KİK Kararı: 2024/UH.I-1697 (18 Aralık 2024)
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
18 Aralık 2024
İkra İnşaat Malzemeleri Gıda Taah. San.i Ve Tic. Ltd. Şti.
Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü
2024/1294041 İhale Kayıt Numaralı "Bilecik İl S ... eri için Yemek Hizmet Alımı (12 Aylık)" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/048
Gündem No : 64
Karar Tarihi : 18.12.2024
Karar No : 2024/UH.I-1697
Toplantıya Katılan Üyeler
BAŞVURU SAHİBİ:
İkra İnşaat Malzemeleri Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2024/1294041 İhale Kayıt Numaralı “Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü, Bağlı 2 ve 3 Basamak Sağlık Tesisleri İçin Yemek Hizmet Alımı (12 Aylık)” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 25.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü, Bağlı 2 ve 3 Basamak Sağlık Tesisleri İçin Yemek Hizmet Alımı (12 Aylık)” ihalesine ilişkin olarak İkra İnşaat Malzemeleri Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 19.11.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.12.2024 tarih ve 172484 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/1561 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
- Teknik Şartname’nin 3.8.3.4’üncü maddesinde yer alan “Not: Yaz ve kış menülerine uygun olarak yemek komisyonunun öngördüğü şekilde yemeklerin aylık verilme sayılarında değişiklik yapılabilir.” düzenlemesinin isteklileri tereddüde düşürücü ve sağlıklı tekliflerin hazırlanmasını engeller nitelikte olduğu, ancak idarenin şikâyete cevap yazısında bahse konu düzenlemenin 1 nolu zeyilname ile kaldırıldığı ve yeniden düzenleme yapılmasına gerek bulunmadığının ifade edildiği,
- Yine anılan Şartname’nin 3.8.4.2’nci maddesinde yer alan “Rejim 2: Çorba, yoğurt, muhallebi, komposto, püre vb. gıdalardan oluşan menüdür. 1 adet Rejim 2 menüsü ihtiyaç listesinde belirtilen 1 adet “Diyet öğlen ve akşam öğün yemeği” olarak ücretlendirilecektir.” düzenlemesinin idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveli ile çelişki taşıdığı, idarenin şikâyete cevap yazısında bahse konu düzenlemenin 1 nolu zeyilname ile “Rejim 2: Çorba, yoğurt, muhallebi, komposto, püre vb. gıdalardan oluşan menüdür.” şeklinde değiştirildiği ve yeniden düzenleme yapılmasına gerek bulunmadığının ifade edildiği, bahse konu gerekçelerin hukuka aykırı olduğu; zira kendileri tarafından 19.11.2024 tarihinde son yayımlanan ihale dokümanının indirildiği, söz konusu Teknik Şartname düzenlemesinin dokümanda yer aldığı, zeyilname ile yapılan düzeltmenin ihale dokümanında yapılmadığının anlaşıldığı, bahse konu durumun sözleşmenin eki Teknik Şartname düzenlemesi ile zeyilname düzenlemesinin birbiriyle çelişki taşıyacağı sonucunu ortaya çıkaracağı, bu durumun Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 12’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında yer alan hükme aykırılık teşkil ettiği,
-
Teknik Şartname’nin 3.8.7.2’nci maddesinde yemeğin taşınması için yüklenici tarafından çalıştırılacak personellerin nitelik, nicelik ve çalışma zamanlarının belirtilmediği, bu kapsamda istekliler tarafından işçilik giderlerine ilişkin sağlıklı ve gerçekçi teklifler hazırlanamayacağı, yine olası bir aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinde idarece objektif değerlendirme yapılamayacağı; ayrıca anılan madde düzenlemesindeki “personel/personeller” ifadesinin belirsizlik içerdiği, zira söz konusu düzenleme uyarınca bir kısım isteklilerin “personel” ifadesini tek bir personel olarak değerlendirip teklif verebileceği, bir kısım isteklilerin ise “personeller” ifadesini birden fazla olarak değerlendirip teklif verebileceği, yine ilanı veya duyurusu 15.06.2024 tarihi ve sonrasında yapılacak ihaleler bakımından, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde personel için ayrı satır açılması ve işçilik giderine yer verilmesi hususunda zorunluluk getirildiği, söz konusu ihalede taşıma işinde kısmi zamanlı çalışacak “personel/personeller”e ilişkin maliyetlerin birer işçilik maliyet kalemi olduğu, idarece ihale dokümanında yer alan fiyat farkına ilişkin düzenlemelerde “a2 (haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) 0,0228” katsayısına yer verilerek endeksin belirlendiği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde söz konusu mevzuat değişikliğine aykırı olarak kısmi zamanlı çalışacak personel giderlerine yer verilmediği, kısmi zamanlı çalışacak “personel/personeller” giderlerinin istekliler tarafından birim fiyat teklif cetvelinde yer alan hangi maliyet kalemlerine ekleneceğinin belirsiz olduğu,
-
Teknik Şartname’nin 3.8.7.3’üncü maddesinde, 7 ayrı birime taşıma yoluyla yemek hizmetinin verileceğinin ve mesafelerin km olarak belirtildiği, ancak anılan Şartname’nin 3.1 ve 3.8.8.2’nci maddesinde belirtilen yeni hizmet binası ve ek binaların taşıma yapılacak hastane mutfağına tek yönlü tahmini uzaklığının dokümanda düzenlenmediği, dolayısıyla mutfağın işin süresi içerisinde daha sonraki bir tarihte mi kurulacağı konusunda tereddüt oluştuğu, yeni kurulacak mutfağın kapasitesi, büyüklüğü, yüklenici ve idare tarafından sağlanacak demirbaş, malzeme gibi giderlerin tutarı ve niteliği ile ilgili belirsizliğin olduğu, anılan gider kaleminin isteklilerin oluşturacakları teklifin bileşimini etkileyebilecek nitelikte olduğu, ayrıca bahse konu iddiaya ilişkin idarenin reddetme gerekçesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,
-
Teknik Şartname’nin 4.5’inci maddesinde Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 2 adet aşçı yardımcısı ile Bozüyük Devlet Hastanesinde 2 adet aşçı yardımcısı çalıştırılacağının belirtildiği, yine anılan Şartname’nin 4.8’inci maddesinde “İhale dönemi için toplam 15,5 gün ulusal bayram ve resmî tatil günlerinde, sayıları aşağıda belirtilen, çalıştırılacak personellere yüklenici tarafından 4857 sayılı İş Kanunu’nun 47. maddesi gereğince ücret ödenecektir.” düzenlemesine yer verildiği, ancak idarece düzenlenen birim fiyat teklif cetvelinde ise “Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Aşçı Yardımcısı: En az brüt asgari ücretin %30 fazlası Yard. Gün 62” şeklinde belirleme yapıldığı, bahse konu düzenlemelerden hizmetin ifasında çalışacak aşçı yardımcılarının tamamının aralıksız olarak ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılacağının anlaşıldığı, bu durumun 4857 sayılı İş Kanunu’na aykırılık teşkil ettiği, ayrıca idarenin cevap yazısında hizmetin ifasında çalışacak tüm personellerin oranlamasının yapıldığının ifade edildiği, idarenin reddetme gerekçesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, dolayısıyla şartnamelerin yürürlükteki kanunlara aykırı olarak düzenlenemeyeceği değerlendirildiğinde söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırılık oluşturduğu,
-
Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde yer alan “…Yüklenici mutfak, yemekhane ve servislerde hizmetin daha verimli yürütülmesi için tüm malzemeleri işe başlama tarihinden sonraki 7 (yedi) gün içerisinde temin etmekle yükümlüdür.” düzenlemesinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 10’uncu maddesine aykırı olduğu, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 10’uncu maddesinin idarenin cevabında belirtilen ilgili demirbaş ve malzeme sayılarının arttırılmasına yönelik olmadığı, anılan Genel Şartname düzenlemesinde hizmetin yürütülmesi için gerekli malzeme ve ekipman için eksikliğin varlığı halinde 10 günlük süre tanındığı, ancak anılan Teknik Şartname düzenlemesinde bu sürenin sınırlandırılarak 7 gün olarak belirlendiği, dolayısıyla anılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,
-
Teknik Şartname’nin 7.58’inci maddesinde yer alan düzenlemenin çelişkili ve isteklileri tereddüde düşürücü nitelikte olduğu, zira İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi uyarınca iş kapsamında çalıştırılacak personelin yemeğinin teklif bedeline dâhil olduğu ve yüklenicinin idareden herhangi bir ücret talep etmeyeceğinin anlaşıldığı, Teknik Şartname’nin 7.58’inci maddesinden iş kapsamında çalıştırılacak personelin yemeğinin görev yaptıkları idare tarafından karşılanacağı ve yemek bedelinin istekliler tarafından teklif bedellerine dâhil edilmeyeceğinin anlaşıldığı, ayrıca anılan Teknik Şartname düzenlemesinde iş kapsamında çalıştırılacak personelin yemeğinin istekli tarafından karşılanacağı ve idarece anılan yemek gideri için ödeme yapılmayacağı, diğer bir deyişle teklif bedeline dâhil olmayacağının belirtildiği, İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi ile Teknik Şartname’nin 7.58’inci maddesinde bulunan, iş kapsamında çalıştırılacak personelin yemek bedeline ilişkin düzenlemelerin birbiriyle çeliştiği,
Yukarıda açıklanan nedenlerle, ihale dokümanında yer alan hatalar veya eksikliklerin zeyilname düzenlenerek idarece düzeltilmesi gerektiği, şikâyet başvurularına yönelik mevzuat hükümlerinin geniş yorumlanarak reddedilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
- Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.
Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkânı sağlanır...” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. … …
(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. …” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü, Bağlı İkinci ve üçüncü Basamak Sağlık Tesisleri için Yemek Hizmet Alımı (12 Aylık)
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
…
e) Miktarı: Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü, Bağlı İkinci ve Üçüncü Basamak Sağlık Tesisleri için Yemek Hizmet Alımı (12 Aylık)
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bilecik İl Sağlık Müdürlüğümüz (Ana Bina - Ek Bina - Merkez TSM - Halk Sağlığı Lab.) ,2. ve 3. Basamak Sağlık Tesislerimiz (Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bozüyük Devlet Hastanesi (Ana Bina-Palyatif Bakım Merkezi Binası- TRSM Binası), Osmaneli M.S.Ç. Devlet Hastanesi, Söğüt Devlet Hastanesi, Bilecik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Bozüyük Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde
“5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:
a) İdari Şartname,
b) Teknik Şartname,
c) Sözleşme Tasarısı,
ç) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi,
d) Standart formlar,
…
f) İhale dokümanı kapsamında verilecek diğer belgeler ,
Belge Adı
Doküman Adı
Açıklama
Ek 4 Yemek Gramajları
Ek 4 Yemek Gramajları.Pdf
Ek 4 Yemek Gramajları
Ek 5 Örnek Yemek ve
Rejim Menü
Ek 5 Örnek Yemek ve Rejim Menü.Pdf
Ek 5 Örnek Yemek ve
Rejim Menü
Ek 6 Demirbaş Malzeme Listesi
Ek 6 Demirbaş Malzeme Listesi.Pdf
Ek 6 Demirbaş Malzeme Listesi
Ek 7 Mevcut Mutfak Demirbaş Listesi
Ek 7 Mevcut Mutfak Demirbaş Listesi.Pdf
Ek 7 Mevcut Mutfak Demirbaş Listesi
Ek 8 Sarf Malzeme Listesi
Ek 8 Sarf Malzeme Listesi.Pdf
Ek 8 Sarf Malzeme Listesi
Ek 9 Elektrik Doğalgaz Su Tüketim Miktarları
Ek 9 Elektrik-Doğalgaz-Su Tüketim Miktarları.Pdf
Ek 9 Elektrik Doğalgaz Su Tüketim Miktarları
Ek 10 Analiz Listesi
Ek 10 Analiz Listesi.Pdf
Ek 10 Analiz Listesi
Zeyilname 1
zeyilname-05112024140535.pdf
Zeyilname 1
Zeyilname 2
zeyilname 2-14112024153453.pdf
Zeyilname 2
5.2. Ayrıca, bu Şartnamenin ilgili hükümleri gereğince İdarenin düzenleyeceği zeyilnameler ile isteklilerin yazılı talebi üzerine İdare tarafından yapılan yazılı açıklamalar, ihale dokümanının bağlayıcı bir parçasıdır.
5.3. İstekli tarafından, ihale dokümanının içeriği dikkatli bir şekilde incelenmelidir. Teklifin verilmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesinden kaynaklanan sorumluluk teklif verene aittir. İhale dokümanında öngörülen kriterlere ve şekil kurallarına uygun olmayan teklifler değerlendirmeye alınmaz.” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmenin ekleri” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. İhale dokümanı, bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup, İdareyi ve Yükleniciyi bağlar. Ancak, sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır.
8.2. İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir:
-
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi,
-
İdari Şartname,
-
Sözleşme Tasarısı,
-
Birim fiyat tarifleri (varsa),
-
Özel Teknik Şartname (varsa),
-
Teknik Şartname,
-
Açıklamalar (varsa),
8.Evsaf Şartname
9. Demirbaş Malzeme Teknik Şartnamesi
10. Sarf Malzeme Teknik Şartnamesi
11. Yemek Gramajlar
12. Örnek Menüler
13. Yükleniciden İstenilen Demirbaş Malzeme Listesi
14.İdareninmevcut Demirbaşlarının Listesi
15-Sarf İhtiyaç Listesi
16- Elektrik-Su-Doğalgaz Tüketim Miktarları
17-Analiz Listesi
18-Zeyilname 1
8.3. Zeyilnameler ait oldukları dokümanın öncelik sırasına sahiptir.” düzenlemesi,
Zeyilname öncesi Teknik Şartname’nin “Yemek Çeşitlerinin Aylık Verilme Sıklığı” başlıklı 3.8.3.4’üncü maddesinde “… NOT: Yaz ve kış menülerine uygun olarak yemek komisyonunun öngördüğü şekilde yemeklerin aylık verilme sayılarında değişiklik yapılabilir.” düzenlemesi,
05.11.2024 tarihli zeyilname ile değiştirilen anılan Şartname’nin “Yemek Çeşitlerinin Aylık Verilme Sıklığı” başlıklı 3.8.3.4’üncü maddesinde “… NOT: Boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
Zeyilname öncesi anılan Şartname’nin 3.8.4.2’nci maddesinde “Rejim 2: Çorba, yoğurt, muhallebi, komposto, püre vb. gıdalardan oluşan menüdür. 1 adet Rejim 2 menüsü ihtiyaç listesinde belirtilen 1 adet “Diyet öğlen ve akşam öğün yemeği” olarak ücretlendirilecektir.” düzenlemesi,
05.11.2024 tarihli zeyilname ile değiştirilen anılan Şartname’nin 3.8.4.2’nci maddesinde “Rejim 2: Çorba, yoğurt, muhallebi, komposto, püre vb. gıdalardan oluşan menüdür.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihalenin Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü, Bağlı 2 ve 3 Basamak Sağlık Tesisleri İçin Yemek Hizmet Alımı (12 Aylık)” işi olduğu, idarece 05.11.2024 tarihinde 1 nolu zeyilnamenin yayımlandığı, 14.11.2024 tarihinde ise 2 nolu zeyilnamenin yayımlandığı, ihale dokümanının ekinde 1 ve 2 nolu zeyilnamenin yer aldığı, başvuru sahibinin 19.11.2024 tarihinde ihale dokümanını indirdiği, bahse konu ihalenin 25.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile e-teklif alınarak gerçekleştirildiği, ihaleye 15 geçerli teklifin sunulduğu, 10.12.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Tuğra Tab. Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde, ihale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemelerin birbirine aykırı olamayacağı, Teknik Şartnameler’de belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerektiği ifade edilmiştir. Söz konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca, ihale dokümanının İdari Şartname, Teknik Şartname, Sözleşme Tasarısı, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve standart formlardan oluştuğu, ihale dokümanı kapsamında verilecek diğer belgelerin ise Ek:4 Yemek Gramajları, Ek:5 Örnek Yemek ve Rejim Menü, Ek:6 Demirbaş Malzeme Listesi, Ek:7 Mevcut Mutfak Demirbaş Listesi, Ek:8 Sarf Malzme Listesi, Ek:9 Elektrik Doğalgaz Su Tüketim Miktarları, Ek:10 Analiz Listesi, Zeyilname 1, Zeyilname 2 şeklinde belirtildiği, idarenin düzenleyeceği zeyilnamelerin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olduğu, tekliflerin en son yapılan değişiklikler kapsamında hazırlanması gerektiği anlaşılmıştır.
Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinden, Teknik Şartname’nin 3.8.3.4’üncü maddesinde yer alan “Yaz ve kış menülerine uygun olarak yemek komisyonunun öngördüğü şekilde yemeklerin aylık verilme sayılarında değişiklik yapılabilir.” şeklindeki düzenlemenin 05.11.2024 tarihinde yayımlanan ve ihale dokümanının ekinde yer alan 1 nolu zeyilname ile kaldırıldığı, yine anılan Şartname’nin 3.8.4.2’nci maddesinde yer alan “Rejim 2: Çorba, yoğurt, muhallebi, komposto, püre vb. gıdalardan oluşan menüdür. 1 adet Rejim 2 menüsü ihtiyaç listesinde belirtilen 1 adet “Diyet öğlen ve akşam öğün yemeği” olarak ücretlendirilecektir.” şeklindeki düzenlemenin ise 05.11.2024 tarihli zeyilname ile “Rejim 2: Çorba, yoğurt, muhallebi, komposto, püre vb. gıdalardan oluşan menüdür.” şeklinde değiştirildiği görülmüştür.
Yapılan değerlendirmede, idare tarafından ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan 1 nolu zeyilname ile iddia konusu Teknik Şartname düzenlemelerinde değişiklik yapıldığı, istekliler tarafından ihale dokümanı içeriğinin dikkatli bir şekilde incelenmesi gerektiği, bu çerçevede şikâyete konu ihale dokümanı düzenlemeleri arasında bir çelişki bulunmadığı ve isteklilerin tekliflerini hazırlamalarına engel bir durumun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G./17. md.) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.
78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.
…
78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.
78.3.1. (Ek madde: 18/05/2024-32550 R.G/37. md., yürürlük: 15/06/2024) Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde
“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve sözleşme giderleri, ihale konusu işte kullanılacak personel giyim gideri, eğitimi gideri, yaka kartı gideri, ambalaj, tahmil, tahliye, istif, tartı, muayeneye hazır hale getirme, gıda kontrol laboratuvar tahlil ücretleri, çalıştırılacak işçilerin her türlü işçilik giderleri vb. giderler, amortisman giderleri, Teknik şartnamede belirtilen araç ve gereç, demirbaş malzemeler ile yemeklerin hazırlanmasında her türlü gıda, temizlik, diğer malzemeler, işin ifası için gerekli olan her türlü sarf malzeme, Elektrik, Doğalgaz/LPG, Tüp, ve Su giderleri, Her türlü tesisat, sayaç, abonelik masrafları, yemeklerin bağlı birimlere taşınması, gerekli görüldüğünde gıda maddesi ve pişen yemeklerin laboratuvar tahlil masrafları, yemekleri tesisler arası taşıma, araç yakıt giderleri, Teknik Şartnamede tarif edilen tüm menülerin hazırlanması için gerekli malzeme giderleri teklif fiyata dahildir. Ayrıca yemek hizmetinde çalıştırılacak personellerin tüm özlük hakları ve SGK sorumlulukları 4857 sayılı iş kanununa göre yüklenici firmaya aittir.
…
- Hizmetin ifa edileceği süre içerisinde sağlık tesislerinde kullanılan yükleniciye ve idareye ait her türlü malzemelerin bakımı onarımı, kullandığı alanların fiziki yapısının düzenlenmesi ve masrafları,
- Yemek taşınmasında kullanılacak Araç giderleri,
- Yemeklerden alınacak numuneler ile bunların tahlile gönderilmesi ve tahlil edilmesi ile ilgili giderler,
…
-Yükleniciden istenilen makine, araç, gereç, tesis, ekipman ve demirbaşların bakım-onarımları onarımları yüklenici firmaya aittir. İdare tarafından yükleniciye teslim edilen makine, araç, gereç, tesis, ekipman, demirbaş malzemelerin bakımı ve yüklenicinin kusurunun teknik personelce tespit edilmesi halinde tamiri yükleniciye aittir.
Yukarıda yapılan tüm açıklamalara ait giderler ve teknik şartnamede belirtilen tüm giderler Teklif fiyatına dâhildir.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Fiyat Farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde;
“…
Katsayı
Endeks
a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)
0,1568
Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6 ncı maddesine göre hesaplanacaktır.
a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)
0,0228
İo, İn
Temel asgari ücret ile güncel asgari ücrettir.
…” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Hizmetin Konusu ve Tanımı” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1.1.1. Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü ve bağlı sağlık tesisleri İçin 12 (on iki) aylık yemek ihtiyaçlarının hazırlanması, pişirilmesi, dağıtımı ve sunumu ile yemek öncesi ve sonrası temizliğine yönelik malzemeli yemek hizmetleri, kişiye özel uygun diyet rejimlerinin hazırlanması ve sunumuna yönelik hizmetler ile benzeri nitelikteki diğer hizmetlerdir. Sunulan hizmetler Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü Hizmet Sunum Rehberi, Sağlık Bakanlığı Toplu Beslenme Sistemleri (Toplu Tüketim Yerleri) için Ulusal Menü Planlama ve Uygulama Rehberi ve Hastane Sağlıkta Kalite Standartlarına uygun olarak verilecektir.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Yemeklerin Hazırlanması” başlıklı 3.8.6’ncı maddesinde “… 3.8.6.3. Yemekler mutfak olmayan yerlere mutfağı olan kuramlardan uygun taşıma usulü ile yüklenici tarafından taşınacaktır.
3.8.6.4. Mutfağı olmayan hastanelere, aşağıda tablosu olan hastane mutfaklarında pişirilen yemekler taşıma usulüyle taşınıp servis edilecektir.
3.8.6.5. Sunulan hizmetler Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü Hizmet Sunum Rehberi ve Hastane Sağlıkta Kalite Standartlarına uygun olarak verilecektir.
MUTFAĞI OLMAYAN HASTANELERE
YEMEK VERECEK HASTANELER
MUTFAĞI OLMAYAN HASTANELER VE
SAĞLIK TESİSLERİ
Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü Ana Bina-Ek Bina
Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü Merkez TSM Binası
Bilecik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi
Osmaneli MSÇ Devlet Hastanesi
Bozüyük Devlet Hastanesi
Söğüt Devlet Hastanesi
Bozüyük Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi
Bozüyük Devlet Hastanesine Bağlı TRSM- Palyatif
...” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Taşıma” başlıklı 3.8.7’nci maddesinde “3.8.7.1. Mutfağı olmayan hastaneler için pişirilen yemekler, kapalı gastronomların konulduğu ısı kaybını önleyen termoboxlar ile firma personeli tarafından taşınacaktır. Bu malzemeler yüklenici firma tarafından temin edilecektir. Termoboxların taşınması amacıyla kullanılan araçlarda gerekli temizliği, hijyen kurallarını ve ısı muhafazasını sağlamalıdır. Bu termoboxlara etiketleme işlemi yapılmalı; etiketlerde yemeğin cinsi, porsiyon miktarı, konulduğu saat ve o andaki sıcaklık derecesi kaydedilmiş olmalıdır.
3.8.7.2. Yukarıda belirtilen sağlık tesislerine yemeğin taşınması ve öğünlerin zamanında sağlık tesislerinde dağıtıma hazır bulundurulması yüklenicinin sorumluğunda olup bunun için gerekli organizasyon ile yemek taşınması için gerekli her türlü taşıma aracı ve personel yüklenici firmaya aittir. Yemeklerin sağlık tesisleri arasında taşınması için firma tarafından yapılan organizasyon çerçevesinde görevlendireceği personel/personeller, 4.5. maddesinde belirtilen personel sayılarından hariç olarak ayrıca yüklenicinin sorumluğundadır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin 3.8.8.1’inci maddesinde “Yemekler; yemek dağıtım saatinden önce servise hazır bulunacaktır. Taşımalı yemekler öğün zamanında getirilecektir. Eğer getirilen yemekler şartlara uygun olmazsa firma yemek dağıtım saatine kadar yeni yemek getirmek zorundadır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Söz konusu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer almaktadır.
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Miktarı
Teklif Edilen Birim Fiyat
Tutarı
Birimi
İşçi sayısı
Ay/gün/saat
1
Gıda Mühendisi- Diyetisyen(Brüt asgari ücretin %75 fazlası)
Ay
2
12
2
Aşçıbaşı-(Brüt asgari ücretin %70 fazlası)
Ay
2
12
3
Aşçı-(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)
Ay
4
12
4
Aşçı Yardımcısı-(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)
Ay
4
12
5
Garsoniye- Temizlik- Bulaşık Hizmetlerinde Çalışan Eleman(sgp oranı dahil)-(Brüt asgari ücretin %6 fazlası)
Ay
33
12
I. Ara Toplam
(K.D.V Hariç)
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen4 Birim Fiyat
Tutarı
1
Sabah /Gece Kahvaltısı
öğün
226.450
2
Diyet Sabah Kahvaltısı
öğün
69.500
3
Normal Öğlen Yemeği ve Aksam Yemeği/Rejim 3
öğün
639.000
4
Diyet Öğlen Yemeği Ve Akşam Yemeği
öğün
75.000
5
Ara Öğün
öğün
83.500
6
Rejim 1
öğün
11.200
7
Rejim 2
öğün
29.600
8
Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Aşçı: En az brüt asgari ücretin %50 fazlası
gün
31
9
Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Aşçı Yardımcısı: En az brüt asgari ücretin %30 fazlası Yard.
gün
62
10
Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Hazırlıkçı - Garsoniye – Temizlik - Bulaşık Hizmetlerinde Çalışan Eleman: En az brüt asgari ücretin %6 fazlası
gün
294,5
II. Ara Toplam
(K.D.V. Hariç)
Toplam Tutar (K.D.V Hariç)
Yukarıda yer verilen ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihale kapsamında mutfağı olan hastanelerde pişirilen yemeklerin mutfağı olmayan hastanelere taşıma usulüyle taşınıp servis edileceği, Teknik Şartname’nin 3.8.6.5’inci maddesinde belirtilen sağlık tesislerine yemeğin taşınması ve öğünlerin zamanında sağlık tesislerinde dağıtıma hazır bulundurulmasının yüklenicinin sorumluğunda olduğu ve bunun için gerekli organizasyon ile yemek taşınması için gerekli her türlü taşıma aracı ve personelin yüklenici firmaya ait olduğu ayrıca yemeklerin sağlık tesisleri arasında taşınması için firma tarafından yapılan organizasyon çerçevesinde görevlendireceği personel/personellerin, anılan Şartname’nin 4.5’inci maddesinde belirtilen personel sayılarından hariç olarak ayrıca yüklenicinin sorumluğunda olduğu,
- İdari Şartname’nin 25’inci maddesinden ise yemekleri tesisler arası taşıma, araç yakıt giderleri, Teknik Şartname’de tarif edilen tüm menülerin hazırlanması için gerekli malzeme giderleri ile yemek taşınmasında kullanılacak araç giderleri gibi ihale dokümanında belirtilen diğer giderlerin teklif fiyata dâhil olduğu anlaşılmıştır.
İdarenin şikâyete cevap yazısında “…İşin maliyetine etken düzenleme kapsamında maliyet oluşturma aşamasında idare tarafından ilgili meslek odasından yaklaşık maliyete esas bilgi istendiği, ilgili meslek odasında yapılan cevabi yazıda mesaisinin tamamını idarede geçirmeyen ancak taşıma işinin bir parçası olan sürücü için maliyet öngörüldüğü ve bu kapsamda aşırı düşük sorgulamalarında herhangi bir engel teşkil etmeyeceği görüldüğünden…” şeklinde belirtildiği, bu çerçeve yaklaşık maliyet belgeleri incelendiğinde Bilecik Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odasından taşıma giderlerine ilişkin rayiç bedellerin alındığı, taşıma giderlerine şoför giderlerinin dâhil olduğunun anlaşıldığı, bu doğrultuda yemek taşımak için görevlendirilecek personel için İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde a2 (haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısının belirlendiği, bu durumun mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede, Teknik Şartname’nin 3.8.6.5’inci maddesinde belirtilen sağlık tesislerine yemeğin öğün zamanında taşınması gerektiği için yemeklerin taşınmasında birden fazla personel çalıştırılacağının anlaşıldığı, ayrıca ihale konusu işin personel çalışmasına dayalı bir iş olmadığı ve söz konusu iş kapsamında çalışacak şoförlerin, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel statüsünde olmadığı, bu doğrultuda ilgili personel için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunluluğunun bulunmadığı, tüm bu bilgiler ışığında isteklilerce taşıma maliyetine ilişkin hesaplamanın yapılabileceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;
a)Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b)İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
Şartlarıyla, … birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20’sine kadar oran dâhilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir…” hükmü,
Teknik Şartname’nin “Hizmetin Yeri ve Şekli” başlıklı 3’üncü maddesinde “… 3.1. Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından sağlık tesislerinin yeni hizmet binasına taşınması durumunda hizmetin verileceği yer taşıma gerçekleştirilen yer yeni hizmet binasıdır. …” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Hizmetin İfa Yerleri” başlıklı 3.6’ncı maddesinde “3.6.1. Yemekler, belirtilen kurum mutfaklarında hazırlanıp, pişirilip servise hazır hale getirilir. Pişirilen ve servise hazır hale getirilen yemekler termo kaplarda mutfağı olmayan kurumlara getirildikten sonra servis yerlerine dağıtılır. Yemekler, personele kliniklerde hastalara ve refakatçilere porselen tabakla kaymaz tepsi ile sıcak sunum yapılacaktır. Hasta ve Çalışan güvenliği açısından riskli görülen bölümlerde (enfeksiyon, psikiyatri vb.) tek kullanımlık ürünlerle yemek servisi sağlanacaktır. Kurum personellerine yemekler personel yemekhanesinde self servis usulü yapılır. Personele öğlen-akşam yemekleri personel yemekhanesinde, gece kahvaltısı çalıştığı birimde servis edilir. Nöbet yerinden ayrılma imkânı olmayan (İdarenin uygun gördüğü birimlere) personellere ve İdare tarafından uygun görülen hasta ve refakatçilerine uygun termo tepsilerde servis edilir.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Yemek Taşımaya Esas Hastaneler Arası Tahmini Mesafeler (Tek Yönlü)” başlıklı 3.8.7.3’üncü maddesinde;
Mutfağı Olan - Mutfağı Olmayan Sağlık Tesisi
Mesafe(Km)
Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi- Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü Ana Bina, Ek Bina
7
Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi-TSM/Halk Sağlığı Lab. Binası
3
Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi-Bilecik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi
7
Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi-Osmaneli M.S.Ç. Devlet Hastanesi
30
Bozüyük Devlet Hastanesi-Söğüt Devlet Hastanesi
26
Bozüyük Devlet Hastanesi-Bozüyük Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi
3
Bozüyük Devlet Hastanesi Ana Bina-Ek Bina Palyatif TRSM
3
düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Dağıtım ve Servis” başlıklı 3.8.8’inci maddesinde “… 3.8.8.2. Yapılanma gereği hastaneye eklenebilecek ek binalara da idarenin gerek görmesi halinde sağlıklı taşıma koşulları çerçevesinde yemek servisi yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Malzemeli yemek hizmeti alımı ihalelerinde yemek üretiminin ve dağıtımının yapılacağı yerlerin tereddüde mahal vermeyecek şekilde düzenlenmesinin isteklilerin teklif birim fiyatlarını sağlıklı belirlemesinde önemli olduğu, başvuruya konu ihalede yemek hizmetinin Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Bozüyük Devlet Hastanesi mutfaklarında pişirilerek yemek pişmeyen sağlık tesislerine taşınacağı ve yemek taşımaya esas hastaneler arası tahmini mesafelerin kilometre bilgisinin Teknik Şartname’de düzenlendiği, idarece ihtiyaç duyulan diğer birimlerde veya yeni birimlerin hizmete girmesiyle yemek hizmeti istenildiğinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24’üncü maddesi kapsamında ihalenin birim fiyatı üzerinden hizmetin sürdürülmesinin olanaklı olduğu, idarece şikâyete verilen cevapta “…3.8.8.2.’de ifade edilen “hastaneye eklenebilecek ek binalara” tabiri aynı yerleşkede yeni açılabileceği öngörülen hizmet biriminin kastedildiği anlaşılmış olup ihale süresince yeni bir sağlık tesisi binası açılışı öngörülmediği” ifadelerine yer verildiği, mahiyeti itibariyle yemek hizmetinin kesintisiz devam ettirilmesine yönelik getirilen söz konusu düzenlemenin mevcut haliyle isteklilerin teklif fiyatlarını oluşturmalarını engelleyecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma” başlıklı 44’üncü maddesinde “Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir. Bu günlere ait ücretler 47 nci maddeye göre ödenir.” hükmü,
“Hafta tatili ücreti” başlıklı 46’ncı maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.
Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir.
Şu kadar ki;
a) Çalışmadığı halde kanunen çalışma süresinden sayılan zamanlar ile günlük ücret ödenen veya ödenmeyen kanundan veya sözleşmeden doğan tatil günleri,
b) Ek 2 nci maddede sayılan izin süreleri,
c) Bir haftalık süre içinde kalmak üzere işveren tarafından verilen diğer izinlerle hekim raporuyla verilen hastalık ve dinlenme izinleri,
Çalışılmış günler gibi hesaba katılır...” hükmü,
“Genel tatil ücreti” başlıklı 47’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.
Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.” hükmü,
“Ücret şekillerine göre tatil ücreti” başlıklı 49’uncu maddesinde “İşçinin tatil günü ücreti çalıştığı günlere göre bir güne düşen ücretidir...” hükmü,
“Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinde “Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır...” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47’nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve sözleşme giderleri, ihale konusu işte kullanılacak personel giyim gideri, eğitimi gideri, yaka kartı gideri, ambalaj, tahmil, tahliye, istif, tartı, muayeneye hazır hale getirme, gıda kontrol laboratuvar tahlil ücretleri, çalıştırılacak işçilerin her türlü işçilik giderleri vb. giderler, amortisman giderleri, Teknik şartnamede belirtilen araç ve gereç, demirbaş malzemeler ile yemeklerin hazırlanmasında her türlü gıda, temizlik, diğer malzemeler, işin ifası için gerekli olan her türlü sarf malzeme, Elektrik, Doğalgaz/LPG, Tüp, ve Su giderleri, Her türlü tesisat, sayaç, abonelik masrafları, yemeklerin bağlı birimlere taşınması, gerekli görüldüğünde gıda maddesi ve pişen yemeklerin laboratuvar tahlil masrafları, yemekleri tesisler arası taşıma, araç yakıt giderleri, Teknik Şartnamede tarif edilen tüm menülerin hazırlanması için gerekli malzeme giderleri teklif fiyata dahildir. Ayrıca yemek hizmetinde çalıştırılacak personellerin tüm özlük hakları ve SGK sorumlulukları 4857 sayılı iş kanununa göre yüklenici firmaya aittir.
- Teknik şartnamede belirtilen sayıdaki personelin;
Gıda Mühendisi veya Diyetisyen, brüt asgari ücretin %75 fazlası,
Aşçı başı, brüt asgari ücretin %70 fazlası
Aşçı, brüt asgari ücretin %50 fazlası,
Aşçı yardımcısı, brüt asgari ücretin %30 fazlası
Dağıtım- Garsoniye- Temizlik- Bulaşık Hizmetlerinde Çalışan Eleman: brüt asgari ücretin %6 fazlası (SGP Oranı)
-Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler …” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Hizmetin Yeri ve Şekli” başlıklı 3’üncü maddesinde “… 3.2. Yemek haftanın 7 günü resmi ve dini bayramlar dâhil tüm günlerde, her hasta ve refakatçisine sabah kahvaltısı, öğlen-akşam yemekleri; normal mesaiye gelen personele öğlen yemeği, nöbetçi personele akşam yemeği, gece ve sabah kahvaltısı verilecektir. …” düzenlemesi,
“İşin Yürütülmesi İçin Gerekli Personelin Nicelik ve Niteliği” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.5. İşin yürütülmesi için gerekli personel sayısı ve nitelikleri aşağıda belirtilmiştir:
Hastanelerimiz
Diyetisyen
veya
Gıda Mühendisi
Aşçı Başı
Aşçı
Aşçı Yrd.
Temizlikçi
Garson
Bulaşıkçı
Toplam
Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi
1
1
2
2
5
7
4
22
Bozüyük Devlet Hastanesi
1
1
2
2
4
6
3
19
…
Toplam
45
*İlgili personel ihtiyaca göre Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinden sadece Öğlen Yemek saatlerinde dağıtım ve bulaşık yıkayacak diğer zamanlarda Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinde mesaisini tamamlayacaktır.
** İlgili personel ihtiyaca göre Bozüyük Devlet Hastanesinden sadece Öğlen Yemek saatlerinde dağıtım ve bulaşık yıkayacak diğer zamanlarda Bozüyük Devlet Hastanesinde mesaisini tamamlayacaktır.
4.6. Hastanelerde yemek hazırlayan personellerde sayı bakımından yetersizlik olduğunda hastaneler kendi aralarında İl sağlık müdürlüğünün onayı ile personel değişikliği veya takviyesi yapabilecektir.
4.7. Tabloda (*) İşaretli yerlerde ilgili personel ihtiyaca göre Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinden sadece Öğlen Yemek saatlerinde dağıtım ve bulaşık yıkayacak diğer zamanlarda Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinde mesaisini tamamlayacaktır.
Tabloda (**) işaretli yerlerde ilgili personel ihtiyaca göre Bozüyük Devlet Hastanesinden sadece Öğlen Yemek saatlerinde dağıtım ve bulaşık yıkayacak diğer zamanlarda Bozüyük Devlet Hastanesinde mesaisini tamamlayacaktır.
4.8. İhale dönemi için toplam 15,5 gün ulusal bayram ve resmî tatil günlerinde, sayıları aşağıda belirtilen, çalıştırılacak personellere yüklenici tarafından 4857 sayılı iş kanununun 47. maddesi gereğince ücret ödenecektir.
Hastanelerimiz
Aşçı
Aşçı Yrd.
Temizlikçi
Garson
Bulaşıkçı
Toplam
Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi
1
2
2
3
3
11
Bozüyük Devlet Hastanesi
1
2
2
2
3
10
Söğüt Devlet Hastanesi
1
1
2
Osmaneli MSÇ Devlet Hastanesi
1
1
2
Toplam
25
…
4.11. Çalışanların Özlük Hakları
…
4.11.4. İhale kapsamında çalışacak personeller için her türlü, ücret, izin vb., sosyal hakları ve tazminat hakları ile ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesinden 4857 iş kanunu ve 6331 sayılı iş sağlığı ve iş güvenliği yasasının gerektirdiği her türlü tedbirin alınmasından yüklenici firma sorumludur. …” düzenlemesi bulunmaktadır.
Söz konusu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer almaktadır.
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Miktarı
Teklif Edilen Birim Fiyat
Tutarı
Birimi
İşçi sayısı
Ay/gün/saat
…
4
Aşçı Yardımcısı-(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)
Ay
4
12
…
9
Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Aşçı Yardımcısı: En az brüt asgari ücretin %30 fazlası Yard.
gün
62
…
Toplam Tutar (K.D.V Hariç)
4857 sayılı İş Kanunu’nda bir işçinin haftalık çalışma süresinin 45 saat olduğu ve işçilere iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilmesi gerektiği, işçilerin, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretlerinin tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücretin ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yine Kamu İhale Genel Tebliği’nde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz günü Demokrasi ve Milli Birlik Günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanunu’nun 47’nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanun’un 41’inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücretin, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacağı belirlenmiştir.
Yukarıda yer verilen ihale dokümanı düzenlemelerinde, ihale konusu hizmet kapsamında yemeğin haftanın 7 günü resmi ve dini bayramlar dâhil tüm günlerde, her hasta ve refakatçisine sabah kahvaltısı, öğlen-akşam yemekleri; normal mesaiye gelen personele öğlen yemeği, nöbetçi personele akşam yemeği, gece ve sabah kahvaltısı verileceği, Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 2 (iki) aşçı yardımcısı ile Bozüyük Devlet Hastanesinde 2 (iki) aşçı yardımcısı çalıştırılacağının belirtildiği, toplam 4 kişi olarak belirlenen aşçı yardımcılarının hem iş süresince hem de ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılmasının öngörüldüğü, birim fiyat teklif cetvelinde söz konusu iş kalemi için ayrı satır açıldığı görülmüştür.
İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personelin kaç gün ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması yapacağı veya hangi personel grubunun anılan günlerde çalıştırılıp çalıştırılmayacağı işin niteliği ve idarenin ihtiyaçları doğrultusunda ihaleyi yapan idarenin takdirinde bulunmaktadır.
Bu itibarla, 4857 sayılı İş Kanunu’na göre çalıştırılacak personele ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yaptırılabileceği ve ücretinin her gün için bir günlük ücret karşılığı olmak üzere ödeneceğinin düzenlendiği, idarece ihale dokümanında ulusal bayram ve genel tatil günlerinde personel çalıştırılmasının öngörüldüğü, 4 kişi olarak belirlenen aşçı yardımcılarının ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılması yönündeki düzenlemenin mevzuata aykırı olmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen günler için azami çalışma süresi olduğu, idarenin ve yüklenicilerin her durumda İş Kanunu’na uyma yükümlülüğünün bulunduğu, ilgili doküman düzenlemesinde tekliflerin hazırlanması açısından isteklileri tereddüde düşürecek bir durumun bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorundadır.
Yüklenici tarafından sağlanan yüklenici ekipmanı ve malzemelerin tamamı işyerine getirildiğinde, yalnızca hizmetlerin gerçekleştirilmesinde kullanılacak sayılır ve yüklenici, bunların tamamını veya bir kısmını, işyeri içinde taşınması hariç, kontrol teşkilatı olurunu almadan nakledemez. Ancak, elemanları, işçileri ve yüklenici ekipmanı ile malzemeleri işyerine getirecek veya işyerinden götürecek vasıtalar için olur almaya gerek yoktur.
Yüklenici, işin sözleşme süresi içinde bitirilmesi için, gerekli miktarda malzeme ve ekipman ile yeterli sayıda personeli her an iş başında bulunduracaktır. Aksi halde yüklenici, bu hususta kendisine yapılacak tebligat tarihinden başlamak üzere on (10) gün içinde bunları istenen sayı ve miktara çıkarmak zorundadır…” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (Onİki) aydır.
9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,
Anılan Tasarı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Bilecik İl Sağlık Müdürlüğümüz (Ana Bina - Ek Bina- Merkez TSM- Halk Sağlığı Lab.) ,2. ve 3. Basamak Sağlık Tesislerimiz (Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bozüyük Devlet Hastanesi (Ana Bina-Palyatif Bakım Merkezi Binası- TRSM Binası), Osmaneli M.S.Ç. Devlet Hastanesi, Söğüt Devlet Hastanesi, Bilecik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Bozüyük Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi
10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 15 (OnBeş) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanır. Yüklenici veya vekili ile İdare yetkilisi/yetkilileri arasında düzenlenen işyeri teslim tutanağının imzalanmasıyla yükleniciye işyeri teslimi yapılmış olur. Ancak, işyeri teslim tutanağında, işyeri tesliminin, tutanağın onaylanması halinde gerçekleşmiş olacağının belirtilmesi halinde, tutanağın onaylandığının yükleniciye tebliğ edildiği tarihte işyeri teslimi yapılmış sayılır.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Demirbaş ve Diğer Malzemelerin Teslimi” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İdare tarafından her türlü demirbaş malzeme, madde vb. kontrol edilerek işe başlanır. Bu hususta iki taraf arasında ortak bir tutanak düzenlenir. Yüklenici kendisine teslim edilen her türlü demirbaş malzemeyi işin sonuna kadar korumak ve işin bitiminde aynen teslim etmek zorundadır. Aksi halde rayiç bedel üzerinden tazminle mükelleftir. Yüklenici işin devamı süresince işçilerin zarar görmelerini önleyici her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. Yeterli güvenlik önlemlerinin alınmaması sebebiyle doğabilecek kazalardan meydana gelebilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Yüklenici mutfak, yemekhane ve servislerde hizmetin daha verimli yürütülmesi için tüm malzemeleri işe başlama tarihinden sonraki 7 (yedi) gün içerisinde temin etmekle yükümlüdür. Yüklenici yapmak isteyebileceği malzeme ve ekipman yatırımını idarenin yazılı izin ve onayını alarak (hiçbir ücret talep etmeden) yapacaktır. İdareden yazılı izin ve onay alırken malzeme ve ekipman yatırımını ayrı ayrı belirtmek zorundadır.
5.2. Teknik şartname ve eklerinde asgari araç ve gereç, donanım sayıları belirtilmiş olup, yüklenicinin kendi imalat prosedürleri kapsamında gerek gördüğü her türlü donanım, araç ve gereç yüklenici sorumluluğundadır. Yemeklerin hazırlanıp da pişirilmesi ve temizliğine ilişkin işlemler yüklenici sorumluluğundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Hizmet İşleri Genel Şartnamesi düzenlemesi uyarınca, yüklenicinin işin sözleşme süresi içinde bitirilmesi için, gerekli miktarda malzeme ve ekipmanı her an iş başında bulunduracağı, aksi halde yüklenicinin bu hususta kendisine yapılacak tebligat tarihinden başlamak üzere on (10) gün içinde bunları istenen miktara çıkarmak zorunda olduğu,
- Yine Teknik Şartname’nin 5.1’inci maddesi gereğince, yüklenicinin mutfak, yemekhane ve servislerde hizmetin daha verimli yürütülmesi için tüm malzemeleri işe başlama tarihinden sonraki 7 (yedi) gün içerisinde temin etmekle yükümlü olduğu anlaşılmıştır.
Başvuruya konu ihalede yemeğin idarenin mutfağında pişirileceği, mutfakta yükleniciye idare tarafından teslim edilecek ekipman listesinin Teknik Şartname’nin eklerinden olan Ek-7’de (Kurumlarımızda Mevcut Mutfak Demirbaş Listeleri) yer aldığı, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 15 (onbeş) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanacağı, yüklenicinin işe başlama tarihinden sonraki 7 (yedi) gün içerisinde getirmesi gereken demirbaş listesinin de Teknik Şartname’nin eklerinden olan Ek-6’da yer alan “Yükleniciden İstenilen Demirbaş Malzeme Listesi” kapsamında düzenlendiği görülmüştür.
Yapılan incelemede, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 10’uncu maddesi yer alan düzenlemenin sözleşme süresi içerisinde işin bitirilmesi için gerekli malzeme ve ekipmanda eksiklik olması halinde yükleniciye yapılacak tebligat tarihinden itibaren 10 gün içinde eksikliğin tamamlanmasına yönelik olduğu; ancak şikâyete konu Teknik Şartname’nin 5.1’inci maddesinde işe başlama tarihinden sonraki 7 (yedi) gün içerisinde demirbaş ve diğer malzemelerin yükleniciye tarafından teslim edilmesi gerektiğinin düzenlendiği, dolayısıyla anılan Teknik Şartname düzenlemesinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 10’uncu maddesine aykırı olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.
…
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
…
-İhale kapsamında çalışan işçilere sağlık tesisinde çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 05.06.2008 tarihli 2008/42 Sayılı Genelgesi gereğince, İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir. ...” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin 7.58’inci maddesinde “Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 05.06.2008 tarihli 2008/42 Sayılı Genelgesi gereğince, İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. Yüklenici uhdesindeki çalışan işçilerin yediği yemekleri Kurum rasyonuna dâhil etmeyecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.” düzenlemesi yer almaktadır.
İtiraza konu Teknik Şartname maddesinde hizmet kapsamında çalıştırılacak personelin yemek ihtiyacının hizmet kapsamında sunulacak yemekten bedelsiz olarak faydalanılması suretiyle karşılanacağı düzenlenmekte olup, yine bu doğrultuda İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde personelin yemek ihtiyacının hizmet kapsamında sunulacak yemekten bedelsiz olarak faydalanılması suretiyle karşılanacağı, isteklilerin tekliflerinde ilgili gider için bedel öngörmeyeceği ifade edilmektedir.
Hizmet kapsamında çalıştırılacak personelin yemek ihtiyacının firma tarafından hizmet kapsamında sunulacak yemekten bedelsiz faydalanılması suretiyle karşılanacağı anlaşılmış olup, söz konusu düzenlemelerde sağlıklı teklif oluşturulmasını engelleyici ve tereddüt yaratacak nitelikte bir içeriğe yer verilmediği ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.
Kaynak: karar_kik
Taranan Tarih: 28.01.2026 03:29:21