KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/049
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 25.12.2024
Karar No : 2024/UH.I-1735
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Eylülüm İnşaat Gıda Çağrı Hizmetleri Sosyal Hizmetler Temizlik Oto Kiralama Peyzaj ve Ticaret İhracat İthalat Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Erzurum Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1348422 İhale Kayıt Numaralı “Malzemeli Yemek Hazırlama Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Dağıtım Sonrası Hizmetler” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü-Erzurum İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından 06.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzemeli Yemek Hazırlama Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Dağıtım Sonrası Hizmetler” ihalesine ilişkin olarak Eylülüm İnşaat Gıda Çağrı Hizmetleri Sosyal Hizmetler Temizlik Oto Kiralama Peyzaj ve Ticaret İhracat İthalat Anonim Şirketinin 02.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun idarenin 04.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.12.2024 tarih ve 173474 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1687 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 2.5’inci maddesinde, yemeğin idarenin yerinde hazırlanarak bir başka yerleşkeye taşınacağı, yine aynı düzenlemeye göre eğer yemeği taşıyacak araç kiralama usulü ile temin edilecekse, kira sözleşmesi yapılacak tarafın TS13075 sayılı belgeye sahip olması gerektiğinin düzenlendiği ancak söz konusu belgenin bir başka gerçek yada tüzel kişinin kullanması için kiralanamayacağı, TSE’nin izni olmadan devredilemeyeceği, Teknik Şartname’nin 2.5’inci maddesinde yer alan düzenlemeyle bahse konu belgenin sözleşme aşamasında talep edilmesinin de mevzuata aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 3.9’uncu maddesinde idarenin demirbaş, makine, araç ve gereçlerinin arızalanması durumunda gerekli tamiratın yapılması sorumluluğunun yüklenicinin kullanımdan kaynaklanan kusuruna bağlanmadığı, bu durumda işin ifası süresince yüklenicinin kusuru olmaksızın bozulan idare demirbaşının tamir sorumluluğunun yüklenici tarafından karşılanacağı sonucunun doğduğu, bu nedenle ilgili düzenlemenin isteklilerin sağlıklı bir şekilde fiyat teklifi hazırlayabilmelerine engel teşkil ettiği,

3. Yiyecek Malzemeleri Teknik Şartnamesinin “Çay Evsafı” başlıklı bölümünün 14.2’nci maddesinde; “Çaylar Çaykur’un ürettiği markalardan olacaktır” düzenlemesinin 4734 sayılı Kanun 12’nci maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;…

3. İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,…

4. İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,…

5. İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslararası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir. …” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 65’inci maddesinde “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır. Hizmet alımı ihalelerinde istenilecek belgeler, hizmet alımının yaklaşık maliyet değerine göre belirlenmiş olup (Ek-H.1)’de yer alan tabloda gösterilmiştir. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. …

ı) İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

İşletme Kayıt Belgesi

YÜKLENİCİ GIDA TARIM HAYVANCILIK İL MÜDÜRLÜĞÜNDEN ALDIKLARI İHALE TARİHİ İTİBARİYLE GEÇERLİ İŞLETME KAYIT BELGESİNİN ASLI VEYA ASLI İDARECE ONAYLANMIŞ SURETİNİ VEYA NOTER TASDİKLİ SURETİNİ TEKLİFLERİ KAPSAMINDA İHALE KOMİSYONUNA SUNACAKLARDIR

Tüm ortakların sunması gerekmektedir.

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 2.5’inci maddesinde “Yemekler günlük olarak Erzurum Polis Meslek Eğitim Merkezi Merkez Yerleşkesinde hazırlanacak ve Çat Yolunda bulunan yerleşkeye dağıtımı Yüklenici firma tarafından yapılacaktır. Ayrıca ihtiyaç olması durumunda en az 7 gün önce İdare tarafından bildirilerek yemekler günlük olarak Erzurum Polis Meslek Eğitim Merkezi Çat Yerleşkesinde hazırlanacak, Merkez ve Çat Yolunda bulunan yerleşkelere dağıtımı Yüklenici firma tarafından yapılacaktır. Mevcut koşullar altında Merkez Yerleşke yemekhanesi ile Çat Yolu yerleşkesi arası gidiş-geliş toplamda 15,4 km olup, yemek taşıma işlemi günde 3 öğün olmak üzere Yüklenici tarafından taşımalı olarak yapılacaktır. Yüklenici, yemek taşıma işi için gerekli, TSE'den alınmış TS 13075 yeterlilik belgesine sahip olmalıdır. Yükleniciye ait aracın TS 13075 belgesi, araç kiralama yoluyla temin edilecekse TS 13075 belgeli olmak kaydıyla yapılan noter tasdikli kira kontratı, Yüklenici tarafından sözleşme imzalamaya gelindiğinde İdareye teslim edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede söz konusu ihalede yemeğin yüklenici tarafından idarenin mutfağında hazırlanacağı, diğer yerleşkelere ise yine yüklenici tarafından taşınacağı, Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemesine göre eğer yemeği taşıyacak araç kiralama usulü ile temin edilecekse, kira sözleşmesi yapılacak aracın TS13075 sayılı belgeye sahip olması gerektiğinin düzenlendiği,

