KİK Kararı: 2024/UH.I-1351

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/041
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 23.10.2024
Karar No : 2024/UH.I-1351
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Florya Yemek Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Adana Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1001502 İhale Kayıt Numaralı “Adana Sınırları İçerisinde Bulunan ve Yeni Açılacak Gündüz Bakımevleri İçin Yemek Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Adana Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı tarafından 03.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Adana Sınırları İçerisinde Bulunan ve Yeni Açılacak Gündüz Bakımevleri İçin Yemek Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Fsf Turizm Taşımacılık İnşaat Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 26.09.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.10.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.10.2024 tarih ve 165328 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1224 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihalede geçerli teklifler olmakla birlikte bazı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle ihalede kaynakların etkin kullanımının gerçekleşmediği gerekçesiyle ihalenin idare tarafından iptal edildiği, kamu ihale mevzuatında ihalenin iptali hallerinin düzenlendiği bütün durumlarda ihalenin iptalinin bir gerekçesinin olmasının ve bu gerekçenin de hukuka uygun ve somut bir gerekçe olması gerektiği, idarenin soyut gerekçelerle ihaleyi iptal etme yetkisinin bulunmadığı, iptal kararında söz konusu ihalede firmaları dâhil 6 isteklinin ihaleye katılımda tüm yeterlik kriterlerini sağladığının belirtildiği, firmaları dâhil 5 (beş) istekli firmanın teklif fiyatının yaklaşık maliyetin altında olduğundan bu ihalede gerekli ve yeterli rekabet ortamının oluştuğu, söz konusu ihalenin yeniden ihale edilmesi halinde idarece daha uygun şartlara ihale edilebileceği kanaatiyle ihalenin iptal edilmesinin, soyut ve dayanaksız bir karar olduğu, ülkemizin içinde bulunduğu yüksek enflasyonist ortam sebebiyle her geçen gün girdi maliyetleri arttığından dolayı, ileriki dönemlerde verilecek teklif fiyatlarında artış göstereceği, idarece alınan ihale iptal kararının iptaline ve ihale sürecinin devam ettirilmesine karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Aynı maddenin gerekçesinde ise “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.” ifadesi,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır…” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 64’üncü maddesinde “(1) İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Adana Sınırları içerisinde Bulunan ve Yeni Açılacak Gündüz Bakımevleri içim Yemek Hizmet Alım işi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı:

12 Ay Süre ile 165.175 adet Sabah Kahvaltısı, 165.175 adet Öğle Yemeği, 165.175 adet İkindi Kahvaltısı Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Adana” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “Daire Başkanlığımıza bağlı ‘’Adana ili sınırları içerinde bulunan ve yeni açılacak olan Gündüz Bakımevleri İçin 01/10/2024-30/09/2025 tarihleri arası (12 aylık) 165.175 adet sabah kahvaltısı, 165.175 adet öğle yemeği, 165.175 adet ikindi kahvaltısı (ara öğün) Yemek Hizmet Alımı İşi…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.10.2024; işi bitirme tarihi 30.09.2025

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikâyete konu ihalenin Adana Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Adana Sınırları İçerisinde Bulunan ve Yeni Açılacak Gündüz Bakımevleri İçin Yemek Hizmet Alım İşi” olduğu, bahse konu ihalede 23 adet ihale dokümanı indirildiği, 03.09.2024 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, 3 isteklinin teklifinin geçici teminatlarının uygun bulunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 1 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle reddedildiği, ihalede sınır değerin 27.090.665,58 TL olarak belirlendiği ve 2 isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması nedeniyle idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, idarece yapılan değerlendirme sonucunda anılan 2 isteklinin tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmaması nedeniyle reddedildiği, diğer 3 isteklinin teklifinin geçerli teklif olduğu görülmüştür.

EKAP üzerinden isteklilere 16.09.2024 tarihinde gönderilen “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali” konulu bildirim yazısında “…4.2- 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesi gereğince bu iş için sınır değerin 27.090.665,58 TL olduğu hesaplanmıştır.

Arc Kurumsal Personel Hiz. A.Ş. isteklisinin 20.151.350,00 TL.

Danış Kur. Hiz. İnş. Yemek Hiz. Tem. Gıda San. ve Tic. A.Ş. isteklisinin 26.546.926,00 TL teklif bedellerinin sınır değerin altında kaldığı tespit edilmiştir.

