KİK Kararı: 2024/UH.I-969

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/030
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 31.07.2024
Karar No : 2024/UH.I-969
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yakınyurt Tem. Gıd. Sos. Hiz. Taş. İnş. Petr. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Adıyaman Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/434660 İhale Kayıt Numaralı “750000 (Yedi Yüz Elli Bin) Adet Malzemeli Dört Çeşit Yemek ve Yarım Ekmekten Oluşan Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adıyaman Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 16.05.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “750000 (Yedi Yüz Elli Bin) Adet Malzemeli Dört Çeşit Yemek ve Yarım Ekmekten Oluşan Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yakınyurt Tem. Gıd. Sos. Hiz. Taş. İnş. Pet. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.07.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.07.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.07.2024 tarih ve 152340 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.07.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/796 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı şöyle ki;

- Malzemeli hesap sunum cetvelinin (Ek-H.4) hatalı olarak sunulduğu, şöyle ki ana girdilerin birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki birim fiyatlar arasında uyumsuzluk bulunduğu, ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarına oranının Tebliğ’de belirtilen oranlar arasında olmadığı,

- Açıklama yöntemleri kısmında, ortalama birim fiyatların belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtilmediği,

- Örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğindeki antep fıstık içi, aşurelik buğday, ayçiçek yağı, bezelye, bulgur, ceviz içi, dana eti kemiksiz, domates, domates salçası, fındık içi, havuç kadayıf, kakao, kaşar peyniri, kırmızı mercimek, kuru fasulye, kuru kayısı, kuru soğan, kuru üzüm, limon, makarna, maydanoz, muz, nişasta, nohut, patates, patlıcan, pirinç, salatalık, sarımsak, sivri biber, tarhana, tavuk but, tavuk pirzola, tel şehriye, toz şeker, un, yoğurt, yufka, yumurta ve zeytinyağı ana girdilerinin birim fiyatlarının hatalı olarak Ek-H.4 cetveline yansıtıldığı,

- Adı geçen ana çiğ girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgelerin sunulması gerekirken, maliyet düşürücü olarak mevzuatta belirlenen sürelerin dışındaki asgari birim fiyatları kullanarak açıklama yapıldığı, ayrıca anılan ürünlere, teknik şartnamedeki yemek reçetelerinde yer verilmesine rağmen, ana girdiler tablosunda adı geçen ürünlere yer verilmediği,

- Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, söz konusu belgelerin üzerinde sadece ilgili kurumun internet sayfası üzerinden temin edilen bilgisayar çıktısının alındığı tarih bilgisinin yer aldığı,

-Örnek menüde yer alan bazı ana girdilerin (ayran 200 ml, beyaz peynir-yarım yağlı, maya, pastacılık yağı, pet şişe su 500 ml, roll ekmek 50 gr, süt tam yağlı ve yoğurt 200 gr) tevsiki amacıyla sunulan Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının mevzuata uygun düzenlenmediği, ayrıca ilgili tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı, sunulmuş olsa dahi anılan belgenin geçerlilik süresi dolduğu, tutanakta yer alan bilgilerin birbiriyle uyumsuz olduğu,

-Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden alınmış fiyat tekliflerinin kullanıldığı,

- İlgili doküman düzenlemeleri kapsamında süt, yoğurt ve ayran ürünlerinin “Tam Yağlı” olmasının gerektiğinin ifade edildiği ancak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında süt, yoğurt ve ayran fiyatlarının tevsiki amacıyla sunulan belgeler incelendiğinde “ayran 200 ml, yoğurt 200 gr, süt ve yoğurt” ibarelerinin yer aldığı dolayısıyla anılan ürünlerin ihale dokümanında belirtildiği haliyle “Tam Yağlı” özelliğine haiz olup olmadıkları hususu anlaşılamayacağından, süt, yoğurt ve ayran ürünleri için yapılan açıklamaların doküman düzenlemelerine uygun olmadığı,

- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, defne yaprağı, hindistan cevizi, kakao ve tarçın girdilerinin tali çiğ girdiler olarak değerlendirilerek söz konusu ürünler için belgeye dayalı açıklama yapılmadığı ve bahsi geçen girdiler için herhangi bir maliyet öngörülmediği, ancak anılan girdiler tali çiğ girdi niteliğinde olmadığı,

