeni içinde verilen sağlık hizmetlerinin 24 saat boyunca devamlılığı ve kesintisizliği esas alınarak, Hastane içerisindeki mutfakta malzeme dâhil her türlü, yemek pişirilme, dağıtımı, yemek hizmetinin sağlık tesisine bağlı birimlere ulaşımı ve servis sonrası hizmetlerin zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi, hizmetin sunumuna ilişkin teknik özelliklerin belirlenmesi ve hizmetin ifası hususlarının yerine getirilmesidir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Hizmetin İfa Yeri” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.5. Yemekler, dış birimlere yüklenicinin sağlayacağı 1 adet ticari kapalı Panelvan araba ile gönderilecektir. Araç temiz tutulacak olup tüm giderleri Yüklenici’ye ait olacaktır. Aracın günlük gidiş-geliş mesafesi ortalama 35 (OtuzBeş) kilometredir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Hizmetin İfa Şekli” başlıklı 6’ncı maddesinde “…6.23. Hastane yemekhanelerinde günlük olarak verilen yemekler, Balgat ADSM’de de (aynı çeşit ve miktarda) personel sayısı kadar verilecektir. Yemekler kapasiteye uygun ölçülerde Thermo-Box kutularla (üç bölmeli) ve minibüse eşdeğer araçla taşıma yapılacaktır. Thermo-box kutular yemeğin ısısını koruyacak şekilde, +100 oC ve -40 oC sıcaklığa dayanıklı olmalıdır. Soğuk muhafaza edilmesi gereken ürünler ile sıcak muhafaza edilmesi gereken ürünler için farklı termo box kullanılmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetveli standart formu aşağıda bulunmaktadır.

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ

İhale kayıt numarası: 2024/997572

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

AŞÇIBAŞI (Yol Giderleri Dahil) (Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dâhil)(Brüt asgari ücretin %110 fazlası)

Ay

1

12

2

AŞÇI (Yol Giderleri Dahil) (Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dâhil)(Brüt asgari ücretin %70 fazlası)

Ay

1

12

3

AŞÇI YARDIMCISI (Yol Giderleri Dahil) (Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dâhil)(Brüt asgari ücretin %40 fazlası)

Ay

2

12

4

GARSON/BULAŞIKÇI (Yol Giderleri Dahil) (Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dâhil)(Brüt asgari ücretin %7 fazlası)

Ay

4

12

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Aşçı Ulusal Bayram Ve Genel Tatil Günleri Çalışma Ücreti (Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dâhil)

gün

15,5

2

Aşçı Yardımcısı, Ulusal Bayram Ve Genel Tatil Günleri Çalışma Ücreti (Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dâhil)

gün

15,5

3

Garson-Bulaşıkçı Ulusal Bayram Ve Genel Tatil Günleri Çalışma Ücreti (Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dâhil)

gün

31

4

Normal Kahvaltı

öğün

22.000

5

Diyet Kahvaltı

öğün

6.000

6

Normal Yemek

öğün

120.000

7

Diyet Yemek

öğün

13.000

8

Ara Öğün

öğün

18.000

9

Rejim 1 Kahvaltı

öğün

120

10

Rejim 1 Yemek

öğün

120

11

Rejim 2 Kahvaltı

öğün

2.000

12

Rejim 2 Yemek

öğün

3.500

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Başvuruya konu ihalenin Ankara Beytepe Şehit Murat Erdi Eker Devlet Hastanesi tarafından gerçekleştirilen “2024/997572 İhale Kayıt Numaralı 12 Aylık Yemekhane Hizmeti Alımı” işi olduğu, bahse konu ihalenin 02.09.2024 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, ihalede 39 adet ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği, ihaleye 22 isteklinin katıldığı görülmüş olup, 24.09.2024 tarihli ihale komisyonu kararına göre isteklilerden Mafa Elektrik İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin geçici teminat ve gıda üretim izin belgesi sunmadığı, Zeynel Caterıng Yemek Üretim San. Tic. Ltd. Şti. ve Dives İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin geçici teminat sunmadığı, Akyol Kurumsal Yemek Hizmetleri Ltd. Şti.nin iş deneyim belgesi uygun olmadığı, Malatya Özikram Yemek Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyimini tevsik eden belgelerinin, idarece istenilen asgari tutarı sağlamadığı, Ömür Cengiz’in ise teklif tutarı yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu için tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin İncir Kurumsal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Tuğra Tabldot Yemekçilik San. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği, başvuru sahibinin şikâyete konu ihaleye teklif vermediği görülmüştür.

İhale dokümanına göre, ihale konusu işin 1 yılık malzemeli yemek hizmeti alımı işi olduğu, ihale konusu işte çalıştırılacak personele (aşçıbaşı, aşçı, aşçı yardımcısı, garson/bulaşıkçı) yönelik düzenlemelerin ihale dokümanında yer aldığı ve söz konusu personel için birim fiyat teklif cetvelinde satır açıldığı, alıma konu hizmetin ifasında yüklenicinin yemeklerin, 1 adet ticari kapalı panelvan araba ile dış birime taşınmasında yükümlü olduğu, dağıtım mesafesi ve şatlarının belirlendiği, söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı, yüklenicinin kurumlarda yemek taşıma işlemi tamamlandıktan sonra şoför ve aracı kurumda bulundurulma zorunluluğunun olmadığı, yüklenicinin şoför ve aracı kendine ait diğer işlerde kullanabileceği ve şoförlerin mesaisinin tamamını idarede geçirmeyeceğinin açıkça düzenlendiği görülmektedir.

Yapılan inceleme neticesinde; şikâyete konu ihalenin personel çalışmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olmadığı, ihale dokümanı kapsamında söz konusu personelin (şoför) mesaisinin tamamını idarede geçireceğine yönelik bir düzenleme yapılmadığı ve ayrıca İdari Şartname’nin 12’nci maddesi gereğince işin yapılacağı yerin ve çevresinin gezilmesi, incelenmesi ve bu kapsamda teklif hazırlanması için gerekli olabilecek tüm bilgilerin temin edilmesinin de isteklinin sorumluluğunda olduğu, düzenleme ile isteklilerin işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmalar ve maliyetler için gerekli hususlarda maliyet bakımından bilgi edinmiş sayılacağı dikkate alındığında, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısını, kullanacağı dağıtım aracının özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşullar gibi unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi ve öngörülemeyen giderler için de ayrıca genel giderler kapsamında bir maliyet öngörmesi gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplamasına ilişkin olarak 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan formüller kullanılarak hesaplanması gerektiği, söz konusu formüllerde yer alan fiyat farkı hesaplamasında kullanılacak olan katsayılardan (a1) katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6’ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı, (a2) katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını, (b1) katsayısının akaryakıtın ağırlık oranını, (b2) katsayısının diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını, (b3) katsayısının malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını (c) katsayısının ise makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı ifade ettiği anlaşılmaktadır.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinin üçüncü fıkrasında ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesinin ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesinin zorunlu olduğu, katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayının a1 katsayısı olarak alınacağı,

Anılan Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’inci maddesinin birinci fıkrasında, bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerektiği, ayrıca aynı fıkranın (a) bendinde sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan bu hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu, (b) bendinde ise sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında sadece 6’ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verileceği hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu ihale malzemeli yemek hizmeti alımı ihalesi olup, ihalede işin süresinin, 1 yıl (işe başlama tarihi 01.01.2025; işi bitirme tarihi 31.12.2025) olduğu, dolayısıyla söz konusu ihalede sözleşme süresinin 365 takvim gününü aşmadığı ve idare tarafından İdari Şartname’nin 46’ncı maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 14’üncü maddesinde fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Söz konusu düzenlemelere bakıldığında; başvuruya konu ihalede uygulanmak üzere “a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)” katsayısının “0,2579”, a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısının “0”, b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) katsayısının “0,0017”, b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) katsayısının “0”, “b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)” katsayısının “0,7366” olarak belirlendiği, “c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)” katsayısının ise “0,0038” olarak belirlendiği ve katsayıların toplamının bire (1.00) eşit olduğu görülmüştür.

