KİK Kararı: 2024/UH.II-1156

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/036
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 18.09.2024
Karar No : 2024/UH.II-1156
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mck Tur Oto. İnş. Tem. Gıda Taah. Sos. Hiz. Hayv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ağrı İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/874606 İhale Kayıt Numaralı “2024-2025 Eğitim-Öğretim Yılı Ortaöğretim Öğrencilerinin Taşınması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ağrı İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 12.08.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2024-2025 Eğitim-Öğretim Yılı Ortaöğretim Öğrencilerinin Taşınması İşi” ihalesine ilişkin olarak Mck Tur Oto. İnş. Tem. Gıda Taah. Sos. Hiz. Hayv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.08.2024 tarih ve 159241 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.08.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1004 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 2’nci kısmında Recai Bey Tek Gıda Tem. Yem. İml. İnş. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda yer alan gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kendi adına kayıtlı araçlarla açıklama yapılması halinde aşırı düşük teklif açıklama dosyasında “Amortisman Payı Tespit Tutanağı”nın yer alması gerekirken istekli tarafından söz konusu belgenin sunulmadığı, ilgili belgenin SMMM veya YMM tarafından düzenlenmediği, belgede meslek mensubunun kaşe ve imzasının bulunmadığı, sunulan araçların ihale şartlarını karşılamadığı, firmanın aktifinde kayıtlı olan araçların cinsinin, kapasitesinin, model yılının, aktife kayıt tarihinin, aktif değerinin, faydalı ömür süresinin ve bu tarihler için hesaplanması gereken amortisman giderinin belirtilmediği, bununla birlikte amortisman giderinin iki mali yıl üzerinden hesaplanmadığı,

b) Anılan istekli tarafından araç maliyetine ilişkin kiralama yolu ile yapılan aşırı düşük açıklamasında Teknik Şartname'de yer verilen koltuk sayılarına ve özelliklerine aykırı araçlar üzerinden kiralama maliyetinin açıklandığı, tüm fiyat tekliflerinde meslek mensubunun SMMM veya YMM tarafından kaşe ve imza altına alınmadığı, sunulan fiyat tekliflerinin üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca bulunması zorunlu olan ifadelerin bulunmadığı, fiyat teklifine konu edilen araçların model yılı ve taşıma kapasitesi yönünden istenilen kriterlerin sağlanmadığı, fiyat tekliflerinin alındığı firmanın faaliyet alanında kiralama hizmetinin bulunmadığı, akaryakıt, bakım onarım, sigorta, MTV, akü ve lastik gibi maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edildiği, söz konusu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemi olduğu ve ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan fiyat teklifi alınması gerektiği,

c) Araçların bakım onarımı için yapılan açıklamalardan ve sunulan fiyat tekliflerinden bu maliyetlerin işin yapımı esnasında kullanılacak araçların bakım onarım maliyetleri olup olmadığının anlaşılamadığı, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilerek maliyetleri açıklanan araçlar ile bakım onarım maliyetleri açıklanan araçların birbirinden farklı olduğu, açıklama kapsamında araçların bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin sunulmadığı, araçların kaç kilometrede bir bakıma gireceklerine ilişkin yetkili servis belgesi açıklamaya eklenmeksizin ve herhangi bir resmi veriye dayanmadan bakım onarım aralıklarının hesaplandığı, fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca bulunması gereken ifadelerin bulunmadığı, fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken serbest muhasebeci tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde kiralama, lastik, bakım onarım, akü, motor yağı, şanzıman yağı, yağ filtresi, polen filtresi, yakıt filtresi, fren hidrolik yağı, direksiyon hidrolik yağı, ön fren balatası, arka fren balatası, disk satışının bulunmadığı, fiyat tekliflerinde bakım onarım, akü, motor yağı, şanzıman yağı, yağ filtresi, polen filtresi, yakıt filtresi, fren hidrolik yağı, direksiyon hidrolik yağı, ön fren balatası, arka fren balatası, disk ve işçilik maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, fiyat tekliflerine konu bakım onarım, akü, motor yağı, şanzıman yağı, yağ filtresi, polen filtresi, yakıt filtresi, fren hidrolik yapı, direksiyon hidrolik yağı, ön fren balatası, arka fren balatası, disk önemli teklif bileşenlerinin her biri yönünden mekanik işçilik maliyeti açıklanması gerekirken bu maliyet açıklanmaksızın yalnızca malzeme maliyeti için açıklama yapıldığı, Sözleşme Tasarısı ve Teknik Şartname’de günlük taşıma mesafelerine yer verildiği, minibüs tipi araçlar için periyodik bakım onarım aralıklarının toplam mesafe göz önüne alınmadan her bir araç için ayrı ayrı alınması gerektiği, Teknik Şartname'de bakım ve onarımın her 6 ayda bir yapılması gerektiğinin düzenlendiği, bu durumda işin süresinin 8 ay olması göz önünde bulundurulduğunda toplam 2 kez bakım ve onarımın yapılacağının anlaşıldığı, istekli tarafından ise sadece 1 bakım onarım açıklamasının yapıldığı, bakım onarıma ilişkin yapılan açıklamanın Tebliğe aykırı olduğu,

d) Araçların lastik maliyetleri için yapılan açıklamalardan ve sunulan fiyat tekliflerinden bu maliyetlerin işin yapımı esnasında kullanılacak araçların lastik maliyetleri olup olmadığının anlaşılamadığı, ihale konusu işe kullanılacağı belirtilerek maliyetleri açıklanan araçlar ile lastik maliyetleri açıklanan araçların birbirinden farklı olduğu, araçların kataloglarında marka ve model özelliklerine göre lastik ebatlarının ne olduğunun açık bir şekilde belirtilmiş bulunmasına rağmen bu ebatlardaki lastikler göz ardı edilerek araçlara uymayacak farklı ve ucuz ebattaki lastikler üzerinden açıklama yapıldığı, araç ebatlarını tevsik edecek hiçbir belge, katalog sunulmadığı, fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca bulunması gereken ifadelerin bulunmadığı, fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken serbest muhasebeci tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, minibüs tipi her bir araç için 4 yazlık ve 4 kışlık lastik için açıklama yapılması gerektiği, ancak açıklamaların eksik adetler üzerinden yapıldığı,

e) Fiyat tekliflerinin eklerinde satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmadığı, sunulan tutanaklarda ise tarih ve sayı bilgilerinin fiyat teklifleri ile uyuşmadığı, tutanaklarda 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, ihale tarihinin 12.08.2024 olduğu ancak fiyat tekliflerine dayanak olan faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesinde yer verilen açıklamalara aykırı olarak son geçici vergi beyanname dönemi (2024 2. Dönem Nisan-Mayıs-Haziran) içerisinde düzenlenmediği, tutanaklarda fatura bilgileri tablolarına yer verilmediği, tutanağa konu edilen mal/hizmetlerin ortalama satış tutarının hesaplandığı toplam tutar ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” yer alan tutar ve miktar toplamlarının birbirini teyit etmediği, fiyat tekliflerinde tespit tutanağında hesaplanan ortalama tutarların %80’inden daha düşük değerde fiyatların teklif edildiği, fiyat teklifine konu mal/hizmet ile fatura bilgileri tablosunda yer verilen faturaların konusu arasında uyumsuzluk bulunduğu,

f) Akaryakıt maliyetine ilişkin olarak ihale dokümanında kullanılacak araçların tiplerine ve kat edecekleri kilometre miktarlarına yer verildiği ve toplam işin süresi boyunca 2'nci grup işte 136.836 km olarak belirlenmesine rağmen akaryakıt maliyetlerinin bu düzenlemeler dikkate alınmadan daha düşük km üzerinden açıklandığı, tüm araçların yakıt tüketimine ilişkin yetkili servislerden beyan yazısı alınarak açıklama yapılması gerekirken alınmadığı, açıklamada araçların yakıt tüketimine yer verilmediği ve bu yazıların yetkili servislerden alındığını gösteren belgelerin bulunmadığı, yetkili servisten yakıt tüketimine ilişkin beyan yazısı alınan bazı araçlar için araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama akaryakıt tüketimi bilgisinin beyan edildiği ve yakıt tüketimi beyanı alınan araçların amortisman ve araç kiralanmasına ilişkin fiyat tekliflerinde yer verilen araçlar ile örtüşmediği, akaryakıt fiyatının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.7'nci maddesi uyarınca ihale ile ilan tarihi arasında EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan "En Yüksek İşlem Hacimli 8 firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda" yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği, ancak bahse konu istekli tarafından haksız maliyet avantajı elde etmek adına eksik akaryakıt değerleri üzerinden açıklama yapıldığı,

g) Trafik sigortası, ferdi kaza koltuk sigortası ve kasko sigortası maliyeti kapsamında, istekli tarafından sunulan sigorta fiyat tekliflerinin kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.3.4'üncü maddesine istinaden isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçelere genel müdürlük veya bölge müdürlüğü tarafından verilen teyit yazısının eklenmesinin gerektiği, istekli tarafından bunun yerine getirilmediği, fiyat teklifinin genel müdürlük veya bölge müdürlüğü tarafından verilen bir fiyat teklifi olmadığı, genel müdürlük veya bölge müdürlüğü teyidinin bulunmadığı, bunları imzalamaya yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı, imzaya yetkili kişi veya kişilerin imza beyannamesi ile imza sirkülerinin eklenmediği, daha önceki tarihlerde kesilmiş poliçeler ile işin süresini kapsamayan sigorta süreleri üzerinden açıklama yapıldığı, fiyat tekliflerinde teklife konu araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı ve teklife konu bazı araçların ihale konusu işte kullanılması öngörülen araçlardan farklı olduğu, bazı araçların sigorta maliyeti için hiçbir açıklamanın yapılmadığı,

h) İşçilik hesaplamasına dahil edilecek saatlik işçilik ücretinin 108,90 TL’nin altında olmaması gerektiği, yapılacak her bir sefer için araç başına en az 2 saatlik bir personel çalışmasının söz konusu olacağı ve ihale konusu işte her gün 39 adet servis aracının dolayısıyla da 39 adet sürücünün çalışacağının anlaşıldığı, istekli tarafından eksik sürücü sayısı üzerinden maliyet hesabı yapıldığı, ihale konusu işte en az 39 personel için işçilik hesaplaması yapılması gerektiği ancak hem daha düşük süreler için hem de daha az sayıdaki personel için işçilik hesaplanarak açıklama yapıldığı,

ı) Motorlu Taşıtlar Vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçümü maliyet kalemleri için hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak araçlar yönünden eksik hesaplama yapıldığı, motorlu taşıtlar vergisi hesabının koltuk sayıları düşürülerek daha düşük kapasiteli araçlar üzerinden yapıldığı, muayene ve egzoz gazı emisyon ölçüm hesabının ihalede çalıştırılacak araç sayısı üzerinden hesaplanmadığı,

i) Sözleşme ve genel giderler kapsamında yapılması gereken açıklamaların sözleşme damga vergisi (binde 9,48), karar damga vergisi (binde 5,69) ve kik payı (onbinde
5 ) oranları üzerinden yapılması gerekirken hiçbir açıklama yapılmadığı, daha düşük oranlar ve tutarlar üzerinden açıklama yapıldığı ve açıklamalarının olması gereken sözleşme ve genel giderler payını karşılamadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2024-2025 Eğitim Öğretim Yılı Ortaöğretim Öğrencilerinin Taşınması İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

53 Güzergâhtan 1034 Öğrencinin 79 Araç İle Merkez Liselere Taşınması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

1- Nurettin Dolgun Mtal

2- 15 Temmuz Şehitleri Anadolu Lisesi

3- Ağrı Dağı Anadolu Lisesi

4- Tobb Mtal

5- Ş.Bacı Anadolu Lisesi

6- H.Atmaca Anadolu Lisesi

7- Ş.Türkmen Anadolu Lsesi

8- Yılmaz Hatunoğlu Anadolu Lisesi

9- Ş.Harun Aslan Mtal

10- N.Fazıl Kısakürek Aihl

11-Ş.Ünsal Kız Aihl

12-T.T.Sosyal Bilimler Lisesi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ağrı İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 12.08.2024 tarihinde yapılan “2024-2025 Eğitim-Öğretim Yılı Ortaöğretim Öğrencilerinin Taşınması İşi” ihalesinin şikayete konu 2’nci kısmına 9 isteklinin katıldığı, 2 isteklinin teklifinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi sınır değerin altında kalan Recai Bey Tek Gıda Tem. Yem. İml. İnş. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden gönderilen 13.08.2024 tarihli yazıda önemli teklif bileşenlerinin “Araç Temin Maliyeti, Akaryakıt Maliyeti ve İşçilik Maliyeti” şeklinde belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı, 19.08.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin Recai Bey Tek Gıda Tem. Yem. İml. İnş. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise başvuru sahibi MCK Tur. Oto. İnş. Tem. Gıda Taah. Sos. Hiz. Hay. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Recai Bey Tek Gıda Tem. Yem. İml. İnş. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük açıklamalarına yönelik incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin a, c, d, g, ı ve i iddialarına yönelik olarak yapılan inceleme ve tespitler:

İdare tarafından Recai Bey Tek Gıda Tem. Yem. İml. İnş. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden gönderilen 13.08.2024 tarihli yazıda açıklanması istenilen önemli teklif bileşenlerinin araç temin maliyeti, akaryakıt maliyeti ve işçilik maliyeti olarak belirlendiği görülmüş olup başvuru sahibinin iddiasında zikretmiş olduğu araçlara ilişkin amortisman, bakım onarım, lastik, trafik sigortası, ferdi kaza koltuk sigortası, kasko sigortası, Motorlu Taşıtlar Vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçümü, Damga Vergisi, Karar Damga Vergisi ve KİK payı girdilerinin açıklanması istenilen önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görülmüştür.

Bahse konu girdilere ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasına gerek bulunmadığı, dolayısıyla başvuru sahibi isteklinin söz konusu maliyet bileşenlerinin açıklanmasına yönelik olarak yapmış olduğu iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin b, e, f ve h iddialarına yönelik olarak yapılan inceleme ve tespitler:

Recai Bey Tek Gıda Tem. Yem. İml. İnş. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan 16.08.2024 tarihli yazıda “İhale komisyon başkanlığına 2024/2025 eğitim öğretim yılı ortaöğretim öğrencileri taşıma işi İKN 2024/874606 nolu ihalesinin aşırı düşük fiyat ve 181 iş günü için vermiş olduğumuz teklif 5.439.050.00 TL olup araç yakıt giderleri karayolu ve koltuk sigortaları vs. araç ile ilgili bütün masraflar araç sahibine aittir. SGK ve diğer giderler firmamıza aittir. Belirttiğimiz plakalar yaptığımız kira sözleşmeleri ile ekte sunulmuştur. SGK giderleri mali müşavir onayı ile yapılan maliyet ekte sunulmuştur. Karar pulu sözleşme giderleri ekte sunulmuştur. Tasarruf tedbirleri maddelerine ve resmi gazetede yayınlanan maddeler kurumun bildiği gibi en düşük teklifin dikkate alınması için cumhurbaşkanlığının genelgesinde yer almaktadır önceki dönemlerin aşırı düşük göz önünde bulundurularak tasarruf tedbirleri olmamasına rağmen firmanın yazılı açıklamasıyla verilmiştir örneğini göz önünde bulundurulmasını bilgilerinize arz ederim.” ifadeleri yer verildiği,

Anılan istekli tarafından idareye sunulan 16.08.2024 tarihli diğer bir yazıda “Toplam araç sayımız 39 birim fiyat teklifimiz 5.439.050.00 TL olup araç ve araçlar ile ilgili bütün giderler araç sahibine aittir. Kiralanan toplam araç maliyeti 4.235.000.00 TL olmaktadır. Geriye kalan 1.204.050.00 TL SGK 181 iş günü üzerinde hesaplanmış 177.255.00 TL'dir. Karar pulu ve sözleşme bedeli 82.515.00 TL ediyor kik payı tahmini 2.500.00 TL ediyor asgari destek pirimi 35.000.00 TL ediyor ve diğer giderler muhasebe ücreti giderler 50.000.00 TL toplam giderimiz 4.582.270.00 TL kalan 856.780.00 TL yazdığımız fiyatlar teyit edilebilir taahhüdümüzdür bilgilerinize arz ederiz.” ifadelerine yer verildiği,

Yine aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan SMMM tarafından kaşeli ve imzalı 16.08.2024 tarihli yazıda “Recai bey firmasının talebi üzerine 39 kişinin part time 181 iş günü SGK giderleri ve muhasebe ücreti tarafıma sorulmuştur. 39 kişi SGK güncel fiyat üzerinden yapılan hesap 181 iş günü 177.255,00 TL’dir. Muhasebe ücreti yapılan sözleşmeye göre 50.000,00 TL olarak hesaplanmıştır. Bilgilerinize arz ederiz.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Ayrıca söz konusu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 14 adet “Araç Kira Sözleşmesi”nin sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu sözleşmelerde “…3. Kiralanan taşıtın, akaryakıt, bakım-onarım, lastik giderleri, park, garaj giderleri, taşıtın vergisi, resim, harçları, şoför ve yardımcılarının maaşları kiracı tarafından karşılanacaktır.

4. Taşınacak emtianın sigorta giderleri kiracı tarafından karşılanacaktır. …” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında idare tarafından açıklanması istenilen akaryakıt ve işçilik girdilerinin tevsiki için herhangi bir belge sunulmadığı, ihalenin 2’nci kısmı için teklif edilen araçların kiralama yoluyla edinileceği, aşırı düşük teklif açıklama yazısında bahse konu araçlara ilişkin “araç ve araçlar ile ilgili bütün giderler araç sahibine aittir.” ifadelerinin yer aldığı, kira bedellerinin tevsiki amacıyla 14 adet araç kiralama sözleşmesinin sunulduğu, söz konusu sözleşmelerin içeriğinde kiralanan araçların taşıt, akaryakıt, bakım-onarım, lastik, park, garaj, taşıt vergisi, resim, harç, şoför ve yardımcılarının maaşları ve sigorta giderlerinin kiracı tarafından karşılanacağının düzenlendiği, kiralama sözleşmesi ile açıklama yapılmasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan açıklama yöntemlerinden biri olmadığı, kaldı ki önemli teklif bileşeni olarak belirlenen girdilerin de ayrı ayrı fiyatlandırılması gerektiği anlaşıldığından anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak yapılmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibarıyla, başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında amortisman, bakım onarım, lastik, trafik sigortası, ferdi kaza koltuk sigortası, kasko sigortası, Motorlu Taşıtlar Vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçümü, Damga Vergisi, Karar Damga Vergisi ve KİK payı girdilerine yönelik iddialarının, söz konusu girdilerin açıklanması istenilen önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediğinden uygun olmadığı, öte yandan araç maliyeti, akaryakıt maliyeti ve işçilik maliyetine yönelik iddialarının ise söz konusu maliyet girdilerinin mevzuata uygun olarak açıklanmaması nedeniyle yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Recai Bey Tek Gıda Tem. Yem. İml. İnş. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.