KİK Kararı: 2024/UH.I-922

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/029
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 24.07.2024
Karar No : 2024/UH.I-922
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özer Atık Yönetimi Taş. Tem. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. (İSTAÇ),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/654585 İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. (İSTAÇ) tarafından 24.06.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Taşıma Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Özer Atık Yönetimi Taş. Tem. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin 12.06.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 01.07.2024 tarih ve 150634 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.07.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/750 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinin (d) alt maddesinde, araç ve şoför değişikliğine gerek duyulması halinde ilgili belgelerin idareye en az 5 gün önce teslim edilmesi gerektiğinin düzenlendiği, aynı maddenin (e) alt maddesinde ise yüklenicinin araç ve şoför değişikliğini en az 5 gün önce idareye bildireceği ve belgeleri iş başı yapmadan önce idareye teslim edeceği düzenlemesinin yer aldığı, aynı hususa ilişkin farklı teslim süreleri verilmesinin dokümanda çelişkiye neden olduğu,

2. İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler arasında malzeme giderlerinin yer aldığı ancak fiyat farkına ilişkin düzenlemede b3 (malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) katsayısına yer verilmediği,

3. Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde 10 km’lik güzergah değişikliği için ücret ödenmeyeceği düzenlemesine yer verildiği, bu mesafedeki bir farkın yüklenici açısından büyük bir fark oluşturacağı dolayısıyla ücret ödenmesi gerektiği,

4. İhalenin İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. (İSTAÇ) tarafından gerçekleştirilen “Personel Taşıma Hizmet Alım İşi” olduğu, bu kapsamdaki bir ihalenin 17 Mayıs 2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Personel Taşıma Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 24 ay süreyle İSTAÇ A.Ş. Genel Müdürlük ve Bağlı Lokasyonlarda yapılacak olan toplam 5 kısımlı Personel Taşıma Hizmet Alım işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İSTAÇ A.Ş. Genel Müdürlük ve Bağlı Lokasyonlar” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Teknik Özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “… d) Personel Servis Araçlarında Bulunması Gereken Diğer özellikler;

…

- Olabilecek araç ve şoför değişikliğinde yeni belgeler idareye en az 5 (gün) önceden teslim edilecektir.

…

e) Yüklenicinin Uyması Gereken Yükümlülükler ve Kurallar;

- Yüklenici, araç şoförü değişikliğini en az 5 (beş) gün önce İdareye bildirecek olup, Yüklenici Yeni Şoför Bilgi ve belgelerini iş başı yapmadan önce idareye ibra edecektir.

…

f) Çalıştırılacak Personelden İstenilen Belgeler;

- Aylık prim ve hizmet belgesi (SGK’ dan onaylı).

- Nüfus cüzdanı sureti.

- İkametgâh belgesi.

- Sabıka kaydı (Savcılıktan).

- Sağlık belgesi (son 1 (bir) yıl içerisinde tam teşekküllü Devlet Hastanesinden)

- Yüklenici ile personeli arasında yapılan hizmet sözleşmesinin bir sureti.

- SRC Belgesi (Her bir şoför için)

- Pisko Teknik Belgesi (Her bir şoför için)

- Ehliyet fotokopisi

- Çalıştırılacak personelden istenilen tüm belgelerin bir sureti serviste hazır bulunacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Standartlar, mevzuat ve sertifikasyon” başlıklı 12’nci maddesinde “Servis araçları ve sürücüleri Karayolları Trafik Yönetmeliğine öngördüğü şartlar ile yolcu taşımacılığı için gerekli belge ve konforu haiz olacaktır. Bu belgeleri İdareye teslim edecektir.” yer almaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde; Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinin (d) alt maddesinde araç ve şoför değişikliğinde ilgili belgelerin idareye en az beş gün önceden teslim edilmesi gerektiğinin belirtildiği, (e) maddesinde yer alan düzenlemenin ise şoför değişikliğine ihtiyaç duyulması halinde yeni şoför bilgi ve belgelerinin işbaşı yapmadan önce idareye verileceği hususuna ilişkin olduğu, anılan düzenlemelerden (d) maddesinde yer alan düzenlemenin araç ve şoför değişikliğine ilişkin olarak sunulacak belgeler bakımından genel bir düzenleme ihtiva ettiği, (e) maddesinin ise yalnızca şoför değişikliği durumunda idareye sunulacak yeni şoför bilgi ve belgelerine ilişkin olduğu, diğer bir deyişle şoför değişikliğine ihtiyaç duyulması halinde yeni şoför bilgi ve belgelerinin işbaşı yapmadan önce idareye verilmesinin istendiği, araç ve şoför değişimi halinde ihtiyaç duyulacak belgelerin ise en az beş gün önceden idareye verilmesinin istendiği, netice olarak söz konusu düzenlemelerin birbirlerine aykırı olmadığı, genel ve özel nitelikteki hususları düzenleyici amaç taşıdığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn AYn Yn Gn Mn

Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——

İo AYo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

…

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,

AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,

c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) Yo, Yn: Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

d) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

ifade eder…” hükmü,

Anılan Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

…

(2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz…” hükmü,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında;

1-İlgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye, her türlü sigorta giderleri ve teknik şartnamedeki tüm giderler teklif fiyata dahildir.