Yapılan incelemeler neticesinde, başvuruya konu ihalede fiyat farkı ödenmesi hususuna ilişkin olarak idare tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’da yer aldığı üzere fiyat farkı katsayılarının işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinin ikinci fıkrasında işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayılarının belirlenmesi hususunda idarelere takdir yetkisi verildiği, asli unsur olarak belirlenmeyen diğer tüm girdilerin malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b3 katsayısı/alt katsayısı (b3,1 b3, 2, …, b3, n) kapsamında olduğunun kabul edildiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, bahse konu ihalenin 1 yıl süreli malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmet alımı olduğu, yemeklerin aynı şehir içerisindeki bir merkezden, diğer tek bir merkeze (Ankara Beytepe Şehit Murat Erdi Eker Devlet Hastanesi’nden Ankara Balgat Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi’ne) taşınacağı ve aracın günlük gidiş-geliş mesafesinin ortalama 35 km olacağı, haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan şoför girdisinin niteliği, girdinin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alındığında, idarenin şikayet başvurusu üzerine verdiği cevabi yazıda da belirttiği üzere şoför girdisinin şikâyete konu edilen hizmet alımının yardımcı girdisi mahiyetinde olduğu anlaşılmış olup, şikayete konu olan a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısı için ayrıca katsayı değeri belirlenmemesinin mevzuata aykırılık oluşturmadığı ve başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin “ihale tarihi itibarıyla kesinleşen ihale dokümanı düzenlemelerinde işçilik teklif maliyetinin hesaplanmasını ve fiyat farkı verilmesini doğrudan etkileyen ihale konusu işte çalıştırılacak personel için kısa vadeli sigorta prim oranının % 2 olarak dikkate alınacağına ilişkin idare düzenlemesinin teklifin esasına etkili olacak şekilde mevzuata aykırılık teşkil ettiği” yönündeki iddiası kapsamında yapılan incelemede;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “(2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren aday/istekli olabilecek/istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddia/iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer verdiği söz konusu iddiasına konu hususu öğrendiği 26.08.2024 tarihini (dokümanın edinildiği tarih) izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ve her durumda ihale gününden (02.09.2024) 3 iş günü öncesine kadar ileri sürmesi gerekirken, bu süre geçtikten sonra 09.09.2024 tarihinde doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmış olup, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil ve süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “…İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir…” hükmü,

“İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder:

a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,

b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,

Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma %1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran %50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de… 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

1

2

3

….

…

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3’üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2’nci ve 16.1.3’üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3’üncü madde dikkate alınır…” düzenlemesi,

Anılan Tip Sözleşme’nin 16.1.3’üncü maddesine ilişkin ilişkin dipnotlarda; “…26.4. Bu kısma somut fiiller yazılabilecek olup, bu aykırılık hallerinin, varsa 16.1.2 nci maddede yer alan aykırılık hallerinden farklı olması gerekmektedir.

26.5. (1) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ceza uygulanmasının da öngörülmesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan fiil nedeniyle ayrıca, ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır.” yazılacaktır.

(2) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ayrıca ceza uygulanmasının öngörülmemesi halinde “Bu madde boş bırakılmıştır.” yazılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin Binde 3'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Aykırılık
Sayısı

..

…

…

…

16

Yüklenici tarafından aynı öğün kapsamında verilen yemeğin yenilmesi sonucunda birden fazla kişinin zehirlenmesi ve gıda zehirlenmesinin yüklenici kusurundan kaynaklı olduğunun ilgili merciilerce, laboratuvar bulguları, klinik bulguyla desteklenerek ve hekim teşhisi ile tespitinin yapılması durumunda;

Binde
3

5

…

…

…

…

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

1

Yüklenici tarafından aynı öğün kapsamında verilen yemeğin yenilmesi sonucunda birden fazla kişinin zehirlenmesi ve gıda zehirlenmesinin yüklenici kusurundan kaynaklı olduğunun ilgili mercilerce, laboratuvar bulguları, klinik bulguyla desteklenerek ve hekim teşhisi ile BİR VEYA BİRDEN FAZLA KİŞİNİN HAYATİ FAALİYETLERİNİN KESİN OLARAK SONA ERMESİ durumunda

2

Sözleşme süresi boyunca yükleniciden kaynaklı sebeplerden dolayı sağlık tesislerinin herhangi birinde; mevzuatta belirlenen mücbir sebepler dışında kalan nedenlerle 1 (bir) tam gün yemek verilmemesi halinde

16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın ağır aykırılık hallerini düzenleyen 16.1.3’üncü maddesinde yüklenici tarafından aynı öğün kapsamında verilen yemeğin yenilmesi sonucunda birden fazla kişinin zehirlenmesi ve gıda zehirlenmesinin yüklenici kusurundan kaynaklı olduğunun ilgili mercilerce, laboratuvar bulguları, klinik bulguyla desteklenerek ve hekim teşhisi ile bir veya birden fazla kişinin hayati faaliyetlerinin kesin olarak sona ermesi durumunda protesto çekilmesine gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği, söz konusu düzenlemede sözleşmenin feshi için yüklenici kaynaklı bir veya birden fazla kişide gıda zehirlenmesinin meydana gelmesi ve gıda zehirlenmesine bağlı olarak bir veya birden fazla kişinin hayati faaliyetinin kesin olarak sona ermesi koşulunun birlikte gerçekleşmesi gerektiğinin açık bir şekilde düzenlendiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin şikâyet başvurusu üzerine idarece verilen cevabi yazıda da söz konusu hususun “Söz konusu düzenlemede “zehirlenme” ve “zehirlenmeden dolayı can kaybı yaşanması” halleri “ve” bağlacı ile birleştirildiğinden iki durumun beraber gerçekleşmesi durumunda ağır aykırılık halinin sayılacağı” ifadeleriyle açıklandığı görülmüştür.

Öte yandan, Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinin 16 sıra nolu özel aykırılık halinde yüklenici tarafından aynı öğün kapsamında verilen yemeğin yenilmesi sonucunda birden fazla kişinin zehirlenmesi ve gıda zehirlenmesinin yüklenici kusurundan kaynaklı olduğunun ilgili mercilerce, laboratuvar bulguları, klinik bulguyla desteklenerek ve hekim teşhisi ile tespitinin yapılması durumunda sözleşme bedelinin binde 3’ü oranında ceza verileceğinin düzenlendiği görülmüş olup, bahse konu düzenlemenin ölüm harici gıda zehirlenmesi vakasının meydana gelmesi durumunda verilecek cezayı düzenlendiği, aynı Tasarı’nın ağır aykırılık hallerini düzenleyen 16.1.3’üncü maddesinde yer alan düzenlemenin ise gıda zehirlenmesi vakasıyla beraber kişinin hayati faaliyetinin sonlanması durumunda öngörülecek yaptırımın düzenlendiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla başvuru sahibinin şikayete konu düzenlemenin “zehirlenme ve zehirlenmeden dolayı can kaybı yaşanması olmak üzere iki farklı ağır aykırılık halinin mi, yoksa zehirlenme ve can kaybının bir arada yaşanması durumunun mu ağır aykırılık hali sayılacağının tereddüt yarattığı” yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin “ihaleyi yapan idarenin açıklamasının firmalarının şikâyet başvurusuna cevap niteliğinde olduğu ve 28.08.2024 tarihinde EKAP’ta isteklilere gönderildiği bu tarihten sonra doküman indiren diğer isteklilerin söz konusu açıklamaya muttali olmadığı, bu durumda rekabet ilkesinin zedelendiği sonucuna ulaşıldığından, şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde bu yönüyle hukuka uygun olmadığı” yönündeki iddiası kapsamında yapılan incelemede; şikayete konu edilen düzenlemenin ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli bir tacir açısından herhangi bir belirsizlik içermediği dolayısıyla bahse konu düzenlemenin isteklilerin sağlıklı bir şekilde teklif fiyatını oluşturmasına ve teklif vermesine engel olmadığı, kaldı ki bu hususta tereddüt yaşayan istekli olabileceklerin idareden açıklama isteyebileceği ya da şikayet başvurusunda bulunabileceği, ancak idareye bu hususta yapılan herhangi bir şikayet başvurusu da olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.