KİK Kararı: 2024/UH.I-242 (7 Şubat 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/006
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 07.02.2024
Karar No : 2024/UH.I-242
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Eren Grup Kurumsal Hizmetler Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Amasya İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1444299 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dahil Yemek Yapım ve Dağıtım Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Amasya İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.01.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzeme Dahil Yemek Yapım ve Dağıtım Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Eren Grup Kurumsal Hizmetler Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.nin 08.01.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.01.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.01.2024 tarih ve 128112 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.01.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/107 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu ihalede İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 48.1’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Hizmetin verileceği yerin sağlık tesisi (hastane) olması nedeniyle mutfakta meydana gelebilecek bir aksaklık durumunda yemek hizmetinin devamlılığı, özellikle hasta mağduriyetini önlemek amacıyla sözleşme imzalayacak olan yüklenicinin Amasya İl sınırları içerinde teknik şartnamede yazılı miktarda ve nitelikte yemek hazırlayacak ve dağıtımını sağlayacak bir mutfağının bulunmaması halinde Amasya İl sınırları içerisinde bulunan, sözleşme tarihi itibari ile geçerlilik süresini doldurmamış Gıda Üretim İzni Belgesi ve 2. Sınıf Gayri Sıhhi Müessese kapsamında İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatına sahip bir iş yeri ile olumsuzluğun ortadan kalkıncaya kadar ihale kapsamında yemek pişirme işinin bu mutfakta yapılacağına ilişkin sözleşme düzenleyerek (noter onaylı) idareye sözleşme aşamasında teslim edilecektir.” şeklindeki düzenleme 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, kamuoyu denetimi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırı olmakla birlikte sözleşme aşamasında istenecek belgelerin kanunla düzenlenmiş olması nedeniyle sözleşme aşamasında belge istenmesinin mevzuata uygun olmadığı, ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince, idarelerce sözleşme imzalanmadan önce ihale üzerinde bırakılan istekliden anılan Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgelerin istenebileceğinin anlaşıldığı, ancak anılan Şartname’deki düzenleme ile sözleşme imzalanmadan önce “gıda üretim izin belgesi ve 2. sınıf gayri sıhhi müessese kapsamındaki işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile olumsuzluk ortadan kalkıncaya kadar yemek pişirme işinin bu mutfakta yapılacağına dair sözleşmenin” istenmesinin mevzuata aykırı olduğu, dolayısıyla mevzuat gereği anılan belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenecek belgelerden olmadığı dikkate alındığında mevzuata aykırı düzenleme nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

3. İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,

…

6. İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,

…

8. İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslararası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 65’inci maddesinde “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır. Hizmet alımı ihalelerinde istenilecek belgeler, hizmet alımının yaklaşık maliyet değerine göre belirlenmiş olup (Ek-H.1)’de yer alan tabloda gösterilmiştir. …” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Malzeme Dahil Yemek Yapım ve Dağıtım Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: 03.05.01.50

e) Miktarı:

Hasta ve Personel Yemek 100.000 öğün
Hasta ve Personel Kahvaltı 20.000 öğün
Ara Öğün 3.000 öğün
Diyet Kahvaltı 10.000 öğün
Diyet Yemek 10.000 öğün
Aşçı 1 Kişi
Aşçı Yardımcısı 1 Kişi
Yardımcı Eleman 3 Kişi
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ve teknik şartnamenin ekinde yer almaktadır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Taşova Devlet Hastanesi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz. …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Malzemeli Yemek/0,79

İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Malzemeli Yemek/0,79

1-Teknik Şartname ve İdari Şartnamede bulunmayan hususlarda 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, 4857 Sayılı İş Kanunu ile ilgili diğer mevzuatlar ve Sağlık Bakanlığının ilgili yazı ve genelgelerine göre hareket edilecektir.

