KİK Kararı: 2024/UH.I-547

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/015
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 04.04.2024
Karar No : 2024/UH.I-547
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Naim Turizm Taşımacılık İnşaat Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Van Göç İdaresi İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1232254 İhale Kayıt Numaralı “Müdürlüğümüze Bağlı Kurubaş Geri Gönderme Merkezimizde Barınan Yabancıların Merkezler Arası Nakil, Sınır Dışı ve Sevk İşlemleri İçin Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Van Göç İdaresi İl Müdürlüğü tarafından 14.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüze Bağlı Kurubaş Geri Gönderme Merkezimizde Barınan Yabancıların Merkezler Arası Nakil, Sınır Dışı ve Sevk İşlemleri İçin Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Naim Turizm Taşımacılık İnşaat Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 08.03.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.03.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.03.2024 tarih ve 137787 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.03.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/388 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

a) Kendi malı olan araçlara yönelik olarak, araçların kendilerine ait olduğu belge ile araç edinim bedellerini gösterir bir belgenin açıklama kapsamında sunulmadığı, amortisman maliyetinin de hatalı hesaplandığı, maliyetin tamamını gider olarak öngörmediği, ayrıca amortisman süresi sona eren araçlara yönelik olarak da amortisman bedeli öngörülmediği,

Öte yandan; kiralanma suretiyle temin edileceği belirtilen araçlara yönelik olarak; Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesinde düzenlendiği şekliyle meslek mensubu beyan ve onayını içeren bir fiyat teklifinin sunulmadığı, kira sözleşmesi adıyla fiyat teklifi olarak sunulan belgelerin de Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesinde belirtilen koşulları taşımadığı, ayrıca gerek kendi malı gerekse kiralama yoluyla temini yapılacak araçlara yönelik olarak sunulan belgelerde belirtilen araç kapasitelerinin, Teknik Şartname’de talep edilen araç kapasitelerini karşılamadığı,

b) Teknik Şartnamenin 11.2’nci ile 8.26’ncı ve Sözleşme Tasarısı’nın 9.1’inci maddesine göre ihale konusu işte çalıştırılacak araçların 12 ay süresince gün boyunca tam zamanlı olarak, yardımcı şoför ile birlikte şoförlü kiralandığı dikkate alındığında, şoförlerin tam zamanlı olacak şekilde 12 aylık ücret giderlerinin açıklama kapsamında eksiksiz hesaplanması ve öngörülmesi gerektiği, ancak personel maliyeti için öngörülmüş olan bedelin, asgari işçilik maliyetinin altında olduğu,

c) MTV için sadece bedel öngörüldüğü, her bir araç için öngörülen MTV tutarının nasıl belirlendiği hususunda uygun bir belgelendirme yapılmadığı, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak otobüslerin MTV tutarlarının da eksik öngörüldüğü, ayrıca araç muayene giderlerine yönelik olarak TÜVTÜRK tarafından ilan edilen tutarlardan daha düşük tutar öngörüldüğü, egzoz muayene maliyeti için bedel öngörülmediği ve bu maliyetlere yönelik herhangi bir tevsik edici belgenin sunulmadığı, MTV ve araç muayene giderine yönelik olarak öngörülen bedelin güncellenerek hesaplanmadığı,

d) Zorunlu mali sorumluluk sigortası, ferdi kaza koltuk sigortası ve araç kasko sigortası maliyet bileşenlerine yönelik olarak, Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklamaya uygun şekilde; sigorta şirketi genel veya bölge müdürlüğünden alınmış ya da bu müdürlüklerin teyit yazılarını içeren, sözleşme süresine uygun şekilde sigorta başlangıç ve bitiş tarihlerin yer aldığı mevzuata uygun düzenlenmiş fiyat tekliflerinin sunulmadığı, öte yandan bu maliyet bileşenleri için alınan sigorta teklifleri aktarılan Şartname maddesi uyarınca ilgili Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesinde yer alan oran esas alınarak güncellenmediği,

e) Açıklama kapsamında yazlık ve kışlık lastik maliyetleri ile bu lastiklerin değişim maliyetlerine yönelik mevzuata uygun bir açıklama yapılmadığı, ihale konusu işte kullanılabilecek araçlara ait lastikler olmadığı, genişlik, yükseklik ve jant çağı bakımından uygun lastiklerle açıklama yapılmadığı, maliyeti düşük göstermek adına otomobil ve minibüslerde kullanılabilecek lastiklere ilişkin maliyetler esas alınarak, öngörülen lastik adetlerinin de otobüsün sahip olduğu lastik adedinden daha az olduğu,

f) Bakım ve onarım ile yedek parça maliyetlerine yönelik mevzuata uygun bir açıklama yapılmadığı, kat edilecek kilometre ile periyodik bakım aralığı gözetilerek bakım sayısının tespit edilmediği ya da eksik belirlendiği,

g) Araç kiralama, lastik maliyetleri, bakım-onarım ve yedek parça maliyetlerine yönelik açıklama kapsamında sunulan tespit tutanaklarının bütünüyle eksik ve mevzuata aykırı şekilde tanzim edildiği, tespit tutanaklarında yer alan birim tutarlarla fiyat tekliflerinde yer alan birim tutarların uyumlu olmadığı, fiyat tekliflerinde yer alan tutanak tarih ve sayıları ile tutanakların tarih ve sayılarının da aynı olmadığı, tutanakların tamamında defter tasdik bilgileri ile “geçici vergi beyanname dönemi”nin eksik ve hatalı doldurulduğu, meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin aslı ya da suretinin tutanaklara eklenmediği,

Tutanakların ekinde mükellefler adına tutanağı imzalayan kişilere ait imza beyannamesi/sirküleri ile temsile yetkili olunduğunu gösterir belgelerlerin sunulmadığı, sunulan imza beyannamelerinde yer alan imzaların, fiyat teklifleri ve tutanakları imzalayan mükelleflere ait olmadığı, fatura bilgileri kısmında yazılan fatura içeriklerinin fiyat teklifleri konu ürün ve hizmetler ile uyumlu olmadığı, farklı nitelikteki mal ve hizmetlere ait faturaların fiyat tekliflerine konu mal ve hizmetlerle uyumlu olup olmadığı gözetilmeksizin ilgisiz çok sayıda fatura bilgisinin tutanaklara işlendiği,

h) Teklif bedelinin onbinde 5’i oranındaki KİK payı; teklif bedelinin binde 9,48’i oranındaki damga vergisi ve teklif bedelinin binde 5,69’u oranındaki karar pulu giderlerinin maliyet hesabına dahil edilmediği ve bu hususta herhangi bir açıklama yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan hükme istinaden Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. (Değişik madde: 25/01/2017-29959 R.G./11. md.) Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G./14. md.; Ek ibare: 06/02/2018-30324 R.G./7. md.; Değişik cümle: 26/01/2021-31376 R.G./3. md.) İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. (Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G./18. md.) Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./15. md.) Ancak birden fazla yılı kapsayan (Ek ibare: 26/01/2021-31376 R.G./4. md.) ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./22. md.) ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G./22. md.) Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: MÜDÜRLÜĞÜMÜZE BAĞLI KURUBAŞ GERİ GÖNDERME MERKEZİMİZDE BARINAN YABANCILARIN MERKEZLER ARASI NAKİL, SINIR DIŞI VE SEVK İŞLEMLERİ İÇİN ARAÇ KİRALAMA HİZMET ALIMI

…

e) Miktarı: 16+1 Kişilik Minibüs:20.000 KM, 19+1 Kişilik Otobüs:20.000 KM, 27+1 Kişilik Otobüs :20.000 KM, 46+1 Kişilik Otobüs :40.000 KM” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile işçilik, ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahildir. Katma Değer Vergisi ise sözleşme bedeline dahil olmayıp idare tarafından yükleniciye ayrıca ödenecektir. Teknik şartnamede yer alan işin yapılması süresince gerekli olan tüm malzeme, araç-gereç, işçilik giderleri teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin genel bilgiler” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. Kurubaş GGM Müdürlüğünden başka İllere taşıma; Geri Gönderme Merkezleri arası nakil, sınır dışı sevk ve Konsolosluk işlemlerinin tamamlanmasının ardından havaalanından sınır dışı sevk işlemleri tamamlanana kadar arada geçen bekleme süresi ve Görevli personelin Kurubaş GGM Müdürlüğüne geri getirilmesi için alman hizmet ile Van İl Sınırlarında Hudut birlikleri ve İlçe Kolluk birimleri tarafından yakalanan düzensiz göçmenlerin Kurubaş Geri Gönderme Merkezinden taşıt görev emri ile çıkışından kolluk kuvvetlerinin işlemlerini tamamlamasına ve en yakın devlet hastanesine taşınması sağlık işlemlerinin bitmesine müteakip Ön Kabul Merkezi ve Kurubaş geri gönderme merkezine taşınması işidir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İşin miktarı” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. İdaremizce, Kurubaş Geri Gönderme Merkezi kalkış ve varış noktası olarak belirlenmiş olup, 2024 yılına ait aşağıda belirtilen taşıma hizmeti için kat edilecek toplam mesafe 100.000 km’dir.

