KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/003
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 17.01.2024
Karar No : 2024/UH.I-94 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Akkurtlar Turizm Nakliye ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İ.E.T.T. İşletmeleri Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1212632 İhale Kayıt Numaralı “İstanbul Avrupa Yakası Personel Servisi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İ.E.T.T. İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 04.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İstanbul Avrupa Yakası Personel Servisi” ihalesine ilişkin olarak Akkurtlar Turizm Nakliye ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 28.12.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.12.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.12.2023 tarih ve 124492 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1552 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname'de kullanılacağı belirtilen araçların teknik özelliklerine ve idarece yapılan benzer iş tanımında her türlü araç kiralama ve çalıştırma işinin dahil edilip iş makinelerinin hariç tutulmasına karşılık ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş bitirme belgesinde çalıştırılan araçların iş makinesi olmasının doküman düzenlemelerine aykırılık teşkil ettiği, ayrıca alt yüklenici olarak alınan iş bitirme belgesi için Yönetmelik’in 45'inci maddesi uyarınca sağlanması gereken koşulların yerine getirilmediği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

a)Araçlara ilişkin amortisman üzerinden açıklama verilmiş ise araçların şirketin envanterinde olup olmadığının belirtilmediği, açıklamada her araç için ayrı ayrı güzergah hesaplamasının yapılmadığı, yıllık %20 oranında değer kaybı hesaplamasının yapılmadığı, araçlara ilişkin ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair tespit tutanağı ya da YMM/SMMM raporunun sunulmadığı, sunulduysa bile aritmetik hata yapıldığı, amortisman hesabı için kendi malı olduğuna dair belgelerin sunulmadığı,

Kiralama üzerinden açıklama sunulduysa araçların kiralama sözleşmelerinin sunulmadığı, fiyat tekliflerinin mevzuat gereği taşıması gereken şekil şartlarını taşımadığı, meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, gerekli ibarenin yer almadığı, işin tamamını kapsamadığı ve meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, aritmetik hata yapıldığı,

b)Akaryakıta ilişkin açıklamalarda araçların koltuk kapasitelerine göre akaryakıt tüketim miktarının hesaplanmadığı, araçların akaryakıt sarfiyat oranları dikkate alınarak 1(bir) km'ye düşen tüketim miktarına göre hesaplama yapılması gerektiği, fiyat teklifinde yer alan fiyatların ihale ilan ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) oluşan fiyattan düşük olmaması gerektiği, fiyat teklifini veren üçüncü kişinin teklife konu alanda faaliyet göstermesi gerektiği, KDV dahil fiyat verildiği, her araç için güzergahlara göre hesaplama yapılması gerektiği, hesaplamalarda aritmetik hatanın bulunduğu, araçların marka ve modeline uygun olarak 620 adet güzergah olduğu, sözleşme kapsamında bu güzergahlarda çalışacak araçlar için yetkili servis, yetkili satıcı veya üreticilerden alınan akaryakıt sarfiyatına ilişkin belgenin sunulmadığı, ayrıca meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.7'nci maddesine uygun şekilde sunulmadığı,

c)MTV'ye ilişkin açıklamaların resmi olarak ilan edilen fiyatların altında olduğu, her araç için ayrı ayrı MTV'ye ilişkin açıklama sunulması gerektiği, açıklamanın sözleşme süresine ilişkin olmadığı ve işin süresini kapsamadığı,

d)Kik payı, sözleşme giderlerine ilişkin açıklama yapılmadığı,

e)Sigorta gideri için Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesinde belirtilen şartların sağlanmadığı, trafik sigortası, kasko ve ferdi kaza koltuk sigortasının ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, her araç için ayrı ayrı ve güzergahlara göre açıklama sunulmadığı,

