KİK Kararı: 2024/UH.I-1322

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/040
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 16.10.2024
Karar No : 2024/UH.I-1322
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Garp Yemek Taş. İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1083650 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi (01/10/2024-31/12/2025)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından 19.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi (01/10/2024-31/12/2025)” ihalesine ilişkin olarak Garp Yemek Taş. İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin 13.09.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.09.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.09.2024 tarih ve 163621 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.09.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1171 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdari Şartname’de ihale konusu iş kapsamında fiyat farkı verileceğinin düzenlendiği, söz konusu düzenleme kapsamında makine ve ekipman amortismanına ilişkin ağırlık oranının (c) 0,81 olarak belirlendiği, ancak anılan düzenleme kapsamında İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ve Teknik Şartname düzenlemelerinde belirlenen ve teklif fiyatına dahil olan giderler dikkate alındığında, fiyat farkı formülünde b3 katsayısının belirlenmemesinin mevzuata uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn AYn Yn Gn Mn

Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——

İo AYo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ı) So: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli fiyatı,

i) Sn: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli fiyatı,

j) Eo: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli ortalama fiyatı,

k) En: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli ortalama fiyatı,

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,

AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,

c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) Yo, Yn: Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

d) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.

…

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

“Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan;

1. İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir.

2 ) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir.

(2)) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “…81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılan tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Asli unsur olarak belirlenmeyen diğer tüm girdilerin malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b3 katsayısı/alt katsayısı (b3,1 b3,2, …, b3,n) kapsamında olduğu kabul edilir.

Örneğin, malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtımı hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde, işçilik (a1 ve/veya a2), nakliye varsa bu kapsamda kullanılan akaryakıt (b1) ve yemek yapımında kullanılan ana girdiler (yemek malzemeleri, kumanya vb. b3,1) asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen makine ve ekipman ile enerji gibi diğer tali girdilerin tamamının (b3,2) kapsamında olduğu kabul edilir.

Malzeme hariç yemek hazırlama ve dağıtımı hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde, işçilik (a1 ve/veya a2) ve nakliye varsa bu kapsamda kullanılan akaryakıt (b1) girdilerinin her biri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen makine ve ekipman ile enerji gibi diğer tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir.

Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde kısmi ve/veya tam zamanlı şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir.

Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde kısmi ve/veya tam zamanlı şoför çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), akaryakıt (idare tarafından karşılanmaması halinde b1), araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir.

Yazılım veya bilgi yönetim sistemi hizmeti alımı ihalelerinde kısmi ve/veya tam zamanlı işçilik (a1 ve/veya a2), varsa donanım dahil makine ve ekipmanın amortisman (c) girdileri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, sigorta ve enerji gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi (01.10.2024-31.12.2025)

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 645 Sürücü Personel Çalıştırılması ve 1.942 Adet Araç Kiralanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Birimleri/İstanbul” düzenlemesi,

“Teklif fiyat dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Mevzuata Göre Hesaplanacak İşçilik Ücretleri;
I. Grup Sürücülere Asgari Ücretin %70 Fazlası
I. Grup Fazla Çalışma Programı (Saat):
- Sürücü personellere (615 sürücü personel x 22,5 saat x 15 ay) = 207.562,50 saat verilecektir.
I. Grup Resmi, Dini ve Ulusal Bayram Çalışma Programı (Gün):
- Sürücü personellere (615 sürücü personel x 17 gün) = 10.455 Gün verilecektir.

İstekliler tarafından çalıştırılacak sürücü personellere yemek ve yol gibi giderleri ayda 26 gün üzerinden nakdi olarak ödenecek ve bordrosunda gösterilecektir. Söz konusu giderlerin günlük brüt tutarları;

- (I.Grup 635 Sürücü Personel) Yemek Bedeli: 178,00 TL
- (I.Grup 635 Sürücü Personel) Yol Bedeli: 84,41 TL'dir.

II. Grup Sürücülere Asgari Ücretin %50 Fazlası Verilecektir. (Yemek Ücreti ve Yol Ücreti verilmeyecektir).

- Akaryakıt, Adblue, HGS, Avrasya Tüneli, Köprü, Feribot, Otoyol, Otopark giderleri idaremiz tarafından karşılanacaktır.

