KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/043
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 06.11.2024
Karar No : 2024/UH.I-1429
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Serhad Taşımacılık Petrol İnşaat Hizmet İşleri Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Silvan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/939205 İhale Kayıt Numaralı “Taşımalı Eğitim Kapsamında Bulunan Temel Eğitim ve Ortaöğretim Öğrenci Taşıma Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Silvan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 26.08.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Taşımalı Eğitim Kapsamında Bulunan Temel Eğitim ve Ortaöğretim Öğrenci Taşıma Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Serhad Taşımacılık Petrol İnşaat Hizmet İşleri Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.10.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.10.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.10.2024 tarih ve 167126 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1290 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Tekliflerinin idare tarafından sunmuş oldukları iş deneyim belgesinin yeterlik bilgileri tablosuna Ekap’a kayıtlı olmayan iş deneyim belgesi yüklenmesi gereken satıra Ekap’a kayıtlı belge yüklendiği gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki;

Sigorta maliyetine ilişkin açıklamada bölge müdürlüğü veya genel müdürlük teyidi bulunmadığı, fiyat teklifi alınan araçların sigorta fiyat teklifi içerisinde kasko, mali sorumluluk sigortası, ferdi kaza sigortası olarak ayrı ayrı açıklanması gerektiği,

Araçların bakım ve onarım maliyetlerine ilişkin olarak tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmadığı, söz konusu giderlere ilişkin alınan fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer alan şekil şartlarını taşımadıkları, bakım onarım fiyat teklifinde yağ, yakıt filtresi, hava filtresi, polen filtresi, akü, lastik, fren balataları ve bakım onarım işçiliği giderlerine ilişkin maliyetlerin tek bir satırda fiyatlandırıldığı, söz konusu kalemlerin ayrı ayrı fiyatlandırılması gerektiği, fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların sunulmadığı, söz konusu tutanakların ekinde imza sirküleri ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesi sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “…(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda verilen mevzuat hükümlerinden, ihale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirmenin, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılacağı bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin yeterlik bilgileri tablosunun “İş Deneyimini Gösteren Belgeler” bölümünün “EKAP’ta Kayıtlı Olmayan Yüklenici İş Bitirme Belgesi” başlıklı alt bölümünde “362582-603-00001_İŞ BİTİRME BELGESİ (YÜKLENİCİ).pdf” şeklide doküman yüklendiği, ilgili doküman incelendiğinde “2021/371803-5194825-1-1” sayı ve 26.07.2022 tarihli kamuya gerçekleştirilen yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, ilave bir araştırma yapılmaksızın yüklenen belge üzerinde yer alan bilgiler esas alınarak sorgulama yapılabileceği, yapılan sorgulamada bahse konu iş bitirme belgesinin EKAP’a kayıtlı bir iş bitirme belgesi olduğunun anlaşıldığı, nitekim idarenin de söz konusu belgeyi EKAP üzerinden idare sorgulama ekranından sorguladığının görüldüğü, gelinen noktada istekli tarafından ihale komisyonunda tereddüde neden olacak bir durum oluşmadığı değerlendirildiğinden, idarenin başvuru sahibinin teklifini; belgeyi yeterlik kriterleri açısından incelemeden, sadece yeterlik bilgileri tablosunun yanlış satırına yüklendiği gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Aktarılan nedenlerle başvuru sahibinin 1’inci iddiası yerinde görülmüştür.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır….” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklamalara göre, hizmet alımı ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gerektiği, ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu olmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede idarenin 29.08.2024 tarihli yazı ile ihale üzerinde bırakılan istekliden: “Araç Yakıt Giderleri

Araç Bakım ve Onarım Giderleri

Yazlık ve Kışlık Lastik ile Zincir Gideri

Araç Muayene Giderleri

Araç Egzoz Ölçümü Gideri

Trafik Sigorta Giderleri

Motorlu Taşıtlar Giderleri

Ferdi Kaza Koltuk Sigortası Giderleri

Araç Temini ve Şoför ile Amortisman Giderleri

Personel ve Personel Sigorta Gideri

Teknik Şartnamenin 2. Maddesi: Okul Taşıt Yazısı, Dur, Yazısı, Araç Takip Sistemi, İlk Yardım Malzemeleri-Trafik seti, Yangın Söndürme Cihazı, Alarm Geri Vites Uyarı Sensörü Giderleri”ne ilişkin aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunduğu,

Tüm kısımlarda ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuş olduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede:

Trafik sigortası giderleri ve ferdi kaza koltuk sigortası giderleri için ayrı ayrı sunulan poliçelerde yalnızca ihale üzerinde bırakılan isteklinin kaşe ve imzasının bulunduğu, gerek sigorta acentası gerekse ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan ve yetkili kişilerin imzasını taşıyan teyit yazısının ya da sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerine ait kaşe ve imzalarının bulunmadığı,

Araç bakım ve onarım giderlerine ilişkin alınan fiyat tekliflerine dayanak olarak satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) sunulmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin 2’nci iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu tüm iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 118.286,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi istekli Serhad Taş. Pet. İnş. Hiz. İşl. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ihalenin 1, 2, 3 ve 4’üncü kısımlarında değerlendirmeye alınması, ihale üzerinde bırakılan istekli Yılpa Hay. Ban. Kon. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin 1, 2, 3 ve 4’üncü kısımlarında değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Anılan Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2- Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.