KİK Kararı: 2024/UH.I-653

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/019
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 16.05.2024
Karar No : 2024/UH.I-653
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Altıntat Yemek Temizlik İnşaat Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Balıkesir Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1399860 İhale Kayıt Numaralı “Balıkesir Üniversitesi Öğrenci ve Personeline Sunulmak Üzere Hazır Yemek Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Balıkesir Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 12.01.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Balıkesir Üniversitesi Öğrenci ve Personeline Sunulmak Üzere Hazır Yemek Alımı” ihalesine ilişkin olarak Altıntat Yemek Temizlik İnşaat Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.03.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.03.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.04.2024 tarih ve 140448 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.04.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/476 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak;

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen Malzemeli Hesap Sunum Cetvelinin (Ek-H.4) hatalı olarak sunulduğu, anılan tabloda yer alan ana girdilerin birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki birim fiyatlar arasında uyumsuzluk olduğu, ayrıca açıklama yöntemleri kısmında ortalama birim fiyatların belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtilmediği,

- Ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının anılan Tebliğ’de belirtilen oranlar (0,80-0,95) arasında olmadığı, ilgili oranın 0,80’in altında veya 0,95’in üzerinde olduğu halde anılan isteklinin yapmış olduğu açıklamanın uygun kabul edildiği,

- Örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğindeki ayçiçek yağı, beyaz lahana, beyaz peynir, bulgur, ceviz içi, dereotu, domates, elma, erişte, havuç, kaşar peyniri, kereviz, kırmızı lahana, kırmızı mercimek, kuru soğan, kuru üzüm, limon, makarna, margarin, maydanoz, muz, nohut, patates, patlıcan, piliç but kemikli, piliç baget kemikli, pırasa, portakal, salça, şeker, tarhana, tereyağı, yeşil mercimek, yufka, yumurta ve zeytinyağı ana girdilerinin birim fiyatlarının hatalı olarak Ek-H.4 cetveline yansıtıldığı, adı geçen ana çiğ girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgelerin sunulması gerekirken, maliyet düşürücü olarak mevzuatta belirlenen sürelerin dışındaki (ihale tarihinden geriye doğru 1 yıl içerisinde olması gerekirken, daha eski veya ihale tarihinden sonraki bültenlerin kullanılması suretiyle) ve asgari birim fiyatlar kullanılarak açıklama yapıldığı, ayrıca anılan ürünlere Teknik Şartname’deki yemek reçetelerinde yer verilmesine rağmen ana girdiler tablosunda adı geçen ürünlerin bulunmadığı,

- İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.2 ve 79.2.2.3’üncü maddelerinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, sadece ilgili kurumun internet sitesi üzerinden temin edilen bilgisayar çıktısının alındığı tarihin bulunduğu, bu nedenle ilgili ürünlerin birim fiyatlarının hangi tarihler arasında geçerli olduğunun teyit edilemeyeceği, anılan Tebliğ maddelerine aykırı bu durum sebebiyle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından örnek menüde yer alan bazı ana girdilerin (baklava, höşmerim, kâse/paket yoğurt 150 gr, kuskus, meyve nektarı 200 ml, pet bardak su 200 ml, roll ekmek 50 gr, su böreği ve tulumba tatlısı) tevsiki amacıyla sunulan Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, yürürlükten kaldırılan Kamu İhale Genel Tebliği düzenlemelerine göre hazırlandığı, 30.09.2020 tarihinde yayımlanan Resmi Gazete ile Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı standart formunda değişiklik yapıldığı ve anılan tutanakta yer alan ana girdi birim fiyatlarına dayanak olan fatura bilgilerinin, faturaya konu malın miktarının, birim fiyatının ve fatura tutarının fatura bilgileri tablosunda yazılması gerektiği, ancak ilgili istekli tarafından sunulan Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının 7’nci maddesinde bulunması gereken fatura bilgileri tablosunun bulunmadığı, anılan tutanakta ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgilerin yer almadığı, kamu ihale mevzuatına göre Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesinin zorunlu olduğu, ihale tarihi 12.01.2024 olduğundan, anılan tutanağın 2023 yılı 4’üncü (Ekim-Kasım-Aralık) dönemi veya 2023 yılı 3’üncü (Temmuz-Ağustos-Eylül) dönemine ilişkin düzenlenmesi gerektiği, ancak ilgili istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, mevzuata aykırı olarak 2023 yılı 2’nci dönemine veya 2024 yılı 1’inci dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, ayrıca anılan tutanakta yer alan “baklava, höşmerim, kâse/paket yoğurt 150 gr, kuskus, meyve nektarı 200 ml, pet bardak su 200 ml, roll ekmek 50 gr, su böreği ve tulumba tatlısı” ana girdilerinin fiyatlarının ağırlıklı ortalama birim maliyetlerin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının altında olduğu ve toplam tutarların da yanlış hesaplandığı, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mamul/mal miktarının en az yarısı kadar alım yapılmadığı, anılan ürünlerin ortalama birim fiyatlarının, ana girdiler tablosuna hatalı olarak yansıtıldığı, dolayısıyla iş kalemlerinin birim öğün maliyetlerinin de yanlış olarak hesaplandığı, ilgili belgeye tarih ve sayı verilmediği, söz konusu belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından her sayfasının kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanağın 1’inci sayfasında yer alan serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, ayrıca yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince adı geçen tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulmadığı, sunulmuş olsa dahi anılan belgenin geçerlilik süresinin dolduğu, bahsedilen konuda Kamu İhale Kurulunun almış olduğu pek çok emsal Kurul kararı bulunduğu,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde yer alan açıklamalar gereğince, anılan Tebliğ maddesinde belirtilen ürünlerin maliyetlerinin tevsiki amacıyla fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı, anılan istekli tarafından hiçbir geçerli hukuki gerekçe bildirilmeden ve söz konusu Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığı ispatlanmadan fiyat tekliflerinin kullanıldığı,