f)Personele ilişkin açıklamalarda normal çalışma süresinin 225 saat üzerinden ve birim fiyat teklif cetvelinde yer alan vardiya araçlarının şoför giderlerinin ayrıca hesaplanması gerektiği, asgari işçilik hesaplamasının "www.ihale.gov.tr" adresinden yapılmadığı, 2024 yılı için herhangi bir artış öngörülmediği, her araç için ayrı ayrı güzergaha göre açıklama sunulmadığı, sözleşme giderleri olarak %3 oranında ekleme yapılmadığı, hesaplamalarda aritmetik hata olduğu,

g)Bakım ve onarım giderlerinin tevsiki amacıyla sunulan fiyat tekliflerinde teklif sahibinin, teklife konu alanda faaliyet göstermesi gerektiği, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde Tebliğin 79'uncu maddesinde yer alan ibarenin yazılması ve meslek mensubu tarafından düzenlenmesi gerektiği, 16+1 ve 27+1 araçların bakım onarım giderlerine ilişkin bilgi ve belgeleri sözleşme süresini kapsayacak şekilde yapılmadığı, ayrı ayrı verilmediği, meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,

e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

…

ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

d) İş deneyimini gösteren belgeler: İş deneyim belgeleri ve teknolojik ürün deneyim belgesi ile gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak Yönetmeliğin 47’nci maddesinde belirtilen belgeleri, … ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,… istenilmesi zorunludur

…

(6) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyimini gösteren belgenin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyimini gösteren belgeyi kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyimini gösteren belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi ve teknolojik ürün deneyim belgesinin düzenlenme koşulları” başlıklı 45’inci maddesinde “ (1)Belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluş, herhangi bir başvuru olmaksızın iş bitirme belgesi düzenleyebilir. Ancak, yüklenicinin veya alt yüklenicinin iş bitirme belgesi almak amacıyla belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluşa başvurması halinde, başvuru tarihinden itibaren 20 iş günü içinde iş bitirme belgesinin düzenlenmesi zorunludur. Düzenleme koşullarını taşımayan başvurularda ise, aynı süre içinde başvuru sahibine bu husus gerekçeli bir yazıyla bildirilir.

(2) İş bitirme belgesi almak amacıyla yapılacak başvurularda hangi iş için iş bitirme belgesi talep edildiğinin belirtilmesi yeterlidir.

(3) Alt yüklenicilerin iş bitirme belgesi almak amacıyla yapacakları başvurularda; yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan bedel içeren sözleşmenin ve bu sözleşme kapsamında düzenlenen fatura örneklerinin veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin veya serbest meslek makbuzu nüshalarının ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak alt yüklenici ile yüklenici arasında imzalanan sözleşme konusu işte personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulması zorunludur.

(4) Bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen ve kabulü yapılan işlerde gerçekleştirilen işin parasal tutarının sözleşme bedeline oranına bakılmaksızın yüklenici iş bitirme belgesi, ihale dokümanında alt yüklenici çalıştırılabileceği öngörülen işlerde, belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluşun onayı ile çalıştırılan alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen iş kısımları için ise, alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “…(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler ve benzer işe ilişkin hususlar” başlıklı 72’nci maddesinde “72.1. Yaklaşık maliyeti, 4734 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan ve hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının altında kalan ihalelerde iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi idarelerin takdirindedir. Ancak, hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi zorunludur.

72.2. İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen tevsik edici belgeler sunulacaktır.

72.3. Birden fazla işin benzer iş olarak belirlenmesi halinde bu işlerin birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı benzer iş olarak kabul edileceğinin şartnamede belirtilmesi gerekmektedir. Şartnamede bu konuya ilişkin bir açıklık bulunmaması halinde, benzer iş olarak belirlenen işlerin her birinin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilmek suretiyle değerlendirme yapılması zorunluluğu bulunmaktadır...” açıklaması,