2-Araçların bakım, onarım, personel, akaryakıt, sigorta, vergi, köprü, otoyol geçiş bedellerinin tamamı ve feribot/vapur ücretleri,

3-Araçlarda bulunması gereken OGS veya HGS veya muadillerinin cihaz bedeli,

4-Araçlara kurulacak olan GPS (Global Positioning System) masrafları,

5-Bu işle ilgili olarak firma tarafından belediye ve il trafik komisyonu ve diğer merciler nezdinde yapılacak teşebbüs ve işlemler sırasında ödenecek her türlü hukuki ve cezai sorumluluklar,

6-İşin yapılması esnasında işçilerin uğradıkları ve 3. şahıslara verdikleri her türlü zarar, hasar ve ziyandan dolayı sorumluluk Yükleniciye aittir,

7-Taahhüt edilen işin ifasından dolayı meydana çıkabilecek her türlü maddi, manevi ve hukuki mesuliyet Yükleniciye aittir,

8-Yüklenici, her servis güzergâhı için 1 adet GSM hattı temini,

9-İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması gereken belgelerin giderleri,

teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Tüm Kısımlar için:

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)

Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo

Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.

Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

0,25

İo, İn

Temel asgari ücret ile güncel asgari ücrettir.

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

0,4

AYo, AYn

Motorin

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

0

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

0

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

0,35

Mo, Mn

Endeks tablosunun 28 numaralı "Makine ve ekipmanlar b.y.s." sütunundaki sayı

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemelerinden; fiyat farkının 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan formüller kullanılarak hesaplanması gerektiği, a1 katsayısının, haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını, a2 katsayısının, haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını, b1 katsayısının, akaryakıtın ağırlık oranını, b2 katsayısının, diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını, b3 katsayısının, malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını ve c katsayısının ise makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını ifade ettiği,

Söz konusu 5’inci maddenin üçüncü fıkrasında ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesinin ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesinin zorunlu olduğu, katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayının a1 katsayısı olarak alınacağı anlaşılmaktadır.

Ayrıca Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’a tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, anılan Esaslar’a göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerektiği ve sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan bu hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısının 0,25, b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) katsayısının 0,4, c (makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısının ise 0,35 olarak belirlendiği, b3 (malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) katsayının ise 0 olarak belirlendiği görülmüştür.

Yapılan incelemeler neticesinde; başvuruya konu ihalede fiyat farkı ödenmesi hususuna ilişkin olarak idare tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’da yer aldığı üzere fiyat farkı katsayılarının işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlendiği, bu kapsamda personel taşıma işini ihtiva eden söz konusu ihalede asli unsurlar olan işçilik, akaryakıt ve makine ve ekipmana ilişkin katsayılar için gerekli belirlemelerin yapıldığı, dolayısıyla ana unsur niteliğinde olmayan malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden katsayı (b3) için ayrıca belirlenmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir…” hükmü yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 53’üncü maddesinde “Birim fiyat sözleşmelerde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle sözleşme konusu işte bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin;

a) Sözleşmeye esas iş tanımı içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla sözleşme bedelinin % 20’sine kadar oran dahilinde, sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılması konusunda idare yetkilidir. Bu durumda işin süresi, bu artışla orantılı olarak işin ilgili kısmı veya tamamı için uzatılır. İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin aşağıdaki hususlar sözleşme tasarısında düzenlenmiştir.

…

c) İşe başlama ve iş bitirme tarihi

ç) Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları

d) Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi

e) Cezalar ve sözleşmenin feshi

…” düzenlemesine yer verilmiş ve “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde teknik şartnamedeki tüm giderlerin yükleniciye ait olduğu belirtilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Teknik Özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “… d) Personel Servis Araçlarında Bulunması Gereken Diğer özellikler;

…

10 Km’ ye kadar olan güzergâh uzamalarında veya kısalmalarında yüklenici her hangi bir ek ücret talebinde bulunamaz veya ücreti etkilemez.

