KİK Kararı: 2024/UH.I-1612 (11 Aralık 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/047
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 11.12.2024
Karar No : 2024/UH.I-1612
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mda Kılıç Turizm ve Filo Kiralama A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Millî savunma Bakanlığı 51'inci Bakım Fabrika Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1326576 İhale Kayıt Numaralı “Şehiriçi Personel Taşıma Hizmet Alımı 8 Kısım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Millî savunma Bakanlığı 51'inci Bakım Fabrika Müdürlüğü tarafından 08.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Şehiriçi Personel Taşıma Hizmet Alımı 8 Kısım” ihalesine ilişkin olarak Mda Kılıç Turizm ve Filo Kiralama A.Ş.nin 02.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.12.2024 tarihli ve 172628 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1574 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 4’üncü kısmına teklif veren Yusuf Dönmez, Alkan Erşen ve Gökoğlu Taş. Yem. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile 6’ncı kısmına teklif veren Alkan Erşen’in teklif ettikleri tutarların hayatın olağan akışına aykırı olduğu, ihale mevzuatının ilgili düzenlemeleri uyarınca, anılan isteklilerin vermiş oldukları tekliflerin ayrıntılarının idarece yazılı olarak sorulması gerektiği ve anılan istekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasında verilen evrakların da incelenerek ilgili kısımların kendileri üzerinde bırakılması gerektiği, ayrıca idarece şikayete verilen cevapta belirtildiği üzere ihalenin 6‘ncı kısmı için aşırı düşük teklif veren Alkan Erşen’in, Burhan Bolat ile araç kira sözleşmesi yapmış olduğu, yapmış olduğu bu sözleşmeyi aşırı düşük teklif açıklaması olarak idareye sunduğu, Burhan Bolat’ın ihalenin 6’ncı kısmına kendisinin de teklif vermiş olması nedeniyle bu durumun yasak fiil ve davranışlara girdiği, dolayısıyla bu kişiler ile ilgili de inceleme yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı

açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Milli Savunma Bakanlığı 51'inci Bakım Fabrika Müdürlüğü tarafından 08.11.2024 tarihinde gerçekleştirilen “Şehiriçi Personel Taşıma Hizmet Alımı 8 Kısım işinin” ihalesinin 4’üncü kısmına 6 isteklinin, 6’ncı kısmına ise 7 isteklinin teklif verdiği, 28.11.2024 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararında, teklifleri idarece hesaplanan sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının talep edildiği, ihalenin 4’üncü kısmının açıklamaları uygun görülen Yusuf Dönmez üzerinde, 6’ncı kısmının ise açıklamaları uygun görülen Alkan Erşen üzerinde bırakılmasına karar verildiği, teklifi sınır değerin üstünde olan başvuru sahibi istekli Mda Kılıç Turizm ve Filo Kiralama A.Ş.nin ihalenin 6’ncı kısmında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece ihalenin 4’üncü ve 6’ncı kısımlarında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere 19.11.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazılarında “…Bu kapsamda teklifinizin değerlendirilebilmesi için 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun a,b,c maddelerine istinaden teklifte tespit edilen;

-Araç kiralama Giderleri (sözleşme fotokopisi, özmal ise araç ruhsat fotokopisi)

-Akaryakıt Giderleri,

-Araç Bakım Giderleri, vb.

bileşenleri hakkında yapacağınız yazılı açıklamanızın en geç 22 Kasım 2024 Cuma günü saat 17:00’a kadar Komisyonumuza ulaştırmanızı, açıklamalarınız yeterli görülmediğinde veya ulaştırmadığınız takdirde teklifinizin İdari Şartname Madde 33.1 uyarınca değerlendirme dışı bırakılacağını bilgilerinize rica ederim.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Diğer taraftan ihale işlem dosyasındaki belgelerden ve idarenin şikâyet başvurusuna verdiği cevaptan anlaşıldığı üzere ihalenin 4’üncü kısmında teklifi sınır değer altında 3 istekli bulunmasına rağmen bu 3 istekliden sadece ikisinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu anlaşılmıştır.

İdarelerce düzenlenen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi idarenin takdir yetkisi kapsamında olmakla birlikte, aşırı düşük teklif açıklama talebinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur.

İdarece ihalenin başvuruya konu 4’üncü ve 6’ncı kısımlarında teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen bahse konu yazılarda belli bileşenlere yer verildikten sonra “vb. bileşenleri hakkında yapacağınız yazılı açıklamanızın” ifadesine yer verildiği, dolayısıyla sorgulamada idarece teklifte önemli kabul edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirtilmediği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif açıklama talebinin kamu ihale mevzuatına uygun şekilde yapılmadığı,

Bu çerçevede, ihalenin başvuruya konu 4’üncü ve 6’ncı kısımlarında teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazıları esas alınarak muhatap isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun şekilde sunulması ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının da sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi imkânı bulunmadığı, bu itibarla idarece teklifte önemli kabul edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi tüm isteklilere aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddiasında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin başvuruya konu 4’üncü ve 6’ncı kısımlarında teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi tüm isteklilere aşırı düşük teklif sorgulamasının önemli maliyet bileşenleri açık ve net bir şekilde belirtilerek yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.