KİK Kararı: 2024/UH.I-1195

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/037
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 25.09.2024
Karar No : 2024/UH.I-1195
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hayat Organizasyon ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/958330 İhale Kayıt Numaralı “Hizmet Aracı Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 23.08.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hizmet Aracı Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Hayat Organizasyon ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.nin 19.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.08.2024 tarih ve 158929 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.08.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/992 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 48.1’inci maddesinde yer alan “Yüklenici firmanın; iş başlangıcında, Denizli ili Merkezefendi ya da Pamukkale ilçe sınırlarında bulunmak üzere ofisi olacaktır…” düzenleme ile il/ilçe sınırlarında ofis şartı konulmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 4.3, 4.4 ve 7.4’üncü maddelerinde yer verilen düzenlemelerden yüklenici tarafından yapılacak sigorta kapsamının muafiyetsiz tam kasko sigorta şeklinde olduğu, Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde yer verilen düzenlemeden ise zarar-ziyan ve üçüncü şahıslara verilecek zararların yükleniciye ait olduğunun bildirildiği, bu düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, ihalede şoförlerin yüklenici tarafından temin edilmeyeceği ve idare personelinin araçları kullanacağı dikkate alındığında bahse konu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

3. İhale konusu işte çalışacak araç ve iş makineleri için 2020 ile 2022 model ve üzeri olma şartı getirilmesiyle rekabet ilkesinin kısıtlandığı, farklı araçlar için farklı model yıllarına ilişkin düzenleme yapılmasının gerekçesinin belirsiz ve mevzuata aykırı olduğu, bu durumun ihalede daha yeni araçların kiralanmasını/satın alınmasını gerekli kılacağı ve bunun da teklif maliyetlerinin yükselmesine sebep olacağı, bu düzenlemenin Cumhurbaşkanlığının 2024/7 sayılı ve tasarruf tedbirleri konulu genelgesinde yer alan maliyetleri düşürme amaçlı hedeflere de aykırı olduğu,

4. İhale konusu işte çalıştırılacak olan kombine, ekskavatör 30 ton araçların özellikleri itibariyle piyasadan temini çok güç olan, çok az firmanın ve hâlihazırda ihale konusu işi yapan firmanın envanterinde bulunan araçlar olduğu, idare tarafından bu araçlar için kendi malı olma şartı getirilmemiş olmasının araçların teminine ilişkin veya ihaleye katılımı artırıcı bir etki yapmayacağı, kısmi teklife izin verilmemesinin tam aksine katılımı ve rekabeti azaltıcı etki edeceği, diğer yandan ihale konusu işte mutlaka bu araçların çalıştırılmasını gerektiren bir durum söz konusu olmayıp muadil ve piyasadan temini kolay araçlarla da işin yerine getirilmesinin mümkün olduğu, bu araçların istenilmesinin isteklileri araçları elinde bulunduran firmalarla karşılıklı ticari akitler yapmaya zorlayacağı, bu durum ihaleye katılımı/rekabeti engelleyerek kamu zararına neden olacağı,

5. İhale konusu işte çalıştırılacak araç ve iş makineleri için “ay” üzerinden teklif alındığı, bahse konu araçların 7/24 esaslı olarak ve iş süresince idare personeli tarafından kullanılmak üzere idareye teslim edilecek olup yüklenici tarafından ihale konusu işin dışında başka bir işte kullanılmalarının söz konusu olmayacağı, bu koşullar altında yüklenicinin kusuru olmaksızın şoför, operatör hatasından kaynaklanan bir nedenle araçların trafik kazasına maruz kalması, çalınması ve trafikten men edilmesi veya idare tarafından alınan karar üzerine vb. araçların çalıştırılmaması halinde yükleniciye ödeme yapılıp yapılmayacağına dair belirsizlik olduğu, bu hususun sağlıklı teklif oluşturmayı engellediği,