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İstanbul Avrupa Yakası Personel Servisi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:16+1 kişilik araçlarla 7.186.368 km, 27+1 kişilik araçlarla 271.514 km olup toplamda 7.457.882 km üzerinden personel servisi hizmet alımı işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Avrupa Yakası” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1 İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamu veya özel sektörde bedel içeren tek sözleşme kapsamında gerçekleştirilen;

a) Personel taşıma hizmetleri,

b) Öğrenci taşıma hizmetleri,

c) Yolcu Taşıma hizmetleri,

d) Kamu veya özel sektörde her türlü araç kiralama ve çalıştırma (iş makineleri hariç)

Yukarıda belirtilen a, b,c ve d' de kayıtlı hizmetler ayrı ayrı veya birlikte benzer iş olarak kabul edilecektir..” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan ENS Atık Yön. Temz. Taş. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından doldurulan yeterlik bilgileri tablosunda “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” sütununun “Ekap’ta kayıtlı olan iş deneyim belgesi” satırında, belgeye EKAP tarafından verilen sayı kısmının, “2015/149337-1331437-1-3” olarak beyan edildiği, idarece yapılan sorgulama üzerine anılan istekli tarafından beyan edilen bilgilerle uyumlu olarak iş deneyim belgesi sunulduğu,

Sunulan iş deneyim belgesinin, Ferizli Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 25.07.2023 tarihli ve 2015/149337-1331437-1-3 sayılı, “36 ay süre ile 30 personel ve 5 adet araç ile katı atık toplama ve nakli ile cadde ve sokakların süpürülmesi ” işine ilişkin iş deneyim belgesinin sunulduğu, ihale üzerinde bırakılan ENS Atık Yön. Temz. Taş. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.’nin alt yüklenici pozisyonunda olduğu, alt yüklenici tarafından 24 ay süre ile yapılan işe ait alt yüklenici iş bitirme belgesinin belge tutarı kısmında “5.674.961,25 TRY” bilgisinin yer aldığı, ayrıca belgenin açıklama kısmında “Bu iş bitirmenin işçilik hariç ekipman gideri olarak ait yüklenici firma olan ENS Atık Yön. Temz. Taş. Gıda ve san. Tic. Ltd. Şti. tarafından 2.209.572,00 TL bedel olarak iş gerçekleştirmiştir.” ifadesine yer verilmek suretiyle anılan isteklinin alt yüklenici olarak sağladığı (ekipman gideri)iş deneyim tutarının 2.209.572,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

İdarece yukarıdaki iş deneyim belgesini düzenleyen idareye gönderilen 19.12.2023 tarih ve E-79747 sayılı yazıda; benzer iş kapsamında 5 adet aracın çalıştırılmasına ilişkin olarak “ …İsteklinin ihalemize sunmuş olduğu iş bitirme belgesine ait idarenizce ihalesi yapılan 2015/149337 İKN’li dosyanın Teknik Şartname’sinin “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde; -4,09 13+1,5 m3 kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu (araç sayısı: 2 adet,

-4.10 15+1,5 m3 kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu (araç sayısı:1 adet)

-4.11 Hidrostatik çok maksatlı vakumlu süpürge makinası (en az 4 m3 kapasiteli)(araç sayısı:1 adet)

-4.12 Binek araç (araç sayısı: 1 adet)” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen iş bitirme belgesine ait 5 adet araçla ilgili sözleşme süresince alt yüklenici ENS Atık Yön. Temz. Taş. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.ne ödenen bedellerin ayrı ayrı toplamlarının bildirilmesi” talebinde bulunulmuş olup, gönderilen belgelere bakıldığında, alt yüklenici olarak çalıştırılması planlanan firmaya yaptırılacak işlere ilişkin araç listesi, alt yüklenici sözleşmesi ve ENS Atık Yön. Temz. Taş. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.ne ödenen miktarı gösteren hakedişlerin olduğu görülmüştür.

