KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/048
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 18.12.2024
Karar No : 2024/UH.I-1709
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Altıntat Yem. Tem. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1392531 İhale Kayıt Numaralı “Kocaeli Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 2025 Yılı (01/01/2025-31/12/2025 Tarihleri Arası) Mamul Yemek Alımı, Dağıtım ve Servis Hizmetleri Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 19.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kocaeli Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 2025 Yılı (01/01/2025-31/12/2025 Tarihleri Arası) Mamul Yemek Alımı, Dağıtım ve Servis Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Altıntat Yem. Tem. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 02.12.2024 tarih ve 172428 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1552 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihalenin 1 ve 2'nci kısımlarının rekabet oluşmadığı gerekçesiyle iptal edildiği, ihalenin 1'inci kısmına 7 isteklinin teklif sunduğu, 5 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 1 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ve geçerli tek teklifin bulunduğu, ihalenin 2'nci kısmına 5 isteklinin teklif sunduğu, 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve yaklaşık maliyetin altında 2 geçerli teklif bulunduğu, ihalede rekabet ortamının oluştuğu, teklifi herhangi bir nedenle geçersiz olan teklif bulunmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin en düşük geçerli teklif olduğu, bu nedenle geçerli ve en düşük teklif sahibi taraflarının üzerinde ihalenin bırakılması gerektiği, idare takdir yetkisini 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5'inci maddesine uygun kullanmadığı ve ihalenin iptali kararının iptaline karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Aynı maddenin gerekçesinde ise “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.” ifadesi,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır…” hükmü,

“Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

“Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 64’üncü maddesinde “(1) İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kocaeli Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 2025 Yılı (01/01/2025-31/12/2025 Tarihleri Arası) Mamul Yemek Alımı, Dağıtım ve Servis Hizmetleri Alımı” düzenlemesi,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Kocaeli Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 2025 Yılı (01/01/2025-31/12/2025 Tarihleri Arası) Mamul Yemek Alımı, Dağıtım ve Servis Hizmetleri Alımı İşi” olduğu ve 2 kısım şeklinde gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

25.11.2024 tarihli ihale komisyonu kararına göre,

İhalenin 1’inci kısmına ilişkin olarak;

İhaleye 7 isteklinin teklif sunduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeler neticesinde 5 isteklinin teklifinin yeterlik kriterlerine uygun olmadığı tespit edilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi Altıntat Yem. Yem. Ltd. Şti.nin (230.366.691,26TL) teklifi ile Katmışlar Yem. İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin (232.631.647,46TL) geçerli kabul edildiği, söz konusu isteklilerden Katmışlar Yem. İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin yaklaşık maliyet tutarının (232.601.475,19 TL) üzerinde olduğu gerekçesiyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde uygun görülmediği,

İhalenin 2’nci kısmına ilişkin olarak; ihaleye 5 isteklinin teklif sunduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeler neticesinde 3 isteklinin teklifinin yeterlik kriterlerine uygun olmadığı tespit edilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, yaklaşık maliyet tutarının (29.871.211,84TL) altında olan başvuru sahibi Altıntat Yem. Yem. Ltd. Şti.nin (29.304.243,18TL) teklifi ile Katmışlar Yem. Ltd. Şti.nin (29.603.456,28TL) teklinin geçerli kabul edildiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonu kararında “Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesindeki temel ilkelerden “rekabet” ilkesinin sağlanması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması sorumluluğu çerçevesinde komisyonumuzca yapılan değerlendirmede; ihalenin 1. kısmında geçerli tek teklifin, 2. kısmında ise geçerli iki teklifin kalması nedeniyle yeterli rekabetin oluşmadığı sonucuna varıldığından…” ihalenin iptaline karar verildiği ve söz konusu kararın ihale yetkilisi tarafından onaylandığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre ihale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olsa da idarelere Kanun ile verilen bu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı kullanılması gerekmektedir.

Söz konusu takdir yetkisi, tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanun’un temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti ve tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin açıkça ortaya konulması gibi nedenlerle sınırlandırılmıştır.

4734 sayılı Kanun uyarınca ihalenin iptaline yönelik incelemenin iptal gerekçeleri ile sınırlı olduğu,

