KİK Kararı: 2024/UH.I-321 (21 Şubat 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/008
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 21.02.2024
Karar No : 2024/UH.I-321
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Simay Yemek Gıda İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Diyarbakır Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1264180 İhale Kayıt Numaralı “Diyarbakır Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşların 2024 Yılı için 12 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Diyarbakır Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 12.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Diyarbakır Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşların 2024 Yılı için 12 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Simay Yemek Gıda İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 25.01.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.01.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.02.2024 tarih ve 131011 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.02.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/196 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgenin benzer iş tanımına aykırı olduğu, benzer iş miktarının ayrıştırılması halinde asgari tutarı karşılamadığı, süre ve şekil yönünden mevzuata ve standart forma uygun olmadığı, belgenin EKAP üzerinden kayıt ettirilmediği, tüzel kişiliğin yarısından fazla ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesi kapsamında “ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren standart forma uygun belge”nin sunulmadığı,

2. İhaleye teklif veren isteklilerin, teklif mektuplarını imzalayan, vekâlet veren veya şirket hisselerinin yarısından fazlasına sahip şirket ortağı kişiler ile temsile yetkili kişilerin ihale tarihi itibarıyla ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının idarece sorgulanmadığı, ihaleye teklif veren isteklilerin ihaleye katılamayacak olanlar arasında olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ortağının tüzel kişiliği temsil ve yönetime yetkili olmadığı, isteklinin tüzel kişi ortağına ait ortaklık pay yapısı bilgilerinin beyan edilmediği bu nedenle anılan isteklinin gerçekçi olarak yasaklılık sorgulamalarının yapılamayacağından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun süresinin ve şeklinin İdari Şartname’ye ve standart forma uygun olmadığı, söz konusu mektubun banka yetkililerince uygun şekilde onaylanmadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan vekâletnamede, vekil tarafından ihaleye katılımın sağlanabileceği veya ihaleye teklif verilebileceğine ilişkin yetkinin bulunmadığı, dolayısıyla geçersiz bir vekâletname ile ihaleye katılımın sağlandığı,

5. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda temsil ve ilzama ilişkin beyan edilen bilgilerin şirketin son durumunu gösteren bilgileri içermediği, MERSİS numarasının beyan edilmediği, beyan edilen bilgilerin yetki ve pay değişikliği bilgilerini içermediği, ortaklık durumunu gösteren bilgilerin beyan edilmediği, EKAP sistemi üzerinden elde edilen bilgilerde de isteklinin ortaklık yapısına, ortakların pay miktarlarına ve şirketteki görevlerine ilişkin bilgilerin bulunmadığı,

6. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan bilanço veya eşdeğer belgeler ile toplam ciroyu gösteren gelir tablosu ve hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgelerin içerik ve tutarının İdari Şartname’deki oranları karşılamadığı, bir önceki yıla ait verilerin uygun sunulmadığı, onay ve tasdik işleminin uygun yapılmadığı, bilanço ve gelir tablosuna ilişkin belgelerin, gelir vergisi beyannamelerinin, düzeltme beyannamelerinin ve iptal edilen faturaların ilgili vergi dairesi müdürlüğünden talep edilerek incelenmesi gerektiği, kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara olan oranının Türkiye Bankalar Birliği’ne teyit ettirilmesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin mali müşavirinden şirkete ait ciroyu tevsik eden belgelerin kendi imzasıyla imzalanıp imzalanmadığı bilgisi ile özkaynak, kısa vadeli borç ve bilanço oranlarının gerçeği yansıtıp yansıtmadığına ilişkin bilgilerin talep edilmesi gerektiği,

7. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan gıda üretim izin belgesi veya işletme kayıt belgesindeki faaliyet alanının ihaleye konu iş kapsamında olmadığı, belgelerin ihale tarihi itibarıyla geçerli olmadığı, belgelere ilişkin tasdik ve onay işlemlerinin eksik yapıldığı ve belgelerdeki bilgiler ile ticaret sicil gazetesinde yer alan bilgilerin uyuşmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Bu ihalede kamuda veya özel sektörde malzemeli yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetler benzer iş olarak kabul edilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde; 12.01.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile iki kısımdan oluşan ihalenin her iki kısmının da Hazar A.Ş Tabldot Gıda Üretim Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, başvuruya konu ihalenin tekliflerin elektronik ortamda alındığı bir ihale olduğu, isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için iş deneyimine ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerektiği, kamu veya özel sektörde malzemeli yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetlerin benzer iş olarak kabul edileceğinin belirlendiği, İdari Şartname’nin 7.5’inci maddesi gereğince ihaleye teklif veren istekliler tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarının toplam teklif tutarlarının %25’i olması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu doğrultuda ihale dokümanı kapsamında verilen yeterlik bilgileri tablosunun “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun;

- “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırında bulunan; “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi”, “EKAP’ta Kayıtlı Olmayan İş Deneyim Belgesi”, “İş Deneyim Belgesi Düzenlenmeyen Hallerde İş Deneyimini Gösteren Diğer Belgeler (varsa), “Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi” ve “Ortaklık Tespit Belgesi” bölümlerinde yer alan kısımların ilgisine göre, isteklilerce hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ve açıklamalara ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgilere göre eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde doldurulması gerektiği,

İhale üzerinde bırakılan istekli Hazar A.Ş Tabldot Gıda Üretim Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından yeterlik bilgileri tablosunda;

- “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” bölümünün “Belgeye Ekap Tarafından Verilen Sayı” kısmında “2021/139750-4815468-1-1” numaralı iş deneyim belgesine ilişkin beyanın yer aldığı, EKAP üzerinden yapılan sorgulamada beyan edilen iş deneyim belgesinin “Hazar A.Ş Tabldot Gıda Üretim Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi” adına düzenlenen “Yüklenici İş Bitirme” belgesi olduğu,

- Beyan edilen söz konusu iş deneyim belgesinin EKAP üzerinden teyit edilebildiği, bu kapsamda; anılan belgeye konu işin yemek hizmet alımı olduğu, ihale dokümanı kapsamında benzer iş olarak kabul edilecek işlerin kamu veya özel sektörde malzemeli yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetler olarak belirlendiği dikkate alındığında, belgeye konu işin idarece belirlenen benzer iş tanımına uygunluk kriterini sağladığı, iş deneyim belgesindeki belge tutarının 3.552.698,31 TL olduğu, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 49’uncu maddesi gereğince yapılan güncelleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin güncellenmiş iş deneyim tutarının toplam teklif tutarı olan 19.491.016,84 TL’nin %25’inin üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen iş deneyim belgesinin isteklinin kendi adına düzenlenen iş deneyim belgesi olduğu, beyan edilen iş deneyim belgesinin ihale konusu iş ile benzer iş tanımına uygun olduğu, belge tutarının İdari Şartname’de istenilen tutarı karşıladığı, anılan belgenin başvuruya konu ihalenin ilk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan ve EKAP’ta düzenlenerek kayıt altına alınan belge niteliğini haiz olduğu ve teyidinin yapılabildiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere katılamayacak olanlar” başlıklı 11’inci maddesinde “Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar:

a) Bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan veyahut kendi ülkesinde ya da yabancı bir ülkede kamu görevlilerine rüşvet verme suçundan dolayı hükümlü bulunanlar.

b) İlgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilenler.

c) İhaleyi yapan idarenin ihale yetkilisi kişileri ile bu yetkiye sahip kurullarda görevli kişiler.

d) İhaleyi yapan idarenin ihale konusu işle ilgili her türlü ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olanlar.

e) (c) ve (d) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenleri.

f) (c), (d) ve (e) bentlerinde belirtilenlerin ortakları ile şirketleri (bu kişilerin yönetim kurullarında görevli bulunmadıkları veya sermayesinin % 10'undan fazlasına sahip olmadıkları anonim şirketler hariç).

… İhale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler bu işin ihalesine katılamazlar. Aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamazlar. Bu yasaklar, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerlidir.

İhaleyi yapan idare bünyesinde bulunan veya idare ile ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf, dernek, birlik, sandık gibi kuruluşlar ile bu kuruluşların ortak oldukları şirketler bu idarelerin ihalelerine katılamazlar.

Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca, bu durumun tekliflerin değerlendirmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa, teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

…

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karar bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 52’nci maddesi de 4734 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinde yer verilen ihaleye katılamayacak olanlar ile ilgili benzer hükümler içermektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İhaleye katılan aday veya isteklilerin ihale kontrol sisteminden kontrol edilmesi” başlıklı 28.3’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan isteklilerin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının İhale Kontrol Sisteminden teyit ettirilmesi esasları çerçevesinde, haklarında kamu davası açılması nedeniyle ihalelere katılamayacak olanlar için de teyit işlemi gerçekleştirilecektir. Bütün aday veya isteklilerin ve bu kapsamda tüzel kişi aday veya isteklilerin % 50’den fazla hissesine sahip ortakları ile başvuru veya teklifi imzalayan yetkililerinin de 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesine göre İhale Kontrol Sisteminden kontrol edilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5’inci maddesinde “4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin sekizinci fıkrasında, ihale kararlarının ihale yetkilisince onaylanmadan önce idarelerin, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını Kurumdan teyit ederek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorunda oldukları belirtilmiştir. Buna göre teyit belgesi alınmaması halinde ihale sürecinin tamamlanması mümkün olmayacaktır.

30.5.2 4734 sayılı Kanunun 40’ıncı maddesinde, sadece ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin, 42 nci maddesinde de sadece ihale üzerinde kalan isteklinin yasaklı olup olmadığının Kurumdan teyit ettirilmesinden söz edilmiş ise de, 11 inci maddede ihalelere katılmaktan yasaklanmış olanların hiçbir şekilde ihalelere katılmamalarının sağlanmasının amaçlandığı dikkate alındığında, ihale tarihi itibariyle ihaleye katılan tüm isteklilerin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının sorgulanması ve teyit edilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple:

I- Başvuru veya ihale tarihi itibariyle tüm aday ve istekliler için, ihale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce ihale üzerinde kalan istekli ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi için, sözleşmenin imzalanacağı tarihte ise sadece ihale üzerinde kalan istekli için ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı sorgulanacak ve Kurumdan teyit ettirilecektir,

II- Yasaklılık teyidi yapılırken aday ve istekliler ile bunların şahıs şirketi olmaları halinde tüm ortakları, sermaye şirketi olmaları halinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ve hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortakları ile başvuru veya teklifi ya da sözleşmeyi imzalayan, başka bir ifade ile ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin de ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı sorgulanacak ve Kurumdan teyit ettirilecektir,

III- Bu çerçevede yapılan teyit işlemi sonucunda;

a) Başvuru veya ihale tarihi itibariyle haklarında ihalelere katılmaktan yasaklı kararı bulunan aday ve istekliler 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi gereğince ihale dışı bırakılacak, geçici teminatı gelir kaydedilecek ve anılan Kanunun 17 nci maddesinin atıfta bulunduğu 58 inci madde uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklama kararı tesis edilecektir. Yasaklama kararının başvuru veya ihale tarihinden sonra tesis edildiğinin tespiti halinde ise 28.1.8.2 maddesi gereğince işlemde bulunulacaktır.

b) 4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca yapılacak yasaklılık teyidi sonucunda ihale üzerinde bırakılan istekli ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci isteklinin ikisinin de yasaklı olduğunun tespiti durumunda ihalenin iptaline, anılan Kanunun 42 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca yapılacak yasaklılık teyidi sonucunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yasaklı olması durumunda ihale kararının iptal edilmesine de karar verilecektir.

c) Aday ve isteklilerin şahıs şirketi olmaları halinde ortaklarından herhangi birinin, sermaye şirketi olmaları halinde sermayelerinin yarısından fazlasına sahip ortakları veya hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortaklarının veya ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin başvuru veya ihale tarihi itibariyle yasaklı olduğunun tespit edilmesi halinde, yukarıda belirtilen müeyyideler dışında ayrıca 58 inci madde uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklama kararı tesis edilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinde kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların doğrudan, dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacağı, bu yasağa rağmen ihaleye katılan isteklilerin ise ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceği, 17’nci maddesinde, 11’inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmanın yasak fiil ve davranış olarak sayıldığı, 58’inci maddesinde 17’nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarından; ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılan tüm isteklilerin, ihalenin ihale yetkilisi tarafından onaylanmasından önce ise ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin, sözleşmenin imzalanacağı tarihte ise, sadece ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının sorgulanması ve teyit edilmesinin zorunlu olduğu, isteklilerinin sermaye şirketi olmaları halinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ve hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortakları ile başvuru veya teklifi ya da sözleşmeyi imzalayan, başka bir ifade ile ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin de ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Teyit işlemi sonucunda haklarında kamu davası açılan isteklilerin 59’uncu maddedeki yasaklama kararına rağmen ihaleye katılmaları durumunun tespit edilmesi halinde yalnızca tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması söz konusu olup, geçici teminatlarının gelir kaydedilmeyeceği ve haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerektiği anlaşılmaktadır.

EKAP üzerinden yapılan sorgulamada, başvuruya konu ihalede, ihale tarihi itibarıyla tüm istekliler ve ihaleye katılan temsilcileri ile ortaklarına ilişkin, ihale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce ise ihale üzerinde kalan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile ihaleye katılan temsilcileri ile ortaklarına ilişkin yasaklılık teyidinin idare tarafından yapıldığı ve söz konusu isteklilerin ve kişilerin herhangi bir yasaklılık kaydının bulunmadığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, ihaleye iştirak eden tüm isteklilerin teklif mektuplarını imzalayan, vekâlet verilen veya şirket ortağı kişiler ile isteklileri temsile yetkili kişilerin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 11’inci maddesinde hüküm altına alınan ihaleye katılamayacak olanlar arasında olup olmadığının ve Kamu İhale Kanunu’nun 59’uncu maddesinde bulunan özel düzenlemeler uyarınca ihalelere katılıp katılamayacağının idare tarafından araştırıldığı ve bu kapsamda EKAP üzerinden yasaklılık teyitlerin yapıldığı, yapılan yasaklılık teyitlerinde herhangi bir kayda rastlanmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin yasaklılık teyitlerine ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

(2) İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının % 6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, tek bir sözleşmeye konu olacak kısımların herhangi birisi veya birkaçı için teklif edilen fiyatın, ilgili kısım için hesaplanan sınır değerin altında olması halinde alınacak kesin teminat tutarı, isteklinin sınır değerin altında teklif sunmuş olduğu kısma veya kısımlara ilişkin yaklaşık maliyetin % 9’u, sözleşmeye konu diğer kısma veya kısımlara ilişkin teklif fiyatının ise % 6’sı oranında hesaplanır ve bu tutarların toplamı kadar kesin teminat alınır.

(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 09.05.2024 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale dokümanında isteklilerden teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat verileceğine ilişkin düzenlemeye yer verildiği tespit edilmiştir.

Bu kapsamda, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde, tablonun “Teminata İlişkin Bilgiler” satırının “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21’inci maddesinin İkinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan Geçici Teminat Mektubu” bölümünde bulunan “Geçici Teminat Mektubunun Ayırt Edici Numarası/Takasbank Referans Numarası” kısmında “M101012349678603R” şeklinde beyanın yer aldığı, EKAP üzerinden yapılan incelemede sunulan e-geçici teminat mektubu tutarının (590.000 TL) teklif tutarının %3’ünü karşıladığı (19.491.016,84 x %3 = 584.730,50 TL) ve geçerlilik tarihinin (28.06.2024) idarece belirlenen 09.05.2024 tarihinden önce olmama koşulunu sağladığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “…(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile elektronik ihaleler hariç vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir:

…

d) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname., …” düzenlemesi yer almaktadır.

EKAP üzerinden yapılan incelemede, ihaleye teklif veren isteklinin teklif mektubunun şirketi münferiden temsile yetkili müdür tarafından e-imza ile imzalandığı, dolayısıyla başvuruya konu ihaleye vekâleten katılma durumunun söz konusu olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

1. İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya İsteklinin Mesleki Faaliyetini Sürdürdüğünü ve Teklif Vermeye Yetkili Olduğunu Gösteren Belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile elektronik ihaleler hariç vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

…

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…

(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

…

2. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “…31.3. İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, EKAP’a kayıtlı olan tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemelerinin zorunlu olduğu, tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verilerinin esas alınacağı,

Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a yüklenmesi gerektiği, EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olmasının gerektiği, bilgilerin doğrudan EKAP’taki kayıtlardan temin edildiği hallerde, bu bilgilerin güncel olmadığının anlaşılması durumunda tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı, ticaret sicilinde kayıtlı bilgiler ile EKAP’ta yer alan bilgiler arasında çelişki olması halinde, ticaret sicilindeki bilgilerin esas alınacağı, EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin en geç değişiklik tarihini izleyen 7 gün içerisinde, ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin ise sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde, tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP'tan alınacağı düzenlenmiştir.

İhale dokümanının yukarıda yer verilen düzenlemelerinden yeterlik bilgileri tablosunun “Ortaklar ve Ortaklık Oranlarına/Üyelere/Kuruculara Ait Bilgiler” ile “Yöneticilere Ait Bilgiler” kısımlarında yer alacak bilgilerin EKAP’tan alınacağının anlaşıldığı, MERSİS numarasının yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi zorunlu olan hususlardan olmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde tablonun bahsi geçen kısımlarında gerekli beyanların yapıldığı görülmüştür.

Diğer taraftan EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen bilgiler ile Ticaret Sicil Bilgileri Sorgulama Sonucu bilgilerinde yer alan bilgilerin birbiriyle uyumlu olduğu da görülmüştür. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35’inci maddesi çerçevesinde hazırlandığı anlaşılan İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4.2’nci maddesinde “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi

gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in 36’ncı maddesi çerçevesinde hazırlandığı anlaşılan İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde “7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,

birinin sunulması yeterlidir.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır.

İdarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, başvuruya konu ihalenin tekliflerin elektronik ortamda alındığı bir ihale olduğu, isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için bilanço ile iş hacmini gösteren bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerektiği,

Bu doğrultuda ihale dokümanı kapsamında verilen yeterlik bilgileri tablosunun “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun;

- “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırında bulunan “Bilanço Bilgileri (Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar)” bölümünde yer alan;

“Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar)”,

“Öz Kaynak Oranı (Öz Kaynaklar/Toplam Aktif)”,

“Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranı” ve

“Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar” kısımlarının ilgisine göre, isteklilerce hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ve açıklamalara ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgilere göre eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde doldurulması gerektiği,

- “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “İş Hacmi Bilgileri” bölümünde yer alan “Yeterlik Değerlendirmesine Esas Alınması İstenen Yıllar ve Bu Yıllara Ait Toplam Ciro/Fatura Tutarı” kısmının ilgisine göre, isteklilerce hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ve açıklamalara ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgilere göre eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde doldurulması gerektiği anlaşılmaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda;

- “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “Bilanço Bilgileri (Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar)” bölümünde 2022 yılına ait cari oranın, öz kaynak oranının ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ayrı ayrı beyan edildiği,

- Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “İş Hacmi Bilgileri” bölümünde 2021 ve 2022 yıllarına ait ciro tutarlarının beyan edildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerin EKAP üzerinden sorgulanabildiği ve bu kapsamda;

- Beyan edilen bilanço bilgilerinde yer alan cari oran, özkaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranının sırasıyla 12,5, 0,29 ve 0,05 şeklinde olduğu ve dolayısıyla İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenen kriterleri sağladığı,

- Beyan edilen iş hacmi bilgilerinde yer alan 2022 yılı toplam ciro tutarının 11.843.248,42 TL olduğu ve bu tutarın, teklif edilen toplam bedelin %25’inden (19.491.016,84 TL x 0,25 = 4.872.754 TL) az olmadığı, dolayısıyla toplam ciro bakımından İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde istenen kriterlerin sağlandığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde bir önceki yıla ait verilerin uygun sunulmadığı, onay ve tasdik işleminin uygun yapılmadığı, bilanço ve gelir tablosuna ilişkin belgelerin, gelir vergisi beyannamelerinin, düzeltme beyannamelerinin, gelir vergisi beyannamelerinin ve iptal edilen faturaların ilgili vergi dairesi müdürlüğünden talep edilerek incelenmesi gerektiği, kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara olan oranının Türkiye Bankalar Birliği’ne teyit ettirilmesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin mali müşavirinden şirkete ait ciroyu tevsik eden belgelerin kendi imzasıyla imzalanıp imzalanmadığı bilgisi ile özkaynak, kısa vadeli borç ve bilanço oranlarının gerçeği yansıtıp yansıtmadığına ilişkin bilgilerin talep edilmesi gerektiği iddia edilmekte ise de, anılan istekli tarafından sunulan bilanço ve bilanço bilgileri tablosu ile gelir tablosunun ilgili meslek mensubu tarafından onaylanmış ve imzalanmış olduğu, onaylanmış bilanço ve gelir tablosundaki bilgilerin aksini ispat eden herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, söz konusu bilgilerin Gelir İdaresi Başkanlığı ile yapılan entegrasyon kapsamında EKAP’a yansıyan verilerle uyumlu olduğu ve bilanço bilgileri tablosu ve gelir tablosundaki bilgilerin gerçeğe uygun düzenlenmiş olması konusundaki sorumluluğun ilgili meslek mensubuna ait olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklifi kapsamında sunulan bilanço bilgilerine ilişkin belgelerin İdari Şartname’de istenilen yeterlik kriterlerini sağladığı, anılan oranların teyidinin EKAP üzerinden yapıldığı, iş hacminin tespitine ilişkin sunulan belgelerde yer alan tutarların da ihale dokümanında istenilen şartları karşıladığı anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile elektronik ihaleler hariç vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur.

(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir:

…

ı) İsteklinin kendi mutfağı adına 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 30 uncu maddesine dayanılarak düzenlenmiş ve faaliyet konusu "Depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler", “Toplu tüketim işletmeleri” veya "Gıda üretimi yapan işletmeler" olan İşletme Kayıt Belgesi

…

7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) bendinde yer alan belgelere ilişkin bilgilerin ayrı ayrı beyan edilmesi zorunludur. (ı) bendinde yer alan belgelere ilişkin bilgilerin ise ortakların bir tarafından beyan edilmesi yeterlidir. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan/en az %51 hissesine sahip ortağına ait olması halinde, bu ortak (ğ) ve (h) bendindeki belgeye ilişkin bilgileri de beyan etmek zorundadır. Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde, bu belgeyi kullanan ortağın 7.1 inci maddenin (i) bendindeki belgeyi de sunması zorunludur…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemeler incelendiğinde, idare tarafından, isteklilerce teklif dosyası içerisinde sunulması faaliyet konusu “Depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler”, “Toplu tüketim işletmeleri” veya “Gıda üretimi yapan işletmeler” olan işletme kayıt belgesinin sunulmasının istenildiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda TR-23-K-007185 numaralı işletme kayıt belgesinin beyan edildiği, işletme kayıt belgesinin beyan edilen belge numarası ile Tarım ve Orman Bakanlığının Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi internet adresi “https://ggbs.tarim.gov.tr” üzerinden sorgulanması sonucunda, söz konusu belgenin kayıtlı olduğu, işletme faaliyet alanının gıda üretimi yapan işletmeler şeklinde olduğu, belgenin geçerlilik tarihinin sona erdiğine ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığı, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler ile herhangi bir uyumsuzluğun bulunmadığı görülmüştür. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.