2-Hizmetin verileceği yerin sağlık tesisi (Hastane) olması nedeniyle mutfakta meydana gelebilecek bir aksaklık durumunda yemek hizmetinin devamlılığı, özellikle hasta mağduriyetini önlemek amacıyla sözleşme imzalayacak olan yüklenicinin Amasya İl sınırları içerinde teknik şartnamede yazılı miktarda ve nitelikte yemek hazırlayacak ve dağıtımını sağlayacak bir mutfağının bulunmaması halinde Amasya İl sınırları içerisinde bulunan, sözleşme tarihi itibari ile geçerlilik süresini doldurmamış Gıda Üretim İzni Belgesi ve 2. Sınıf Gayri Sıhhi Müessese kapsamında İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatına sahip bir iş yeri ile olumsuzluğun ortadan kalkıncaya kadar ihale kapsamında yemek pişirme işinin bu mutfakta yapılacağına ilişkin sözleşme düzenleyerek (Noter onaylı) idareye sözleşme aşamasında teslim edilecektir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Verilecek Hizmet Cinsi” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu hizmet 21.02.2024-20.02.2026 tarihleri arasında (24 aylık) Taşova İlçe Devlet Hastanesinin tüm birimlerinde yatan hastalar, hasta refakatçileri ve personel için yerine getirilecektir. Hastanemizde yatarak tedavi gören hastaların, refakatçi kartı bulunan refakatçilerin, gündüz çalışan personelin ve nöbetçi personelin, İdare tarafından hastanede yemek yemesi uygun görülen ve yemek kartı çıkarılan kişilerin, tüm resmi ve idari tatiller dahil olmak üzere haftanın 7 günü - 24 saati beslenme gereksinimlerini İdarenin öngördüğü ilkeler doğrultusunda yemek ve kahvaltı planlama, hazırlama (malzeme ve personel giderleri dahil), pişirme, servis, dağıtım hizmetlerinin ve hizmet süresince gerçekleştirilmesi gerekli bulaşık, temizlik, atıkların toplanması gibi işlemlerin hijyen ve sanitasyon kurallarına uygun şekilde gerçekleştirilmesini sağlamaktır. …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Pişirme” başlıklı 1.3’üncü maddesinde “1.3.1. Kahvaltının hazırlanması ve yemeklerin pişirilme işi hastanemize ait olan mutfakta yapılacaktır. Ancak mutfağın kullanılmasının mümkün olmayacağı olağanüstü durumlarda, idarenin bünyesinde yer alan ve idarenin onay verdiği bir yerde yemeği hazırlatıp getirebilir. …

1.3.3. Hastane mutfağında başka kurumlar için yemek pişirilmeyecektir. (Ancak hastane yönetiminin Sağlık Müdürlüğü kanalıyla protokol yapması ve yüklenicinin de bu durumu kabul etmesi halinde değişiklik yapılabilir.)

1.3.4. Yüklenici, öngörülmesi mümkün olmayan durumlarda (doğal afet, büyük trafik kazası, toplu zehirlenme vakası gibi acil durumlar) İdarenin belirleyeceği miktarda yemeği hazırlamaya, pişirmeye ve servis etmeye hazır bulunduracaktır.

…

1.3.6. Yüklenici firma şehir şebekesinde veya hastanede meydana gelebilecek arıza nedeniyle su kesintisi durumunda ihtiyacı kadar sıhhi koşullara uygun suyu temin edecektir. Bu iş için ilave ücret ödenmeyecektir.” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin 2.11’inci maddesinde “2.11. Normal yemek kontrolü en geç saat 10.30’da; diyet yemek kontrolü de aynı şekilde en geç saat 10.00’da gramaj, ısı ve servis uygunluğu yönünden içinde diyetisyenin de bulunacağı komisyon tarafından, diyetisyenin olmadığı yerlerde müdür yardımcısı ve diğer komisyon üyeleri tarafından yapılacaktır. Yemekler, uygunluğu ilgili komisyon tarafından onaylanmadığı takdirde servise sunulmayacaktır. Firma uygun görülmeyen yemek çeşidini o öğüne yetişecek şekilde yeniden yapmakla yükümlüdür. Bunun mümkün olmadığı durumlarda yüklenici yemeği Gıda Üretim İzin Belgesi, İşletme Kayıt Belgesi vb. belgelere sahip olan işletmelerden temin ederek ekstra ücret talep etmeden sunacaktır. Yüklenicinin, uygunluğu ilgili komisyon tarafından onaylanmayan yemek çeşidini dışarıdan temin etmemesi/edememesi durumunda, yemek hastane tarafından Gıda Üretim İzin Belgesi, İşletme Kayıt Belgesi vb. belgelere sahip olan işletmelerden temin edilecektir. Bu işletmelerden temin edilen yemeğin tutarı yüklenicinin takip eden ilk hakedişinden tahsil edilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 2.19’uncu maddesinde “2.19. Firma sağladığı bütün yiyecek ve içecekleri Teknik Şartnameye uygun olarak, sebze ve meyveleri taze olarak, kuru gıdalar ve kahvaltılıkları hastanedeki depolama kapasitesini göz önüne alarak temin edecektir. Bütün hazır yiyecek malzemelerinin üzerinde TSE ibaresi (veya eşdeğer standartlar ) olacak veya bu standartlara sahip olduğunu gösterir belge komisyona sunulacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Amasya İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Malzeme Dahil Yemek Yapım ve Dağıtım Hizmeti Alımı” işi olduğu, 09.01.2024 tarihli zeyilname ile Sözleşme Tasarısı’nın bazı hükümlerinde değişiklik yapıldığı, bahse konu ihalenin 19.01.2024 tarihinde açık ihale usulü ile e-teklif alınarak gerçekleştirildiği, ihaleye 9 isteklinin teklif verdiği, idare tarafından henüz ihale komisyonu kararının alınmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasında özetle, İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde istenilen belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu, söz konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgeler arasında yer almadığı, anılan düzenlemenin mevcut haliyle mevzuata uygun olmadığına yönelik iddialarda bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, İdari Şartname’nin şikâyete konu edilen 48’inci maddesinde, hizmetin verileceği yerin sağlık tesisi (hastane) olması nedeniyle mutfakta meydana gelebilecek bir aksaklık durumunda yemek hizmetinin devamlılığı, özellikle hasta mağduriyetini önlemek amacıyla sözleşme imzalayacak olan yüklenicinin Amasya İl sınırları içerinde teknik şartnamede yazılı miktarda ve nitelikte yemek hazırlayacak ve dağıtımını sağlayacak bir mutfağının bulunmaması durumunda, Amasya İl sınırları içerisinde bulunan, sözleşme tarihi itibari ile geçerlilik süresini doldurmamış “gıda üretim izni belgesi ve 2. sınıf gayri sıhhi müessese kapsamında işyeri açma ve çalıştırma ruhsatına” sahip bir işyeri ile olumsuzluğun ortadan kalkıncaya kadar ihale kapsamında yemek pişirme işinin bu mutfakta yapılacağına ilişkin sözleşme düzenleyerek (noter onaylı) idareye sözleşme aşamasında teslim edeceği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihale kapsamında yemeğin idareye bağlı sağlık tesisinde (Taşova İlçe Devlet Hastanesi) bulunan mutfak/mutfaklarda üretileceği, ancak hizmetin verileceği yerin sağlık tesisi (hastane) olması nedeniyle mutfakta meydana gelebilecek bir aksaklık durumunda yemek hizmetinin devamlılığı, özellikle hasta mağduriyetini önlemek amacıyla, yüklenicinin Amasya İl sınırları içerisinde bulunan, sözleşme tarihi itibari ile geçerlilik süresini doldurmamış “gıda üretim izni belgesi ve 2. sınıf gayri sıhhi müessese kapsamında işyeri açma ve çalıştırma ruhsatına” sahip bir işyeri ile olumsuzluğun ortadan kalkıncaya kadar ihale kapsamında yemek pişirme işinin bu mutfakta yapılacağına ilişkin noter onaylı sözleşme düzenleyerek idareye teslim edeceği, söz konusu düzenlemede yer verilen belgelerin yükleniciden (ihale üzerinde bırakılarak kendisiyle sözleşme imzalanan istekli) ve sözleşme aşamasında diğer bir ifade ile sözleşme imzalanmasını müteakip sunulmasının talep edildiği, dolayısıyla iddia konusu belgenin sözleşme öncesi sunulmasının istenilmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddiasında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.