KİK Kararı: 2024/UH.I-1584 (4 Aralık 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/046
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 04.12.2024
Karar No : 2024/UH.I-1584
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Dost-Tur Temizlik Güvenlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yargıtay Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1294949 İhale Kayıt Numaralı “Personel Servisi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yargıtay Başkanlığı tarafından 04.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Servisi” ihalesine ilişkin olarak Dost-Tur Temizlik Güvenlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi’nin 25.10.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.10.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.11.2024 tarih ve 170417 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.11.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1404 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname'nin 7.4'üncü maddesinde "... serviste müsait yer olması halinde personelin eş ve çocukları ile bakmakla yükümlü oldukları anne ve babaları, misafirleri devamlı olmamakla birlikte servis araçlarından yararlandırılabilir." düzenlemesinin yer aldığı, personel servis aracı ile yalnızca kurum personelinin taşınabileceği, personel dışındaki kişilerin taşınmasının mevzuata uygun olmayacağı ve cezai yaptırımlar ile karşılaşılacağı, ayrıca kreş kayıtlı çocukların taşınması gereken okul servislerinin özelliklerinin personel taşınacak olan araçlardan farklı olduğu, aynı araç ile hem personel hem kreşe kayıtlı çocukların taşınmasının Karayolları Trafik Kanunu ile Okul Servis araçları Yönetmeliği hükümlerine aykırı olduğu,

2. İhale dokümanı içerisinde servis araçlarını kullanacak olan şoförler için sakal traşı olunması zorunluluğunun getirildiği, anılan durumun hukuka aykırı olduğu,

3. Teknik Şartname ve birim fiyat teklif cetveli standart formunda ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen servis araçlarının yolcu kapasitelerine ilişkin uyumsuzlukların bulunduğu,

4. Teknik Şartname'nin 4.14'üncü maddeside " Yerleşke içerisinde hizmet binalarımız arasında, idarenin talep ettiği adette sabah ve akşam ücretsiz ring seferleri düzenlenecektir." düzenlemesinin yer aldığı, anılan ring hizmetinin mesafeleri ve servis araç sayısının net olarak belirtilmediği, anılan hizmetin de bir maliyet kalemi olduğu, söz konusu belirsizliklerin tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engeller nitelikte olduğu,

5. İhale konusu iş özel güvenlik servis aracı belgesi alınmasına uygun olmadığı halde söz konusu belgenin istenilmesinin mevzuata uygun olmadığı, ayrıca söz konusu belge ve sigorta poliçelerinin maliyetlerinin nasıl karşılanacağının düzenlenmediği, Teknik Şartname'nin 5.2'nci maddesinde "Bu sigortalara ait belgelerin birer kopyası, sözleşme imzalanmadan önce idareye teslim edilecektir." düzenlemesinin Kanun'un 10'uncu maddesine aykırı olduğu, sözleşme imzalanmadan önce getirilmesi gereken evrakların ilgili Kanun maddesinde sayıldığı, anılan belgeler dışında herhangi bir belge sunulmasının talep edilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

6. Teknik Şartname'nin 4.4'üncü maddesinde "... yol köprü, alt-üst geçit yapımı nedeniyle güzergahlarda meydana gelebilecek mesafe artışlarından dolayı yüklenici ilave ücret talebinde bulunamaz." düzenlemesine yer verildiği, anılan düzenleme gereği yüklenicinin hatasından kaynaklanmayan durumlardan dolayı oluşabilecek mesafe artışları nedeniyle ortaya çıkacak maliyetlerin yüklenici tarafından karşılanmasına sebebiyet vereceği, anılan öngörülemeyen maliyetlerin de sözleşme kapsamında idarece karşılanmasının gerektiği,

7. Teknik Şartname'nin 4.17'nci maddesinde cenaze, gezi, milli bayram, tören vb. idarenin istediği sayıda aracın da yüklenici tarafından temin edileceğinin düzenlendiği, anılan araçların bedellerinin de teklif edilen fiyatlar üzerinden belirlenip ödeneceğinin ifade edildiği, anılan durumlar için istenilecek araçların ne kadar mesafe yapacağının önceden bilinememesi durumunun birim fiyatların araçların nitelikleri ve yapacakları mesafe üzerinden ortalama olarak hesaplandığı düşünüldüğünden yüklenicinin zararına yol açacağı ve bu durumun mevzuata aykırı olduğu,

8. Teknik Şartname'nin 6.4'üncü maddesinde yer alan mevcut güzergâhlarda idarenin talebi ile 5 km'ye kadar yapılacak artışlar için herhangi bir ilave ücretin yükleniciye ödenmeyeceği düzenlenmesinin mevzuata aykırı olduğu,

9. Teknik Şartname'nin 4.11'inci maddesinde sabah servislerinin hareket saatinin 10 dakika geçmesi halinde personelin taksiyle gideceğinin belirtildiği, ancak ihale dokümanında sabah servis hareket saatlerinin belirtilmediği, anılan durumun belirsizlik yarattığı,

10. Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.2'nci maddesinde taşıma sırasında aracın arızalanması, kaza yapması vb. durumlarında hizmetin yarım bırakılarak, sabah ve akşam seferlerinden herhangi birinin veya sabah ve akşam her iki seferin tamamlanmaması halinin özel aykırılık hali olarak düzenlendiği, ancak zaten servisin aksaması durumunda personelin taksiler ile ulaşımının sağlanacağı belirtilmişken bakımları yapılmış araçların önceden öngörülmeyen nedenler ile arıza veya kaza yapması durumunun özel aykırılık hali olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu,

