KİK Kararı: 2024/UH.I-1235

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/038
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 02.10.2024
Karar No : 2024/UH.I-1235
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Osman DOĞAN,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eyyübiye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/821579 İhale Kayıt Numaralı “Eyyübiye İlçemizin 2024-2025 Eğitim-Öğretim Yılının 51 Taşıma Merkezi İlk/Ortaokulu ve İmam-Hatip Ortaokuluna Öğrenci Taşıma İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eyyübiye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 25.07.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Eyyübiye İlçemizin 2024-2025 Eğitim-Öğretim Yılının 51 Taşıma Merkezi İlk/Ortaokulu ve İmam-Hatip Ortaokuluna Öğrenci Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Osman Doğan’ın 12.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.08.2024 tarih ve 159026 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.08.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/995 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Bakır Yıldız ve Abdulhamit Yıldız'ın iş deneyim belgeleri incelendiğinde, baba ve oğul olan bu iki isteklinin iş deneyim belgelerindeki sözleşme tarihleri, sözleşme gereği çalışmış olarak gösterdikleri araç ve şoför isimlerinin birlikte hareket ettiklerini gösterdiği, ayrıca kullanılan banka teminatları incelendiğinde aynı bankadan teminat kullandıkları ve aynı tarihlerde, aynı IP adresi üzerinden teklif verdikleri ve birbirlerinin tekliflerinden haberdar oldukları, alternatif teklif vermek suretiyle rekabeti engelleyen ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi hükümlerine uymayan söz konusu iki isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, Bakır Yıldız ve Abdulhamit Yıldız'ın aynı banka nezdinde grup firma olmaları hasebiyle ilgili firmalar arasında bankalar nezdinde bireysel ve kurumsal çapraz ticari kefalet ilişkisi bulunduğu, iki isteklinin geçici teminat mektubunun da aynı banka tarafından, aynı tarihte ve birbirini takip eden sıra numaraları ile istekliler birbirinden haberdar olacak şekilde düzenlendiği, her iki istekli tarafından aynı IP adresi üzerinden aynı tarihlerde, aynı internet bağlantısını kullanarak ihale dokümanı indirildiği ve teklif verildiği, her iki isteklinin beyannamelerini imzalamaya yetkili meslek mensubunun aynı olduğu, birbirlerinin her türlü ekonomik ve mali bilgileri ve teklif sunulmasına ilişkin bilgilerinden haberdar oldukları, her iki isteklinin de aynı araç tipinde, aynı marka, aynı modelli ve aynı özellikli araçları teklif ettikleri,

2. İhale üzerinde bırakılan şirketin teklifinin aşırı düşük teklif olduğu ve yaptığı aşırı düşük açıklamasında tespit edilen önemli teklif bileşenlerine ilişkin açıklama yapmadığı, adı geçen maliyet kalemlerinin ilgili alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat teklifleriyle açıklanmasının zorunlu olduğu, fiyat teklifi alınan kişilerin faaliyet alanı içerisinde araç kiralama işinin yer alıp almadığının kontrol edilerek sorgulanması gerektiği, araç giderlerini tevsiken SMMM tarafından onaylanan fiyat teklifinin dayanaklarının sunulmadığı, fiyat teklifi üzerinde mevzuat uyarınca bulunması gereken ibarenin ve mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubunun imza ve iletişim bilgilerinin yer almadığı, fiyat teklifi üzerinde zorunlu trafik sigortası ve kasko, araç muayene ve egzoz muayene giderleri, araç vergileri, araçların bakım onarım ve amortisman giderlerinin teklif edilen tutara dahil olduğu ibaresine yer verilmediği, fiyat teklifine dayanak maliyet/satış tutarı tespit tutanağında araç kira bedeli, trafik ve kasko gideri, bakım ve onarım gideri, araç vergisi ve amortisman bedelinin ayrı ayrı gösterilmediği, kiralama yolu ile temin edilecek araçlar için alınan fiyat tekliflerinde kiralama giderlerinin, trafik sigortası ve kasko sigortası giderlerinin, muayene ve egzoz ölçüm giderlerinin, MTV ve bakım onarım giderlerinin bir arada fiyat teklifine konu edilemeyeceği, söz konusu kalemlerin ayrı ayrı tevsik edilmesi gerektiği, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bir iş kalemi için tek bir fiyat teklifi ile aşırı düşük teklif açıklaması yapılamayacağından isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, ihale dokümanında belirtilen işin süresi dikkate alınarak araçlara ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesine uygun bir açıklamanın yapılmadığı ve sigorta poliçelerinin mevzuata uygun hazırlanmadığı, ihale dokümanında belirtilen işin süresinin dikkate alınmadığı ve sigorta poliçelerinin mevzuata uygun hazırlanmadığı,

3. Bakır Yıldız ve Abdülhamit Yıldız'ın ortaklık yapıları ve oranlarında, yetki ve pay durumlarında değişiklik olmasına rağmen yeterlilik bilgileri tablosuna bu değişikliklerin yansıtılmadığı, Mersis numarasının da beyan edilmesi zorunlu olmasına rağmen yeterlilik bilgileri tablosunda yer verilmediği,

4. Bakır Yıldız, Abdulhamit Yıldız ve Eyüp Sabri Kaçar'ın geçici teminat mektuplarının standart forma uygun olmadığı, geçici teminat mektubu sürelerinin İdari Şartname’de istenilen süreyi kapsamadığı, teminat tutarlarının toplam teklif tutarının %3’ünü karşılamadığı,

5. Bakır Yıldız ve Abdülhamit Yıldız'ın ihale tarihi itibariyle kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ve vergi borcu olduğu bu durumun ihale tarihi itibariyle araştırıldığında görüleceği, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

“İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır: …

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü,

“Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

“İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü,

“İsteklilerin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 59’uncu maddesinde “Taahhüt tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturması yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Hükmolunacak cezanın yanısıra, idarece 58 inci maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanırlar.

Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelerden dolayı haklarında birinci fıkra gereğince ceza kovuşturması yapılarak kamu davası açılmasına karar verilenler ve 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlar yargılama sonuna kadar Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamaz. Haklarında kamu davası açılmasına karar verilenler, Cumhuriyet Savcılıklarınca sicillerine işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna bildirilir.

Bu Kanunda belirtilen yasak fiil veya davranışları nedeniyle haklarında mükerrer ceza hükmolunanlar ile bu kişilerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu sermaye şirketleri veya bu kişilerin ortağı olduğu şahıs şirketleri, mahkeme kararı ile sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanır. …” hükmü,

İdari Şartname’nin "İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar" başlıklı 10'uncu maddesinde "10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bakır Yıldız ve Abdülhamit Yıldız’ın aynı IP adresi üzerinden farklı tarihlerde ihale dokümanını indirdiği, ihale dokümanının indirildiği IP adresi ile Bakır Yıldız’ın 24.07.2024 tarihinde e-teklifini sunduğu, Abdülhamit Yıldız’ın ise aynı tarihte farklı bir IP adresi üzerinde e-teklifini verdiği anlaşılmıştır.

Bakır Yıldız’ın geçici teminatının 22.07.2024 tarihinde T.C. Ziraat Bankası Şanlıurfa Şubesi’nden 100.000,00 TL tutarında olacak şekilde, M101012423973084R numarası ile alındığı, Abdülhamit Yıldız’ın teminat mektubunun ise 19.07.2024 tarihinde T.C. Ziraat Bankası İpekyolu/Şanlıurfa Şubesi’nden 110.000,00 TL tutarında olacak şekilde, M10101242566939R numarası ile alındığı görülmüştür.

Bakır Yıldız tarafından beyan edilen İş Deneyim Belgesinin Haliliye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından “2022-2023 Eğitim Öğretim Yılı Şanlıurfa İli Haliliye İlçesi Taşımalı Eğitim Kapsamındaki Özel Eğitim Öğrenci/Kursiyer/Velilerin Yerleşim Birimlerinden Taşıma Merkezi Okul/Kurum/Sınıflara Taşınma İşi, 2022/728792” işi kapsamında düzenlenmiş olduğu, sözleşme tarihinin 07.10.2022, ihale tarihinin 26.08.2022 olduğu,

Abdülhamit Yıldız tarafından beyan edilen İş Deneyim Belgesi’nin Haliliye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından “HALİLİYE İLÇEMİZİN 2019-2020 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 46 TAŞIMA MERKEZİ İLK/ORTAOKUL VE İMAM HATİP ORTAOKULUNA ÖĞRENCİ TAŞIMA İŞİ, 2019/348780” işi kapsamında düzenlenmiş olduğu, sözleşme tarihinin 06.09.2019, ihale tarihinin 22.08.2019 olduğu görülmüştür.

Kişilerin beyannamelerini imzalayacak yetkili meslek mensubuna ile araç tipi, markası, modeli ve özelliklerine ilişkin olarak tekliflerin değerlendirilmesi kapsamında sunulması gereken veya sunulan bilgi ve belge olmadığı anlaşılmıştır. İdare tarafında şikayete cevap yazısında kişilerin baba-oğul oldukları, Esnaf ve Sanatkarlar Bilgi Sistemi’nden yapılan sorgulamada ise firmaların adreslerinin ayrı olduğunun görüldüğü belirtilmiştir.

Yukarıda yer alan tespitler doğrultusunda, her ne kadar farklı IP numaraları ile teklif verip, farklı günlerde farklı tutarlarda farklı şubelerden geçici teminat mektubu alan, aynı idarenin farklı ihalelerine ilişkin farklı tarihlerde gerçekleştirilen işlere ait iş deneyim belgelerini beyan eden ve farklı adreslerde bulunan kişiler söz konusu olsa da, idarece baba-oğul oldukları belirtilen ve aynı IP adreslerinden ihale dokümanını indiren isteklilerin ihale dokümanının EKAP’a kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler adına yetkili kılınan kişiler tarafından aynı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirerek “istekli olabilecek” sıfatını kazandığı, belirli bir ihalede "istekli olabilecek" sıfatının kazanılmasını sağlayan bir işlemin, ihaleye ayrı ayrı teklif verecek olan firmalarca aynı IP adresine sahip cihaz üzerinden gerçekleştirilmesinin, ihalenin sonraki aşamaları bakımından 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkeler arasında yer alan rekabet ilkesini etkileyebileceği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, aynı ihalede birbirleri ile meşru bir rekabet içerisinde olan gerçek veya tüzel kişilerin, aynı IP adresinden ihale dokümanı indirerek istekli olabilecek sıfatını haiz olmalarının, hayatın olağan akışına uygun olduğu kabulünün mümkün bulunmadığı, bu isteklilerin birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olabileceği, ayrıca başvuruya konu ihalenin elektronik ihale olarak gerçekleştirilmesi sebebiyle tekliflerin elektronik ortamda oluşturulduğu, bu durumun bahsi geçen isteklilerin aynı ihaleye katılmalarının rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranış olduğu yönünde “kuvvetli karine” teşkil ettiği değerlendirilmiş, dolayısıyla istekliler tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17'nci maddesinin (b) bendi hükmüne aykırı şekilde ihaleye teklif verildiği anlaşılmış olup anılan isteklilerin tekliflerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10'uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi uyarınca değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde “79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

…

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır…

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında periyodik bakım, kamera cihaz ve kayıt hizmeti, lastik, GPRS ve 14+1 servis aracı kiralanmasına ilişkin maliyetlerin fiyat teklifi ile açıklandığı, ancak fiyat tekliflerinin ekinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca ilgili tutanakların sunulmamış olduğu, sigorta giderine ilişkin açıklamada ise Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesi uyarınca teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının sunulmamış olduğu, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

1. (Mülga: 20/06/2021-31517 R.G./5.md.; yürürlük: 19/08/2021)

2. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İddiaya konu edilen isteklilerin gerçek kişi olduğu anlaşılmıştır. Gerçek kişi isteklilerin ortaklık durumu söz konusu olmadığı ve MERSİS numarası sunulmasına ilişkin bir düzenleme olmadığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir…

c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar…” düzenlemesi,

“Geçici Teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 21.12.2024 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler degerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 70.000,00 TL tutarında 23.12.2024 tarihine kadar geçerli elektronik geçici teminat mektubu sunduğu, Bakır Yıldız’ın 100.000,00 TL tutarında 23.12.2024 tarihine kadar geçerli elektronik geçici teminat mektubu sunduğu, Abdülhamit Yıldız’ın 110.000,00 TL tutarında 23.12.2024 tarihine kadar geçerli elektronik geçici teminat mektubu sunduğu görülmüştür.

Geçici teminat mektuplarının elektronik ortamda düzenlendiği, İdari Şartname’de belirtilen oranları karşıladığı ve geçerlik tarihinin İdari Şartname’de belirtilen tarihi kapsadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 10’uncu maddesinde belirtildiği üzere ihale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgelerin verilmesi gerektiği, dolayısıyla isteklinin vergi borcunun olmadığı taahhüdüne ilişkin kontrolün sözleşmenin imzalanmasından önce yapılması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Bakır Yıldız, Abdulhamit Yıldız ve Eyüp Sabri Kaçar'ın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte başvuru dilekçesine 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca şikâyette bulunanlarca yatırılması zorunlu olan başvuru bedelinin 118.286,00 TL olarak yatırıldığı, ancak başvurunun ihalenin 14’üncü kısmına yönelik olduğu, bu kısmın yaklaşık maliyeti ve anılan Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince bu kısma ilişkin başvuru bedelinin 39.403,00 TL olduğu dikkate alındığında fazla ödendiği anlaşılan 78.883,00 TL’nin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.