KİK Kararı: 2024/UH.I-71 (10 Ocak 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/002
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 10.01.2024
Karar No : 2024/UH.I-71
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Gülenşen Turizm Taş. San. Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1342169 İhale Kayıt Numaralı “Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü 2024 Yılı Araç Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından 19.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü 2024 Yılı Araç Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Gülenşen Turizm Taş. San. Tic. A.Ş.nin 13.12.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.12.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.12.2023 tarih ve 124289 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1544 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin;

5.3’üncü maddesinde Tip-1 Binek araç için “1461 cc motor gücü, Maksimum güç (PS) 115, Maksimum Tork 250-260/1750-2000 Nm/dd” özelliklerine yer verilerek “Renault Megane” marka aracın;

6.3’üncü maddesinde Tip-2 Binek araç için “1598 cc motor gücü, Maksimum güç (PS) 120, Maksimum Tork 320/1750 Nm/dd” özelliklerine yer verilerek “Fiat Egea” marka aracın;

7.3’üncü maddesinde de Tip-3 4x2 Pick-Up araç için “1898 cc motor gücü, Maksimum güç (PS) 163, Maksimum Tork 360/2000 Nm/dd” özelliklerine yer verilerek “Isuzu DMax” marka aracın tanımlandığı,

Söz konusu düzenlemelerde en az/en fazla şeklinde hiçbir tolerans aralığına yer verilmeyerek tek bir marka ve model tanımlamasının yapıldığı, bu hususta akademik bir kuruluşun teknik görüşüne başvurulması gerektiği, ayrıca “Bu teknik değerlerden daha uygun değerlere sahip araçlar idarenin uygun görmesi halinde kabul edilebilir aksi söz konusu olamaz.” şeklinde net olmayan muğlak bir düzenlemenin de yapıldığı,

2. İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, şoförün il dışına görevlendirilmesi halinde şoförlerin fazla çalışma, konaklama, yemek, vb. giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği; Teknik Şartname’nin 8.6’ncı maddesinde şoförün her türlü masrafının ve konaklama giderinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği; aynı Teknik Şartname’nin 10.9’uncu maddesinde de yüklenicinin fazla mesai çalışmalarından sorumlu olduğu yönünde düzenleme yapıldığı görülmekle birlikte, ihale dokümanında bu gider kalemlerinin hesaplanabilmesi için herhangi bir verinin yer almadığı, personelin sözleşme süresince kaç saat fazla çalışma yapacağının, kaç gün dış görev ve konaklama yapacağının belirtilmediği ve bu gider kalemleri için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmadığı,

3. Teknik Şartname’nin 10.5’inci maddesinde yer alan “Yüklenici firma, yetki belgesi verilmiş olan şoförlerin hastalık, izin vb. hallerinde, yedek şoför gönderecektir.” şeklindeki düzenlemenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.25’inci maddesindeki açıklamalara uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Teknik Şartname” başlıklı 16'ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dâhil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Araç Kiralama (9 Araç Şoförlü/Yakıtsız) (01.01.2024-31.12.2024 Dönemi)

…

e) Miktarı:

9 Adet Araç Kiralama (9 Araç Şoförlü/Yakıtsız) Hizmet Alım İşi
1 Adet Tip 1 Araç
6 Adet Tip 2 Araç
2 Adet 4x2 pick-up Araç
9 Adet Şoför

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Mersin İl ve İlçeleri, Köyleri ile Gerektiğinde İl Dışı Görevlendirilmesi” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araç Özellikleri (Tip1) 1 Adet Şoförlü-Yakıtsız Binek Araç” başlıklı 5’inci maddesinin 5.3’üncü alt maddesinde “TEKNİK ÖZELLİKLER;, Yakıt türü Dizel, Yakıt Tüketimi (1/lOOkm) 3.5-4.8 It/lOOkm, Motor Silindir adedi 4 silindir, Motor hacmi 1461 cc, Maksimum Güç (PS) 115, Maksimum tork 250-260/1750-2000 Nm/dd, Şanzıman Vites Kutusu düz, Frenler disk/ disk, Kapasite Yolcu kapasitesi (sürücü dahil) 5, Bu teknik değerlerden daha uygun değerlere sahip araçlar idarenin uygun görmesi halinde kabul edilebilir aksi söz konusu olamaz.” düzenlemesi,

“Araç Özellikleri (Tip
2 ) 6 Adet Şoförlü-Yakıtsız Binek Araç” başlıklı 6’ncı maddesinin 6.3’üncü alt maddesinde “TEKNİK ÖZELLİKLER; Yakıt türü Dizel, Yakıt Tüketimi (l/100km) 3.5-4.5 It/lOOkm, Motor Silindir adedi 4 silindir, Motor hacmi 1598 cc, Maksimum Güç (PS) 120 hp, Maksimum tork 320/1750 Nm/dd, Şanzıman Vites Kutusu düz/otomatik, Frenler disk/ disk, Kapasite Yolcu kapasitesi (sürücü dâhil) 5 Bu teknik değerlerden daha uygun değerlere sahip araçlar idarenin uygun görmesi halinde kabul edilebilir aksi söz konusu olamaz.” düzenlemesi,

“Araç Özellikleri (Tip
3 ) 2 Adet Şoförlü-Yakıtsız 4x2 Pick-Up Araç” başlıklı 7’nci maddesinin 7.3’üncü alt maddesinde “TEKNİK ÖZELLİKLER; Yakıt türü Dizel, Yakıt Tüketimi (1/1 OOkm) 8.9-63 It/lOOkm, Motor Silindir adedi 4 silindir, Motor hacmi 1898 cc, Maksimum Güç (PS) 163 hp, Maksimum tork 360/2000 Nm/dd, Şanzıman Vites Kutusu düz/otomatik, Frenler disk/disk, Kapasite Yolcu kapasitesi (sürücü dâhil) 5 Bu teknik değerlerden daha uygun değerlere sahip araçlar idarenin uygun görmesi halinde kabul edilebilir aksi söz konusu olamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin 01.01.2024-31.12.2024 tarihleri arası, şoförlü ve yakıtsız olarak 9 adet aracın kiralanması işi olduğu, Tip-1 1 adet binek aracın, Tip-2 6 adet binek aracın ve Tip-3 2 adet 4x2 pick-up’ın kiralanacağı; binek araçların Bilim, Sanayi Teknoloji Bakanlığınca yayınlanan 2020 yılı yerli muhteva oranları çizelgesinde belirtilen yerli muhteva oranı %50 ve üzerinde olan araçlardan olacağı, pick-up’ların da 2019 yılı yerli muhteva oranları çizelgesinde belirtilen yerli muhteva oranı %50 ve üzerinde olan araçlardan olacağı,

Bahse konu ihalede, 6 adet ihale dokümanının indirildiği, 19.12.2023 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, başvuru sahibinin teklif vermediği, 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Mersin Kardelen Turizm Tem. Hizm. Taş. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesinde kaldığı, Nusret Kılınç’ın da ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, kural olarak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.

İdarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve ihtiyacı karşılarken ihaleye konu ürünün teknolojik performansını belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisinin bulunduğu, ihtiyacın belirlenmesi noktasında belli bir cihazın özelliklerini dikkate alma yönünde bir zorunluluğunun bulunmadığı, kaldı ki esas olan hususun idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak düzenlemelerin olması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisinin, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Teknik Şartname’nin 5.3’üncü, 6.3’üncü ve 7.3’üncü maddelerinde kiralanacak araçların teknik özelliklerine yer verildiği, araçların “tork aralığı, motor hacmi ve maksimum güç” değerlerinin sabit bir değer olarak belirtildiği, tolerans aralıklarına yer verilmediği, sadece Tip-1 araç için tork aralığının belirlendiği; belirtilen teknik değerlerden daha uygun değerlere sahip araçların, idarenin uygun görmesi halinde kabul edilebileceği şeklinde bir düzenlemeye de yer verildiği görülmüştür.

İdare tarafından şikâyete verilen cevapta “…Kiralanacak araca ilişkin herhangi bir marka vs. belirtilmemekle birlikte kiralanacak araca ilişkin teknik özelliklerde aralıklar belirtilmiş olup, bu değerlerden daha uygun değerlere sahip araçlar ile idarenin uygun görmesi halinde kabul edilebilir aksi söz konusu olamaz ibaresi ile bu değerlerin azami şartları olduğu belirtilmektedir. Ayrıca Teknik Şartname’nin 5.2 maddesinde de yer verilen kiralanacak araçlar Bilim, Sanayi Teknoloji Bakanlığınca yayınlanan 2020 yılı yerli muhteva oranları çizelgesinde belirtilen yerli muhteva oranı %50 ve üzerinde olan araçlardan olacağından teknik özellikler bu hususlar gözetilerek hazırlanmıştır.” hususlarına yer verilmiştir.

