KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/015
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 04.04.2024
Karar No : 2024/UH.I-538
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Işık Zengin,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 8. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/110619 İhale Kayıt Numaralı “Devlet Su İşleri 8Bölge Müdürlüğü Erzurum ve Bağlı Bulunan 82 Şube Müdürlüğü Erzincan ile 85 Şube Müdürlüğü Ağrı İçin 12 Ay Süreli Şoförlü ve Şoförsüz Taşıt Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 08.03.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Devlet Su İşleri 8 Bölge Müdürlüğü Erzurum ve Bağlı Bulunan 82 Şube Müdürlüğü Erzincan ile 85 Şube Müdürlüğü Ağrı İçin 12 Ay Süreli Şoförlü ve Şoförsüz Taşıt Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Işık Zengin’in 15.03.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.03.2034 tarihli yazısı ile reddi zerine, başvuru sahibince 25.03.2024 tarih ve 138738 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.03.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/415 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 1’inci kısmına teklif sundukları, ihale tarihi öncesi olan 05.03.2024 tarihinde idare personeli olan makine ikmal şefi tarafından arandıkları ve iki araca dokümanda olmayan çeki demirinin istenileceği, iki aracın şaselerin delinmesi suretiyle havza ekibi için alet edevat takılacağı ve bunların ruhsata işlenilmesi gerektiği hususlarının taraflarına bildirildiği, taraflarınca bu durumun uygun olmadığı, maliyet gerektirdiği ve teknik şartnamede bulunmadığından idarece zeyilname düzenlenmesi ve bu hususun teknik şartnameye dahil edilmesi gerektiğini ifade ettikleri, idare tarafından ise zeyilname sürecinin ihale sürecini uzatacağı bu nedenle düzenlemediklerini ve bu hususun tüm firmalar için aynı olacağı bu hususa riayet etmeyen firmaların değerlendirme dışı bırakılacağının belirtildiği, idare ile telefon görüşmesinde tüm firmaların aranacağı belirtmesine rağmen taraflarının işin mevcut yüklenicisi olmasından dolayı sadece kendilerini arayabildiklerini ancak ihaleye girecek diğer firmaları bilemedikleri için arayamadıklarını idare cevabi yazısında belirttiği, ihaleyi yapan idareler ihale öncesinde istekli olabilecek hangi firmaların şartnameyi e-imza ile indirdiğini göremediği, dolayısıyla doküman indiren firmaların kimler olduğunun idarece bilinmesi ve bilgilendirilmesinin mümkün olmayacağı, idarenin dört adet araca yönelik yapılması gereken işlemin hem araca ek maliyet, hem araca şase delinmesi suretiyle muhtelif zarar ve değer kaybı hem de dört aracın ruhsatının değiştirilmesi/ruhsata işlenilmesi işlemlerinden dolayı maliyet getirilmesi anlamına geldiği, ayrıca idarenin cevap yazısından da anlaşılacağı üzere idarece şartnamede olmayan ve ek maliyet gerektiren bir hususun sadece taraflarından telefon ile aranarak istenildiği, taleplerine rağmen zeyilname düzenlemediği, idarenin dokümanda sözlü ve telefon üzerinden değişiklik yapmak istediği ve bu hususu idare cevap yazısında açıkça belirttiği, dolayısıyla diğer firmaların bu husustan habersiz olması nedeniyle, bu durumdan haberi olan ve olmayan isteklilerin maliyet hesaplamasının farklı olacağı, kendilerinin bu husustan dolayı teklifini yükseltmek zorunda kaldığı ancak diğer firmalar bu husustan habersiz olduğu için daha düşük teklifler sunduğu, bu durumun ihale sürecini olumsuz etkilediği, ek maliyet getiren talebin diğer firmalara iletilmediği, dolayısı ile idarenin haksız rekabet oluşmasına sebep verdiği ve diğer isteklilerin anılan nedenlerden dolayı avantajlı duruma geçtiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi ve emsal Kurul kararları gereği şartnamede gerekli düzenlemelerin eksiksiz yapılarak ihalenin iptal edilerek yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.” hükmü,

“İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır.

Ayrıca, istekliler tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyulan hususlarla ilgili olarak son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilir. Bu talebin idarece uygun görülmesi halinde yapılacak açıklama, bu tarihe kadar ihale dokümanı alan bütün isteklilere son teklif verme gününden on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ve açıklama talebinde bulunan istekli belirtilmeksizin yazılı olarak gönderilir.” hükmü,

“Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.

Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerde aynı şekilde hazırlanarak sunulur.

Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar sıra numaralı alındılar karşılığında idareye verilir. Bu saatten sonra verilen teklifler kabul edilmez ve açılmaksızın iade edilir. Teklifler iadeli taahhütlü olarak da gönderilebilir. Posta ile gönderilecek tekliflerin ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye ulaşması şarttır. Postadaki gecikme nedeniyle işleme konulmayacak olan tekliflerin alınış zamanı bir tutanakla tespit edilir.

Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz ve değiştirilemez.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Devlet Su İşleri 8.Bölge Müdürlüğü/Erzurum ve bağlı bulunan 82.Şube Müdürlüğü Erzincan ile 85.Şube Müdürlüğü Ağrı için 12 Ay Süreli Şoförlü ve Şoförsüz Taşıt Kiralama Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

…

e) Miktarı: Toplam 62 araç (yakıt hariç) ve 65 adet Şoför ile Taşıt Kiralama Hizmet Alımı olup; araçların kısımları, cinsleri, adetleri, çalışacağı süreleri, çalışacağı yerleri ve şoförlü/şoförsüz kiralama bilgileri bu şartnamede ve teknik şartnamede belirtilmiştir.” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır…” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 3 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

Kısmi teklif verilebilir. Bu ihale ile yapılacak Şoförlü ve Şoförsüz taşıma hizmetleri 3 (üç) ayrı kısımda toplanmıştır. İstekliler her bir kısmın tamamına teklif vermek şartıyla bu kısımların herhangi birine, kısımların bir kaçına veya kısımların tamamına teklif verebilirler. Kısmi teklif verilmesine izin verilen Bu ihalede; isteklilerin üzerinde kalan kısımların her biri için ayrı ayrı sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Başvuruya konu ihalenin kapsamının 12 Ay Süreli Şoförlü ve Şoförsüz Taşıt Kiralama hizmet alımı olduğu, 15.03.2024 tarihli ihale komisyonu kararına göre ihalenin iddia konusu 1’inci kısmına dört isteklinin teklif sunduğu ve ihalenin 1’inci kısmında Ser-Bal Elekt. İnş. Gıda. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi Işık Zengin tarafından 15.03.2024 tarihinde idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarece alınan 20.03.2024 tarihli kararda “01.03.2024 tarihinde “2024/110619 DSİ 8. Bölge Müdürlüğü 12 Ay Süreli Şoförlü ve Şoförsüz Taşıt Kiralama Hizmet Alımı” ihalesinden bir hafta önce Havza Yönetimi İzleme ve Tahsisler Şube Müdürlüğü’ne tahsis edilen resmi plakalı 2016 model 25 DS 338 ve 2014 model 25 DS 838 iki adet Arazi Pick-Up araçlar kurumumuza geldiği günden bugüne kadar sürekli olarak ağır arazi şartlarında çalışmış ve sürekli arızalar vermesinden dolayı yeni yapılacak ihalede bu konuya acil çözüm için Havza Yönetimi İzleme ve Tahsisler Şube Müdürlüğü personeli ile görüş ve bilgi alışverişi yapılmıştır.

Yapılan bu görüşmede yeni yapılacak ihaledeki araçlardan iki tanesine resmi plakalı yukarıda bahsettiğimiz araçların üzerindeki kren sisteminin montajı(dört adet delik delinmesi) yapılması fikri ortaya atılmıştır.

Bu konunun teknik şartnameye girmesi süre kısalığından dolayı mümkün olmayacağından şu anki Yüklenici olan Işık Zengin firmasının yetkilisi Devrim Zengin’e şifaen bilgi amaçlı sorulmuş ve kendisi de yeni yapılacak olan ihaleyi kazanması durumunda taleplerimiz olan resmi arazi araçlarımızdaki kren sisteminin kendi araçlarına montesi için gerekli olan dört adet delik delme işlemi ve Ocak-Şubat 2025 ayları için belki gerekli olabilecek olan iki adet çeki demiri ruhsata işlenmiş olarak tarafımıza verilebileceğini belirtmiştir. Hatta kendi ifadesiyle ihaleyi kendi uhdesinde kalması durumunda “4(Dört) delik değil isterseniz 10(On) delik delin” ifadesini ayrıca “300(Üçyüz) adet aracının olduğunu ve bu araçlardan 2(iki) tanesini istediğiniz zaman çeki demirli olarak veririm” ifadelerini kullanmıştır. Biz bu durumu diğer firmalara da ileteceğimizi belirttik fakat ihaleye kimin gireceği ve kazanacağı da belli olmadığından dolayı sadece Yüklenici firmaya sorabildik.

Yüklenici firma ile alakalı bahsettiğimiz üzere yukarıda bahsedilen konuların uygulanabilirlik açısından görüş alışverişinde bulunulmasının haricinde herhangi bir “Ücretlendirme ve fiyatlandırma konusu ile alakalı tek bir kelimemiz dahi geçmemiştir. “ hususlarına yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, idarece başvuru sahibi istekli ile ihale tarihi öncesinde araç sistemleri ile ilgili bir görüşme yapıldığı, başvuru sahibi istekli tarafından “Bu görüşme neticesinde ek bilgiler nedeniyle diğer isteklilerle göre yüksek teklif tutarı sunmak zorunda kaldıkları, bu nedenle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi ve emsal Kurul kararları gereği şartnamede gerekli düzenlemelerin eksiksiz yapılması haliyle ihalenin yeniden gerçekleştirilmek üzere başvuruya konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği” yönünde iddialara yer verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat gereği, idarelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan “Temel ilkeleri” sağlamakla sorumlu olduğu, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabileceği, yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderileceği, zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebileceği, zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanacağı,

Ayrıca, istekliler tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyulan hususlarla ilgili olarak son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebileceği, bu talebin idarece uygun görülmesi halinde yapılacak açıklama, bu tarihe kadar ihale dokümanı alan bütün isteklilere son teklif verme gününden on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ve açıklama talebinde bulunan istekli belirtilmeksizin yazılı olarak gönderileceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat, mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde, idarece ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, bu hususlara ilişkin ihale dokümanında yapılacak değişikliklerin yapılabilmesine ilişkin şartların tüm istekliler açısından eşit ve şeffaf bir şekilde zeyilname/açıklama gibi yollarla giderilmesi gerektiği, dolayısıyla idare değişiklik talebinde bulunuyorsa zeyilname düzenleyebileceği, ancak idarece bunun yerine ihale dokümanında öngörülen teknik bir takım değişiklilere ilişkin hususların başvuru sahibi istekli Işık Zengin ile görüşmek suretiyle giderilmek istenildiği, dolayısıyla ihalede güvenliğin zedelendiği, bu kapsamda ihale sürecinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesine uygun yürütülmesine engel bir nitelik taşıdığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin 1’inci kısmının iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 118.286,00 TL başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden eşit muamele yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1’inci kısmının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 1’inci kısmının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.