11. Sözleşme Tasarısı'nın 36.1'inci maddesinde "Yüklenici C servis plakalı araç haricinde başka bir araçla taşıma yaparsa, C plakasız araçla yapılan hizmetin günlük ücreti ödenmez." düzenlemesinin yer aldığı, ek olarak Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.2'nci maddesinde yüklenicinin C servis plakalı araç haricinde başka bir araçla taşıma yapması halinin özel aykırılık hali olarak belirlendiği, C plakasız araçlarla da olsa tamamlanmış bir hizmetin bedelinin ödenmesi gerektiği, ayrıca anılan durumundan dolayı ek olarak ceza kesilmesi durumunun da mükerrer ceza oluşmasına sebep olacağı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı, kamu kurum ve kuruluşlarının personel servis hizmetlerinin düzenli ve güvenli hale getirilmesi amacıyla, taşıma yapacak kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin yeterlilik ve çalışma şartları ile kullanılacak taşıtların niteliklerini belirlemektir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Kapsam” 2’nci maddesinde “Bu Yönetmelik, kamu kurum ve kuruluşlarını kapsar. Kamu kurum ve kuruluşlarının ekipman ve personelinin devamlılık arz eden otobüsle yapılan mutat servis taşımaları dışındaki işin niteliğine uygun taşıtlarla yapılan taşımaları bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Yönetmelikte geçen;

…

Personel servis aracı: Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personeli taşıyan; gerçek ve tüzel kişilere ait ticari taşıtları, Sürücü: Resmi veya ticari olarak tescil edilmiş bir motorlu taşıtı karayolunda süren kişiyi,

Personel: Sürücü ile yardımcılarının dışında taşıtta bulunan ve servis hizmetinden yararlanan kişileri,

…

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Servis araçlarından faydalanma esasları” başlıklı 11’inci maddesinde “Servis araçlarından ilgili kamu kurum ve kuruluşunda çalışan personel yararlanır. Bu personel kurumlarınca verilmiş kimlik kartlarını yanlarında bulundurmak ve istenildiğinde ilgililere göstermek zorundadır” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Taşımacının Yükümlülüğü” başlıklı 13’üncü maddesinde “Taşımacılar

a) Taşınacak personeli taahhüt edilen yere kadar rahat bir şekilde götürüp getirmekle, servis hizmetinden yararlanacak personelden başka yolcuyu servis taşıtına almamakla,

…

yükümlüdürler.” hükmü,

Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “1) Bu Yönetmelikte geçen;

…

f) Okul servis aracı: Genel olarak okul öncesi eğitim ve zorunlu eğitim kapsamında öğrenciler ile çocukların taşınmalarında kullanılan ve bu Yönetmelikle belirlenen şartları haiz ticari tescilli yolcu taşımaya mahsus taşıtı,

…

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Taşıtlarda aranacak şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Taşımacılar tarafından okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtlarda aşağıdaki şartlar aranır:

a) Okul servis araçlarının arkasında "OKUL TAŞITI" yazısını kapsayan numunesine uygun renk, ebat ve şekilde reflektif bir kuşak bulunacaktır (EK-2/1, EK-2/2).

b) Okul servis aracının arkasında, öğrenci ve çocukların iniş ve binişleri sırasında yakılmak üzere en az 30 cm çapında kırmızı ışık veren bir lamba bulunacak ve bu lambanın yakılması halinde üzerinde siyah renkte büyük harflerle "DUR" yazısı okunacak şekilde tesis edilmiş olacak, lambanın yakılıp söndürülmesi tertibatı fren lambaları ile ayrı olacaktır (EK-3).

…

l) Okul servis araçlarında Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca standartları belirlenen her koltukta oturmaya duyarlı sensörlü sistemler bulundurulacaktır.

m) Okul servis araçlarında tüm koltukları görecek şekilde Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik ekinde belirtilen standartlara uygun, iç ve dış kamera ile en az otuz gün süreli kayıt yapabilen kayıt cihazı bulundurulacaktır.” hükmü,

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Personel Servisi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 47 adet midibüs (Şoför dahil en az 18 kişilik), 34 adet otobüs (Şoför dahil en az 28 kişilik), 3 adet otobüs (Şoför dahil en az 46 kişilik) araçlarla (251 gün) ve 1 adet otobüs (Şoför dahil en az 28 kişilik) (365 gün) personel servisi hizmeti alımı. 01.01.2025 - 31.12.2025 tarihleri arasında 85 güzergahta Yargıtay Başkanlığı personelinin, Ankara'nın muhtelif semtlerinden alınarak, hizmet binamıza getirilmesi, tekrar alındıkları semtlere götürülmesi işidir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde “Servis aracı, personeli mesai başlangıcından 10(on) dakika önce iş yerine teslim edecektir. Servis araçlarında ayakta personel taşınmayacaktır. Yüklenici, idarenin onayı dışında personel harici hiçbir yabancı kişiyi servis aracına bindirmeyecektir. Taşıt sürücüsünün yakını da bu kapsama dâhildir. Ancak serviste müsait yer olması halinde personelin eş ve çocukları ile bakmakla yükümlü oldukları anne ve babaları, misafirleri devamlı olmamakla birlikte servis araçlarından yararlandırılabilir. Yargıtay Başkanlığı kreşinde kayıtlı Üye, Hakim/Savcı, Personel çocukları; velilerinin sorumluluğunda servisi kullanabilecektir. Servis aracı ilk kalkış yerinde, önceden kliması veya kaloriferi çalıştırılarak mevsimine göre havalandırılmış şekilde (iç ısısı ayarlanmış) hazır bulundurulacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, şikayete konu ihalenin konusunun idare personelinin, 47 adet midibüs (şoför dâhil en az 18 kişilik), 34 adet otobüs (şoför dahil en az 28 kişilik), 3 adet otobüs (şoför dahil en az 46 kişilik) araçlarla (251 gün) ve 1 adet otobüs (şoför dahil en az 28 kişilik) (365 gün) olacak şekilde gerçekleştirilecek personel servisi hizmeti olduğu, ihaleyi yapan idare ve ihale konusu işin kapsamı düşünüldüğünde, söz konusu idarenin ve alacağı hizmetin Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin kapsamında olduğu ve anılan Yönetmelik’te yer verilen hükümlerin mevcut ihalede de geçerli olduğu anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde, Yargıtay Başkanlığı personelinin Kurum kreşinde kayıtlı çocuklarının velilerin sorumluluğunda servisi kullanabilecekleri, ayrıca sürekli olmamakla birlikte araçlarda yer olması kaydıyla personelin eş ve çocukları ile bakmakla yükümlü oldukları anne ve babalarının, misafirlerinin de servis araçlarından yararlanabileceklerinin düzenlendiği, anılan düzenlemenin Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin 11 ve 13’üncü maddelerine aykırı olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” hükmü,

Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin “Taşıma işlerinde çalışanlar” başlıklı 14’üncü maddesinde “Personel servis araçlarını kullanan sürücülerin;

a) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş ve affa uğramış olsa bile;

1. Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmaması,

2. 5237 sayılı Kanunun 81, 102, 103, 104, 105, 109, 179, 188, 190, 191, 226 ve 227 nci maddelerindeki suçlardan mahkum olmaması,

b) Kullanacakları personel servis aracının niteliğine uygun sınıfta en az üç yıllık sürücü belgesine sahip olması,

c) Asli kusurlu ve bilinçli taksirli olarak birden fazla ölümlü trafik kazasına karışmamış olması, alkollü olarak araç kullanma ile hız kuralını ihlal nedeniyle sürücü belgelerinin birden fazla geri alınmamış olması,

zorunludur.

Personel servis araçlarında sürücü yardımcısı bulunmakta ise, bu kişilerde birinci fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen şartlar aranır. Bu maddede belirtilen şartlara uymayanların güzergah izin belgesi, ilgili belediye veya valilikçe iptal edilir.” hükmü,

Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde “Yüklenicinin çalıştıracağı sürücüler; Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğinin 14. maddesinde sayılan şartlara uygun olacaktır. Ticari araç kullanma belgesine sahip olacak, 60 yaş üzeri olmayacak, idare tarafından görevlendirilecek ilgili araç sorumlusu dışında hiçbir personelle muhatap olmayacak ve personele karşı saygılı ve adaba uygun tutum ve davranışlarda bulunacak, sakal bırakmayacak, saçı, bıyığı ve giyimi devlet memurları kılık-kıyafet yönetmeliğine uygun olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda anılan Yönetmelik maddesinde personel servis hizmetlerinde kullanılacak araç şoförlerinin taşıması gereken ölçütlere yer verildiği, anılan maddede kılık kıyafet, saç, sakal ve bıyık kesimlerine ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde şoförlerin sakal bırakmayacaklarının belirtildiği, saç, bıyık ve kıyafetlerinin devlet memurları kılık-kıyafet yönetmeliğine uygun olacağının düzenlendiği anlaşılmıştır.

Şikayete konu Şartname düzenlemesi içeriğinden, idarece personel servisinde istihdam edilecek olan şoförlerin kamu çalışanları kılık-kıyafet yönetmeliğine uygun olmalarının istenildiği, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmelik’in 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde (erkek personel için) yer alan "...Her gün sakal tıraşı olunur ve sakal bırakılmaz..." ibaresinin Danıştay Onikinci Dairesinin 20/04/2022 tarihli ve E:2021/7000, K:2022/2247 sayılı kararı ile iptal edildiği, anılan kararın gerekçesi genel olarak sakal bırakmanın kişinin mesleki hayatına veya yapılan işin kalitesine etkisi konusunda yeterli ve ikna edici gerekçelerin olmayışının esas alındığı anlaşılmış olup idarenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan mesaisinin tümünü idare için harcamayacak olan şoförlerin, yemek hazırlama ve dağıtımı gibi hijyen kurallarının azami derecede önem arz ettiği hizmet alımları dışındaki personel servis ihalesinde hangi gerekçe ile sakal bırakılmaması gerektiği veya sakal bırakılmaması durumunun işin ifası sırasında işin kalitesini ne gibi bir etkisi olacağının gerek ihale dokümanı gerekse idarenin cevabı içeriğinden anlaşılmadığından, söz konusu Şartname maddesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2.1.e maddesinde “47 adet midibüs (Şoför dahil en az 18 kişilik), 34 adet otobüs (Şoför dahil en az 28 kişilik), 3 adet otobüs (Şoför dahil en az 46 kişilik) araçlarla (251 gün) ve 1 adet otobüs (Şoför dahil en az 28 kişilik) (365 gün) personel servisi hizmeti alımı. 01.01.2025 - 31.12.2025 tarihleri arasında 85 güzergahta Yargıtay Başkanlığı personelinin, Ankara'nın muhtelif semtlerinden alınarak, hizmet binamıza getirilmesi, tekrar alındıkları semtlere götürülmesi işidir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde “Personel taşımacılığında kullanılacak; şoför dâhil en az 18 kişilik midibüsler, şoför dâhil en az 27 kişilik otobüsler en az 105 beygir gücünde, 2016 model ve üzeri klimalı, kaloriferli olmalıdır. Şoför dâhil en az 46 kişilik otobüsler, 2012 model ve üzeri klimalı, kaloriferli olmalıdır” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı içeriğinde yer alan birim fiyat teklif cetveli standart formu içerisinde ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen servis araçlarının “47 Adet midibüs (Şoför dahil en az 18 kişilik), 34 Adet otobüs (Şoför dahil en az 28 kişilik), 3 Adet otobüs (Şoför dahil en az 46 kişilik), 1 Adet otobüs (Şoför dahil en az 28 kişilik)” olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihale konusu işte kullanılması otobüslerin kapasitelerine ilişkin olarak farklı belirlemelerin yapıldığı, İdari Şartname’nin 2’nci maddesi ile birim fiyat teklif cetveli içeriğinde otobüslerin şoför dahil 28 kişi olması gerektiğinin düzenlendiği, ancak Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde ise şoför dahil 27 kişi olarak kapasitenin düzenlendiği anlaşılmış olup ihale dokümanında otobüs kapasitelerine ilişkin anılan çelişkili düzenlemelerin gerek teklif bedellerinin oluşturulması gerekse sözleşmenin ifası aşamasının sağlıklı şekilde yürütülmesini engeller nitelikte olduğu sonucuna ulaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 4.14’üncü maddesinde “Yüklenici, servis araçlarının hareket saatlerini, ekli listede bulunan saatlere uygun olacak şekilde belirleyecektir. Yerleşke içerisinde hizmet binalarımız arasında, idarenin talep ettiği adette sabah ve akşam ücretsiz ring seferleri düzenlenecektir. Her servis aracı güzergâhındaki personelin, biniş ve iniş duraklarına ve geliş - gidiş saatlerine ilişkin çizelgeleri servis araçlarının görünür bir yerine asacaktır. İdare, bu vakitleri mesai saatlerinde oluşacak değişikliklerde dikkate alınarak, gerektiği kadar öne almaya veya ertelemeye yetkilidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Teknik Şartname maddesi içeriğinde, Yargıtay yerleşkesi içerisinde hizmet binaları arasında, idarenin talep ettiği adette sabah ve akşam ücretsiz ring seferlerinin düzenlenmesinin istenildiği, ancak bu yerleşke içi servislerin sayısı ve niteliğine ihale dokümanı içerisinde yer verilmediği, anılan durumun mevcut servis araçlarının kullanılacağı şeklinde yorumlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