6. İdari Şartname’nin 7.1.ı maddesinde araçların yetki belgelerine ilişkin düzenlemelere yer verildiği, ancak Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen yolcu taşımacılığı kapsamındaki taşımalar için B2, D2, D4; eşya taşımacılığı kapsamındaki taşımalar için C2, K1, L1, L2, R1 veya R2 yetki belgelerinden herhangi birinin istenilmesi gerektiği, niteliği itibariyle K1 belgesini kapsayan ve daha üst seviye belgeler olan C2, L1, L2, R1 veya R2 yetki belgelerinden uygun olan belgenin de istenilebileceği, taşıtların yapılacak taşımanın niteliği göz önünde bulundurularak, uygun olan bir yetki belgesi eki taşıt belgesinde kayıtlı bulunmaları gerekmekle birlikte, söz konusu ihalenin sadece K türü (K1) yetki belgesi düzenlenmiş firmalarla sınırlandırılmasının ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu ve teklif kapsamında sunulması istenilen K1 yetki belgesinin hangi gerekçelerle ve ne tür işlerde kullanılacak araçlar için istenildiğinin ihale dokümanından anlaşılmadığı,

7. Teknik Şartname’de 5 yıldan eski model araçların kullanılabileceği belirtilirken diğer yandan İdari Şartname’nin 46.1.1’inci maddesinde c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) için 0,6302 katsayısı belirtilmesinin amortisman süresi biten araçlar için fiyat farkı verileceği yani kamu zararına neden olacağı anlamına geldiğinden mevzuata aykırı olduğu,

8. İdari Şartname’nin 7.1.ı maddesinde istenen A1 yetki belgesinin otomobil ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verildiği, T.C. Ulaştırma Bakanlığı, Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğünün 15.03.2006 tarihli ve 200-01-8625 sayılı yazısı ile A1 yetki belgesi verilmesinin ve mevcut A1 yetki belgelerine yeni taşıt kaydı yapılmasının Bakanlık’ın 24.10.2005 tarih ve 205-01/19365 sayılı oluru ile durdurulduğu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 24’üncü maddesinde yer alan düzenlemeler uyarınca A1 belgesi alınabilmesi için ihale uhdesinde kalan yüklenicinin ihale sözleşmesini imzaladıktan sonra sözleşme örneği ve diğer belgelerle birlikte A1 belgesini almak için başvuruda bulunması gerektiği, dolayısı ile hâlihazırda başka bir sürücülü araç kiralama sözleşmesine istinaden alınmış A1 belgesine sahip olmayan firmaların mevcut ihale dokümanına göre ihaleye katılmasının mümkün olmadığı; anılan A1 yetki belgesinin sözleşme imzalandıktan sonra alınabilmesi için Teknik Şartname, İdari Şartname, Sözleşme Tasarısı ve/veya birim fiyat teklif cetvelinde 20 adet şoförün hangi otomobiller için tahsis edildiğine veya sürücülü otomobil grubunun hangileri olduğunun belirtilmesi gerektiği, aksi durumda yalnızca sürücülü otomobillerle yapılacak taşımalar için alınabilen A1 belgesinin mevcut ihale sözleşmesine göre alınabilmesinin mümkün olmayacağı,