İhaleye ait İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde idare tarafından isteklilerce teklif edilen bedelin % 25'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği, başvuruya konu ihalenin “İstanbul Avrupa Yakası Personel Servisi” işi olduğu ve “Kamu veya Özel Sektörde bedel içeren tek sözleşme kapsamında gerçekleştirilen personel taşıma, öğrenci taşıma, yolcu taşıma işleri ile her türlü araç kiralama ve çalıştırma (iş makineleri hariç) işlerini” nin benzer iş olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan alt yüklenici iş bitirme belgesine konu işin dokümanının incelenmesinde;

Teknik Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. Katı atık: Üreticisi tarafından atılmak istenen ve toplumun huzuru ile özellikle çevrenin korunması bakımından, düzenli bir şekilde bertaraf edilmesi gereken, tehlikeli ve zararlı katı atık kavramına girmeyen, konutlardan bahçe, park ve piknik alanları gibi yerlerden gelen katı atıkları,

2.2. Katı atık toplama ve nakli ile cadde ve sokakların süpürülmesi işleri: Belediye sınırları içinde üretilen katı atıkların; hizmet sunucusu tarafından tahsis edilen ve teknik ayrıntıları, özellikleri ile şartları bu şartnamede yazılı ekipler vasıtasıyla toplanması, yerlerden, çöp bidonlarından, çöp konteynerlerinden çeşitli aletler ile alınması, konteynerlere konulması, geçici yerlerde biriktirilmesi ve toplanması, elle veya makine ile süpürülmesi ve toplanması, el veya makine ile taşınması ve Sakarya Büyükşehir Belediyesine ait Taşkısığı Mevkiinde bulunan düzenli katı atık depolama alanına boşaltılması işlerini ifade eder.

Katı atıkları hazır bulundurma, toplama, taşıma, yükleme ve boşaltma şekil ve şartları bu teknik şartnameye aykırı olmamak şartıyla idare tarafından tespit edilir ve bu şartlarda yapılacak değişikliklere hizmet sunucusu uyar. Üreticilerin atıklarını ne şekilde hazır bulunduracaklarla ait hususlar ve üreticilerle hizmet sunucusu arasındaki ilişkiler idare tarafından tespit edilir ve yazılı olarak bildirilir. Yüklenici ihale konusu hizmetin sağlanmasında İş Kanunu hükümlerinin gerektirdiği yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır. Haftalık çalışma saati 45 saattir. Toplanan katı atıkların, görünüş, koku, sızdırma ve benzeri faktörler yönünden çevreyi kirletmeyecek ve insanları rahatsız etmeyecek şekilde taşınması zorunludur.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Hizmetlerin Ölçülmesi ve Tutanaklar” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.Düzenlenen puantaj ve araçlara ait taşıma ve çalışma tutanakları 2 surat halinde düzenlenip birer sureti kontrol teşkilatı ve hizmet sunucusu tarafından alıkonulur. Bu tutanaklar hakedişlere esas alınır…” düzenlemesi yapıldığı görülmüş olup, doküman uyarınca ihale süresince kullanılacak olan araçların yük taşıma hizmetini de yapacağı anlaşılmıştır.

Karayolları Trafik Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “İş Makinası: Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa makinaları ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçtır.” şeklinde yer alan iş makinesi tanımı dikkate alındığında iş makinesi olma koşulunun insan, hayvan veya yük taşımasında kullanılmamasına dayalı olduğu,

Bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan isteklinin alt yüklenici iş bitirme belgesinin EKAP’a kayıtlı olduğu, belgeye konu ihale dokümanı düzenlemelerine göre belirtilen araçların yük taşıma işleri yaptığının anlaşıldığı ve aktarılan Kanun maddesinde yer alan iş makinesi tanımına göre ilgili araçların iş makinesi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde belirlenen benzer iş tanımına bir aykırılık taşımadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2'nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

…

79.1.3. 79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır..” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.3.1. Personel servis hizmetinde kullanılan araçların Araç amortismanı / Kira bedeli, Akaryakıt, MTV, Muayene, Bakım ve Onarım, Sigorta, Servislerin hizmeti yerine getirebilmesi için gerekli Personel giderleri, köprü, tünel ve paralı geçiş bedelleri yüklenici firmaya ait olup teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.2. Yukarıda belirtilen giderlerin dışında ihale dokümanında belirtilen hususların şartnamesine uygun olarak yerine getirilebilmesi için gerekli bütün giderler yükleniciye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (Onİki) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır. “ düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü İstanbul İli Avrupa yakasında çalışan personelin, ikametgahlarından işyerlerine, işyerlerinden ikametgahlarına ulaştırılmasına ilişkin personel taşıma işidir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İşin Tarifi” başlıklı 3.1’inci maddesinde Sözleşme süresince,

Toplam 7.457.882 km üzerinden personel taşıma işidir.” düzenlemesi,

Yine aynı Şartname’nin “Yüklenicinin Yükümlülükleri” başlıklı 3’üncü maddesinde,”…3.2.17 Araçların akaryakıt dahil tüm giderleri yükleniciye aittir.

3.2.18. Sözleşme müddetince araçların bakım ve onarımı, madeni yağ ve akaryakıt ikmalleri, her türlü yedek parça masrafları, sigorta ve vergi giderleri ve araçlara şoför temini yükleniciye aittir.

3.2.22 Köprü, tünel vb. paralı geçiş bedelleri yükleniciye aittir.” düzenlemesi,

3.3.12 Araçların, sigorta ve fenni muayene işlemlerinin gününde ve düzenli olarak yapılması şarttır. Sigortası veya fenni muayenesi eksik olan araca iş verilmez. Aksattığı servisin km’si ödenmez. Araçların sigorta ve fenni muayene işlemlerinin gününde düzenli olarak yapılması yüklenici firmaya aittir.” düzenlemesinin yapıldığı görülmüştür.

İdarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveli aşağıda gösterilmiştir.

“BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ

İhale kayıt numarası :2023/1212632

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

16 + 1 Kişilik Personel Servis Aracı

kilometre

7.186.368

2

27 + 1 Kişilik Personel Servis Aracı

kilometre

271.514

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İhale İşlem dosyası incelendiğinde, ihale konusu işin adının “İstanbul Avrupa Yakası Personel Servisi” alımı ve kapsamının ise İstanbul ili Avrupa yakasında çalışan personelin ikametgâhlarından işyerlerine, işyerlerinden ikametgâhlarına ulaştırılmasına ilişkin personel taşıma işi olduğu,

04.12.2023 tarihinde e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalede 29 adet ihale dokümanının EKAP’tan indirildiği, 14 istekli tarafından teklif sunulduğu, geçerli teklif sayısının altı olduğu ve bir isteklinin teklifinin sınır değerin altında kalması dolayısıyla aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, iki defa ihale komisyonu kararı alındığı,

Alınan birinci komisyon kararında ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunan ENS Atık Yön. Temz. Taş. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyim belgesinin iş kısmı ve tanımında yer alan düzenlemenin incelenen ihalede belirlenen benzer iş tanımına uygun olmamasından değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin başvuru sahibi olan Akkurtlar Turz. Nak. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin ihale üzerinde kaldığı ve Atak Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olmasına karar verildiği,

Yine idarece alınan ikinci (düzeltici işlem) ihale komisyonu kararında ise ENS Atık Yön. Temz. Taş. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.nin kesinleşen ihale kararına ilişkin (iş deneyim belgesi ile ilgili olarak) idareye yaptığı şikayet başvurusu üzerine ihale yetkilisi tarafından başvurunun incelendiği ve bir önceki kararda uygun kabul edilmeyen iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olduğunun değerlendirildiği, teklifi geçerli kabul edilen söz konusu isteklinin teklif fiyatının sınır değerin altında kalması sebebiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bu kapsamda sunulan bilgi ve belgeler ışığında açıklamaların mevzuata uygun olduğuna ve ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakılmasına ve başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi 1 istekliye gönderilen yazıda, “…Yukarıda zikredilen hüküm gereği söz konusu ihale kapsamında teklifinizde belirttiğiniz toplam teklif fiyatı hesaplanan sınır değerin altında kaldığından ilgili mevzuat gereğince önemli maliyet oluşturulan teklif bileşenlerinden;

1. Şoför, personel gideri,
2. Bakım ve onarım giderleri,
3. Personel servis hizmetinde kullanılacak araçların araç amortismanı/kira bedelleri giderleri,
4. Akaryakıt, MTV ve sigorta giderleri
5. KİK payı gideri, karar ve sözleşmeye ait damga vergisi giderleri,

Bileşenlerini de içerecek yazılı açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2. maddesi gereğince ayrıntılı bir şekilde belirtilmesi ve belgelendirilmesi gerekmekte olup yazılı açıklamada bulunulmaması veya belgelere dayanmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifiniz reddedilecektir…” ifadelerine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceğinin hüküm altına alındığı, ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıkça ortaya konulmuştur.

Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verildiği, buna göre ihale ilanında ve dokümanında teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif olarak tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden de teklifte önemli olduğu idarece belirlenen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak talep edileceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 79.3.4’üncü maddesi uyarınca isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşımasının gerekli olduğu, ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasının zorunlu olmadığı ve sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerektiği açıklanmıştır.

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri doğrultusunda giderlere dair hesaplamalara ve yine söz konusu giderleri gösteren belgelere yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu belgeler kapsamında yapılan değerlendirme sonuçlarına aşağıda yer verilmiştir.

a)İdarece düzenlenen aşırı düşük teklif açıklama yazısında araçlara ilişkin amortisman/kiralama seçeneklerinin sunulmasına karşılık ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kiralama yolu ile araç temin edileceği ve dolayısıyla öz malı araç teklifinde bulunulmadığı görülmüş olduğundan, amortisman maliyeti yönünden açıklama yapılmadığı, bu itibarla da başvuru sahibinin amortisman hesabına ve amortisman adına sunulan belge ve bilgilerin yetersizliğine ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

b)İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 16+1 kişilik ve 27+1 kişilik araçların kiralama suretiyle temin edileceğinin anlaşıldığı, anılan istekli tarafından açıklamalar kapsamında kiralanacak araçlara (ihale süresince yapılacak toplam km üzerinden birim fiyat belirlenmiştir.) ilişkin Altınok Otomotiv ve Turz. Tic. Ltd. Şti’den alınan fiyat teklifi ve dayanağı olan Ek-O6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, fiyat teklifinin üzerinde yukarıda belirtilen Tebliğin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca taşıması gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” şeklindeki ibareye yer verildiği, meslek mensubu SMMM tarafından iletişim bilgiler de belirtilmek suretiyle imzalanıp kaşelendiği, fiyat teklifinde aritmetik hata bulunmadığı ve dolayısıyla başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

c)Akaryakıt maliyetinin iş kapsamında çalışacak araçlara ilişkin açıklandığı, açıklamaya konu araçların 100 km’deki yakıt tüketimlerinin (16+1 personel servis aracı olarak Ford Transit marka aracın, 27+1 kişilik araç için Sultan Comfort araç çalıştırılmasının öngörüldüğü) yetkili servis yazıları ile tevsik edildiği (Ford Transit marka aracın yetkili bayii Çetaş Otomotiv ve Otokar Sultan Comfort marka aracın yetkili bayii Atalay Otomotiv tarafından imzalanıp kaşelenmiştir.)

16+1 kişilik aracın ortalama yakıt tüketiminin( Çetaş Otomotiv tarafından 100 km’de 12-18 litre yakıt tüketimi olduğu belirtilmiştir.) (km başı 0,15 olarak belirlenmiştir.)15 lt/100 km ve 27+1 kişilik aracın ortalama yakıt tüketiminin (Atalay Otomotiv tarafından 18-28 litre yakıt tüketimi olduğu belirtilmiştir.) (km başı 0,23 olarak belirlenmiştir.) 23 lt/100 km olarak belirtildiği,

Araçların katedeceği toplam mesafeden hesaplama yapıldığı ve motorin pompa satış fiyatının KDV hariç şekilde kullanıldığı, belirtilen araçlar için ihale dokümanında belirtilen toplam km düzenlemesi doğrultusunda akaryakıt sarfiyatı ve ihale kapsamında alınacak KDV hariç pompa fiyatının çarpımı sonucu toplam akaryakıt maliyetinin her iki araç için 35.717.435,11 TL tutarında hesaplandığı,

Ayrıca bu maliyete ek olarak da bazı öngörülemeyen akaryakıt sarfiyatı ile 2024 yılı akaryakıt fiyatı dikkate alınarak toplam akaryakıt maliyetine %15’lik tutarın eklenmesi sonucu elde edilen 42.860.922,14 TL nin maliyet hesabında akaryakıt maliyeti olarak dikkate alındığı ve sunulan belgelerde ve açıklamalarda bir aykırılık bulunmadığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, anılan istekli tarafından motorin girdi fiyatını tevsik etmek üzere, 04.12.2023 tarihli pompa satış fiyatını gösteren EPDK bayi fiyat çıktısında yer alan KDV hariç birim fiyatın esas alındığı, söz konusu fiyatın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesindeki “..akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez.” açıklamasına uygun olduğu anlaşılmıştır..

d)Yapılan açıklamalar kapsamında yer alan araçların motorlu taşıtlar vergisine ilişkin araç cinsine göre TÜRMOB’un internet sitesinden elde edilen ve 1 yıllık MTV maliyetlerini gösteren çıktının sunulduğu,

Bu maliyetlere ilişkin olarak 2024 yılı artış oranı öngörülemediğinden Yurt İçi Üretici Fiyatları Endeksi “12 aylık ortalamalara göre değişim oranı” üzerinden artırım yapılarak hesaplama yapıldığı, hesaplamada değişim oranı tablosunda bulunan son aya ait olan (Kasım 2023) 53,40 oranının kullanıldığı,

Tabloya istinaden 16 kişilik araç için 2.535,00 TL olan MTV’nin Yurt İçi Üretici Fiyatları Endeksi “12 aylık ortalamalara göre değişim oranı” doğrultusunda arttırılarak ihale kapsamında hesaplamaya 2.977,77 TL’nin ve 27 kişilik araç için ise 7.679,00 TL olan MTV’nin aynı oranda artırılarak ihale kapsamında hesaplamada 11.779,59 TL’nin esas alındığı, her araç için ayrı ayrı hesaplama yapıldığı ve yapılan hesaplamaların sözleşme süresine uygun olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

e)KİK payı ve sözleşme giderlerine ilişkin açıklama yapıldığı ve sözleşme damga vergisi, sözleşme karar pulu, sözleşme KİK payı tutarı olmak üzere toplam sözleşmeye ilişkin giderin (teklif edilen tutarın %0,1567’si) 1.512.063,07 TL olarak hesaplandığı ve teklif maliyetine dahil edildiği görülmüş olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

f) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen araçların sigorta giderlerine yönelik olarak Ford Transit marka 16+1 kişilik 607 araç için ihale süresi olan 1 yıllık zorunlu mali sorumluluk sigortası ile ferdi kaza sigortası ve sultan comfort marka 27+1 kişilik 13 araç için 1 yıllık zorunlu mali sorumluluk sigortası ile ferdi kaza sigortasına ilişkin Bereket Sigorta A.Ş Genel Müdürlüğü’nden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin ekinde de Bereket Sigorta A.Ş’yi temsil ve ilzama yetkili kişilerin imzasını taşıyan belgenin yer aldığı, sunulan belgelerde mevzuata bir aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