16+1 Kişilik Minibüs Araç Kiralama Bedeli

Kilometre

20.000

19+1 Otobüs Araç Kiralama Bedeli

Kilometre

20.000

27+1 Otobüs Araç Kiralama Bedeli

Kilometre

20.000

46+1 Otobüs Araç Kiralama Bedeli

Kilometre

40.000

” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Taşıma Hizmetini Yapacak Araçlar İçin İstenilen Zorunlu Şartlar ve Belgeler” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Yüklenici en az; 2 adet otobüs (46+1), (19+1) , (27+1) ve 2 adet minibüs (16+1) minimum kapasiteli yolcu taşıma aracı ile hizmet verecektir.

5.2. Yüklenici, İdarece bildirilen yolcu sayısı ve görevlendirilecek personel sayısı oranında araç gönderecektir. Yüklenici, teknik şartnamede belirtilen özelliklerdeki bu araçları dışarıdan kiralayabilir ve bu kiralamalar için idareden hiçbir hak talep edemez.

5.3. Taşıma yapılan araç, yolcu sayısı ile orantılı olacaktır. Yüklenici tarafından az yolcuya büyük araç gönderilmesi halinde aradaki fark yükleniciden kesilecektir. Örneğin idare tarafından bildirilen taşınması gereken yolcu sayısı 15 ise, Yüklenici, GGM Müdürlüğüne (16+) minübüs gönderecektir. Yüklenicinin bu taşıma için ,(19+),(27+) Otobüs veya (46+) Otobüs göndermesi halinde, yüklenicinin ihale sırasında (16+) Minibüs için verdiği tutar üzerinden fiyatlandırma yapılacak, hakedişi de bu şekilde olacaktır.îdarenin gerekli görmesi (yabancı profili, güvenlik nedenleri vb.) ve yazılı bir bildirim yapması durumunda idarenin uygun gördüğü araç görevlendirilecektir. Taşıtlar; ihale süresince 10 yaşından büyük olmamalıdır. Yaş tespitinde Karayolu Taşıma Yönetmeliği dikkate alınacaktır.

…

5.7. Yüklenici full kasko (%100 sigorta esasına göre), koltuk sigortalarını ve ilgili mevzuatta belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdür.

5.8. Sözleşme süresince tüm araçların;

5.8.1. Trafik Tescil belgesi aslı ve fotokopisi,

5.8.2. Aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sigorta Poliçe aslı ve fotokopisi,

5.8.3. Aracın Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Ferdi Kaza Koltuk Sigorta Poliçesi aslı ve fotokopisi,

5.8.4. Kullanılan araç, gidilecek güzergâh ve mesafeye göre Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 6'ncı maddesi uyarınca Yetki Belgesi aslı ve fotokopisi, firma tarafından muhafaza edilecek olup talep edildiğinde İdareye verilecektir.

5.8.5. Yüklenici ‘’KARAYOLLARI TRAFİK YÖNETMELİĞİ 3. Bölüm 98 Madde: Araç Kullanma ve Dinlenme Sürelerine Uyma Mecburiyeti ve Denetleme Esasları” gereği yeterli sayıda şoför bulunduracaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Taşıma Hizmetini Yapacak Araçlarda İstenilen Teknik Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.7. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunuyla getirilen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ve Ferdi Kaza Koltuk Sigortası yapılması zorunludur.

…

7.11. Mevcut lastikleri ile aynı ebatta ve sökülebilir şekilde monteli yedek lastiği bulunacak ancak bu yedek lastik yolcuların oturmasını engellemeyecektir.

…

7.16. Lastiklerde dışarıdan gözüken bombe ya da çatlak bulunmayacak ve lastik diş derinliği o ebattaki lastik imalatı için izin verilen diş derinliğinden az olmayacaktır.

7.21. Araçlarda benzin ya da motorin yakıtı dışında başka bir yakıt kullanılmayacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Taşıma Hizmeti Yapacak Yüklenicinin Genel Yükümlülükleri” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.23. Yüklenici, çalıştırdığı personelin sosyal güvenlik bildirimlerini ve ödemelerini yapmak zorunludur.

…

8.26. Yüklenici personeli, yolcuların, bavul, çanta, kumanya vb. malzemelerini güvenlik personelinden teslim alarak, aracın bagajına yerleştirip, seyahat sonunda emanet sahiplerine iade edecektir. Ayrıca Yüklenici, mevzuatında belirtilen sayıda yardımcı şoför bulunduracaktır.