Çift yönde 10 km’ yi aşan kısaltmalarda veya uzatma durumlarında ise, ilgili güzergahın sözleşmedeki fiyatından ilk kalkış ücreti düşülür ve kalan bedel güzergahın kilometre uzunluğuna bölünerek elde edilen ortalama km bedeli güzergahın artan veya eksilen kilometre miktarı ile çarpılarak bulunan bedel sözleşmedeki birim fiyata eklenir veya çıkarılır. Bu şekilde yeni güzergah birim fiyatı belirlenir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin 5 kısımdan oluşan personel taşıma hizmet alımı işini ihtiva ettiği, 24 ay süreyle gerçekleştirilecek işte birim fiyat teklif cetvelinin sefer sayısı üzerinden oluşturulduğu ve Teknik Şartname’nin ekinde isteklilere güzergah, km ve harita bilgilerinin verildiği görülmüştür.

Teknik Şartname’de ayrıca idarenin, toplam 10 (on) km’yi geçmeyecek şekilde güzergâh değişikliği yapabileceği, bunun için ek ödeme yapılmayacağı, çift yönde 10 km’yi aşan güzergah değişikliklerinde ise ödemenin ne şekilde hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde yer alan incelemeye konu düzenlemenin sefer artışı veya ilave servis aracı gerektirmesine ilişkin olmadığı, anılan düzenlemenin iş kapsamındaki güzergahlardan herhangi biri kapsamında yapılmadığı görülmekle birlikte güzergah listesinde iş kapsamında 93 km’ye kadar güzergah mesafesi bulunduğu, dolayısıyla 10 km’ye kadar güzergah değişikliğinin makul karşılanabileceği, sektörde faaliyette bulunan basiretli tacirlerin bu durumu öngörebileceği, ayrıca güzergahlardaki km artışının Teknik Şartname’de belirlenen 10 km’lik mesafeyi aşması halinde idare tarafından yükleniciye ne şekilde ek ücret ödeneceğinin şartnamede düzenlendiği, dolayısıyla anılan düzenlemenin isteklilerin tekliflerini oluşturmaları bakımından herhangi bir tereddüte mahal vermeyeceği anlaşıldığından incelemeye konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’nci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

“İhale saatinden önce ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “İdarenin gerekli gördüğü veya ihale dokümanında yer alan belgelerde ihalenin yapılmasına engel olan ve düzeltilmesi mümkün bulunmayan hususların bulunduğunun tespit edildiği hallerde ihale saatinden önce ihale iptal edilebilir.

Bu durumda, iptal nedeni belirtilmek suretiyle ihalenin iptal edildiği isteklilere hemen ilân edilerek duyurulur. Bu aşamaya kadar teklif vermiş olanlara ihalenin iptal edildiği ayrıca tebliğ edilir. İhalenin iptal edilmesi halinde, verilmiş olan bütün teklifler reddedilmiş sayılır ve bu teklifler açılmaksızın isteklilere iade edilir. İhalenin iptal edilmesi nedeniyle isteklilerce idareden herhangi bir hak talebinde bulunulamaz.

İhalenin iptal edilmesi durumunda, iptal nedenleri gözden geçirilerek yeniden ihaleye çıkılabilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale saatinden önce ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 15’inci maddesinde “15.1. İdare tarafından gerekli görülen veya ihale dokümanında yer alan belgelerde ihalenin yapılmasına engel olan ve düzeltilmesi mümkün bulunmayan hususların tespit edildiği hallerde, ihale saatinden önce ihale iptal edilebilir.

15.2. Bu durumda, iptal nedeni belirtilmek suretiyle ihalenin iptal edildiği ilan edilerek duyurulur. Bu aşamaya kadar teklif vermiş olanlara ihalenin iptal edildiği ayrıca tebliğ edilir.

15.3. İhalenin iptal edilmesi halinde, verilmiş olan bütün teklifler reddedilmiş sayılır ve e-teklifler açılmaksızın bunlara ilişkin e-anahtarlar ile birlikte, idare tafından EKAP üzerinden silinir.

15.4. İhalenin iptal edilmesi nedeniyle isteklilerce İdareden herhangi bir hak talebinde bulunulamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

17 Mayıs 2024 Tarihli ve 32549 Sayılı Resmî Gazete’de Tasarruf Tedbirleri ile İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayımlanmıştır.