g) İhale dokümanında çalıştırılması öngörülen 620 adet sürücü ve 1 adet servis takibi açısından servis sorumlusu olmak üzere 621 kişinin bulunduğu, personel servisi taşımasında kullanılacak personel sayısının 618 adedinin güzergahlarda belirli saatlerde çalışması söz konusu olduğundan kısmi süreli çalıştırılacağı, ek servis olarak belirtilen 2 adet sürücü ve 1 adet servis sorumlusunun ihtiyaç olduğunda çalıştırılacağı ve sözleşme süresi boyunca istihdam edileceğinden işçilik maliyetlerinin aylık olarak hesaplanması gerektiği,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında 618 personel ek servis sürücü 2 personel ile servis sorumlusu 1 personele yönelik asgari ücretin %25 fazlası üzerinden maliyet ortaya konulduğu, başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu, istekli tarafından işçilik maliyeti hesaplamalarında KİK işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı,

Anılan Tebliğ’in 79.3.5 ‘inci maddesine uyarınca sözleşme ve genel giderlerin %4 oranın hesaplanmasının söz konusu olmayacağından hareketle, anılan isteklinin sözleşme ve genel giderleri ayrıca hesapladığı,

İşçilik hesaplamalarında, kısmi süreli çalıştırılacak olan personellerin gidecekleri güzergahların çalışma saatlerine uygun olarak güzergahların tamamlanma süreleri de dikkate alınarak toplam çalışma saatlerinin belirlenmek suretiyle bu doğrultuda 618 adet sürücünün toplam 214.028 saat çalıştırılması şeklinde hesaplama yapıldığı ve bu hesaba ek olarak da trafik yoğunluğu, yol çalışmaları ve olası trafik kazalarının göz önünde bulundurulmasıyla toplam çalışma süresi üzerinden %10 artırım yapılarak, sonuçta kısmi süreli çalıştırılacak personellerin 235.431 saat çalıştırılmasının öngörüldüğü,

Bu çerçevede 618 personel için asgari ücretin %25 fazlası (2024 yılı için asgari ücret artışı öngörülemediğinden bu artış miktarı üzerinden hesaplama yapılmıştır.) dikkate alınarak 235.431 saat çalışma süresi ve 91,29 TL saatlik ücret üzerinden toplam 21.429.477,73 TL işçilik ücreti ile,

Yine ek servis sürücüsü 2 kişi ve servis sorumlusu bir kişi için asgari ücretin %25 fazlası dikkate alınarak aylık 20.540,95 TL ücret üzerinden 12 ay için toplam 739.474,20 TL işçilik ücreti olmak üzere toplam 22.231.951,93 TL personel ücretinin toplam maliyet hesabında yer aldığı anlaşılmış olup, hesaplamalarda bir hataya rastlanmadığı ve başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

h)İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale kapsamında çalıştırılacak araçların tamamının ticari araç olmasından kaynaklı olarak 15.000 km’de bir yapılacağı belirlemesinden hareketle bakım maliyetlerinin hesaplanmasında araçların sözleşme kapsamında ne kadar yol kat edeceklerinin güzergah, gidiş km’si, çalışma günü, toplam günlük km ve toplam bakım adedi kalemlerinin dikkate alındığı 27 kişilik ve 16 kişilik araçların ayrı ayrı belirlemesi yapılmak suretiyle toplamda 755 adet bakım ihtiyacının saptandığı, bu bakım adedinin 729’unun 16 kişilik ve 26 adedinin de 27 kişilik araçlara ilişkin olduğu,

Bakım onarım maliyetinin tevsik etmek üzere Ak Aksu Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan fiyat teklifinin ve eki Ek-O6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde Tebliğin 79’uncu maddesinde yer alan ibarenin bulunduğu, meslek mensubu tarafından (SMMM) iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle imzalanıp kaşelendiği, ihalede çalıştırılacak toplam araç sayısı ve çalışma gününe uygun hesaplama yapıldığı, ayrıca fiyat teklifini veren firmanın teklife konu alanda faaliyetinin bulunduğu görüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.