…

8.32. Taşıma hizmetini yapan araçların her türlü vergi, harç, akaryakıt, sigorta (Trafik, Kasko ve Koltuk Sigortası gibi) giderleri ile, görevli personele ve üçüncü şahıslara vereceği zarar ve ziyanlardan Yüklenici sorumlu olacaktır. Bu konularda Müdürlüğümüz adına açılacak davalarda oluşan her türlü maddi, manevi tazminat, zarar ve ziyanlardan da Yüklenici sorumlu olacaktır.

…

8.35. Otoban ücreti, köprü geçiş ücreti, arabalı feribot ücreti, HGS, OGS vb. ücretler yüklenici tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Araçlar Hafta tatili, ulusal ve dini bayram günlerinde de çalışacaktır.

11.2. Araçların işletmeyle ilgili her türlü (bakım, onarım, akaryakıt, vergi, sigorta, şoför, yedek parça, lastik vs.) gideri yükleniciye aittir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekildedir:

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

1

16+1 Kişilik Minibüs Araç Kiralama Bedeli

kilometre

20.000

2

19+1 Kişilik Otobüs Araç Kiralama Bedeli

kilometre

20.000

3

27+1 Kişilik Otobüs Araç Kiralama Bedeli

kilometre

20.000

4

46+1 Kişilik Otobüs Araç Kiralama Bedeli

kilometre

40.000

Van Göç İdaresi İl Müdürlüğü tarafından 14.12.2023 tarihinde e-ihale olarak gerçekleştirilen araç kiralama hizmet alımı işi için alınan 02.01.2024 tarihli ihale komisyonu kararına göre, ihalenin Göltur Taş. Gıda Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Macit Sey. Tur. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru konusu ihalede teklif bedelinin sınır değerin altında olduğu belirlenen ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliden idarece aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, söz konusu talep doğrultusunda anılan isteklilere gönderilen 28.12.2023 tarihli ve “aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu talep yazısında idare tarafından önemli teklif bileşenlerinin açık bir şekilde belirlenmediği, buna binaen başvuru sahibinin 15.01.2024 tarihli itirazen şikayet başvurusu üzerine 07.02.2024 tarihli ve 2024/UH.I-241 sayılı Kurul kararı ile söz konusu yazının önemli teklif bileşenlerinin açık ve tereddüte mahal vermeyecek şekilde tekrar belirlenerek yenilenmesine karar verildiği görülmüştür.

Anılan karar üzerine idarece aşırı düşük sorgulamasının yeniden gerçekleştirilerek 21.02.2024 tarihine söz konusu isteklilere ikinci kez aşırı düşük teklif sorgulama yazısı gönderildiği, bahse konu yazıda “…Aşırı Düşük Teklif Açıklamasına Esas Olmak Üzere Teklifte Önemli Olan Maliyet Bileşenleri şunlardır;

1-Motorlu taşıtlar vergisi,

2-Sigorta ve kasko giderleri,

3-İşçilik giderleri,

4-Amortisman (Araç maliyet/Kiralama) Gideri,

5-Lastik giderleri,

6-Bakım ve onarım ile yedek parça giderleri,

7-Sözleşme giderleri(kik payı, sözleşme ve karar damga vergileri),

8-Araç muayene giderleri,” şeklinde önemli teklif bileşenleri belirlenerek isteklilerden 26.02.2024 tarihinde kadar açıklamalarını sunmalarının istenildiği görülmüş, her iki istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları idare tarafından mevzuata uygun olarak kabul edilmiştir. Akabinde ihale komisyonu tarafından 05.03.2024 tarihli bir tutanak düzenlendiği, söz konusu tutanakta 02.01.2024 tarihli ihale komisyonu kararının geçerliliğini koruduğu ve ihalenin aynı şekilde Göltur Taş. Gıda Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Macit Sey. Tur. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği ifadeleri yer almaktadır.

İlk olarak ihale üzerinde bırakılan istekli Göltur Taş. Gıda Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Macit Sey. Tur. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin ön yazılarda, ihale dokümanında ihale konusu işte çalıştırılacak olan araçların ve işçilerin çalışma saatlerine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, bu nedenle çalışmanın çağrı üzerine kısmi zamanlı çalışma ile gerçekleştirileceğinin anlaşıldığı, hesaplanmayan ve öngörülemeyen giderler için sırasıyla 272.112,00 TL ve 352.112,00 TL tutarında maliyet ayrıldığı idarece hesaplanması istenilen olası giderlerin söz konusu karşılık tutarı ile gerçekleştirilmesinin mümkün olduğu ifade edilmiştir.

Her iki istekli tarafından açıklama kapsamında, idarece belirlenen MTV, sigorta ve kasko giderleri, işçilik giderleri, amortisman (araç maliyet/kiralama), lastik giderleri, bakım ve onarım ile yedek parça giderleri, sözleşme giderleri ve araç muayene giderleri olmak üzere toplam 8 adet önemli teklif bileşenine ilişkin “genel maliyet icmali”nin ve ön yazıların sunulduğu görülmüştür. Söz konusu bileşenlerden işçilik giderlerine ilişkin olarak, 2024 yılı kısmi süreli çalışma saatlik ücretinin 108,90 TL olduğu, ayrıca yedek şoför giderlerinin de karşılanması adına 163,36 TL üzerinden hesaplama yapıldığının beyan edildiği, 4 şoför ve yardımcı şoför giderlerinin 100 km’de 1 saatlik çalışma, diğer bir deyişle kısmi zamanlı çalışma ücreti üzerinden KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak hesaplandığına ilişkin belgenin sunulduğu, dolayısıyla anılan istekli tarafından ihale konusu işte çalışacak olan personele ilişkin maliyetin öngörüldüğü, ihale dokümanında ihale konusu işte çalışacak personelin tam zamanlı olarak çalışması gerektiğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, bu durumda açıklamada kısmi zamanlı çalışmaya dair ücretin kullanılmasında doküman düzenlemelerine bir aykırılık bulunmadığı, öngörülen tutarın asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı tespit edilmiştir.

Araç muayene giderlerine ilişkin olarak, her iki istekli tarafından TÜVTÜRK’ün resmi internet sitesi üzerinden elde edilen “2024 yılı güncel araç muayene fiyat listesi”nde yer alan fiyatların kullanıldığına ilişkin belgenin sunulduğu, sunulan belgede yer alan fiyatlar ve ayrıca söz konusu internet sitesinden teyit edilen fiyatlar ile beyan edilen fiyat bilgilerinin birbirine uyumlu olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin personel ve araç muayene giderlerine ilişkin iddiaların yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda sayılan giderler dışında kalan önemli teklif bileşeni olarak belirlenen amortisman (araç maliyet/kiralama), MTV, sigorta ve kasko giderleri, lastik giderleri, bakım ve onarım ile yedek parça giderlerine dair yalnızca bilgi beyanında bulunulduğu, ancak söz konusu bilgilere ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı görülmüştür.

Örnek olarak periyodik bakım giderleri ve lastik giderleri için fiyat teklifi kullanıldığı beyan edilmesine rağmen söz konusu tekliflere ilişkin belge sunulmadığı, araç kiralama giderlerine ilişkin, araçların kiralama yoluyla temin edileceği ve 12 aya ilişkin toplam maliyet bilgilerinin beyan edildiği, ancak söz konusu duruma ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı, sözleşme giderleri için ise bilgi beyan edilmeden yalnızca hesaplanmayan ve öngörülemeyen giderler için 272.112,00 TL tutarında maliyet ayrıldığı beyanının bulunduğu görülmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat kapsamında, ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içerisinde aşırı düşük teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, isteklilerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi kapsamında açıklanan yöntemlerle açıklamalarını sunacağı anlaşılmaktadır.

Söz konusu isteklilerce, idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen “amortisman (araç maliyet/kiralama), MTV, sigorta ve kasko giderleri, lastik giderleri, bakım ve onarım ile yedek parça giderlerine” ilişkin açıklamaların anılan Tebliğ maddesinde açıklanan yöntemler çerçevesinde sunulması gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak anılan istekliler tarafından her ne kadar açıklama yöntemlerine ilişkin bilgi beyanında bulunulmuş olsa da, söz konusu giderlere ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin araç maliyeti, MTV, sigorta ve kasko giderleri, lastik gideler, bakım ve onarım ile yedek parça giderlerine ilişkin tevsik edici belge sunulmadığına ilişkin iddialarının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan istekli Göltur Taş. Gıda Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Macit Sey. Tur. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının dayanaktan yoksun olduğu ve sunulan açıklamaların bu haliyle kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca idare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli Göltur Taş. Gıda Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye 02.01.2024 tarihinde gönderilen “Sözleşmeye davet” konulu yazı tekrar gönderilerek, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinin son fıkrasına aykırı olarak anılan istekli ile 15.03.2024 tarihinde sözleşme imzalandığı tespit edilmiştir.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Göltur Taş. Gıda Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Macit Sey. Tur. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait tekliflerin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.