- Teknik Şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm giderler teklif fiyatına dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2,25’dir.” düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir: “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)
Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;
F: Fiyat farkını (TL),
B: 0,90 sabit katsayısını,
An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
ifade eder.
Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.

Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

0,19

Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 6’ncı maddesine göre hesaplanacaktır.

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

0

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

0

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

0

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

0,81

Mo, Mn

Endeks tablosunun 28 numaralı "Makine ve ekipmanlar b.y.s." sütunundaki sayı

Ayrıca, Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde de benzer düzenlemeler yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dâhil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dâhil) yerine getirilmesine ilişkin;

Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri ile
Mevzuata Göre Hesaplanacak İşçilik Ücretleri;
I. Grup Sürücülere Asgari Ücretin %70 Fazlası
I. Grup Fazla Çalışma Programı (Saat):
- Sürücü personellere (615 sürücü personel x 22,5 saat x 15 ay) = 207.562,50 saat verilecektir.
I. Grup Resmi, Dini ve Ulusal Bayram Çalışma Programı (Gün):
- Sürücü personellere (615 sürücü personel x 17 gün) = 10.455 Gün verilecektir.
İstekliler tarafından çalıştırılacak sürücü personellere yemek ve yol gibi giderleri ayda 26 gün üzerinden nakdi olarak ödenecek ve bordrosunda gösterilecektir. Söz konusu giderlerin günlük brüt tutarları;

- (I.Grup 635 Sürücü Personel) Yemek Bedeli: 178,00 TL
- (I.Grup 635 Sürücü Personel) Yol Bedeli: 84,41 TL'dir.
II. Grup Sürücülere Asgari Ücretin %50 Fazlası Verilecektir. (Yemek Ücreti ve Yol Ücreti verilmeyecektir).
- Akaryakıt, Adblue, HGS, Avrasya Tüneli, Köprü, Feribot, Otoyol, Otopark giderleri idaremiz tarafından karşılanacaktır.
- Teknik Şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm giderler teklif fiyatına dâhildir.

Sözleşme bedeline dâhildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dâhil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi,

“İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.10.2024; işi bitirme tarihi 31.12.2025

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “İstanbul Büyükşehir Belediyesi hizmetlerinde çalıştırılması üzere 645 sürücü personel ile toplam 1942 adet araç kiralanması işidir.

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde belirtilen 635 sürücü personel; fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pickup’lar ile minibüs, cenaze aracı, otobüs ve kamyon (5.Grup, 6.Grup, 10.Grup, 11.Grup, 12.Grup, 13.Grup, 14.Grup, 15.Grup,16.Grup) istihdam edilecektir.

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde belirtilen 10 sürücü personel, binek tipi, hafif ticari tipi, çok amaçlı otomobil, tek sıra kabinli kamyonet, 4x2 çift sıra kabinli kamyonet ile panelvan tipi araçlarda (1.Grup, 2.Grup, 3.Grup, 4.Grup,7.Grup, 8.Grup ve 9.Grup) istihdam edilecektir...” düzenlemesi,

“Araçlarda İstenen Diğer Şartlar ve Kullanım Sırasında Uygulanacak Kurallar” başlıklı (B) bölümünde “1. Akaryakıt, Adblue, HGS, Avrasya Tüneli, köprü, feribot, otoyol, otopark giderleri kurumumuza ait olmak üzere, sınırsız km üzerinden kiralama yapılacaktır. Araçların her türlü tamir, bakım ve onarımı yükleniciye aittir. (Lastik, cam vb. dâhil) Araçların bakım garanti süresi bitinceye kadar tüm bakımları, parça değişimleri yetkili serviste yapılacaktır.

2. Hizmet süresi sonunda araçların yıpranmasından dolayı herhangi bir hak talep edilmeden yüklenici tarafından teslim alınacaktır.

3. Kiralanacak araçların tamir ve bakımı için, yüklenici firma İstanbul Avrupa yakasında en az 2 (iki) adet ve Anadolu yakasında en az 2 (iki) adet olmak üzere toplamda 4 (dört) adet kendisine ait veya anlaşmalı servise sahip olacaktır. Lastiklerin bakım onarımı için ise İstanbul Avrupa yakasında en az 2 (iki) adet ve Anadolu yakasında en az 1 (bir) adet olmak üzere toplamda 3 (üç) adet kendisine ait veya anlaşmalı servise sahip olacaktır.

4. Araçların zorunlu trafik sigortaları ile kasko sigortaları yüklenici tarafından yaptırılacaktır. Bu sigortalara ait poliçelerin birer örneği idareye teslim edilecektir. Araçtaki sürücü ve yolcuların yaralanma veya ölümü halinde ödenecek tazminat miktarları kasko sigortasında belirtilecektir. Kasko sigortası çok kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı kapsayacak şekilde yapılacak, ayrıca kazalardan dolayı ortaya çıkacak araç piyasa değeri üzerinden oluşacak kaza-hasar vb. durumlarda idareden veya sürücüden, zarar ve ziyanlar için bedel talep edilmeyecektir. Sigorta poliçesi buna göre düzenlenmiş ve araç üzerindeki tüm aksesuar sigorta kapsamında olacaktır. Grev, lokavt, kargaşalık ile halk hareketleri, terör ve bunları önlemek ve etkileri azaltmak üzere yetkili organlar tarafından yapılan müdahaleler sonucunda meydana gelen zararlar, deprem, sel ve diğer doğal afetler nedenleriyle meydana gelen zararlar, su baskını dolayısıyla meydana gelen zararlar, araçta sigara benzeri maddelerin teması ile meydana gelen yangın ve yangın dışındaki zararlar, yetkili olmayan kişilere çektirilen araca gelen zararlar ile kurallara uygun olmadan çekilen veya çektirilen araçlara gelen zararlar, aracın anahtarının ele geçirilmesi suretiyle aracın çalınması ve çalınmaya teşebbüsü sonucu meydana gelecek ziyan ve hasarlar, çalınan veya kaybedilen anahtarın yenisiyle değiştirilmesi, ayrıca, çalınan anahtarlar nedeniyle aracın kilit mekanizmasının değiştirilmesiyle uğranılan tüm zararlar, kasko kapsamında olacaktır.

5. Araçlarla ilgili trafik, sigorta, vergi, vb. yasal sorumlulukların yüklenici tarafından zamanında yerine getirilmemesi halinde şartnamenin ceza hükümleri uygulanacak, aracın hizmette olmadığı dönemin kirası ödenmeyecektir. Ayrıca bu eksikliklerden dolayı Emniyet, Maliye veya herhangi bir kurumun uygulayacağı cezalar yüklenici tarafından ödenecektir. Sürücü hatalarından kaynaklanan ceza makbuzları, son ödeme tarihinden en az on iş günü öncesinden idareye teslim edilecektir. Zamanında teslim edilmeyen ceza makbuzlarından idare sorumlu olmayacaktır.

6. Araçların tamamı gruplarına göre Karayolları ve Trafik Kanununun ve Tüzüğünün öngördüğü şartlara, belgelere ve teçhizatlara sahip olacaktır.

7. Araçların fenni muayeneleri yüklenici tarafından zamanında yaptırılacaktır.

…

9. Periyodik bakımların dışında kalan tamiratlarda, hizmetin aksamaması için yüklenici eşdeğer bir aracı bir iş günü dolmadan tahsis edecektir. Tahsis yapılmadığı takdirde aracın tamir için hizmette olmadığı günlerin kirası ödenmeyecektir.

…

9.3. Yolda arıza yapan hizmet araçları için firma yol yardımı uygulayacaktır. Arıza halinde firmanın vereceği ve her araç içinde bulunduracağı telefon numarasına yapılan başvuruyu takip eden azami üç saat içerisinde arızaya müdahale edilecektir. Arızanın giderilememesi halinde görevli personelin yerine ulaşımı ve aracın çekilmesi firma tarafından karşılanacaktır. Üç saat içinde yapılan arıza veya çekici isteğine cevap alınamadığı takdirde aracın servise gidişine veya olay yerinde meydana gelebilecek olumsuzluklardan kullanıcı ve idare sorumlu olmayacaktır. Arızanın durumuna göre 9. maddenin diğer hükümlerine göre araç temin edilecektir.

9.4. Bakım ve onarım için servise gönderilen araçlara ait servis giriş ve çıkış fişlerinin idare istediği takdirde tanzim edilerek idareye ibraz edilmesi zorunludur. Yüklenici; idarenin belirlediği ilgili personelin dışında üçüncü kişileri muhatap kabul etmeyecektir.

9.5. İl dışında arıza yapan araçların bakım, onarım ve servis işlemleri bittikten sonra yüklenici tarafından idareye teslim edilecektir. Buna durumda araçların puantajı, idareye teslim edildiği günden itibaren yansıyacaktır…” düzenlemesi,

“Genel Şartlar” başlıklı (F) bölümünde “…3. Araçlar mevsimine uygun lastikleri (kışlık-yazlık) takılı olarak yüklenici tarafından teslim edilecektir. Lastikler ihtiyaç halinde idarenin isteği üzerine mevsimine uygun yeni lastiklerle (kışlık-yazlık) yüklenici tarafından değiştirilecektir. Lastiklerin temini, tamir işlemleri, sökme-takma ve lastiklerin depolanması korunması yüklenici tarafından yaptırılacak olup ayrıca bir bedel ödenmeyecektir.

…

6. Araçların her iki yan ve arka kısmına idarenin uygun göreceği logolar, idare tarafından uygun görülen araçlara yüklenici tarafından uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından, 19.09.2024 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi (01/10/2024 - 31/12/2025)” olduğu, işin süresinin 15 ay olduğu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi hizmetlerinde çalıştırılmak üzere 645 sürücü ile birlikte toplam 1942 adet aracın kiralanacağı,

30 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 12 isteklinin katıldığı, başvuru sahibinin teklif vermediği, teklifi sınır değerin altında olan 9 isteklinin ve sınır değerin üzerindeki ilk teklif sahibi isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 2 geçerli teklif sahibi isteklinin kaldığı, 19.09.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Platform Turizm Taş. Gıda İnş. Tem. Hizm. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, S.G.S. Turizm Taş. İnş. Tem. Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti. - Esenbey Oto. İnş. Tur. Taş. Tem. San. Dış. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinde araçların kaç gün kiralanacağına, ayrıca Teknik Şartname’de kiralanacak olan araçların sayısına ve teknik özelliklerine yer verildiği, araçların akaryakıt, adblue, HGS, Avrasya Tüneli, köprü, feribot, otoyol ve otopark giderlerinin idare tarafından karşılanacağı, işçilik giderleri ile birlikte Teknik Şartname’de belirtilen giderlerin teklif fiyatına dâhil olacağı, araçların her türlü tamir, bakım ve onarımına ilişkin giderlerin, lastik, cam vb. değişimi giderleri ile lastiklerin temini, tamir işlemleri, sökme-takma ve depolanması giderlerinin, zorunlu trafik sigortası ile kasko sigortalarına ilişkin giderlerin, fenni muayene giderleri ile araçların her iki yan ve arka kısmına uygulanacak logolara ilişkin giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan fiyat farkına ilişkin düzenlemesine göre a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısının “0,19”, a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısının “0”, b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) katsayısının “0”, b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) katsayısının “0”, c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısının “0,81” olarak belirlendiği, itirazen şikâyete konu edilen b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) katsayısının ise “0” olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarenin şikâyete verdiği cevapta “İdaremiz tarafından fiyat farkı düzenlemesindeki katsayı oranları işin asli unsurları göz önünde bulundurularak tam zamanlı çalıştırılacak sürücü personeller ve araçların amortisman giderleri temel alınarak a1 katsayısı 0,19 ve c katsayısı 0,81 olacak şekilde belirlenmiştir. Teknik şartnamede sözleşme sürecinde gerçekleşecek akaryakıt, Adblue, HGS, Avrasya Tüneli, köprü, feribot, otoyol, otopark giderleri kurumumuza ait olduğu belirtilmiş olup bunlara ilişkin katsayı hesaplanmasının gerekli olmadığı, araçların tamir, bakım ve onarımı (lastik, cam vb. dâhil) gibi giderlerin ise yükleniciye ait olduğu belirtilmekle birlikte, söz konusu kalemlere ilişkin maliyet unsurlarının işin ifası döneminde gerçekleşecek arıza, tamir durumu, parça değişimi gibi önceden öngörülmesi mümkün olmayan girdilere göre ortaya çıkacağı dolayısıyla idaremizin söz konusu maliyetleri hesaplaması ve bunlara dayalı olarak fiyat farkı katsayısı belirlenmesinin mümkün olmadığı, ihale konusu alanda faaliyet gösteren firmaların basiretli tacir ilkesi gereği bahsedilen bileşenleri ve diğer olağan maliyetleri de teklif fiyatlarına dâhil edebileceği, ayrıca ilgili düzenlemenin tüm istekliler için aynı koşulları taşıdığı birini diğerinin önünde avantajlı duruma geçirmediği hususu da dikkate alındığında bahsi geçen iddianız uygun görülmemiştir.” hususlarının yer aldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan işlerde; ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verileceği, diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebileceği, sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamayacağı, ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için hesaplamaya esas endeksin belirlenmesinin zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