İdarenin iddiaya ilişkin cevabında, ücretsiz ring servisinin yerleşke içerisinde ön nizamiye ve kreş arasında olacağı, toplam mesafenin 850 metre olduğu, ihaleye teklif sunan isteklilere önemli bir maliyet doğuracak bir unsur olmadığının belirtildiği tespit edilmiştir.

Basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin, tekliflerini hazırlamadan önce idarenin yerleşkesini ziyaret edip gerekli tetkikleri yapabilecekleri, yerleşkenin içerisinde mesafeleri hesaplayabilecekleri, mevcut düzenlemelerden ve birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemleri satırlarından ring servisi için başkaca bir aracın talep edilmeyeceği hususları ile idarenin şikayete cevabında yer alan toplam mesafenin 850 metre olduğu bilgisinin verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde şikayete konu ihaleye teklif verecek olan isteklilerin tüm bu girdileri göz önünde bulundurarak teklif bedellerini sağlıklı şekilde oluşturabilecekleri ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.” hükmü,

Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “(2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Başvuru sahibinin iddiası incelendiğinde iki kısımdan oluştuğunun görüldüğü, ilk kısımda ihale konusu işin özel güvenlik servis aracı belgesi alınmasına uygun olmadığı halde ihalede söz konusu belgenin istenmesinin mevzuata aykırı olduğu, ikinci kısımda ise Teknik Şartname’nin 5.2’nci maddesinde araçlara ilişkin sigorta belgelerinin birer kopyasının sözleşmenin imzalanması öncesinde idareye sunulmasının talep edildiği, anılan talebin Kanun’un 10’uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği iddiasını kapsadığı anlaşılmıştır.

Öncelikle, ihale dokümanı içerisinde isteklilerin özel güvenlik servis aracı belgesi sunması gerektiğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının ilk kısmının gerçekleri yansıtmadığı ve uygun görülmemesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasının ikinci kısmına ilişkin olarak, anılan hususun idareye şikayet başvuru dilekçesinde dile getirilmediği, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet dilekçesinde belirtilmeyen iddiaların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşıldığından, Teknik Şartname’nin 5.2’nci maddesi uyarınca sözleşme öncesinde sigortaya ilişkin belgelerin istenilmesinin Kanun’un 10’uncu maddesine aykırı olduğu iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren aday/istekli olabilecek/istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddia/iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer verdiği anılan iddiasının ikinci kısmına idareye şikayet dilekçesinde yer verilmediği, anılan iddianın ihale dokümanına yönelik olduğu, dolayısıyla söz konusu iddialara ilişkin olarak hukuka aykırılık iddiasının dokümanın indirildiği 22.10.2024 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ve her durumda ihale gününden (04.11.2024) 3 iş günü öncesine (29.10.2024) kadar ileri sürülmesi gerekirken, söz konusu iddialara bu süre geçtikten sonra 11.11.2024 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda yer verildiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 4.4’üncü maddesinde “Belediye, İl Trafik Komisyonu ve Karayolları İl Müdürlüklerince yol, köprü, alt-üst geçit yapımı nedeniyle güzergâhlarda meydana gelebilecek mesafe artışlarından dolayı yüklenici ilave ücret talebinde bulunamaz” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname ekinde yer alan güzergah tablosunda bulunan bilgiler ile ihale dokümanı içerisindeki birim fiyat teklif cetveli standart formu birlikte incelendiğinde, isteklilerin teklif birim fiyatlarını birim mesafe başına veya birim personel sayısı yerine tüm giderlerin idarece gruplandırılmış olan 4 ana araç tipi üzerinden günlük olarak belirlemeleri gerektiği, isteklilerin bütün giderlerini söz konusu 4 iş kalemine ilişkin birim fiyatlara yansıtmaları gerektiği, anılan birim fiyatlar içerisinde, akaryakıt, bakım, onarım, şoför, araç kira ve amortismanı gibi yapılacak olan mesafelere bağlı veya dolaylı giderlerin bulunduğu anlaşılmıştır.