-İşçilik maliyet hesaplamalarının doküman düzenlemelerine uygun yapılmadığı, personele nakdi olarak verilecek yol gideri ve ayni olarak verilecek yemek giderinin hesaplamalara dahil edilmediği,

- 16.09.2024 – 30.09.2024 tarihleri arasında 15 gün üzerinden, 21.12.2024-31.12.2024 tarihleri arasında 11 gün üzerinden, 03.02.2025-28.02.2025 tarihleri arasında 26 gün üzerinden, 15.09.2025-30.09.2025 tarihleri arasında 16 gün üzerinden, 24.12.2025-31.12.2025 tarihleri arasında 8 gün üzerinden işçilik hesaplaması yapılması gerekirken bu hususa riayet edilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

...

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. (Değişik madde: 25/01/2017-29959 R.G./11. md.) Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./12. md.) Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.; Mülga ibare: 13.06.2019-30800 R.G/14. md., yürürlük: 23.06.2019) YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Değişik cümle: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

(Ek fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

...

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 750.000 (Yedi Yüz Elli Bin) adet malzemeli dört çeşit yemek ve yarım ekmekten oluşan yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetleri alımı işi

b) Türü: Hizmet alımı

…

e) Miktarı: 750.000 (Yedi Yüz Elli Bin) adet malzemeli dört çeşit yemek ve yarım ekmekten oluşan yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetleri alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Adıyaman Üniversitesine bağlı Rektörlük, Rektörlüğe bağlı birimler ile Fakülte ve Yüksekokul, ilçelerde bulunan Fakülte/Yüksekokullar ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3.1.

İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım giderleri, çalıştırılacak personelin yemek ve yol masrafları ile maaşları, sözleşme yapılabilmesi, ödenen ücretler, nakliye masrafları, temizlik malzeme giderleri, her türlü sigorta giderleri, hizmetin yürütülmesinde işçinin kıyafet gideri, araçlarla ile ilgili her türlü giderler, hizmet sürecinde yaptırılacak analiz giderleri, işin teknik ve idari şartnameye uygun yürütülmesinde yapılacak tüm masraflar teklif fiyata dahildir.

Personelin yol gideri günlük brüt 18,00-TL olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Yol gideri nakdi olarak ödenecektir. Yüklenici tarafından karşılanacak yol giderinin aylık gün sayısı 22 (yirmi iki) gün olarak esas alınacaktır.

Personelin yemek gideri ayni olarak ödenecektir.

Hizmet personelinin giyim yardımı, teknik şartnamede belirtilen cins, miktar ve teknik özellikteki iş kıyafeti yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Teklif fiyata dahil edilecektir. Kıyafetler 6 ayda bir değiştirilecektir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “Personel İle İlgili Hükümler” başlığı altında “Firma, teklif fiyatına aşağıda belirtilen personel maaş giderini dâhil edecek ve her ay düzenlenecek bordroda gösterecektir.

Personelin Unvanı

Hesaplanacak Maaş Oranı

Baş aşçı

Brüt Asgari ücretin %100 fazlası üzerinden

Aşçı

Brüt Asgari ücretin %75 fazlası üzerinden

Gıda mühendisi / Diyetisyen

Brüt Asgari ücretin %50 fazlası üzerinden

Baş Garson

Brüt Asgari ücretin %50 fazlası üzerinden

Kasap

Asgari ücret üzerinden

Tatlı Ustası

Asgari ücret üzerinden

Garson, salon temizlik hizmetleri elemanı

Asgari ücret üzerinden

Bulaşıkçı

Asgari ücret üzerinden

Aşçı yardımcısı

Asgari ücret üzerinden

Eğitim-Öğretim dönemi İçerisinde (Akademik Takvime göre) olmak üzere toplam 40 (kırk) kişi bulundurmak zorundadır:

Baş Aşçı

1 (bir) kişi

Aşçı

4 (dört) kişi

Gıda mühendisi / Diyetisyen

1 (dört) kişi

Aşçı yardımcısı

15 (on beş) kişi

Baş Garson

2 (iki) kişi

Kasap

2 (iki) kişi

Tatlı Ustası

1 (bir) kişi

Garson, salon temizlik hizmetleri elemanı

9 (dokuz) kişi

Bulaşıkçı

5 (beş) kişi

Toplam

40 (kırk) kişi

Akademik Takvime göre ara ve yaz tatili dönemlerinde (sınavların bitimini müteakip) ve Ramazan Ayında olmak üzere toplam 25 (yirmi beş) kişi bulundurmak zorundadır:

Baş Aşçı

1 (bir) kişi

Gıda mühendisi / Diyetisyen

1 (bir) kişi

Aşçı

4 (dört) kişi

Aşçı yardımcısı

7 (yedi) kişi

Tatlı ustası

1 (bir) kişi

Kasap

1 (bir) kişi

Baş Garson

1 (bir) kişi

Garson, salon temizlik hizmetleri elemanı

6 (altı) kişi

Bulaşıkçı

3 (üç) kişi

Toplam

25 (yirmi beş) kişi

düzenlemesi,

Anılan Şartname’de “Yoğurt, Ayran ve Süt” başlığı altında “a) Yoğurt ve ayran ekşi, sulu ve bozuk olmamalı, 1. kalitede olmalı, ambalaj üzerinde firmanın adresi, unvanı, imal ve son kullanma tarihi, net ağırlığı yazılı olmalıdır. Servise sunulacak olan yoğurt ve ayran ürünleri mutlaka 1 kişilik paketli ürün (200gr.) olarak verilecektir. Yoğurt ve ayranın, kilogramlık kovalarda dağıtımı yapılmayacaktır.

b) Süt tam yağlı, katkısız ve Türk gıda kodeksine uygun olmalıdır. Süt tozu ve benzeri hazır ürünler kullanılmayacaktır.

Kontrol teşkilatınca uygun bulunmayan gıda firmalarına ait ürünler kullanılmayacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.07.2024; işi bitirme tarihi 31.12.2025

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdarece yapılan değerlendirme neticesinde teklifi aşırı düşük olarak nitelendirilen isteklilere 16.05.2024 tarihli ve ekinde 10 günlük örnek yemek menüsü yer alan aşırı düşük teklif sorgulama yazısının gönderildiği, Melita Müt. Hay. Oto. Tem. Tek. Yem. Taş. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının “Teknik şartnamenin eklerinden olan Ek-1 ’de yer alan 10 günlük örnek yemek menüsünde: 3. Gün menüsünde yer alan Fıstıklı Tel Kadayıf bileşenlerinden olan limonun 10 gr, 4. Gün menüsünde yer alan Peynirli Börek bileşenlerinden olan Maydanozun 10 gr, 7. Gün menüsünde yer alan Çoban Salata bileşenlerinden olan Maydanozun 5 gr, 8. Gün menüsünde yer alan Patatesli Börek bileşenlerinden olan Maydanozun 5 gr. olacağı belirtilmiştir.

Söz konusu girdilerin fiyatını tevsik etmek üzere Ankara, Erzurum ve Gaziantep Ticaret Borsalarının 2023 Haziran ayına ait aylık borsa bülteninde yer alan girdilerle açıklama yaptığı ve bu bültenlerde söz konusu girdilerin adet olarak fiyatlandırıldığı tespit edilmiştir. Ek-1 de söz konusu girdilerin gramaj cinsinden kullanılacağı belirtilmiş ancak açıklamada bu girdiler adet olarak yansıtılmıştır. Adet olarak verilen girdilerin gramaj cinsinden hesaplanması mümkün olmadığından,

10 günlük örnek menünün 5. Gün menüsünde yer alan İzmir Köftenin bileşenlerinden olan ekmek içi 5 gr. olacağı belirtilmiştir. Ekmek içi fiyatını tevsik etmek üzere Ek-0.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında ekmek içi olarak değil, rol ekmek 50 gr. (%100 Tam Buğday) olarak fiyatlandırıldığı tespit edilmiştir. Ek-1 de söz konusu girdinin ekmek içi olacağı belirtilmiş ancak açıklamada 1/10 adet ekmek olarak yansıtıldığından,” gerekçesiyle reddedildiği görülmüştür.

Melita Müt. Hay. Oto. Tem. Tek. Yem. Taş. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu neticesinde alınan 12.06.2024 tarihli ve 2024/UH.I-797 sayılı Kurul kararı ile anılan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alındığı, bunu takiben alınan 25.06.2024 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Melita Müt. Hay. Oto. Tem. Tek. Yem. Taş. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Söz konusu ihale komisyon kararını takiben başvuru sahibi Yakınyurt Tem. Gıd. Sos. Hiz. Taş. İnş. Pet. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, Melita Müt. Hay. Oto. Tem. Tek. Yem. Taş. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda yer verilen ve ilk ihale komisyon kararında yer almayan gerekçelerle uygun olmadığına ilişkin şikayet başvurusunda bulunulduğu ve söz konusu şikayet başvurusunun idarece reddi üzerine itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.

İhale uhdesinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, malzemeli hesap sunum cetvelinin (Ek-H.4) mevzuata uygun sunulduğu, ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarına oranının 0,93 olduğu görülmüş, söz konusu oranın Tebliğ’de belirtilen oranlar arasında bulunduğu anlaşılmıştır.

Ana girdilerin birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki birim fiyatların uyumlu olduğu ve birim fiyatların Ek-H.4 cetveline doğru yansıtıldığı görülmüştür.

Açıklama yöntemleri kısmında, ortalama birim fiyatların belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

Örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğindeki antep fıstık içi, aşurelik buğday, ayçiçek yağı, bezelye, bulgur, ceviz içi, dana eti kemiksiz, domates, domates salçası, fındık içi, havuç kadayıf, kakao, kaşar peyniri, kırmızı mercimek, kuru fasulye, kuru kayısı, kuru soğan, kuru üzüm, limon, makarna, maydanoz, muz, nişasta, nohut, patates, patlıcan, pirinç, salatalık, sarımsak, sivri biber, tarhana, tavuk but, tavuk pirzola, tel şehriye, toz şeker, un, yoğurt, yufka, yumurta ve zeytinyağı ana girdilerinin birim fiyatlarının Ek-H.4 cetveline doğru yansıtıldığı görülmüştür.

Adı geçen ana çiğ girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla sunulan ticaret borsası bültenlerinde tarih aralığı bilgilerinin yer aldığı ve söz konusu tarihlerin ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde yer aldığı görülmüştür.

Sunulan Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının mevzuata uygun düzenlendiği, ilgili tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu ve anılan belgenin ihale tarihi itibarıyla geçerlilik süresinin dolmamış bulunduğu, ilgili tutanakta yer akan bilgilerin birbiriyle uyumlu olduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden alınmış fiyat tekliflerinin kullanılmadığı,

İlgili doküman düzenlemeleri kapsamında süt girdisinin tam yağlı olması gerektiği ifade edilirken yoğurt ve ayran girdileri için böyle bir zorunluluk getirilmediği görülmüş, ihale uhdesinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “süt” girdisinin “tam yağlı” olarak açıklandığı, bu haliyle ilgili girdilerin doküman düzenlemelerine uygun açıklanmış olduğu anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, “kakao” girdisinin ana girdi olarak değerlendirildiği ve bu girdiye ilişkin maliyet açıklamasının yapıldığı görülmüş, defne yaprağı, hindistan cevizi ve tarçın girdilerinin tali çiğ girdiler olarak değerlendirilerek söz konusu ürünler için birim fiyat öngörülmediği, ancak söz konusu girdilerin “baharat ve tatlandırıcı” sınıfında bulunduğu ve bu haliyle yardımcı girdi niteliğini haiz oldukları için söz konusu girdiler için açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

İşçilik maliyet hesaplamalarının KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak ihale dokümanında düzenlenen ücret tutarına uygun olarak hesaplandığı, personele nakdi olarak verilecek yol gideri ve ayni olarak verilecek yemek giderinin hesaplamalara dahil edildiği, ilgili kamu ihale ve SGK mevzuatı doğrultusunda işçilik hesaplamalarının yapıldığı görülmüş olup başvuru sahibi isteklinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.