…

Kamu İhale Genel Tebliğ’in 79. Maddesine istinaden istekliden yazılı açıklamasını en geç 10.09.2024 tarihine kadar idaremize ulaştırması talep edilmiştir. Verilen süre içerisinde iki isteklinin de Aşırı Düşük Savunmalarını idaremize teslim etmemeleri sebebiyle teklifleri değerlendirme dışı bırakılmıştır.

4.3- Florya Yemek Tic. A.Ş., Altıntat Yemek Tem. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd.Şti., Efe Sistem Hiz. Bilişim Teknik Yem. Gıda İnş. Tur. Taş. Elekt. San.ve Tic. Ltd.Şti. isteklilerinin yeterlik kriteri olarak sunmuş oldukları belgelerin uygun ve tekliflerinin geçerli olduğu görülmüştür.

5- Yapılan incelemeler neticesinde, Aşırı düşük savunmasına cevap vermeyen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasıyla ekonomik açıdan en avantajlı teklif konumuna gelen Florya Yemek Tic. A.Ş., Altıntat Yemek Tem. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd.Şti. nin teklifi ile aradaki farkın çok fazla olduğu görülmüştür. Söz konusu ihalenin iptal edilerek yeniden ihale edilmesi halinde daha uygun şartlara ihale edilebileceği kanaatine oluştuğundan; Kamu İhale Kanunun 5.maddesi “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü gereğince 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 39. Maddesine göre bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline aynı kanunun 40. Maddesine göre bu kararın ihale yetkilisinin onayına sunulmasına
Oybirliğiyle karar verilmiştir…” gerekçelerine yer verilerek ihalenin iptaline karar verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibine EKAP üzerinden 16.09.2024 tarihinde tebliğ edilen “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali” kararında “…Bu kararın bildirim tarihini izleyen günden itibaren 10 gün içinde idaremize şikâyet başvurusunda bulunulabilir…” ifadesine yer verildiği, bunun üzerine başvuru sahibi tarafından 26.09.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, ilgili başvuruya idarece 01.10.2024 tarihinde cevap verildiği, söz konusu şikâyete cevapta “…Sonuç olarak; Şikâyete konu işlemlerde düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi nedeniyle İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 11. Maddesinin c bendi hükümleri doğrultusunda reddi uygun görülmüştür…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İtirazen şikâyete konu ihalenin aşırı düşük savunmasına cevap vermeyen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasıyla aşırı düşük savunmasına cevap vermeyen isteklilerin teklifleri ile geçerli teklif sahibi isteklilerin teklifleri arasındaki farkın çok fazla olduğu gerekçe gösterilerek iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre ihale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olsa da idarelere Kanun ile verilen bu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı kullanılması gerekmektedir. Söz konusu takdir yetkisi, tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanun’un temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti ve tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin açıkça ortaya konulması gibi nedenlerle sınırlandırılmıştır.

4734 sayılı Kanun uyarınca ihalenin iptaline yönelik incelemenin iptal gerekçeleri ile sınırlı olduğu, ihalenin iptal gerekçesi olarak belirtilen tek hususun “aşırı düşük savunmasına cevap vermeyen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasıyla aşırı düşük savunmasına cevap vermeyen isteklilerin teklifleri ile geçerli teklif sahibi isteklilerin teklifleri arasındaki farkın çok fazla olduğu” şeklinde olduğu görüldüğünden bu husus ile sınırlı olarak yapılan incelemede; şikâyete konu ihaleye 9 isteklinin e-teklif verdiği, bu isteklilerden 3 isteklinin teklifinin geçici teminatının uygun uygun bulunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 1 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle reddedildiği, ihalede sınır değerin 27.090.665,58 TL olarak belirlendiği ve 2 isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması nedeniyle idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, idarece yapılan değerlendirme sonucunda anılan 2 isteklinin tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmaması nedeniyle reddedildiği, diğer 3 isteklinin teklifinin geçerli olduğu, bu tekliflerin geçersiz teklifler ile kıyaslanmasının uygun olmadığı, söz konusu 3 teklifin yaklaşık maliyet ve kullanılabilir ödeneğin altında olduğu belirlenmiş olup, aşırı düşük savunmasına cevap vermeyen isteklilerin teklifleri ile geçerli teklif sahibi isteklilerin teklifleri arasındaki farkın çok fazla olduğu yönündeki gerekçe ile ihalenin iptali kararının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, idarece ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu tüm iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 118.286,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.