Anılan doküman düzenlemeleri doğrultusunda, isteklilerin birim fiyatlarını birbiri ile aynı olmayan güzergahları giden aynı tip araçların maliyetlerinin ortalaması şeklinde oluşturmaları gerektiğinin anlaşıldığı, benzer büyüklükteki ve nitelikteki personel taşıma hizmetlerini tamamlamış oldukları varsayılan basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin birim fiyatlarını oluştururken öngörülen ve/veya ticari hayatın içerisinde normal olarak karşılanabilecek öngörülemeyen giderlerin tümünü göz önünde bulundurmaları gerektiği hususları birlikte değerlendirildiğinde köprü, alt-üst geçit yapımı nedeniyle güzergâhlarda meydana gelebilecek mesafe artışlarından dolayı oluşabilecek maliyetleri de tekliflerine katabilecekleri kanaatine varıldığından başvuru sahibinin anılan Şartname maddesinin mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın 29.1’inci maddesinde “Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 4.17’nci maddesinde “İdare, gerektiğinde yangın, tabii afet, alarm, tatbikat, eğitim, kurs, hasta şevki, cenaze törenine katılım, yerli ve yabancı konukların gezileri, resmi tatil, dini ve milli bayramlar ve benzeri günler için önceden haber vermek kaydıyla, yüklenici, idarenin istediği kadar araç gönderecek ve bu ek hizmete ait talep edilecek ücret, ihalede belirtilen (aracın cinsine göre teklif edilen) birim fiyatı geçmeyecektir. İhaleyi üstlenen yüklenici idarenin bu yetkilerini kabullenmiş sayılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin anılan maddesinde gerektiği durumlarda idarenin yükleniciden yangın, tabii afet, alarm, tatbikat, eğitim, kurs, hasta şevki, cenaze törenine katılım, yerli ve yabancı konukların gezileri, resmi tatil, dini ve milli bayramlar ve benzeri günler için araç talep edebileceği, anılan talebin yüklenici tarafından hazırlanabilmesi söz konusu ek hizmetin koşullarının önceden yükleniciye bildirileceği, söz konusu ek hizmet ücretlerinin ise birim fiyat teklif cetvelinde yer alan benzer nitelikli iş kalemlerine yönelik teklif edilen birim fiyatları geçmeyeceğinin belirtildiği, anılan durum birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde uygulanan iş artışı düzenlemesi ile paralel olduğu, idarenin sözleşme bedelinin %20’sine kadar oran dahilinde yükleniciye yaptırabileceği, Teknik Şartname ekinde yer alan güzergahların Ankara sınırları içerisinde geniş bir ağı kapsadığı hususları birlikte dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 6.4’üncü maddesinde “İdare, Yüklenicinin teklif ettiği birim fiyat tarifesi üzerinden ilave yeni güzergâh belirleyebilir. Mevcut güzergâhlarda idarenin talebi ile 5 km. ye kadar yapılacak artışlar için herhangi bir ilave ücret yükleniciye ödenmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname ekinde yer alan güzergah tablosunda bulunan bilgiler ile ihale dokümanı içerisindeki birim fiyat teklif cetveli standart formu birlikte incelendiğinde, isteklilerin teklif birim fiyatlarını birim mesafe başına veya birim personel sayısı yerine tüm giderlerin idarece gruplandırılmış olan 4 ana araç tipi üzerinden günlük olarak belirlemeleri gerektiği, isteklilerin bütün giderlerini söz konusu 4 iş kalemine ilişkin birim fiyatlara yedirmeleri gerektiği, anılan birim fiyatlar içerisinde, akaryakıt, bakım, onarım, şoför, araç kira ve amortismanı gibi yapılacak olan mesafelere doğrudan veya dolaylı giderlerin bulunduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda anılan Şartname maddesinde, idarenin yüklenicinin teklif ettiği birim fiyat tarifesi üzerinden ilave yeni güzergah belirleyebileceği, yeni güzergahlar ile mevcut güzergahlar arasında 5 km’ye kadar yapılacak artışlar için herhangi bir ilave ücret ödenmeyeceği, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan birim fiyatlar üzerinden iş artışı yapılacağının belirtildiği tespit edilmiş olup yukarıda yapılan yorum gereği hali hazırda isteklilerin de birim fiyatlarını birbiri ile aynı olmayan güzergahları giden aynı tip araçların maliyetlerinin ortalaması şeklinde oluşturmaları gerektiği sonucuna varıldığı, idarenin ihtiyacı halinde mevcut güzergahlardan azami 5 km fazla olanca yeni ilave güzergahların maliyetinin de da daha önce benzer nitelikli işleri tamamlamış olan basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin ticari öngörüsüyle hazırladıkları birim fiyatlarla ile uyumlu olması gerekeceği kanaatine ulaşıldığından anılan düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu yönündeki başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 4.9’uncu maddesinde “Servisler, güzergahına göre belirlenmiş sabah hareket saatini 10 dakika geçtiği halde gelmezse personel ticari taksi ile işyerine gidecektir. Taksi ücretleri yüklenici tarafından l(bir) gün içinde personele ödenecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 4.11’inci maddesinde “Servisler, akşam hareket saatini 10 dakika geçtiği halde gelmezse kurum yerleşkesine alınmayacak ve personel ticari taksi ile evlerine gidecektir. Aynı servis aynı ay içerisinde 3’ten fazla hareket saatinde harekete hazır halde olmazsa, personeller 10 dakika beklemeksizin ticari taksi ile evlerine gidecektir. Taksi ücretleri yüklenici tarafından l(bir) gün içinde personele ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin ekinde yer alan güzergah listeleri incelendiğinde her bir güzergah için servis kodları, güzergah adı, sabah kuruma varış ve akşam kurumdan hareket saatleri, araç kapasiteleri ve gidiş dönüş toplam km mesafelerinin ayrı ayrı belirtildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda anılan Teknik Şartname maddelerinde sabah ve akşam hareket saatlerinin 10 dakika geçtiği halde servis araçların gelmemesi durumunda personelin ticari taksiler ile idare binasına veya evlerine gidecekleri ve söz konusu taksi ücretlerinin ise yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği, mesai bitişi tüm personelin aynı yer olan idare yerleşkesinden farklı adreslerdeki evlerine gideceklerinden mesai bitişinde servislerin hareket saatlerinin net olarak ihale dokümanında belirtildiği, ancak farklı adreslerde ikamet eden idare personelinin tümünün ayrı ayrı olarak sabah servis kalkış saatlerinin dokümanda belirtilemeyeceği, her bir personelin ikamet ettiği adreslerinden alınma saatlerinin sözleşmenin imzalanması sonrasında yüklenici ile idarenin ortak şekilde personelin idarenin yerleşkesinde saat 08:50’de olacak şekilde kararlaştırılacağı, anılan zaman çizelgesi kararlaştırıldıktan sonra personelin sabah alınış saati 10 dakika geçtiğinde ticari taksi kullanabileceği, basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin anılan düzenlemeleri bu şekilde yorumlamaları gerektiği kanaatine varılmış olup idarenin şikayete ilişkin cevabında da aynı hususlara yer verildiği görüldüğünden anılan düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu yönündeki başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

10. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 16000 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel aykırılık halleri;

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme
Bedeli Üzerinden
Kesilecek Ceza
Oranı

Aykırılık
Sayısı

…

…

…

…

12

Taşıma sırasında aracın arızalanması, kaza yapması vb. durumlarında hizmetin yarım bırakılarak, sabah veya akşam seferlerinden herhangi birinin veya sabah ve akşam her iki seferin tamamlanmaması halinde

On Binde
1

1000

...16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2?si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde “3.1.Personel taşımacılığında kullanılacak; şoför dâhil en az 18 kişilik midibüsler, şoför dâhil en az 27 kişilik otobüsler en az 105 beygir gücünde, 2016 model ve üzeri klimalı, kaloriferli olmalıdır. Şoför dâhil en az 46 kişilik otobüsler, 2012 model ve üzeri klimalı, kaloriferli olmalıdır. Personel taşımacılığında kullanılacak tüm servisler C servis plakalı, Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine, Trafik Kanunu ile Karayolları Tüzüğü Hükümleri ve Standardizasyon ölçütlerine uygun olacaktır. Araçların kapıları, koltukları, perdeleri, zemin döşemesi, camları, tavanı temiz olacak şekilde standartlara uygun olmalıdır. Araçların temiz ve bakımlı olmasına özen gösterilecek, ısıtma ve soğutma tertibatının çalışır durumda olması günlük olarak kontrol edilecektir. Araçların gerekli bakım ve onarımları periyodik olarak yaptırılacaktır.

…

3.8.Araçlar ihale dokümanında belirtilen nitelikte olacak ve yıl içerisinde araçlardan herhangi birinin kaza, arıza, bakım, onarım ve yenileme amacıyla hizmet dışı kalması durumunda, hizmet dışı kalan aracın yerine yüklenici tarafından bu şartnamede belirtilen aynı nitelikte derhal başka bir araç tahsis edilecek, tahsis edilen yeni aracın plaka ve ruhsat bilgileri ivedi bir şekilde yazı ile idareye bildirilecektir.

3.9. Personel taşımasında kullanılacak servis araçları ve araçların her türlü giderleri (bakım, onarım, akaryakıt, lastik, yedek parça, sürücü, sigorta vb.) yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 4.13’üncü maddesinde “Sefer sırasında aracın arızalanması, kaza yapması vb. durumunda yüklenici şartnameye uygun başka bir araç ile hemen seferi tamamlayacaktır. Yüklenici yedek aracı 15 dakika içinde tahsis edemezse personel ticari taksi ile yolculuğunu tamamlayacaktır. Taksi ücretleri yüklenici tarafından 1 (bir) gün içinde personele ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin yukarıda anılan maddelerinde, servis hizmetinde kullanılacak olan araçların bakım, onarım, akaryakıt vb. tüm giderlerinin yükleniciye ait olduğu, araçların gerekli bakım ve onarımlarının periyodik olarak yaptırılması gerektiği, sözleşmenin ifası sürecinde herhangi bir kaza, arıza, bakım, onarım ve yenileme amacıyla araçların hizmet dışı kalması durumunda ivedi şekilde şartnamede yer alan özellikleri taşıyan başka bir aracın tahsis edilmesi gerektiğinin düzenlendiği, anılan kaza ve arıza durumu günlük personelin taşınması sırasında yaşanırsa yüklenici tarafından 15 dakika içerisinde yedek aracı 15 dakika içerisinde tahsis etmez ise personelin ticari taksiler ile yolculuklarının tamamlanacağı ve bedelinin yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2.12’nci maddesinde taşıma sırasında aracın arızalanması, kaza yapması vb. durumlarında hizmetin yarım bırakılarak, sabah veya akşam seferlerinden herhangi birinin veya sabah ve akşam her iki seferin tamamlanmaması halinin özel aykırılık hali olarak düzenlendiği, söz konusu durumların oluşması halinde sözleşme tutarının onbinde biri tutarında ceza kesileceğinin ifade edildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi iddiasında, arıza ve kaza durumlarının önceden öngörülmeyen durumlar olduğu ve zaten personelin ticari taksiler ile ulaşımlarının sağlanacağı belirtilmişken anılan durumdan dolayı cezai işlem uygulanmasının mevzuata uygun olmadığı ifade edilmiş olsa da, araçlarının periyodik bakımlarının sürekli yapılması durumlarının araçların arızalanma olasılığını azaltacağı, hizmete konu işi yaptıracak ve kabulünü yapacak olan idarenin hizmet standartlarını belirlemeye yetkisinin olduğu, mevcut ihalede idarenin mesai saatlerine ve personelin zamanında iş yerine ve evlerine ulaşmasını önem sıralamasında en üst sıraya koymasının kendisine verilmiş yetki içinde sayılabileceği, basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin şikâyete konu ihaleye teklif verirken bu tür ticari riskleri de göz önünde bulundurmasının ticari hayatın olağan akışı içinde değerlendirilmesi gerektiği hususları ile kaza ve arıza durumunda 15 dakika içerisinde aksiyon alınması durumunda ne ticari taksi bedelinin ne de onbinde bir ceza oranının uygulanmayacağı durumu birlikte değerlendirildiğinde idare tarafından kaza ve arıza durumunda servislerin tamamlanamaması durumunun özel aykırılık hali olarak belirlenmesinde mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

11. Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde “Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 16000 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel aykırılık halleri;

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme
Bedeli Üzerinden
Kesilecek Ceza
Oranı

Aykırılık
Sayısı

…

…

…

…

8

Yüklenici C servis plakalı araç haricinde başka bir araçla taşıma yapması halinde

On Binde
1

1000

...16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2?si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın 36.1’inci maddesinde “…4. Yüklenici C servis plakalı araç haricinde başka bir araçla taşıma yaparsa, C plakasız araçla yapılan hizmetin günlük ücreti ödenmez.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde “…Personel taşımacılığında kullanılacak tüm servisler C servis plakalı, Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine, Trafik Kanunu ile Karayolları Tüzüğü Hükümleri ve Standardizasyon ölçütlerine uygun olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda anılan doküman düzenlemelerinden personel taşımacılığında kullanılacak tüm araçların ilgili mevzuat gereği C servis plakalı olmasının gerektiği, C plakalı araç haricinde taşıma yapılması durumunda sözleşme bedelinin onbinde biri oranında ceza kesileceği ve ek olarak C plakasız araçla yapılan hizmet bedelinin yükleniciye ödenmeyeceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi iddiasında, C plakalı olmasa da personelin taşınması hizmetinin tamamlandığı, tamamlanmış bir hizmetin bedelinin ödenmesi gerektiği, ayrıca C plakalı araçla tamamlanan bir hizmetin ücretinin ödenmemesi durumunun parasal nitelikli bir yaptırım olduğu, ek olarak söz konusu durumdan dolayı bir de sözleşme bedelinin onbinde biri oranında ceza kesilmesinin mükerrer olacağı ifade edilmiş olsa da, mevzuat gereği hizmet alımlarında işin kabulünün yapılıp ödemelerinin yapılabilmesi için işin sözleşme ve eklerinden biri olan teknik şartnameye uygun olarak tamamlanması gerektiği, ihale dokümanında belirtilen asgari şartları karşılanmadan bir hizmetin ve hakedişin oluşmasının kamu ihale mevzuatı açısından mümkün olmadığı, şikayete konu ihalenin konusunun yalnızca personelin ikamet yerlerinden idarenin yerleşkesine bir şekilde taşınması olmadığı, anılan hizmetin ilgili mevzuat ve teknik şartnamede yer alan kriterleri taşıyan araçlarla yapılması gerektiği, ayrıca Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık hallerinin yalnızca parasal bir cezai işlem olmadığı, aynı madde içerisinde yer alan tekrar sayısına ulaşılınca sözleşmenin feshine yol açacağı, idarenin anılan düzenlemelerinin açıklanan nedenlerle mevzuata uygun olduğu, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak, Teknik Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde, Yargıtay lığı personelinin Kurum kreşinde kayıtlı çocuklarının velilerin sorumluluğunda servisi kullanabilecekleri, ayrıca sürekli olmamakla birlikte araçlarda yer olması kaydıyla personelin eş ve çocukları ile bakmakla yükümlü oldukları anne ve babalarının, misafirlerinin de servis araçlarından yararlanabileceklerinin düzenlendiği, anılan düzenlemenin Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin 11 ve 13’üncü maddelerine aykırı olduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu,

2 nci iddiasına ilişkin olarak, idarece personel servisinde istihdam edilecek olan şoförlerin kamu çalışanları kılık-kıyafet yönetmeliğine uygun olmalarının istenildiği, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmelik’in 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde (erkek personel için) yer alan "...Her gün sakal tıraşı olunur ve sakal bırakılmaz..." ibaresinin Danıştay Onikinci Dairesinin 20/04/2022 tarihli ve E:2021/7000, K:2022/2247 sayılı kararı ile iptal edildiği, anılan kararın gerekçesi genel olarak sakal bırakmanın kişinin mesleki hayatına veya yapılan işin kalitesine etkisi konusunda yeterli ve ikna edici gerekçelerin olmayışının esas alındığı anlaşılmış olup idarenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve mesaisinin tümünü idare için harcamayacak olan şoförlerin, yemek hazırlama ve dağıtımı gibi hijyen kurallarının azami derecede önem arz ettiği hizmet alımları dışındaki personel servis ihalesinde hangi gerekçe ile sakal bırakılmaması gerektiği veya sakal bırakılmaması durumunun işin ifası sırasında işin kalitesine ne gibi bir etkisi olacağının gerek ihale dokümanı gerekse idarenin cevabı içeriğinden anlaşılmadığından söz konusu şartname maddesinin mevzuata uygun olmadığı,

3 üncü iddiasına ilişkin olarak, ihale konusu işte kullanılacak otobüslerin kapasitelerine ilişkin olarak farklı belirlemelerin yapıldığı, İdari Şartname’nin 2’nci maddesi ile birim fiyat teklif cetveli içeriğinde otobüslerin şoför dahil 28 kişi olması gerektiğinin düzenlendiği, ancak Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde ise şoför dahil 27 kişi olarak kapasitenin düzenlendiği anlaşılmış olup ihale dokümanında otobüs kapasitelerine ilişkin anılan çelişkili düzenlemelerin gerek teklif bedellerinin oluşturulması gerekse sözleşmenin ifası aşamasının sağlıklı şekilde yürütülmesini engeller nitelikte olduğu sonucuna ulaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede,

Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak;

Uyuşmazlığa konu ihaleye ait, Teknik Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde, Yargıtay lığı kreşinde kayıtlı bulunan Kurum personeli çocuklarının velilerin sorumluluğunda servisi kullanabilecekleri, ayrıca sürekli olmamakla birlikte araçlarda yer olması kaydıyla personelin eş ve çocukları ile bakmakla yükümlü oldukları anne ve babalarının, misafirlerinin de servis araçlarından yararlanabileceklerinin düzenlendiği görülmüştür.