- Teknik Şartname’nin 2’nci sayfasında yer alan düzenlemelerden “süt” ürününün “pastörize” olması gerektiğinin anlaşıldığı ancak ilgili istekli tarafından süt ürününün fiyatının tevsiki amacıyla kullanılan ticaret borsası bülteni incelendiğinde, salt “süt” veya “uht süt” birim fiyatının kullanıldığının görüleceği, söz konusu ürünün ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olarak tevsik edilemediği,

- Ayrıca bahse konu düzenlemelerden, “kâse/paket yoğurt” ve “yoğurt” ürünlerinin “tam yağlı” olması gerektiğinin anlaşıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekli tarafından “kâse/paket yoğurt” ve “yoğurt” ürünlerinin tevsiki amacıyla kullanılan ticaret borsası bülteni veya Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde, salt “kâse/paket yoğurt” ve salt “yoğurt” ürün fiyatlarının kullanıldığının görüleceği, bu durumda anılan ürünlerin ihale dokümanında belirtildiği gibi “tam yağlı” özelliğine haiz olup olmadıklarının anlaşılamayacağı, dolayısıyla “kase/paket yoğurt” ve “yoğurt” ürünleri için yapılan açıklamanın ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı, bahsedilen konuda Kamu İhale Kurulunun almış olduğu pek çok emsal Kurul kararı bulunduğu,

- Teknik Şartname’nin 5’inci sayfasında “Yemek gramajlarında aşağıda belirtilen gramajlara uyulacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, devamında yer alan tabloda “Parça etli yemeklerde kemiksiz çiğ et = 120 gr” ve “Sebzeli kebaplarda kemiksiz çiğ et = 100 gr” olarak belirtildiği, bu düzenlemelerden parça etli yemeklerde ve sebzeli kebaplarda “kemiksiz dana eti” kullanılacağının anlaşıldığı, örnek menüde yer alan “tas kebabı, çökertme kebabı, püreli dana emense ve bahçıvan kebabı” yemeklerinin içeriğinde “dana eti” ürününün yer aldığı, yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemesi gereğince bahsi geçen yemeklerin içeriğinde “kemiksiz dana eti” kullanılması ve anılan yemeklerin maliyetlerinin “kemiksiz dana eti” ürünü üzerinden hesaplanması gerektiği, “dana eti” ürününün fiyatının tevsiki amacıyla kullanılan ticaret borsası bülteni incelendiğinde salt “dana eti” ürün fiyatının kullanıldığının görüleceği, “kemiksiz dana eti” ürününün fiyatının salt “dana eti” ürün fiyatından yüksek olduğu, dolayısıyla anılan isteklinin teklifinin, firmaları lehine fiyat avantajı sağlayıcı nitelikte maliyet düşürücü açıklamada bulunulması ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olarak açıklama sunulamaması gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

- Teknik Şartname’nin 5’inci sayfasında “Köftelerde kıyma = 110 gr” düzenlemesinin yer aldığı, bu düzenlemeden köfte yemeklerinin içeriğinde “110 gr kıyma” ürününün kullanılması gerektiğinin anlaşıldığı, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan ve Teknik Şartname’de yer alan örnek menüde “sini köfte, püreli rosto köfte, İzmir köfte ve dalyan köfte” yemeklerinin yer aldığı, anılan yemeklerin içeriğinde “dana eti” ürününün bulunduğu, ancak yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemesi gereğince bahsi geçen yemeklerin içeriğindeki “dana eti” ürününün, “dana eti kıyma” ürünü üzerinden açıklanması gerektiği, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekli tarafından ise yukarıda bahsi geçen köfte yemeklerinin maliyetlerinin, salt “dana eti” ürününün fiyatı üzerinden hesaplandığı, dolayısıyla anılan isteklinin teklifinin, firmaları lehine fiyat avantajı sağlayıcı nitelikte maliyet düşürücü açıklamada bulunulması ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olarak açıklama sunulamaması gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

- Teknik Şartname’nin 11’inci sayfasında söz konusu yemek hizmeti alımı işinde çalıştırılacak olan personelin sayısına, niteliğine ve alacakları ücret miktarlarına yer verildiği, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekli tarafından işçilik maliyet hesaplamasının, Teknik Şartname’nin 11’inci sayfasında yapılan düzenlemelere uygun olarak yapılmadığı, eksik işçilik maliyet hesaplaması yapılarak açıklamada bulunulduğu,

Netice itibarıyla, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “…(10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

…

b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;

1. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

2. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir.

… ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8’inci maddesinde “… 8.4. İhale dokümanında istenen ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenerek ya da onaylanarak başvuru veya teklif kapsamında idareye sunulan belgelerde, 15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşenin kullanılması gerekmektedir…” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır...” açıklaması,

Başvuruya konu ihale ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ VE PERSONELİNE VERİLMEK ÜZERE DÖRT KAPTAN OLUŞAN SERVİSE HAZIR YEMEK PİŞİRME, DAĞITIM VE SONRASI YEMEKHANE VE MUTFAK TEMİZLİK HİZMETİ ALIM İŞİ

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı:

600.000 (ALTIYÜZBİN) ADET 4 KAP MALZEME DAHİL HAZIR YEMEK PİŞİRME DAĞITIM VE SONRASI HİZMET ALIMI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS YEMEKHANESİ VE ÜNİVERSİTEYE BAĞLI İLÇE OKULLARI YEMEKHANELERİ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “… 31.6. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve aşırı düşük teklifleri 33 üncü maddeye göre değerlendirir. …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Adı geçen Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Malzemeli Yemek/0,79” düzenlemesi,

Başvuru konusu ihale ait Teknik Şartname’nin “Yemekte Kullanılacak Malzemelerin Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “Firma hazırlayacağı yemeklerde 1. sınıf kaliteli malzeme kullanacaktır.

a) Et: Yemeklerde kullanılacak etler dana eti olacaktır. Dondurulmuş karkas et alınmayacaktır. Kıyma Balıkesir Üniversitesi'ne ait mutfakta çekilecektir. Hazır kıyma kullanılmayacaktır. Kırmızı et döner kullanıldığı durumda şoklanmış olarak temin edilecektir. Etler yasal olarak kesilmiş, kontrol edilmiş ve yetkili veteriner damgasını haiz kefenli karkas halinde olmak zorundadır. Etler soğuk hava donanımlı arabalar içinde gelecektir. Kullanılacak et ürünlerinin alımı Tarım ve Orman Bakanlığımdan çalışma izni almış veteriner hekim raporu olan (menşei belgesi) kombina ve tesislerden yapılacaktır. Etin kabul aşaması kontrolü Üniversitemizce el denetleme için görevlendirilen veteriner hekim tarafından yapılacaktır. Et ve et ürünlerinin Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kırmızı et ve et ürünleri yönetmelikleri ile Türk Gıda Mevzuatımın Yönetmeliklerine ve Kodekslerine uygun üretim yapan yüklenici firmalardan temin edilmesi zorunludur. Etin teslim anında kombina ruhsat numarasının bulunduğu ve veteriner hekimin düzenlediği rapor ve dezenfeksiyon belgesi yüklenici firma tarafından Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığıma verilecektir.

…

f) Tatlılar: Hamur işleri, süt mamulleri, aşure, dondurma, baklava, tulumba tatlısı, helvalar vs. normal tazelikte tat ve kıvamda (1. sınıf tatlıcı dükkanında satılan evsafta) olacaktır. Tatlılarda süt tozu ve sokak sütü kullanılmayacaktır. Sütler pastörize ve kapalı paketler halinde olacaktır.

g) Yoğurt, Ayran, Meyve Suyu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine uygun olarak üretilmiş olup, aynı zamanda piyasada kabul görmüş idarenin de uygun gördüğü kalitede ve nitelikte olacaktır. Gıda Maddesi olarak verilecek yoğurt (tam yağlı), ayran (kapalı kase), meyve suyu (karton kutu) içerisinde olacaktır…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Verilecek Yemeğin Şekli:” başlıklı 4’üncü maddesinde “Yemek gramajlarında aşağıda belirtilen gramajlara uyulacaktır.

Parça etli yemeklerde kemiksiz çiğ et

120 gr.

Sebzeli kebaplarda kemiksiz çiğ et

100 gr.

…

…

Köftelerde kıyma

…

110 gr.

…

” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Yüklenici Firmanın Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “… Yüklenici Firma çalıştırdığı personelin yemek ve ulaşım giderlerini kendisi karşılayacaktır.

…

Personele meslek kodlarına göre ödenecek asgari ücret farkı maaşları aşağıda belirtilmiştir.

1 yönetici

Asgari Ücretin % 100 fazlası Tercihen Üniversite mezunu

1 gıda mühendisi

Asgari Ücretin % 50 fazlası İlgili Fakülte mezunu

1 aşçıbaşı

Asgari Ücretin% 50 fazlası Meslek Belgesi

7 aşçı

Asgari Ücretin % 15 fazlası Meslek Belgesi

12 aşçı yardımcısı

Asgari Ücretin % 10 fazlası Meslek Belgesi

1 kasap

Asgari Ücretin % 10 fazlası Meslek Belgesi

1 şef garson

Asgari Ücretin % 10 fazlası

1 depo sorumlusu

4 şoför

Sürücü Belgesi - SRC Belgesi

31 yardımcı personel

Akademik takvime göre eğitim ve öğretimin devam etmediği aylarda ise en az 7 (yedi) personel çalıştırılacaktır.

Personele meslek kodlarına göre ödenecek asgari ücret farkı maaşları aşağıda belirtilmiştir.

1 yönetici

Asgari Ücretin % 100 fazlası Tercihen Üniversite mezunu

1 gıda mühendisi

Asgari Ücretin % 50 fazlası İlgili Fakülte mezunu

1 aşçıbaşı

Asgari Ücretin% 50 fazlası Meslek Belgesi

1 aşçı

Asgari Ücretin % 15 fazlası Meslek Belgesi

1 aşçı yardımcısı

Asgari Ücretin % 10 fazlası Meslek Belgesi

2 yardımcı personel

…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında yapılan incelemede;

İhalenin konusunun yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetlerin alımı işi olduğu, 12.01.2024 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede, isteklilerden Sevgi Sosyal Hizmetler Taşımacılık Temizlik Tekstil İlaçlama Gıda İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti., Sunum Temizlik Organizasyon ve Hazır Yemek Hizmetleri Limited Şirketi, İsa Araç Kiralama Hizmetleri Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Kar-Mersan Karo Mermer Elekt. Hayva. Nak. İnş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin tekliflerinin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminata ilişkin satırların doldurulmaması ve Elektronik Kamu Alımları Platformu’nda (EKAP) elektronik geçici teminat mektubu (e-GTM) bilgisinin bulunmaması gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

Meriç Gıda Yemek Üretim ve Hizmetleri Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin geçerli bulunarak 15.01.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmasının talep edildiği, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının “Sunulan belgeler komisyonumuzca incelenmiş olup ana girdi olarak kabul edilen ve nakliye hariç olarak ülkenin çeşitli ticaret borsalarından alınan 77 kalem malzemenin 46 adedinin 2023 yılı ilk çeyreğine ait olduğu diğer fiyatlarından en yakın tarihli Kasım 2023 tarihinde alındığı bu fiyatların komisyonumuzca güncellendiğinde yeni tarihli olan fiyatlar ile %46; ilk çeyrek fiyatlarında ise 2,4 kat fiyat artışı olduğu anlaşılmıştır. Aralık 2023 yıllık gıda enflasyonunun %72,01 olarak hesaplanması da dikkate alındığında sunulan belgelerdeki fiyatlar komisyonumuzca kabul edilememiştir.” gerekçesiyle uygun bulunmadığı ve anılan isteklinin teklifinin 30.01.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile reddedildiği,

İhalenin teklifi sınır değerin üzerinde olan Altıntat Yemek Temizlik İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı,

Meriç Gıda Yemek Üretim ve Hizmetleri Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 23.02.2024 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, 06.03.2024 tarihli ve 2024/UH.I-397 sayılı Kurul kararında Meriç Gıda Yemek Üretim ve Hizmetleri Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirmeye alınmasına yönelik düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, 18.03.2024 tarihli ve 3 numaralı ihale komisyonu kararı ile ihalenin Meriç Gıda Yemek Üretim ve Hizmetleri Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Altıntat Yemek Temizlik İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kurumumuza gönderilen aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin belgelerin incelenmesi neticesinde;

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan standart forma uygun olarak düzenlendiği, standart formda yer alan ana girdi oranı, işçilik oranı ve yardımcı giderler oranının, oranlar toplamı 1,00’e eşit olacak şekilde belirtildiği, ana girdiler tablosunda ana girdi unsurlarının ayrı ayrı yazıldığı, birim fiyat ve tutar ile açıklamanın hangi belgeyle tevsik edildiğinin ve belgelerin sayfa numaralarının belirtildiği, ayrıca işçilik giderlerine ve yardımcı giderlere ilişkin açıklamalara yer verildiği, anılan tabloda yer alan ana girdilerin birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki ortalama birim fiyatların uyumlu olduğu,

- Söz konusu hesap cetvelinde yer alan ana girdi maliyeti ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının 0,948 olduğu (0,80-0,95 aralığında olduğu),

- İki haftalık örnek menüdeki ana girdilerden, “dana eti” ürününün Afyonkarahisar Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Ocak ayı bülteni, “kuru fasulye” ürününün Akşehir Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Şubat ayı bülteni, “beyaz peynir, biber, bulgur, elma, erişte, kadayıf, kaşar peyniri, kereviz, mayonez, muz, nane, patlıcan, piliç baget, piliç but, piliç göğüs, piliç şinitzel, portakal, sarımsak, tel şehriye, zeytinyağı” ürünlerinin Ankara Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Şubat ayı bülteni, “mantı, pirinç, salça, tarhana, yufka” ürünlerinin Ankara Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Mart ayı bülteni, “bezelye” ürününün Ankara Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Mayıs ayı bülteni, “ayçiçek yağı” ürününün Ankara Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Kasım ayı bülteni, “kapya birer” ürününün Balıkesir Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Mart ayı bülteni, “domates, un” ürünlerinin Burdur Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Temmuz ayı bülteni, “şeker” ürününün Bursa Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Ağustos ayı bülteni, “beyaz lahana, havuç, ıspanak, kırmızı lahana, kırmızı mercimek, kuru soğan, kuru üzüm, limon, makarna, marul, nohut, patates, pırasa, şehriye, süt, yeşil mercimek, yoğurt” ürünlerinin Erzurum Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Mart ayı bülteni, “ceviz içi, tereyağı” ürünlerinin İzmir Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Şubat ayı bülteni, “paket ayran” ürününün Karacabey Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Mart ayı bülteni, “dereotu, maydanoz, yumurta” ürünlerinin Sakarya Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Mayıs ayı bülteni, “kabak, margarin, salatalık, taze fasulye” ürünlerinin Trabzon Ticaret Borsası’nın 2023 yılı Ağustos ayı bülteni kullanılarak açıklandığı; diğer ana gidilerin (baklava, ekmek, ekmek roll (poşetli) 50 gr, höşmerim 100 gr, ketçap, kuskus, meyve nektarı 200 ml, milföy hamuru, paket yoğurt 200 gr, pet bardak su 200 ml, su böreği ve tulumba tatlısı) maliyetlerinin ise isteklinin sattığı mallara ait maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile tevsik edildiği,

Ayçiçek yağı, beyaz lahana, beyaz peynir, bulgur, ceviz içi, dereotu, domates, elma, erişte, havuç, kaşar peyniri, kereviz, kırmızı lahana, kırmızı mercimek, kuru soğan, kuru üzüm, limon, makarna, margarin, maydanoz, muz, nohut, patates, patlıcan, piliç but kemikli, piliç baget kemikli, pırasa, portakal, salça, şeker, tarhana, tereyağı, yeşil mercimek, yufka, yumurta ve zeytinyağı ana girdilerine hesap cetvelinde yer verildiği,

- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatları gösteren belgelerin sunulmadığı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağına ilişkin olarak;

Anılan tutanağın isteklinin sattığı mallara ilişkin olarak düzenlendiği ve ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin eki “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7)” standart formu ile uyumlu olmadığı, tutanakta söz konusu standart formda yer verilen ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgilerin bulunmadığı, tutanak tarihinin 18.01.2024, sayısının ise 01 olduğu,

Tutanağın her sayfasının meslek mensubu tarafından kaşelenip (meslek mensubunun iletişim bilgilerini içeren kaşesi ve TÜRMOB kaşesi kullanılmak suretiyle) imzalandığı, tutanağın ilk sayfasında yer alan meslek mensubunun isminin kaşedeki isim ile aynı olduğu, (TÜRMOB kaşesinin üzerinde yer alan kaşe numarasının okunabilir olmadığı)

Tutanağın ekinde tutanağı düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin elektronik ortamda teyit edilebilir örneğinin sunulduğu, faaliyet belgesinin geçerlilik süresinin 11.02.2024 tarihine kadar olduğu, maliyetler dayanak alınarak açıklama yapılmadığından isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olma zorunluluğunun bulunmadığı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler arasında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin bulunmadığı,

- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerde; “süt” ürününün “süt(UHT)” olarak belirtildiği ancak “yoğurt”, “paket yoğurt” ve “dana eti” ürünlerine ilişkin açıklama bulunmadığı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından işçilik maliyetinin, Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) internet sitesinde yer alan “işçilik hesaplama” aracı kullanılarak ihale dokümanı düzenlemeleri doğrultusunda hesaplandığı, toplam işçilik maliyetine yol ve yemek bedelinin dâhil edildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan Kanun hükmü ile ilgili ikincil mevzuat düzenlemelerinden;

Yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde; mevzuatta öngörülen hesaplama yöntemleri kullanılarak idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında olan teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, söz konusu hususta yaptıkları açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği,

Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde, teklifi aşırı düşük bulunan istekli tarafından “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Kamu İhale Genel Tebliği’nin eki Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin açıklama kapsamında sunulması gerektiği, açıklamanın kabul edilebilmesi için ana girdi maliyeti ile işçilik maliyetinin toplamının, toplam teklif tutarına oranının 0,80’den az, 0,95’den çok olmaması gerektiği,

Aşırı düşük olarak tespit edilen teklifi oluşturan maliyet bileşenlerinin, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatlar kullanılarak açıklanabileceği, isteklinin sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabileceği,

İsteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklamalarının uygun kabul edileceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin mevzuata uygun olarak düzenlendiği, ana girdi maliyeti ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının 0,80-0,95 aralığında olduğu, söz konusu hesap cetvelinde belirtilen birim fiyatlar ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki birim fiyatların uyumlu olduğu, ticaret borsası bültenlerinin ihale tarihinden önceki son 12 aya ilişkin ortalama fiyatları gösterdiği, başvuru sahibinin iddiasında yer alan çiğ girdilere anılan hesap cetvelinde yer verildiği, işçilik maliyetine ilişkin hesaplamaların EKAP üzerinden yapıldığı, işçilik maliyetine yol ve yemek bedelinin dâhil edildiği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatları gösteren belgelerin ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibi isteklinin bu hususlara yönelik iddiaları yerinde görülmemiştir.

“Süt” ürününün ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olarak tevsik edilemediği iddiasına ilişkin olarak; aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerde “süt” ürününün “süt(UHT)” olarak belirtildiği, adı geçen ürünün Teknik Şartname’ye aykırı olmadığı anlaşıldığından iddia yerinde görülmemiştir.

Ayrıca Teknik Şartname’de yemeklerde hazır kıymanın kullanılamayacağı belirtildiğinden köfte yemeklerinin “dana eti kıyma” ürünü üzerinden açıklanması gerektiğine ilişkin iddianın da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, anılan istekli tarafından sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin eki “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7)” standart formu ile uyumlu olmadığı, ayrıca “yoğurt” ürününe ait açıklamada ihale dokümanında belirtildiği şekilde “tam yağlı” ibaresinin yer almadığı ve “dana eti” ürününe ait açıklamada “kemiksiz” ürün fiyatı olduğuna ilişkin ibare bulunmadığı görüldüğünden maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olmadığı ve ihale dokümanında yer alan yemeklerde kullanılacak malzemelerin özelliklerine ilişkin düzenlemelere uygun açıklamada bulunulmadığına ilişkin iddiaların yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, tüm iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Meriç Gıda Yemek Üretim ve Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.