KİK Kararı: 2024/UH.I-96 (17 Ocak 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/003
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 17.01.2024
Karar No : 2024/UH.I-96
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

OGT Turizm Taşımacılık İnş. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karaman Belediyesi Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1200349 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karaman Belediyesi Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü tarafından 04.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Ogt Turizm Taşımacılık İnş. Ltd. Şti.nin 25.12.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.12.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.01.2024 tarih ve 125424 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.01.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/21 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının gerek ihale dokümanında yer alan düzenlemelere gerekse Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, bu gerekçe ile teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde “…79.2.1.Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: ARAÇ KİRALAMA HİZMET ALIMI

…

e) Miktarı: Muhtelif cins ve özelliklerde 11 (on bir) kalem araç kiralanması.” düzenlemesi,

25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

…

25.3.1. Araçların her türlü gideri bakım, onarım, tadilat, vergi resim, harç, muayene, Zorunlu Mali Mesuliyet, Koltuk Sigortası, Kasko Sigortası ve bunun gibi her türlü vergi ve buna benzer yasal gider ve yükümlülükler ile teknik şartnamede yüklenici tarafından yerine getirilmesi gereken diğer hususlar teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi yer almakta olup Teknik Şartnameler içerisinde ihale konusu işin ne şekilde yapılacağına ve araçların özelliklerine ilişkin bilgilere verildiği görülmüştür.

İhale yetkilisi tarafından 15.12.2023 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararının incelenmesi neticesinde, şikayete konu ihaleye 5 isteklinin katıldığı, isteklilerden Detur Taşımacılık Taahhüt Turizm Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin geçici teminat sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 4 isteklinin teklifinin yeterli bulunduğu, idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif bedeli sunmuş olan İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden 04.12.2023 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği, 11.12.2023 tarihinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek anılan isteklinin üzerinde ihalenin bırakıldığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İhale dokümanının incelenmesi neticesinde, ihale konusu işin kapsamında otomobil, minibüs, pick up, kamyonet ve kamyon gibi muhtelif araçların 12 ay boyunca kiralanması işi olduğu, söz konusu araçların yakıt hariç olmak üzere her türlü gideri bakım, onarım, tadilat, vergi resim, harç, muayene, zorunlu mali mesuliyet, koltuk sigortası, kasko sigortası, her türlü vergi ve buna benzer yasal giderlerin yükleniciye ait olduğu ve istekliler tarafından anılan giderlerin teklif fiyatlarına dahil edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesi incelendiğinde, 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılacak olan hizmet alımı ihalelerinde teklif bedeli idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif bedeli sunan isteklilerin teklifleri reddedilmeden önce kendilerinden teklifi oluşturan önemli bileşenler hakkında aşırı düşük teklif açıklamasının yazı ile talep edilmesi gerektiği, söz konusu aşırı düşük teklif sorgu yazısı içeriğinde idareler tarafından önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

İdarenin 04.12.2023 tarihli aşırı düşük teklif sorgu yazısı incelendiğinde, “ARAÇ KİRALAMA işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 11.12.2023 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 11.12.2023 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

d) Teklif fiyata dahil olan unsurlar Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79. maddesine uygun olarak açıklamalar yapılacaktır.” ifadesine yer verildiği, İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde teklif fiyata dahil olduğu belirtilen giderlerden hangilerinin önemli teklif bileşeni olduğuna dair bir belirleme yapılmadan genel olarak teklif fiyata dahil olan unsurların Tebliğ’in 79’uncu maddesine uygun açıklama yapılmasının talep edildiği anlaşılmış olup anılan sorgu yazısının Tebliğ’in 79.2.1’inci maddesine uygun olarak hazırlanmadığı sonucuna varılmıştır.

Tebliğ’e aykırı şekilde hazırlanan aşırı düşük teklif sorgu yazısı uyarınca sağlıklı bir şekilde aşırı düşük tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesi mümkün olmadığı, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgu yazısını İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde yer alan giderlerden hangisi veya hangilerinin önemli teklif bileşeni olduğunu belirtilerek yeniden hazırlanması ve İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulama işlemini mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan istekliye ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasının Tebliğ’in 79.2.1’inci maddesine uygun olarak yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.