Bu haliyle, Yargıtay lığı yerleşkesinde bulunan kreşte kayıtlı bulunan Üye, Hakim/Savcı, personel çocuklarının da velilerin sorumluluğunda servisi kullanabileceklerinin düzenlendiği, bahse konu kreşin idarenin yerleşkesinde bulunduğu, itirazen şikayette ileri sürülen hususların aksine Okul Servis Araçları Yönetmeliği’nde okul öncesi eğitim ve zorunlu eğitim kapsamındaki öğrenciler ile çocukların taşınmalarında kullanılan araçlara ilişkin kurallara yer verildiği, personel çocuklarının velilerin sorumluluğunda servis aracını kullanmasının ilgili Yönetmelik hükümleri kapsamında olmadığının düşünüldüğü, iddia konusu hususların isteklilerce tekliflerin oluşturulmasını ve eşit koşullarda teklif verilmesini engelleyici mahiyette olmadığı değerlendirilerek başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak;

İdarece, Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde şoförlerin sakal bırakmayacaklarının belirtildiği, saç, bıyık ve giyiminin devlet memurları kılık-kıyafet yönetmeliğine uygun olacağının düzenlendiği anlaşılmıştır.

Söz konusu Şartname düzenlemesinden, yüklenici tarafından personel servisinde çalıştırılacak şoförlerin devlet memurları kılık-kıyafet yönetmeliğine uygun olmalarının istenildiği, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde (erkek personel için) yer alan "...Her gün sakal tıraşı olunur ve sakal bırakılmaz..." ibaresinin Danıştay Onikinci Dairesi’nin 20/04/2022 tarihli ve E:2021/7000, K:2022/2247 sayılı kararı ile iptal edildiği, anılan kararın iptal gerekçesinde özetle üst hukuk normlarında yasaklayıcı bir hüküm bulunmadığı hallerde temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilmemesi ve sakal bırakmanın personelin mesleki hayatı üzerindeki etkilerine dair yeterli ve ikna edici gerekçelerin belirtilmemesinin esas alındığı anlaşılmış olup; idarenin istihdam etmeyeceği ve söz konusu yönetmelik kapsamında bulunmayan yüklenici tarafından çalıştırılacak şoförlerin sakal bırakmayacaklarına ilişkin teknik şartname düzenlemesinin idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında olduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesindeki temel ilkelere aykırılık teşkil etmediği ve anılan hususun isteklilerin ihaleye teklif vermesini engeller nitelikte olmadığı değerlendirilerek başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak;

İdari Şartname’nin 2.1.e maddesinde “47 adet midibüs (Şoför dahil en az 18 kişilik), 34 adet otobüs (Şoför dahil en az 28 kişilik), 3 adet otobüs (Şoför dahil en az 46 kişilik) araçlarla (251 gün) ve 1 adet otobüs (Şoför dahil en az 28 kişilik) (365 gün) personel servisi hizmeti alımı. 01.01.2025 - 31.12.2025 tarihleri arasında 85 güzergahta Yargıtay lığı personelinin, Ankara'nın muhtelif semtlerinden alınarak, hizmet binamıza getirilmesi, tekrar alındıkları semtlere götürülmesi işidir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde “Personel taşımacılığında kullanılacak; şoför dâhil en az 18 kişilik midibüsler, şoför dâhil en az 27 kişilik otobüsler en az 105 beygir gücünde, 2016 model ve üzeri klimalı, kaloriferli olmalıdır. Şoför dâhil en az 46 kişilik otobüsler, 2012 model ve üzeri klimalı, kaloriferli olmalıdır” düzenlemesinin yer aldığı,

İhale dokümanı içeriğinde yer alan birim fiyat teklif cetveli standart formu içerisinde ise, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen servis araçlarının “47 Adet midibüs (Şoför dahil en az 18 kişilik), 34 Adet otobüs (Şoför dahil en az 28 kişilik), 3 Adet otobüs (Şoför dahil en az 46 kişilik), 1 Adet otobüs (Şoför dahil en az 28 kişilik)” olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihale konusu işte kullanılacak otobüslerin kapasitelerine ilişkin olarak, İdari Şartname’nin 2’nci maddesi ile birim fiyat teklif cetveli içeriğinde otobüslerin şoför dahil en az 28 kişi olması gerektiğinin düzenlendiği, ancak Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde ve ekinde yer alan güzergah listeleri içerisinde ise şoför dahil en az 27 kişi olarak kapasitenin belirtildiği anlaşılmış olup, istenen servis araçlarının şoför dahil en az 27 kişi yada şoför dahil en az 28 kişi olmasının, servis aracının türünü (minibüs, midibüs veya otobüs vb.) değiştirecek bir farklılık olmadığı ve araç kapasitesinin en az olarak istenmesi nedeniyle daha yüksek kapasiteli servis aracılığıyla hizmet verilmesine de engel oluşturmadığı dolayısıyla bu hususun isteklilerin tekliflerini hazırlamaları ve eşit koşullarda teklif vermeleri kapsamında işin esasına etkili bir husus olmadığı değerlendirilerek söz konusu iddianın da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde uyuşmazlığa konu ihalede başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca verilen “ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyoruz.