KİK Kararı: 2024/UH.I-1311

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/040
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 16.10.2024
Karar No : 2024/UH.I-1311
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Orhan ÖNGEL,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yozgat İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/863627 İhale Kayıt Numaralı “Yozgat Merkez ve Merkeze Bağlı Mahalle Köy ve Köy Altı Yerleşim ile Sorgun İlçesi 212 Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrenci ve Velinin 18 Hat (Araç) ile 181 İş Günü Taşınması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yozgat İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 02.08.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yozgat Merkez ve Merkeze Bağlı Mahalle Köy ve Köy Altı Yerleşim ile Sorgun İlçesi 212 Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrenci ve Velinin 18 Hat (Araç) ile 181 İş Günü Taşınması İşi” ihalesine ilişkin olarak Orhan Öngel’in 27.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.09.2024 tarih ve 159713 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.09.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1029 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 12.08.2024 tarihinde tebliğ edilen kesinleşen ihale kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendikleri ancak başka bir istekli tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine 26.08.2024 tarihinde düzeltici komisyon kararı alınarak iş deneyimini gösteren belgelerinin uygun olmaması gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bunun üzerine 27.08.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 29.08.2024 tarihli cevabında iddialarının yerinde olduğu kabul edilmesine rağmen başvurularının süre, usul ve şekil kuralarına uygun olmaması ve usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması gerekçesiyle başvurularının reddedildiği, kesinleşen ihale kararı 26.08.2024 tarihinde alındığından idarenin sözleşmeyi kanuni süresinden önce imzaladığı,

2. Doğan Ekici’nin rehber personel için teklif etmiş olduğu bedelin, asgari işçilik maliyetinin (849,44 TL) altında olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

…

(7) İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.

(8) Aday veya istekliler tarafından, yedinci fıkradaki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla başvuru veya teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Sunulmayacak belgeler tablosunun kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısım için ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

… istenilmesi zorunludur. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

…

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

(10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

…

b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;

1. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

2. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. Belgelerin sunuluş şekline ilişkin düzenlemeler, Uygulama Yönetmelikleri ile tip şartnamelerin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı maddelerinde yer almaktadır.

8.1.1. İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgelerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz..

…

8.1.3. Aday veya isteklilerce 8.1.1 ve 8.1.2 nci maddeler kapsamında sunulan belgelere ilişkin olarak gerekli görülmesi durumunda, ihale komisyonu veya idare, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından gerekli belge ve bilgileri isteyebilir. …” açıklaması,

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 2020/20 sayılı genelgesinin “İşyeri, İşveren, İşveren Vekili, Geçici İş İlişkisi Kurulan İşveren ve Alt İşveren Kavramları ile 5510 Sayılı Kanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (a) Bendi Kapsamında Sigortalı Çalıştıran İşyerlerinin Tescil İşlemleri” başlıklı birinci kısmının “Sigortalı Çalıştıran İşyerlerinin Tescil İşlemleri” başlıklı ikinci bölümünün “İşyeri bildirgesinin gönderilmesi ve tescil işlemleri” başlıklı 1’inci maddesinde “5510 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemeye istinaden işverenler, örneği Kurumca hazırlanacak işyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihte, Kuruma vermekle yükümlü tutulmuşlardır.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğin 27 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan düzenlemeye istinaden işyerinde, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran, sigortalı çalıştırılan bir işyerini devir alan ya da bu nitelikte işyeri kendisine intikal eden işveren, Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen sürelerde vermekle yükümlü olduğu örneği Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği eki Ek-6' da bulunan işyeri bildirgesini Kuruma elektronik ortamda göndermekle zorunlu tutulmuştur.