Kurum tarafından idareye gönderilen 10.07.2024 tarihli E-56232 sayılı yazı ile “… İdareniz tarafından incelemeye konu ihalenin yürütümüne ilişkin olarak, anılan genelgede yer alan "Bu Genelgede belirtilen hükümler hilafına ortaya çıkabilecek zorunlu ihtiyaçların karşılanabilmesi veya izin gerektiren durumlar için bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer idareler bakımından Cumhurbaşkanlığından, il özel idareleri bakımından İçişleri Bakanlığından, belediyeler bakımından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınacaktır." açıklaması doğrultusunda ilgili makamlar nezdinde gerekli izinler alınıp alınmadığı hususlarını içeren gerekçeniz hakkında tarafımıza ivedilikle bilgi verilmesi rica olunur.” ifadelerine yer verilerek bilgi talep edilmiştir.

İdare tarafından gönderilen 18.07.2024 tarihli ve 426 sayılı cevabi yazıda “… Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü’nün Tasarruf Tedbirleri (Bolu Belediyesi) konulu E-56146192-522.03-9820764 sayılı ekte sunulu yazında da belirtildiği üzere; 2024/7 sayılı Genelgenin "Kapsam" başlıklı kısmında; "10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetveller kapsamındaki kamu idareleri ve bu idarelere bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları ile il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler, özelleştirme kapsam ve programına alınmış hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşlar, fonlar, döner sermayeler ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları (Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı ve TBMM Başkanlığı Genel Sekreterliği hariç) kendi bütçeleri veya tasarruflarındaki diğer kaynaklardan yapacakları yurt içi ve yurt dışı harcamaları ile taşınır ve taşınmazlarının kullanılmasında aşağıdaki tedbirlere uyacaklardır..." hükmü yer almakta olup, bu çerçevede belediye şirketlerinin söz konusu Genelge kapsamında olmadığı değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenle idaremiz tarafından incelemeye konu ihalenin yürütümüne ilişkin olarak izin veya icazet alınmamıştır.

Bilgilerinize sunarız.” ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde söz konusu görüş yazısına yer verildiği görülmüştür.

İnternet üzerinden yapılan incelemede ihaleyi gerçekleştirilen İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin (İSTAÇ), İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirak şirketi olarak 1994 yılında kurulduğu ve atık ve çevre yönetimi alanında hizmet verdiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre gerçekleştirilen ihalelerde, ihaleye konu edilen ihtiyacın uygunluğu, yerindeliği veya gerekliliği noktasında yetki ve sorumluluğun ihaleyi yapan idarelere ait olduğu açıktır.

Kurum tarafından itirazen şikayet başvurusuna ilişkin inceleme kapsamında, başvuru konusu ihalenin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yönünden değerlendirilmesini teminen ihaleyi gerçekleştiren idareden ihalenin yürütümüne ilişkin olarak bilgi talep edilmiş ve idare tarafından gönderilen cevap yazısında anılan Tasarruf Tedbirleri Kapsamında Genelge açıklamalarına ilişkin olarak ihalenin iptal edilmeyeceği yönünde görüş bildirilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale saatinden önce ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde, ihalenin ihale saatinden önce iptal edilebilmesine cevaz veren hususlardan birisinin “İdarenin gerekli gördüğü haller olarak” belirtildiği, dolayısıyla bu yöndeki kararın 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırı olmamak koşuluyla idarenin takdirine bırakıldığı, bu kapsamda, ilgili idare tarafından tüzel kişiliklerinin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında yer almadığının ifade edildiği, bu hususa dayanak olarak ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü’nün bu yöndeki görüş yazısının gösterildiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, yukarıda aktarıldığı üzere, ihaleye konu edilen ihtiyacın uygunluğu, yerindeliği veya gerekliliği noktasında yetki ve sorumluluğun ihaleyi yapan idarelerde olduğu ve ihaleyi yapan idareden gelen cevap yazısında da idare tarafından anılan Tasarruf Tedbirleri Kapsamında ihalenin iptaline ilişkin herhangi bir işlem tesis edilmeyeceğinin belirtildiği anlaşılmakta ise de 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi hükümlerinin uygulanmasında öncelikli olarak Genelge’de belirtilen yöneticiler sorumlu olacağından, bakanlıklarda bakan veya bu konuda görevlendirilen bakan yardımcısı, kurumlarda üst yöneticiler, il özel idarelerinde ve illerde valiler, belediyelerde ise belediye başkanları tarafından ihale sürecinin gözden geçirileceği ve değerlendirmede bulunulacağı açıktır.

Netice olarak, ihalelerin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi hükümlerine uygunluk yönünden değerlendirilerek ihalelere ilişkin işlem tesis etme yükümlülüğü ve sorumluluğu ilgili idarelere ait olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.