Türk Standardları Enstitüsü’nün internet sitesi üzerinden yapılan sorgulamada TS 13075 numaralı standardın kapsamının “Bu standard, ham, yarı mamul ve mamul gıda maddeleri, gıda katkı maddeleri ile işlenmeye mahsus yan ürünler ve gıda ambalâjlarının bir yerden başka bir yere taşınmasında uyulacak idari-işletme kuralları ile taşıma araçlarının özellikleri, gıda taşıma hizmeti veren işyerleri ve çalışanların özellikleri ile ilgili kurallarını kapsar.” şeklinde ifade edildiği, bahse konu ihalede başvuru sahibinin iddiasına yer verdiği üzere belgenin kiralanması ya da devredilerek yüklenici tarafından kullanılmasına yönelik bir düzenleme bulunmadığı, eğer yüklenici araç kiralayarak yemekleri taşıyacaksa, kiralanan aracın söz konusu TSE belgesinde sayılan kriterlere haiz olması gerektiğinin düzenlendiği, bu yönüyle düzenlemenin herhangi bir aykırılık içermediği,

Ancak 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde ihaleye katılım aşamasında aranan belgelerden Kurum tarafından taahhütname sunulmasına imkân tanınanlara ilişkin olarak kanıtlayıcı belgeler ile yine Kanun’un bahse konu maddesi kapsamında sayılan diğer belgelerin ihale üzerinde kalan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulacağı, söz konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce idareye verilmemesi veya sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen durumlara aykırı hususlar içermesi halinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedileceği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla yapılan değerlendirme neticesinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda aktarılan maddesinde sözleşmenin imzalanması öncesinde sunulması gereken belgelerin neler olduğunun hüküm altına alındığı, dolayısıyla idarelerce sözleşmenin imzalanması öncesinde ihale üzerinde bırakılan istekliden istenilebilecek belgelerin belirli olduğu anlaşılmıştır.

Ancak, incelemeye konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin 2.5’inci maddesinde belirtilen belgelerin sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulması gerektiği yönünde düzenleme yapıldığı, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde sayılmayan söz konusu belgelerin sözleşmenin öncesinde idareye sunulmasının istenilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “3.9.İdarece çalışma süresince kendisine protokolle çalışır durumda verilen demirbaşları tekniğine uygun bir biçimde kullanarak bakım, onarım ve muhafazasmdan sorumludur. Eksiklikler ve aksaklıklar en kısa sürede Yüklenici tarafından, öncelikle yetkili servis, yetkili servis olmaması durumunda İdarenin bilgisi dâhilinde firma arayıcılığıyla, kalay işleri dâhil, giderilecektir. Giderilmemesi halinde gerekli yasal işlem İdare tarafmdan uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemesinden yüklenicinin idarece çalışma süresince kendisine protokolle çalışır durumda verilen demirbaşları tekniğine uygun bir biçimde kullanarak bakım, onarım ve muhafazasından sorumlu olduğu, eksiklikler ve aksaklıkların en kısa sürede yüklenici tarafından, öncelikle yetkili servis, yetkili servis olmaması durumunda idarenin bilgisi dâhilinde firma aracılığıyla, kalay işleri dâhil, giderileceğinin düzenlendiği, anılan düzenlemede yüklenici kusurundan kaynaklanmayan zarar ve ziyanın da yüklenici tarafından karşılanacağına dair bir düzenleme bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemeden yüklenicinin kusuru olmayan hallerde ortaya çıkacak zarar ve ziyandan yüklenicinin sorumlu olmayacağının değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki 2’nci iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Şartnameler başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 14.2’nci maddesinde “14.2.Çay: Tekel malı çay olup birinci sınıf çaylardan olacaktır. Paketleri açılmamış, yırtılmamış, ıslanmamış veya herhangi bir şekilde sağlığa zararlı işlem görmüş ve tahriş edilmiş olmayacaktır. İçindeki çay tozu oranı en fazla %14 olmalıdır. Kendine has görünüş renk ve kokuda olmalı, yabancı madde (lif ve çöp) bulunmamalıdır. Paketler 1 kg. olacaktır. Ambalaj üzerinde firma adı, TS numarası sınıfı, net miktarı, paketleme tarihi, (ay, yıl), seri numarası raf ömrü yazılı olmalıdır. TS 4600’e uygun olmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Kanun hükmünden ihale dokümanında belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyeceği anlaşılmaktadır.

Anılan Teknik Şartnamede yer verilen düzenlemede başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği Çaykur markasının zikredilmediği, ülkemizde çay üretiminde tekelin söz konusu olmadığı, bu çerçevede isteklilerin Teknik Şartname’de belirtilen özelliklere haiz bahse konu ürünü teklifleri kapsamında sunmaları önünde bir engel bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin 3’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.