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlayacak olan işyerleri dışında devir, nakil, intikal, birleşme, nevi değişikliği ve katılım durumlarında işyeri bildirgesi verilmesi gereken hallerde de işyeri bildirgesi düzenlenerek Kuruma verilecektir.” açıklaması,

“İşyeri Tescil, İşverenlik İşleminde Özellikli Konular ve Diğer Hususlar” başlıklı dördüncü bölümünün “Kara, deniz ve hava araçlarında işverenlik ve tescil işlemi” başlıklı 6’ncı maddesinde “Bir yerden diğer yere karadan, denizden veya havadan, insan, hayvan veya eşya taşıyan motorlu veya motorsuz araçlar ile çekme, kazma, kaldırma, yükleme gibi isleri yapan müteharrik makinalar (dozer, greyder, ekskavatör, loder, traktör, vinç gibi) ve ilaçlama isi yapan araçlarda (ilaçlama uçakları) sigortalı çalıştırıldığı takdirde, bunlar birer işyeri sayılmaktadır.

6.1- Kara taşıtlarında tescil işlemi

Kara taşıt işyerlerinde sigortalıları hizmet akdiyle çalıştıran kişiler işveren olarak nitelendirilecektir. Araçların hukuken maliki durumunda olan kimseler bu işyerlerinde 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen sigortalı tarifine uygun kişileri çalıştırmadıkça, kanunen işveren sayılmayacaklar ve işyeri dosyası tescil ettirmeyeceklerdir. Araçları sahibinden kiralayan veya sair şekilde fiilen elinde bulunduran kişi bunları sigortalı çalıştırmak suretiyle işletiyorsa işveren sayılacak ve bu kişi tarafından işyeri bildirgesi verilerek ilgili taşıt işyeri olarak tescil edilecektir.

Diğer yandan uygulamada, taksi, minibüs, kamyon, otobüs gibi araçların sahipleri tarafından mülkiyeti muhafaza kaydıyla, plakanın kiralanması gibi yollarla başkalarının kullanımına bırakıldığı durumlar söz konusu olabilecek olup bu durumlarda sahibinden mülkiyeti muhafaza kaydıyla kiralayan ve kendi namına işleten kişi;

- Aracı bizzat kullanıyor ve yanında başka bir kimseyi çalıştırmıyorsa ortada 5510 sayılı Kanunun hükmüne uygun nitelikte bir işyeri bahis konusu olamayacağından, ne maliki ne de kendisi işveren sayılamayacak ve işyeri dosyası tescil edilmeyecektir.

- Aracı bizzat kullansın ya da kullanmasın her iki halde de yanında hizmet akdine dayanarak başkalarını çalıştırıyorsa, mülkiyetine sahip olan kişi değil, mülkiyeti muhafaza kaydıyla aracı kiralayan kişi doğrudan doğruya kendisi işveren olacak ve işyeri dosyası bu kişi adına tescil edilecektir. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Yozgat Merkez ve Merkeze Bağlı Mahalle Köy ve Köy Altı Yerleşim ile Sorgun İlçesi 212 Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrenci ve Velinin 18 Hat(Araç) ile 181 İş Günü Taşınması İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: özel eğitim öğrenci/kursiyer/velilerin taşıma merkezi okul/kurum/sınıflara 18 araç ve rehber personel ile 181 iş günü taşınması hizmet alım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İhale dokümanında sunulan "hat listesi" belgesinde belirtilmiştir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

… sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu ve/veya özel sektörde yapılmış her türlü öğrenci ve personel taşıma işi benzer iş olarak kabul edilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan bilgilerden ihalenin konusunun 18 araç ve rehber personel ile 181 iş günü özel eğitim öğrencileri, kursiyerler ve velilerin okul, kurum veya sınıflara taşınması hizmeti olduğu, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede isteklilerin mesleki ve teknik yeterliğinin tespiti için iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının talep edildiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası kapsamında yapılan incelemede; 12.08.2024 tarihli ve 2 numaralı ihale komisyonu kararı ile ihalenin 5’inci ve 16’ncı kısımlarının başvuru sahibi Orhan Öngel üzerinde bırakıldığı,

Doğan Ekici’nin 16.08.2024 tarihinde idareye yapmış olduğu “Orhan Öngel’in sunmuş olduğu iş deneyimini gösteren belgelerin mevzuata uygun olmadığı” hususundaki şikâyet başvurusunun akabinde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilerek 23.08.2024 tarihli ve 4 numaralı ihale komisyonu kararıyla “iş deneyimini gösteren belgeler üzerinde yapılan inceleme neticesinde faturalar ve SGK hizmet dökümü belgelerinin uygun görülmediği” gerekçesiyle başvuru sahibi Orhan Öngel’in teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu kararın 26.08.2024 tarihinde Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden isteklilere tebliğ edildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi Orhan Öngel tarafından EKAP üzerinden oluşturulan yeterlik bilgileri tablosunun “İş Deneyimini Gösteren Belgeler” kısmında sözleşme, 2 adet e-arşiv fatura, damga vergisi tahakkuk fişi ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünden alınmış sigortalılık tescil ve hizmet kaydı tespitine ilişkin belgenin yüklendiği, diğer istekliler tarafından ise ilgili kısımda EKAP’a kayıtlı iş deneyim belgelerinin sayılarının beyan edildiği görülmüştür.

İş deneyimini gösterir belge olarak EKAP’a yüklenen sözleşmenin “yüklenici firma” kısmında “Orhan ÖNGEL”, “işveren firma” kısmında “Gtech Dizayn Dental Medikal Makine San. ve Ticaret Ltd. Şti.”, “sözleşme müddeti” kısmında “01.01.2024-29.02.2024 (51 iş günü)”, “sözleşme bedeli” kısmında “122.400.00 TL”, “işin mahiyeti” kısmında “personel taşınması işi” bilgilerine yer verilmiştir.

Söz konusu sözleşmenin “Özel Şartlar” bölümü “1) Taşıtın belirtilen süre içerisinde tüm bakım onarım, tamir yakıt ve işçilik masrafları yüklenici firma ya aittir.

2. Araçta herhangi bir hasar ve tamir gerektirecek bir durum yoktur.

3. Sözleşme dönemi süresince araca ait trafik cezaları, şoför ücretleri, 3. şahıslara ait tüm zarar ziyan ve tazminatlardan yüklenici firma sorumludur. …” şeklinde düzenlenmiştir.

Sigortalılık tescil ve hizmet kaydı tespitine ilişkin 01.08.2024 tarihli belgede Orhan Öngel’in 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi sigortalılık tescil kaydının bulunduğu belirtilmiş olup hizmet bilgilerinin yer aldığı SGK Uzun Vade Hizmet Dökümü tablosundan söz konusu sözleşmenin süresi boyunca anılan kişinin 493100(4/b), 3339.15(4/a) ve 8331.03(4/a) meslek kodları ile çalışmalarının bulunduğu anlaşılmıştır. Bahse konu belgede, 493100 meslek kodunun “Kara Taşımacılığı ile Yapılan ve Banliyö Yolcu Taşımacılığı”, 3339.15 meslek kodunun “Tur Operatörü”, 8331.02 meslek kodunun “Şoför (Yolcu Taşıma)” işlerini belirttiği açıklanmıştır.

Bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak düzenlenen e-arşiv faturaların Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesi (https://ebelge.gib.gov.tr/earsivsorgula.html) üzerinden sorgulanması neticesinde “Sorgulanan GIB2024000000001 Fatura Numaralı, Satıcı Vergi Kimlik Numarası 50242770568, Ödenecek Tutarı 68640.00, Alıcısı GT... Dİ... DE... ME... MA... SA... VETİ... Lİ... Şİ... Olan Fatura Sistemde Kayıtlıdır” ve “Sorgulanan GIB2024000000002 Fatura Numaralı, Satıcı Vergi Kimlik Numarası 50242770568, Ödenecek Tutarı 66000.00, Alıcısı GT... Dİ... DE... ME... MA... SA... VETİ... Lİ... Şİ... Olan Fatura Sistemde Kayıtlıdır” bilgilerine ulaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen kamu ihale mevzuatı hükümlerinden isteklilerin, yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgileri tevsik eden belgelerin aslını, aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini ya da idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini sunmalarının zorunlu olduğu,

Ancak ihaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartların aranmayacağı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde iş deneyimini gösterir belgeler kapsamında EKAP’a yüklenen e-arşiv faturaların, Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesi üzerinden teyidinin yapılabildiği anlaşıldığından söz konusu belgelerin, belgelerin sunuluş şekline aykırı olarak sunulduğu gerekçesiyle, başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik idare işleminin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmış olup bu husustaki iddia yerinde görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda, gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde iş deneyiminin belgelendirilmesi için sözleşme, fatura örneği (veya yetkili mercilerle onaylı sureti), damga vergisinin ödendiğine ilişkin belge, personel çalıştırılan işlerde bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulması gerekmektedir.

İş deneyimini gösterir belge olarak sunulan sözleşmede yer alan bilgilerden söz konusu iş kapsamında personel (şoför) çalıştırılacağı anlaşılmakta olup yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmü gereğince, işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulma zorunluluğu bulunmaktadır.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 2020/20 sayılı genelgesinin yukarıda aktarılan düzenlemelerinden; kara taşıtlarında aracın hukuken maliki durumunda olan kimseler ile aracı sahibinden mülkiyeti muhafaza kaydıyla kiralayan ve kendi namına işleten kişilerin, aracı bizzat kullanması ve yanında başka bir kimseyi çalıştırmaması halinde, işveren sayılmayacağı ve işyeri dosyası tescil ettirmeyeceği anlaşılmaktadır.

Söz konusu mevzuat düzenlemeleri ile başvuru sahibi isteklinin sunduğu belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde; bahse konu sözleşmenin taraflarının Gtech Dizayn Dental Medikal Makine San. ve Ticaret Ltd. Şti. ile Orhan Öngel olduğu, e-arşiv faturada faturayı düzenleyen mükellef olarak aynı kişinin belirtildiği, araçları kendileri kullanan (ve yanında başka bir kimseyi çalıştırmayan) kişilerin işyeri dosyası tescil ettirmeyeceği, bu çerçevede sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını göstermek üzere Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş olan sigortalılık tescil kaydına ilişkin belgenin sunulduğu, bu belgede adı geçen kişinin yolcu taşımacılığı yaptığının belirtildiği anlaşılmış olup bu konudaki idare işleminin de mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmış ve iddia yerinde görülmüştür.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir. ...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. …

…

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. …

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. …

Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez. …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

…

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; …

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, …

izleyen günden itibaren başlar. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. …

(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası ile EKAP veri tabanında kayıtlı bilgiler kapsamında yapılan incelemede; itirazen şikâyet başvurusunda yer alan söz konusu iddiaya idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer verilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemelerinden idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakta olup söz konusu iddianın şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Yukarıda verildiği üzere, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, bunu ileri süren istekli tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde, bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi gerekmektedir.

12.08.2024 tarihli ihale komisyonu kararında ihalenin 5’inci ve 16’ncı kısımları için anılan isteklinin (Doğan Ekici) sunduğu teklifin geçerli olduğu belirtildiğinden iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin söz konusu ihale komisyonu kararının isteklilere tebliğ edildiği 12.08.2024 tarihi olduğu, başvuru sahibinin bahse konu iddiasını, uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 12.08.2024 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ileri sürmesi, diğer bir deyişle idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 03.09.2024 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet başvuru bedeli olarak toplamda 78.855,00 TL yatırıldığı, itirazen şikâyete konu edilen kısımlar bakımından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince şikâyet bedeli olarak yatırılması gereken tutarın 39.403,00 TL olduğu anlaşılmış olup, Kurum hesaplarına fazladan yatırılan 39.452,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 5, 11’inci ve 16’ncı kısımlarında başvuru sahibi Orhan Öngel’in teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.