İhale konusu işte kiralanacak olan araçların şoför giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu, araçların kiralama, amortisman, her türlü tamir, bakım ve onarım giderleri ile fenni muayene giderlerinin, araçlarla ilgili trafik, sigorta, vergi, vb. yasal sorumluluklara ve logo uygulamasına ilişkin giderlerin yükleniciye ait olduğu görülmüştür.

İdarelerin yaklaşık maliyetlerini oluştururken dokümanda yükleniciye ait olduğu belirtilen giderleri hesaplaması, fiyat farkı formülünü düzenlemesi aşamasında da yaklaşık maliyette belirlenmiş olan giderlerin oranları uyumlu ve toplamları 1 olacak şekilde ilgili katsayıların belirlenmesi gerektiği ve araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerine ilişkin fiyat farkı düzenlemesine esas olmak üzere öncelikli olarak varsa kısmi ve/veya tam zamanlı işçilik (a1 ve/veya a2) katsayısının ağırlık oranının ve işin asli unsuru niteliğindeki araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) katsayısının ağırlık oranının belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından düzenlenen fiyat farkı formülünün, teklif fiyata dâhil giderlerin ve idarenin şikâyete verdiği cevabın, başvuru sahibinin iddiası doğrultusunda incelenmesi neticesinde, şikâyete konu hizmet alımında kiralanacak olan araçların akaryakıt, adblue, HGS, Avrasya Tüneli, köprü, feribot, otoyol ve otopark giderlerinin ihaleyi yapan idareye ait olduğu, İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde, Teknik Şartname’de yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm giderlerin teklif fiyatına dâhil olduğunun düzenlendiği, araçların her türlü tamir, bakım ve onarım, fenni muayene, logo uygulaması, araçlarla ilgili trafik, sigorta, vergi, vb. yasal sorumluluklara ilişkin tali giderlerin yükleniciye ait olduğu; idare tarafından, yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi dikkate alınmak suretiyle tam zamanlı işçiliklerin ve araçların amortisman girdilerinin asli unsurlar olarak değerlendirildiği ve a1 (haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) ve işin niteliğine uygun şekilde c (makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayılarının belirlendiği; işin asli unsurunu oluşturmayan tali giderlerin (her türlü tamir, bakım ve onarım giderleri ile fenni muayene giderlerinin, araçlarla ilgili trafik, sigorta, vergi, vb. yasal sorumluluklara ve logo uygulamasına ilişkin giderler) söz konusu olduğu, idarenin şikayete cevabında, arıza, tamir durumu, parça değişimi gibi önceden öngörülmesi mümkün olmayan maliyetlerin hesaplanamaması nedeniyle söz konusu tali giderlere ilişkin katsayının belirlenemediğinin ifade edildiği, bu nitelikteki tali giderler için idarece maliyetin ortaya konulması halinde, bu giderlerin ağırlık oranını temsil etmek üzere b3 katsayısının belirlenmesi mümkün olduğu gibi bu giderlerin işin niteliğine uygun olarak belirlenmiş olan asli unsurlar kapsamında olduğunun da kabul edilebileceği, mevcut ihalede fiyat farkına ilişkin asli unsur olan c (makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısına ilişkin oran içerisinde tali giderlerin de yer aldığı değerlendirilebileceğinden önceden belirlenemeyen söz konusu tali giderlere ilişkin maliyetlerin asli maliyetler içinde yer aldığının ve asli unsurlara ilişkin katsayıların tali giderleri de kapsadığının kabul edilebileceği, bu nedenle, başvuruya konu ihalede b3 katsayısının “0” olarak belirlenmesinde mevzuata aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.