KİK Kararı: 2024/UH.I-1334

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/040
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 16.10.2024
Karar No : 2024/UH.I-1334
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Elbistan Es Taşımacılık Temizlik Gıda İnşaat Petrol Ticaret Sanayi Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elbistan Belediye Başkanlığı İhale Servisi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1051280 İhale Kayıt Numaralı “Damperli Kamyon Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elbistan Belediye Başkanlığı İhale Servisi tarafından 04.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Damperli Kamyon Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Elbistan Es Taşımacılık Temizlik Gıda İnşaat Petrol Ticaret Sanayi Limited Şirketi’nin 26.09.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.09.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.10.2024 tarih ve 164485 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1196 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği, şöyle ki;

İhale dokümanındaki düzenlemelerden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesi çerçevesinde önemli teklif bileşeni mahiyetinde değerlendirilebilecek teklif bileşenlerinin; amortisman giderleri, kiralama giderleri, yakıt giderleri, personel giderleri, sigorta gideri, lastik giderleri, bakım onarım ve yedek parça giderleri, takip sistemi giderleri motorlu taşıtlar vergisi muayene ve egzoz emisyon ölçümü maliyeti ve sözleşme giderlerinin olabileceğinin değerlendirildiği,

Bu doğrultuda başvuruya konu ihalede önemli teklif bileşenlerinin yukarıdaki gibi belirlenmesi halinde, her bileşene yönelik ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olduğu, dolayısıyla anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalenin kendi üzerlerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir...” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: DAMPERLİ KAMYON KİRALAMA

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: Damperli Havuz Kasa Kamyon Şoförlü 6 Adet

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Elbistan” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak olan ulaşım, sigorta vergi, resim, harçlar, İhale konusu işin ifasında şoför giderleri, araç takip sistemi giderleri, zorunlu sigorta giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, muayene giderleri, bakım-onarım ve lastik giderleri, ile teknik şartnamede nitelik ve nicelikleri belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahil edilecektir.(Yakıt idare tarafından verilecektir.) …” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister...” düzenlemesi yer almaktadır.

Elbistan Belediye Başkanlığı tarafından 04.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihalenin “Damperli Kamyon Kiralama” işi olduğu, 16.09.2024 tarihli ihale komisyonu kararına göre ihaleye teklif sunan 12 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, sınır değerin 8.759.836,37TL olarak belirlendiği, ihalenin teklifi sınır değerin altında olan ve idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan MNK Kılıç İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, sınır değerin üzerinde teklif sunan başvuru sahibi isteklinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından 06.09.2024 tarihinde MNK Kılıç İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, söz konusu yazıda; “Damperli Kamyon Kiralama Hizmet Alımı işine ait ihalenin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, sunmuş olduğunuz teklifin aşırı düşük olduğu kararına varılmıştır. Bu düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamalarınızı belgeleriyle birlikte 13.09.2024 tarihi mesai bitimine kadar idaremize ulaştırmanız gerekmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesi hükmüne göre bilgi edinilmesi hususunu rica ederim.” ifadelerine yer verildiği, ancak idare tarafından ilgili yazıda önemli teklif bileşenlerinin neler olduğuna ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları doğrultusunda, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenilmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacağı açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmıştır. Bu doğrultuda aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik yapılan başvurularda, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı hususunun öncelikli olarak incelenmesi gerekmektedir.

Yapılan inceleme neticesinde, idare tarafından teklifi aşırı düşük olarak belirlenen MNK Kılıç İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.ne 06.09.2024 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasına ilişkin yazıda, aşırı düşük teklif açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği, bu durumda ihale kapsamına giren maliyet unsurlarından hangilerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanması gerektiği hususunda açıklama yapacak isteklinin tereddüde düşebileceği ve söz konusu sorgulama ile sorgulama üzerine verilen açıklamanın ihale dokümanına ve ihale mevzuata uygun olup olmadığının sağlıklı bir biçimde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından başvuruya konu ihalede ihale komisyonu tarafından önemli teklif bileşenlerinin belirlenerek anılan istekliden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale komisyonu tarafından başvuruya konu ihalede önemli teklif bileşenlerinin belirlenerek, MNK Kılıç İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.den tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.