KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/038
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 02.10.2024
Karar No : 2024/UH.II-1220
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Fahri Katılmış ve Oğulları Taşımacılık Petrol İnşaat Gıda Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İpekyolu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/833407 İhale Kayıt Numaralı “2024-2025 Eğitim-Öğretim Yılı, Van İli İpekyolu İlçesinde Yürütülecek Taşımalı İlkokul/Ortaokulları Taşıma Hizmeti Alımı İçin Araç Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İpekyolu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 26.07.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2024-2025 Eğitim-Öğretim Yılı, Van İli İpekyolu İlçesinde Yürütülecek Taşımalı İlkokul/Ortaokulları Taşıma Hizmeti Alımı İçin Araç Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Fahri Katılmış ve Oğulları Taşımacılık Petrol İnşaat Gıda Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi nin 26.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.09.2024 tarih ve 160153 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.09.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1044 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan Sulhaddin Paşa Taş. Tem. İnş. Tar. Hayv. Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ve en avantajlı ikinci teklif sahibi Suat Ateş’in ihalenin 3’üncü kısmı için tekliflerinin sınır değerin altında olması dolayısıyla sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmesinin aşağıdaki nedenlerden dolayı mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a) Araçlara yönelik açıklamalarda, fiyat teklifleri üzerinde yer alan meslek mensubu beyanlarının eksik ve hatalı olduğu, tutanaklar üzerinde meslek mensubu kaşesinin bulunmadığı, faaliyet belgesinin sunulmadığı, sunulan faaliyet belgelerinin de süresinin geçersiz olduğu, fiyat teklifleri üzerinde yer alan birim fiyatların eki tutanaklarda yer alan birim fiyatlarla uyumlu olmadığı, birim fiyatlar tutanaklardaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının % 80’inin ve toplam birim maliyet tutarının altında olduğu,

b) Tutanaklarda yer alan fatura bilgilerinin tarihlerinin 2024 yılı Nisan-Mayıs-Haziran veya Ocak-Şubat-Mart aylarının dışında olduğu,

c) Tutanaklardaki “Yasal Defter Tasdik Bilgiler” kısmındaki defter bilgilerinin hatalı ve eksik yazıldığı, aynı ısımda yer alan “Tutanağa Esas Üç Aylık Süre” bilgisinin de hatalı yazıldığı, bazı tutanaklarda da bu kısımların boş bırakıldığı,

d) Tutanaklar ile fiyat tekliflerinde yer alan mükellefe ait imzalar ile tutanaklar ekinde sunulan imza beyannamelerinde yer alan imzalar birbirinden farklı olduğu,

e) Tutanaklarda yer verilen faturaların içerik bilgisiyle açıklama yapılan maliyet kalemi bilgisinin birbirinden farklı olduğu, ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından dijital ortamda tutulan fatura bilgileri ile, tutanakta beyan edilen fatura bilgileri, içerik, tutar ve düzenleme tarihleri bakımından uyumlu olmadığı,

f) Tutanaklar ekinde “Mükellef Adına Tutanağı İmzalayanın İmza Beyannamesi ile Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olunduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Sureti” sunulmadığı, sunulan sicil gazetelerinin de tutanağı imzalayan mükelleflere ait olmadığı,

g) Açıklama yapılan araçlara ait teknik özelliklerin (kapasite vb.), ihale konusu işte kullanılacak araçlara ait teknik özellikleri karşılamadığı,

h) Tutanaklardaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarları ile toplam birim maliyet hesabında çarpma ve toplama hataları yapıldığı, fatura bilgileri kısmındaki tutarlar bu kısımlara doğru şekilde aktarılmadığı,

ı) Açıklama sunan her iki isteklinin, kendi malı araçlara yönelik yaptıkları amortismana yönelik açıklama da mevzuata aykırı olduğu, araçların kendi malı olduğunu gösterir belgelerin eksik sunulduğu, sunulan belgelerin de, açıklaması yapılan araçların, isteklilerin amortisman defterine kayıtlı olduğunu tevsik etmediği gibi açıklama yapılan araçlarla ihale konusu işte kullanılacak araçlar kapasite ve diğer teknik özellikler bakımından ihale dokümanı ile uyumlu olmadığı, ayrıca amortisman hesabına esas süreler fazla alınmış, amortisman hesabına mevzuata aykırı şekilde kıst hesabı yapıldığı,

2. İhalenin 3’üncü kısmına ait akaryakıt giderine ilişkin yapılan açıklamalarda, okullar arası mesafelerin yanlış ve eksik km üzerinden hesaplanarak maliyet açıklaması yapıldığı, akaryakıt maliyet hesaplamalarında EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90’ının altında bir tutar öngörüldüğü ve gerekli belgelerin sunulmadığı, araçların tükettiği ortalama yakıt miktarını gösteren belgelerin mevzuata uygun olmadığı, sunulan kataloglar ile açıklanan araç marka ve modelleri arasında uyumsuzluk bulunduğu, belgelerin yetkili kişiler tarafından düzenlenmediği ve ortalama yakıt miktarının hatalı hesaplandığı,

3. Personel giderlerine ilişkin açıklamalarda, çalıştırılacak personel sayısının eksik hesaplandığı, işçilik maliyeti asgari ücretin altında belirlendiği, ihale konusu işin önemli bir kısmının 2025 yılında yapılacak olmasına rağmen, işçilik maliyetinin güncellenmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen Sulhaddin Paşa Taşımacılık Temizlik İnşaat Tarım Hayvancılık Taahhüt İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’den 26.07.2024 tarihinde, “Araç temin maliyeti, akaryakıt maliyeti ve işçilik maliyeti (şoför)” önemli bileşen olarak belirlenerek 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesi kapsamında maliyet bileşenlerine ilişkin açıklamalarının 31.07.2024 tarihine kadar sunulması istenilmiştir.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarında da anlaşılacağı üzere, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerin, idare tarafından önemli maliyet bileşen olarak belirlenen iş kalemlerine ilişkin açıklamalarını üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre fiyat teklifinin dayanağı olarak, teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenerek aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gerekmektedir.

Alınan fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan Sulhaddin Paşa Taşımacılık Tem. İnş. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

a) Araçlara yönelik açıklamalarında araçların kiralandığına ilişkin kira sözleşmesi sunulmuş olmakla birlikte, kira sözleşmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen açıklama yöntemlerinden biri olmadığı, bu gerekçeyle açıklamasının mevzuat aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

b) Anılan istekli tarafından söz konusu tutanakların sunulmamış olması nedeniyle bu hususa ilişkin değerlendirme yapılamayacağı,

c) Tutanak sunulmadığından imzalara ilişkin değerlendirme yapılamayacağı,

d) Tutanak sunulmadığından faturalara ilişkin değerlendirme yapılamayacağı,

e) Açıklama yapılan araçlara ait teknik özelliklerin (kapasite vb.) tevsiki için, ihale konusu işte kullanılacak araçlara ait teknik özelliklere ilişkin belge sunulduğu ve istenilen kapasitelere uygun olduğu,

f) Tutanak sunulmadığından her herhangi bir hesaplama hatasına ilişkin değerlendirme yapılamayacağı,

g) Araçların amortisman giderlerine ilişkin bir açıklama yapılmadığı bu hususa ilişkin değerlendirme yapılamayacağı anlaşılmıştır.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Suat Ateş tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında anılan istekli tarafından bir maliyet hesaplaması yapılarak araçların kiralama maliyeti, akaryakıt maliyeti ve sürücü maliyeti olmak üzere kendisi tarafından bir hesaplama yapılarak sunulduğu, araç maliyetine ilişkin olarak herhangi bir kira veya satış sözleşmesine veya araçların bünyesinde olduğuna ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı ve dolayısıyla satış/maliyet tespit tutanaklarına yer verilmediği, amortisman giderlerine ilişkin bir açıklama da yapılmadığı, sürücü giderine ilişkin olarak saatlik asgari ücret olan 88,90 TL’nin maliyet olarak belirtildiği, bu tutarın ihale tarihinde geçerli saatlik asgari ücret tutarının altında olduğu anlaşıldığından aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan Sulhaddin Paşa Taşımacılık Tem. İnş. Ltd. Şti. tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, Van ili ve ilçelerinde geçerli akaryakıt fiyatlarının ortalamasına ilişkin olarak 27.07.2024 tarihli bir belge sunulduğu, anılan açıklamanın Tebliğ’in 79.2.7’nci maddesine aykırı olduğu,

Suat Ateş tarafından ise 26.07.2024 tarihli EPDK satış tarafından yayımlanan bayi satış bülteninin sunulduğu, ancak ihale tarihi ile sunulan belgenin aynı tarih olduğu, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayınlanan fiyatların kullanılabilmesi için ihalenin ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunlu olduğundan açıklamasının mevzuata bu yönüyle de aykırı olduğu,

Araçların yakıt tüketimine ilişkin ihale üzerinde bırakılan Sulhaddin Paşa Taşımacılık Tem. İnş. Ltd. Şti. tarafından teknik verileri gösteren araç kataloğu sunulduğu, açıklamasının bu yönüyle mevzuata uygun olduğu,

Suat Ateş tarafından ise yakıt sarfiyatına ilişkin bir hesaplama yapıldığı, dayanak herhangi bir belgenin sunulmadığı, açıklamasının mevzuata aykırı olduğu görüldüğünden başvuruya konu iddianın her iki istekli yönünden yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Taşıma işinde çalıştırılacak araçlara ilişkin; Sürücülere ödenecek her türlü ücret, sigorta giderleri, tazminatlar, akaryakıt, araçların bakım, onarım, yağ, yağlama, yedek parça, lastik HGS etiketi, tüm vergi, sigorta, kasko vb. giderleri, ilgili kurumlardan alınacak uygunluk, güzergâh, ruhsat, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi, karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası poliçesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri çerçevesinde yüklenicinin yerine getirmek zorunda olduğu yükümlüklerle ilgili her türlü gider vb. giderler sözleşme teklif fiyatına dâhildir.

Taşıma araçlarına ödemeler fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak yapılacaktır. Bu bakımdan sözleşmenin yürürlükte olduğu tarihler arasındaki idari ve resmi tatillerde, karne tatillerinde, sömestr tatillerinde, ara tatillerde ve okulların mücbir sebeplerle tatil edildiği günlerde yükleniciye ödeme yapılmayacaktır.

Ancak ulusal bayram günleri ile resmî kutlama ve anma törenleri için idare tarafından yapılacak planlamaya bağlı olarak taşıma yapıldığında yükleniciye ogüne ait hakediş ödenecektir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.
46.1.1.

Tüm Kısımlar için:
Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F = An x B x ( Pn-1)
Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;
F: Fiyat farkını (TL),
B: 0,90 sabit katsayısını,
An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
ifade eder.
Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

0,15

İo, İn

Temel asgari ücret ile güncel asgari ücrettir.

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

0,5

AYo, AYn

Motorin

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

0

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

0,15

Go, Gn

Endeks tablosunun "Genel" sütunundaki sayı

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

0,2

Mo, Mn

Endeks tablosunun 28 numaralı "Makine ve ekipmanlar b.y.s." sütunundaki sayı

Fiyat Farkı Açıklamaları
Fiyat Farkı Açıklamaları

Fiyat farkının negatif (-) çıkması durumunda hesaplanan fiyat farkı hakedişten kesilecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin ekinde ihalenin 3’üncü kısmı için verilen araç sayıları yer almaktadır.

3. KISIM (3.KISIM)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Yukarı Gündoğdu Mahallesinden Erçek İlkokuluna 12 Öğrenci 2,50 Km Mesafeden 1 Araç (10-16 Kapasiteli)

gün

181

2

Yukarı Gündoğdu Mahallesinden Erçek Ortaokuluna 13 Öğrenci 2,50 Km Mesafeden 1 Araç (10-16 Kapasiteli)

gün

181

3

Baklatepe Mahallesinden Erçek Ortaokuluna 40 Öğrenci 11,90 Km Mesafeden 3 Araç (10-16 Kapasiteli

gün

543

4

Irgat Mahallesinden Erçek Ortaokuluna 45 Öğrenci 8,30 Km Mesafeden 3 Araç (10-16 Kapasiteli)

gün

543

5

Aktaş Mahallesinden Erçek Ortaokuluna 47öğrenci 6,67 Km Mesafeden 3 Araç (10-16 Kapasiteli)

gün

543

6

Kevenli Mah.Afad Konutları Mahallerinden İpekyolu Ortaokulna 10 Öğrenci 4 Km Mesafeden 1 Araç ((10-16 Kapasiteli)

gün

181

7

Aşağı Bakraçlı Mahallesinden İpekyolu İlkokuluna 30 Öğrenci 4 Km Mesafeden 2 Araç ((10-16 Kapasiteli)

gün

362

8

Aşağı Bakraçlı Mahallesinden İpekyolu İlkokuluna 14 Öğrenci 6 Km Mesafeden 1 Araç ((10-16 Kapasiteli)

gün

181

9

Yukarı Bakraçlı Mahallesinden İpekyolu Ortaokuluna 30 Öğrenci 6 Km Mesafeden 2 Araç ((10-16 Kapasiteli)

gün

362

10

Kevenli Mah. ve Afad Konutları Mahallesinden İpekyolu Ortaokulna 15 Öğrenci 2,50 Km Mesafeden 1 Araç ((10-16 Kapasiteli)

gün

181

11

Kevenli Kurttepe Mevki Selam Sok Mahallesinden İpekyolu Ortaokulna 40 Öğrenci 2,20 Km Mesafeden 3 Araç ((10-16 Kapasiteli)

gün

543

12

Kaymaklı Mahallesinden Erçek Mehmetçik Ortaokuluna 30 Öğrenci 7,20 Km Mesafeden 2 Araç ((10-16 Kapasiteli)

gün

362

13

Aktaş Mahallesinden Kariz Mevkii Aktaş İlkokuluna 11 Öğrenci 2,50 Km Mesafeden 1 Araç ((10-16 Kapasiteli)

gün

181

Yukarıda yer alan düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, ihalenin 3’üncü kısmında 13 güzergahta 24 araç kullanılacağından 24 şoför istihdam edileceği anlaşılmaktadır. Yine söz konusu ihalede fiyat farkı verileceği de ayrıca düzenlemiş bulunmaktadır. Bu durumda isteklinin 24 personel için 2024 yılı için maliyet öngörmesi, 2025 yılı içinde fiyat farkı verileceğinden ayrıca maliyet kalemlerini enflasyona göre güncelleyerek açıklama yapmasına gerek bulunmamaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, 24 araçta 24 şoför için günlük sabah ve akşam olmak üzere 1’er saatlik çalışma esas alınarak işçilik ücretinin belirlendiği, hesaplamanın da KİK işçilik modülündeki asgari saatlik ücret esas alınarak yapıldığı, açıklamanın mevzuata uygun olduğu,

Suat Ateş tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında ise işçilik maliyetinin ise 24 araçta 24 şoför için saatlik 88,90 TL’nin maliyet olarak belirtildiği anlaşılmış olup, bu tutarın ihale tarihinde geçerli saatlik asgari ücret tutarının (108,90 TL) altında olduğu anlaşıldığından açıklamasının başvuruya konu iddianın Suat Ateş bakımından yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmamaktadır.

Ancak, ihalenin şikâyete konu kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 39.403,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 78.855,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 39.452,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Sulhaddin Paşa Taşımacılık Tem. İnş. Ltd. Şti. ve Suat Ateş’in aşırı düşük teklif açıklamaları reddedilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.