İhalenin iptal gerekçesi olarak belirtilen tek hususun “Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesindeki temel ilkelerden “rekabet” ilkesinin sağlanması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması sorumluluğu çerçevesinde komisyonumuzca yapılan değerlendirmede; ihalenin 1. kısmında geçerli tek teklifin, 2. kısmında ise geçerli iki teklifin kalması nedeniyle yeterli rekabetin oluşmadığı sonucuna varıldığından…” şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan incelemede, ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında iki geçerli teklifin bulunduğu, ihalenin 1’inci kısmında bu geçerli tekliflerden birinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle idarenin takdir yetkisi kapsamında ekonomik açıdan avantajlı teklif olarak kabul edilmediği, kamu ihale mevzuatı kapsamında açık ihale usulü ve kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen hizmet alımı ihalelerinde rekabet ortamının ve kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanımı vb. açısından bulunması gereken asgari geçerli teklif sayısına ilişkin bir sınırlamanın bulunmadığı, dolayısıyla yalnızca geçerli teklif sayıları üzerinden ihalenin iptaline ilişkin ihale komisyonunca yer verilen gerekçelerin idarenin ihalenin iptaline ilişkin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarına ilişkin iptali kararının iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 157.733,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu tüm iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 157.733,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede; başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında iki geçerli teklifin bulunduğu, ihalenin 1’inci kısmında bu geçerli tekliflerden birinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle idarenin takdir yetkisi kapsamında ekonomik açıdan avantajlı bir teklif olarak kabul edilmediği, kamu ihale mevzuatı kapsamında açık ihale usulü ve kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen hizmet alımı ihalelerinde rekabet ortamının ve kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanımı vb. açısından bulunması gereken asgari geçerli teklif sayısına ilişkin bir sınırlamanın bulunmadığı, dolayısıyla yalnızca geçerli teklif sayıları üzerinden ihalenin iptaline ilişkin ihale komisyonunca yer verilen gerekçelerin idarenin ihalenin iptaline ilişkin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden idarece ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarına ilişkin ihalenin iptali kararının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle “idarenin ihalenin iptali işleminin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin iddialarının iptal gerekçesi ile sınırlı yapılan incelemesi sonucunda;

Başvuruya konu ihale Kocaeli Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’nün “Kocaeli Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 2025 Yılı (01/01/2025-31/12/2025 Tarihleri Arası) Mamul Yemek Alımı, Dağıtım ve Servis Hizmetleri Alımı” ihalesi olup ihalede 24 adet ihale dokümanı indirildiği, 19.11.2024 tarihinde yapılan ihalenin 1’inci kısmına 7, 2’nci kısmına 5 isteklinin katıldığı, ihalenin 1’inci kısmında 5 isteklinin teklifinin yeterlik kriterleri açısından uygun olmadığı gerekçesiyle 1 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 1 isteklinin teklifinin ise geçerli teklif olarak belirlendiği, ihalenin 2’nci kısmında ise 3 isteklinin teklifinin yeterlik kriterleri açısından uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı diğer 2 teklifin ise geçerli teklif olarak belirlendiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmede sonucunda 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesindeki temel ilkelerden “rekabet” ilkesinin sağlanması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması sorumluluğu çerçevesinde 39 ve 40’ıncı maddesi gereğince ihalenin 1. kısmında geçerli tek teklifin, 2. kısmında ise geçerli iki teklifin kalması nedeniyle yeterli rekabetin oluşmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Kararda da yer verildiği üzere 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur." hükmüne yer verilmiş olup, anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde, “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde, “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 64’üncü maddesinde, idarenin sorumluluğu, ihale komisyonun ile ihale yetkilisinin yetkileri, alınan kararın bildirilmesi ve başvuru yolları ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Anılan mevzuat maddeleri hükümlerinden ihalelerde idarelerin rekabetin ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ihale komisyonu kararı üzerine veya idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olmakla birlikte, Kanun ile verilen bu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhalenin iptali kararı incelendiğinde, iptal gerekçesi olarak ihalede rekabetin oluşmadığı ve idarenin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması sorumluluğu hususunun gösterildiği, ihale komisyonu kararıyla başvuruya konu ihalenin 1’inci kısmına 7, 2’nci kısmına 5 isteklinin katıldığı, ihalenin 1’inci kısmında 1 isteklinin teklifinin 2’nci kısmında ise 2 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, ihalenin her iki kısmında geçerli teklif olarak belirlenen teklifler yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete oldukça yakın olduğu, idarenin teklif değerlendirmesini ihaleye verilen teklif sayısı, geçerli kabul edilen teklif sayısı ile kamu yararı gereği bu tekliflerin yaklaşık maliyete oranının makul kabul edilebilecek bir düzeyde olup olmadığını gözeterek yapması gerektiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan idarelerce rekabet ilkesinin sağlanması ve kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması sorumluluğu açısından ihalenin iptali işleminde ihale yetkilisince kullanılan takdir yetkisinin kamu yararına aykırı olacağını gösteren somut bir emare ve değerlendirme de bulunmadığından rekabet ilkesinin sağlanması ve kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasını teminen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39, 40, 41 ve 54’üncü maddesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 64’üncü maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda ihale komisyonunca ihalenin iptal edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre, yukarıda yapılan açıklama ve değerlendirmeler doğrultusunda ihale komisyonunca ihalenin iptali işlemi yerinde olduğundan “itirazen şiyayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle Kurul çoğunluğunca alınan “idarenin ihalenin iptali işleminin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyoruz.