KİK Kararı: 2024/UH.I-650

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/019
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 16.05.2024
Karar No : 2024/UH.I-650
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mehmet Şirin NEGİNCE,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kulp İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/161994 İhale Kayıt Numaralı “Taşımalı Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kulp İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 01.03.2024 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Taşımalı Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Şirin Negince’nin 26.03.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.04.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.04.2024 tarih ve 140581 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.04.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/481 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenen Ebubekir Akcan-Cihan Erboğa İş Ortaklığı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Nezirhan Petrol Nakliyat İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale dokümanına ve kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, şöyle ki;

a-İlgili firmalar tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde belirtilen ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranı Tebliğ’de belirtilen oranlar (0,80 – 0,95) arasında olmadığı,

b-Süt, yoğurt, pet su gibi ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla halk ekmek fabrikaları, Atatürk Orman Çiftliği vb gibi kamu kurumu niteliğine haiz bir kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı, ancak sunulan fiyat listelerinin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) olması gerekirken, mevzuata aykırı olarak ilan/davet tarihinden önceki tarihli olduğu,

c-Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı,

d-Açıklamaları kapsamında sunulan toptancı hal fiyatlarına ilişkin belgelerinin ilgili Toptancı Hali İdaresi tarafından düzenlenip düzenlenmediğinin bilinmediği, ilgili belgeler onaysız olarak internet çıktısı halinde sunulduğundan ve teyidi yapılamadığından açıklama kapsamında kullanılmasının uygun olmadığı,

e-Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine aykırı olarak fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı,

f-Açıklamaları kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin üzerinde bulunması zorunlu olan ibarelerin bulunmadığı, belgelerde tarihlerin ve tespit tutanaklarının sayısının belirtilmediği, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından kaşelenerek imzalanmadığı, özel kaşe (TÜRMOB) kullanılmadığı, fiyat tekliflerinin dayanağı olan Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarının sunulmadığı,

2. Ebubekir Akcan-Cihan Erboğa İş Ortaklığı, Nezirhan Petrol Nakliyat İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile kendilerinden daha düşük teklif veren Öz Aydoğdu Gıda. İnş. Taş. Teks. Temz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından beyan edilen geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı, geçici teminat mektubu süresinin istenilen süreyi kapsamadığı ve anılan belgelerin tutarlarının toplam tekliflerinin %3’ünü karşılamadığı,

3. Ebubekir Akcan-Cihan Erboğa İş Ortaklığı, Nezirhan Petrol Nakliyat İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Öz Aydoğdu Gıda. İnş. Taş. Teks. Temz. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait teklifin temsil ve ilzama yetkili olan kişi tarafından e-imza ile imzalanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

...

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “a) Adı: 2023-2024 Eğitim Öğretim Yılı İlköğretim Yemek İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

2023 / 2024 Eğitim ve Öğretim Yılında Diyarbakır İli/Kulp İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan İlkokul/Ortaokul Öğrencilerine Malzeme Dâhil 70 İş Günü 212 450 Öğün Öğle Yemeği Yemek Pişirilmesi, Dağıtılması Hizmet Alım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Kulp ilçesinde bulunan ilköğretim ve taşımalı okulları Baloğlu, Yayık, Ünal, Sarıçoban, Koçkar, Aygün, Merkez-BARIŞ, Ağaçlı, Zeyrek, Kamışlı, Bayır, Uzunova, Hamzalı Çöl, Kayahan ve Bağbuğ İlkokul-Ortaokulu” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “...Teknik Şartname’de belirtilen yemek yapımında ve dağıtımında kullanılacak tüm malzemeler, araçlar ve personel giderleri ile ilaçlama giderleri yükleniciye aittir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almıştır.

Kulp İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 01.03.2024 tarihinde götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapılan “Taşımalı Yemek Hizmet Alımı” ihalesine 8 isteklinin katıldığı, 6.104.486,03 TL olarak hesaplanan sınır değerin altında teklif veren Cengiz Ceylan, Ebubekir Akcan-Cihan Erboğa İş Ortaklığı ile Nezirhan Petrol Nakliyat İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.ne 04.03.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının talep edildiği,

Anılan istekliler tarafından süresinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda Cengiz Ceylan tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmediği, Ebubekir Akcan-Cihan Erboğa İş Ortaklığı ile Nezirhan Petrol Nakliyat İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görüldüğü,

İhale komisyonunun 18.03.2024 tarihli kararı ile ihalenin Ebubekir Akcan-Cihan Erboğa İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Nezirhan Petrol Nakliyat İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği, sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklif sahibinin Öz Aydoğdu Gıda. İnş. Taş. Teks. Temz. San. Tic. Ltd. Şti., sınır değerin üzerindeki ikinci teklif sahibinin ise Mehmet Şirin Negince olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede; Ebubekir Akcan-Cihan Erboğa İş Ortaklığı ve Nezirhan Petrol Nakliyat İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; Ek-H.4 (Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli), Ek-H.4-A (Ana Girdi Hesap Cetveli), Ek-H.4-B (İşçilik Girdileri), öğün maliyetlerine ilişkin tablolar, personel maliyetleri, KİK işçilik hesaplama modülü çıktısı, SMMM onaylı Ek-O.7 nolu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, meslek mensubu faaliyet belgesi ve ilgili ticaret borsası bültenlerinin sunulduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği tekliflerin reddedilmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir.

Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Ayrıca malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin sunulması ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ise özel açıklamalar da bulunmaktadır. Buna göre, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması gerektiği öngörülmüş olup bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarına göre malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde Teknik Şartname’de yer alan asgari iki haftalık örnek menünün kullanılacağı, bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklinin öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek-H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunacağı ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda yapılan açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerekmekte olup oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır.

İhale dokümanında yer alan iki haftalık örnek menü ve başvuru sahibinin iddia ettiği hususlar esas alınarak Ebubekir Akcan-Cihan Erboğa İş Ortaklığı ve Nezirhan Petrol Nakliyat İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

- Başvuru sahibinin (a) iddiasına ilişkin olarak;

Ebubekir Akcan-Cihan Erboğa İş Ortaklığı tarafından açıklama kapsamında sunulan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde, “ana girdi oranı: 0,7618, işçilik oranı: 0,1794, yardımcı giderler oranı: 0,0587, toplam:1” bilgilerine yer verildiği, anılan istekli tarafından malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde yer alan veriler dikkate alınarak hesaplanan “Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,9412 olduğu,

Nezirhan Petrol Nakliyat İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklama kapsamında sunulan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde, “ana girdi oranı: 0,6775, işçilik oranı: 0,2684, yardımcı giderler oranı: 0,0540, toplam:1” bilgilerine yer verildiği, anılan istekli tarafından malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde yer alan veriler dikkate alınarak hesaplanan “Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,9459 olduğu,

Anılan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde yer alan veriler dikkate alınarak hesaplanan (Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı) oranının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde açıklanan sınırlar (0,80-0,95) içerisinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

- Başvuru sahibinin (b), (c), (d), (e) ve (f) iddialarına ilişkin olarak;

Ebubekir Akcan-Cihan Erboğa İş Ortaklığı ve Nezirhan Petrol Nakliyat İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, yukarıda belirtildiği üzere Ek-O.7 nolu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve ilgili ticaret borsası bültenlerinin kullanıldığı, merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatların, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatların ve toptancı hal fiyatlarının ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin açıklama yöntemi olarak kullanılmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(4) İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

...

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 25.05.2024 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi,

“Geçici teminatın verilmesi” başlıklı 28’inci maddesinde “28.1. Geçici teminat mektubunu düzenleyen kuruluş tarafından mektuba verilen ayırt edici numara yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir.

28.2. Teminat mektupları dışındaki teminatların Kulp Mal Müdürlüğü yatırılması ve teminatın yatırıldığını gösteren belgelere ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilmesi gerekir.” düzenlemesi yer almıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenen Ebubekir Akcan-Cihan Erboğa İş Ortaklığı’nın ilk fiyat teklifinin 6.250.000,00 TL olduğu, anılan isteklinin pilot ortağı Ebubekir Akcan tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda “Teminata İlişkin Bilgiler” kısmının “Geçici Teminat Mektubunun Ayırt Edici Numarası/Takasbank Referans Numarası” satırında “M101012430643838R” şeklinde beyanın yer aldığı, söz konusu teminat mektubunun EKAP üzerinden sorgulanması neticesinde, teminat tutarının 310.000,00 TL, geçerlilik tarihinin ise 30.07.2024 olarak belirlendiği,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Nezirhan Petrol Nakliyat İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ilk fiyat teklifinin 10.000.000,00 TL olduğu, sunulan yeterlik bilgileri tablosunda “Teminata İlişkin Bilgiler” kısmının “Geçici Teminat Mektubunun Ayırt Edici Numarası/Takasbank Referans Numarası” satırında “M101012411892782R” şeklinde beyanın yer aldığı, söz konusu teminat mektubunun EKAP üzerinden sorgulanması neticesinde, teminat tutarının 300.000,00 TL, geçerlilik tarihinin ise 27.05.2024 olarak belirlendiği,

Öz Aydoğdu Gıda. İnş. Taş. Teks. Temz. San. Tic. Ltd. Şti.nin ilk fiyat teklifinin 8.073.100,00 TL olduğu, sunulan yeterlik bilgileri tablosunda “Teminata İlişkin Bilgiler” satırının “Nakit Teminatlar” bölümünde bulunan “Dekont/Makbuz ve Tutarı ” kısmında “245.000,00 TRY (Türk Lirası), 2024_161994_Gecici.pdf” beyanının yer aldığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından başvuruya konu ihaleye e-geçici teminat mektubu sunulduğu, ilgili teminat mektubu ayırt edici numaralarına yeterlik bilgileri tablosunda yer verildiği, bu yönüyle teminat mektuplarının standart forma uygun olmadığından bahsedilemeyeceği, her iki istekli tarafından sunulan teminat mektubu tutarlarının teklif ettikleri tutarın %3’ünden az olmadığı, ayrıca geçerlilik sürelerinin 25.05.2024 tarihinden önce olmadığı, diğer yandan Öz Aydoğdu Gıda. İnş. Taş. Teks. Temz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ise geçici teminat olarak teminat mektubu kullanılmadığı, istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen nakit teminat tutarının teklif tutarının %3’ünden az olmadığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…c) e-teklif: Elektronik ortamda EKAP üzerinden hazırlanarak istekli veya istekli adına yetkili kişi veya kişilerce e-imza ile imzalanmış teklifi” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “e-tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 19’uncu maddesinde “(1) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlanır. İlan ve ihale dokümanında, EKAP üzerinden sorgulanması mümkün olmayan katılım ve yeterlik belgelerinin Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulacağı yönünde düzenleme yapılır.

(2) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir…” hükmü,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. e-teklifler istekliler tarafından EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Teklife ilişkin e-anahtar, e-teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir.” düzenlemesi yer almıştır.

Ebubekir Akcan-Cihan Erboğa İş Ortaklığı’nın teklifinin Ebubekir Akcan ve Cihan Erboğa tarafından e-imza kullanılarak imzalandığı,

Nezirhan Petrol Nakliyat İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Ortaklar/ Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler” başlıklı bölümünde “Ortaklar ve Ortaklık Oranlarına/ Üyelere/Kuruculara Ait Bilgiler: Halil Culduz, 40*********, 5000000,00/5000000,00

Yöneticilere Ait Bilgiler: Halil Culduz, 40*********, Müdür” bilgilerinin beyan edildiği, EKAP üzerinden yapılan sorgulamada teklifin e-imza kullanılarak Halil Culduz tarafından verildiği,

Öz Aydoğdu Gıda. İnş. Taş. Teks. Temz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Ortaklar/ Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler” başlıklı bölümünde “Ortaklar ve Ortaklık Oranlarına/ Üyelere/Kuruculara Ait Bilgiler: Nasır Aydoğdu, 27*********, 20000,00/20000,00

Yöneticilere Ait Bilgiler: Nasır Aydoğdu, 27*********, Müdür” bilgilerinin beyan edildiği, EKAP üzerinden yapılan sorgulamada teklifin e-imza kullanılarak Nasır Aydoğdu tarafından verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerine göre, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalelerde tekliflerin, istekliler tarafından EKAP üzerinden yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderileceği, EKAP üzerinden gönderilmeyen tekliflerin kabul edilmeyeceği, yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verilerinin esas alınacağı hükme bağlanmış olup, söz konusu bilgilerin ise idarece EKAP'tan alınacağı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan Ebubekir Akcan-Cihan Erboğa İş Ortaklığı tarafından verilen elektronik teklifin gerçek kişi olan ortaklar tarafından imzalandığı, Nezirhan Petrol Nakliyat İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Öz Aydoğdu Gıda. İnş. Taş. Teks. Temz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen elektronik teklifin şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından imzalandığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.