Teknik Şartnaname’nin ilgili maddelerinde belirtilen teknik değerlerden daha uygun değerlere sahip araçların, idarenin uygun görmesi halinde kabul edilebileceği şeklindeki düzenlemenin belirsiz olduğu, tüm araç türleri için “tork aralığı, motor hacmi ve maksimum güç” değerlerinin tolerans aralığı belirtilmek suretiyle belirlenmediği ve net değerlere yer verildiği görülmüş olup, Teknik Şartname düzenlemelerinin bu haliyle Kamu İhale Kanunu’nda yer alan temel ilkelere uygun olmadığı ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47’nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

-İhale edilecek hizmetin özelliğine göre, sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri istekli tarafından teklif edilecek fiyata dâhildir.

-İlgili mevzuat gereğince ödenecek (KDV hariç) vergi, resim, harçlar, araçların sigorta, tamir ve bakım giderleri, araç muayenesi, egzoz emisyon ölçümü, yedek parça, tabela maliyeti, şoför ücreti brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden ve kiralama ile ilgili her türlü sözleşme ve trafik masrafı, araçların yıl içerisinde herhangi bir sebeple iş göremez hale gelmesinden dolayı değiştirilmesi gerektiğinde değişimi giderlerinin tümü isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

-Yüklenici bu işte çalıştırdığı sürücülere ait 4857 sayılı İş Kanunu’ndan doğan bütün yasal haklardan sorumludur. (kıdem ihbar tazminatları ve işçilik ile ilgili sözleşme genel giderleri dâhil)

-Bu iş için kiralanacak araçlara ait periyodik bakımlar ile her türlü bakım, onarım, lastik, kar zinciri, yedek parça, yağlama, dizel egzoz sıvısı (DEF), arızalanması durumunda çekici ücreti, HGS etiketi isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir vb. giderler.

-Şoförün il dışına görevlendirilmesi halinde şoförlerin fazla çalışma, konaklama, yemek, vb. giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Söz konusu şoför hizmetlerinde çalıştırılacak personele ilişkin olarak; 19.01.2013 tarih 28533 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6385 sayılı Kanun ile tespit edilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2’dir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 5.23’üncü, 6.23’üncü ve 7.22’nci maddelerinde “İdare gerekli gördüğü takdirde araçları Müdürlük personeli emrine ve İl dışına görevlendirebilecektir. Şehirlerarası yolculuklarda otoban, köprü vb. geçiş ücretleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemeleri,

8.6’ncı maddesinde “…Araçlar Mersin şehir içinde, ilçe ve köylerde ve gerektiğinde il dışı görevlerde kullanılacaktır. İl dışında ve il sınırları içerisinde personelin yatılı görevlendirilmelerinde, görevlendirilen kiralık araç ve şoförün her türlü masrafı, konaklama gideri, köprü geçiş ya da feribot ücreti vb. gibi her türlü gider yüklenici firmaya aittir. Her araçta plakasına uygun HGS (hızlı geçiş sistemi) etiketi olacaktır, idarenin isteği doğrultusunda otoban geçişleri sağlanacaktır, geçiş ücretleri yüklenici firmaya aittir.” düzenlemesi,

10.9’uncu maddesinde “Araç sürücülerini sağlamak yüklenicinin yükümlülüğündedir. Sürücüler ile yüklenici arasındaki çalışma ilişkileri özel hukuk hükümlerine tabi olacaktır. Sürücülerin ücretleri, SSK primleri, vergi, işsizlik sigortası primleri, fazla mesai hakları, tazminat hakları ve benzeri her türlü hak ve taleplerinden yüklenici sorumlu olacaktır. Yüklenici çalıştıracağı personelin SSK primlerini yatırdığına dair belgeyi her ödemede ibraz edecektir; ayrıca çalıştırmayı taahhüt ettiği araçların motorlu taşıt vergisi, zorunlu trafik sigortası ve kasko ile koltuk sigortaları vb. yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür:

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Şoför

(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

ay

9

12

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

1 Adet Binek Araç Kiralanması (Tip
1 )

ay

12

2

6 Adet Binek Araç Kiralanması (Tip
2 )

ay

12

3

2 Adet 4x2 Pick-up Kiralanması (Tip
3 )

ay

12

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Yapılan incelemede, ihale konusu işin Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce, Mersin il ve ilçeleri, köyleri ile gerektiğinde il dışı görevlendirilmesinde kullanılmak üzere, 12 aylık süre için 7 binek araç ve 2 pikap olmak üzere toplam 9 taşıtın yakıt hariç, şoförlü olarak kiralanması işi olduğu,

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan düzenlemelere göre sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin, araçların sigorta, tamir ve bakım giderlerinin, araç muayenesi, egzoz emisyon ölçümü, yedek parça, tabela maliyeti, lastik, çekici, HGS giderlerinin, kiralama ile ilgili her türlü sözleşme ve trafik masrafı, araçların yıl içerisinde herhangi bir sebeple iş göremez hale gelmesinden dolayı değiştirilmesi gerektiğinde değişimi giderleri ile şoförlerin tüm giderlerinin teklif fiyatına dahil olduğu,

İdarenin gerekli gördüğü takdirde araçları müdürlük personeli emrine ve il dışına görevlendirebileceği, bu durumda şehirlerarası yolculuklarda otoban, köprü vb. geçiş ücretlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı,

Yakıt hariç şoförlü taşıt kiralanmasında şoförlerin aylık maaşları hesaplanırken yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %50 artırımlı tutarının esas alınacağı; il dışına görevlendirilme halinde, şoförlerin fazla çalışma, konaklama, yemek, vb. giderlerinin de yüklenici tarafından karşılanacağı anlaşılmıştır.

İhale dokümanı düzenlemelerine göre yakıt hariç şoförlü taşıt kiralanmasında şoförlerin aylık maaşları hesaplanırken yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %50 artırımlı tutarının esas alınacağı, ayrıca araçların yakıtının da idare tarafından karşılanacağı, konaklamaya ilişkin düzenlemenin olası bir duruma ilişkin olduğu ve şehir dışı görevlendirmenin kaç kez yapılacağının önceden öngörülerek net bir sayının ihale dokümanına yazılmasının idareden beklenemeyeceği, zira bu görevlendirmenin yapılmamasının da ihtimal dâhilinde olduğu ve basiretli bir tacir niteliğini haiz istekli olabilecekler tarafından bu giderin öngörülerek teklif fiyatına yansıtılmasının mümkün olduğu,

İncelemeye konu ihalenin, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu, teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verildiği, yine ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olması nedeniyle idarenin fazla çalışma toplam saatini ihale dokümanında belirtilmesine ilişkin bir gerekliliğinin bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır…

…

78.25. İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dâhil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. Ayrıca idareler ve yükleniciler, işçilerin yıllık ücretli izin haklarını kullanmasına ilişkin olarak 4857 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinde öngörülen yükümlülüklere uymak zorundadır.” açıklaması,

Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde “İdarenin ihtiyacı 9 (dokuz) adet şoförlü-yakıtsız binek araç kiralanmasıdır.” düzenlemesi,

4.1’inci maddesinde “Sözleşmenin imzalanmasını müteakip araçların teslimi ve kabulü itibarı ile 12 (oniki) aydır. İşin her ne olursa olsun 31.12.2024 tarihi itibarı ile sona ermesi esastır.” düzenlemesi,

10.5’inci maddesinde “Yüklenici firma, yetki belgesi verilmiş olan şoförlerin hastalık, izin vb. hallerinde, yedek şoför gönderecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı; ihale konusu iş kapsamında, 12 aylık süre için 7 binek araç ve 2 pikap olmak üzere toplam 9 taşıtın yakıt hariç, şoförlü olarak kiralanacağı, başka bir ifadeyle iş kapsamında 9 adet şoförün tam zamanlı olarak çalıştırılacağı anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin 10.5’inci maddesinde, yetki belgesi verilmiş olan şoförlerin hastalık, izin vb. hallerinde, yüklenicinin yedek şoför göndereceği şeklinde düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.

İtirazen şikâyete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı ve iddia konusu Teknik Şartname düzenlemesinin, hizmetin ifasının eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesini teminen idare tarafından konulan tedbir amaçlı bir düzenleme olduğu göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu düzenlemenin anılan Tebliğ açıklamalarına aykırılık taşımadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddiaların tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.