9. Teknik Şartname’nin 4.7’nci maddesinde Grup 1’de bulunan binek araç siyah olmak üzere diğer grup araçların beyaz renkte olacağı düzenlemesine yer verildiği, bu düzenlemenin elinde beyaz renk araç olmayan isteklilerin ihaleye katılımı zorlaştıracağı veya yüksek teklif vermelerine neden olacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “… -Yüklenici firmanın; iş başlangıcında, Denizli ili Merkezefendi ya da Pamukkale ilçe sınırlarında bulunmak üzere ofisi olacaktır. Araç ile ilgili tamir, bakım, her türlü yasal işlemlerde idarenin muhatabı Yüklenici olacaktır. Yüklenici bu maksatla yeterli sayıda yetkili personeller görevlendirecektir. Yüklenici Personel için İdareden herhangi bir ücret talep etmeyecek, ihale kapsamında çalıştırılmayacak puantajı tutulmayacaktır. Personel ile ilgili ücret ve tazminat alacakları ile diğer hak ve alacaklarının tamamını ödeme yükümlülüğü Yükleniciye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “2024/958330 İhale Kayıt Numaralı Hizmet Aracı Kiralanması” olduğu, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve elektronik ortamda teklif alınarak açık ihale usulü ile 23.08.2024 tarihinde gerçekleştirildiği; ihalede 24 adet ihale dokümanı indirildiği, 10 isteklinin ihaleye teklif verdiği, 05.09.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Öner Nakliye Turizm İnşaat Otomotiv Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 48’inci maddesinde yüklenicinin, Denizli ili Merkezefendi ya da Pamukkale ilçe sınırlarında ofisinin bulunacağı, araç ile ilgili tamir, bakım, her türlü yasal işlemlerde idarenin muhatabının yüklenici olacağı, yüklenicinin bu maksatla yeterli sayıda yetkili personel görevlendireceği düzenlemesine yer verildiği, anılan düzenlemeye İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yer verilmemesinden ve düzenlemede “yüklenici” ibaresine yer verilmiş olmasından, ofis oluşturulmasının yeterlik kriteri olarak düzenlenmediğinin anlaşıldığı, basiretli bir tacir olarak masrafların teklif fiyatına yansıtılabileceği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuattan idarelerin Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, yüklenicinin Denizli ili Merkezefendi ya da Pamukkale ilçe sınırlarında ofisi olacağı düzenlemesinin söz konusu işte görev alacak 273 araç ve 20 şoföre ait işlemlerin aksamaması, hizmetin ve işin kesintisiz ve sürdürülebilir olması açısından önem arz ettiği, yüklenicinin sorumluluklarını yerine getirebilmesi açısından önemli olduğu, tüm bu hususlarla birlikte değerlendirildiğinde söz konusu düzenlemenin istekliler arasında rekabete engel oluşturmayacağı, basiretli bir tacirin söz konusu maliyeti teklif fiyatına yansıtabileceği, yapılan düzenlemenin isteklilerin eşit koşullarda teklif maliyetini oluşturmasına engel teşkil etmeyeceği anlaşıldığından söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

…

Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.

Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir.

Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur.

Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz.

Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz.

Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir.

Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır.

…

76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir...” açıklaması,

Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.3) Araçların zorunlu trafik sigortaları, araç fenni muayenesi, egzoz emisyon ölçümleri sözleşme süresini kapsayacak şekilde yüklenici tarafından yapılacaktır. Sözleşme süresince araçların Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, koltuk sayısına göre ve birden fazla sürücünün kullanılmasını kapsayacak duruma uygun olan Genişletilmiş Kasko Sigortası, Motorlu Taşıtlar Vergisi, buna benzer yasal sorumluluklar ve periyodik bakım Yüklenici’ ye ait olup, zamanında yerine getirilecektir. Genişletilmiş Kasko Sigortası herhangi bir kaza sonrasında İdareyi maddi veya manevi tazminat yükümlülük altına sokabilecek hususları da kapsayacak şekilde Yüklenici tarafından yaptırılacaktır. İdare isterse Yüklenici belgeleri ibraz edilecektir.

4.4) Araçlardan kaynaklanan her türlü trafik cezaları, 3. şahıslara verilecek zararlar vb. durumlarda sorumluluk tamamen Yükleniciye aittir. İdare bu konulara hiçbir şekilde taraf ve muhatap değildir. Yüklenici sözleşme ve eklerindeki işlerin yapılması sırasında araçtan kaynaklı vuku bulacak kazalarda İdare personelinin ve üçüncü şahısların maruz kalacakları bedeni ve maddi zararlarından sorumludur. Bedeni zararlar nedeniyle yapılacak her türlü hastane, bakım, ameliyat gibi masrafları, ölüm halinde ise mevzuatın öngördüğü maddi ve manevi tazminatın tamamını ödemekle yükümlüdür. Ödemediği takdirde İdare tarafından tespit edilen miktarlar Yüklenicinin hakedişinden kesilir.” düzenlemesi,

“İhale Kapsamında Çalıştırılacak Şoförler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1) İşin yürütülmesi sırasında, 20 adet şoför personel yüklenici bünyesinde çalıştırılacaktır. Kalan araçlar idare personeli tarafından kullanılacaktır.

…

7.4) Kiralanan araçlarda firma personellerinden kaynaklanan her türlü trafik cezaları, 3. şahıslara verilecek zararlar vb. durumlarda sorumluluk tamamen yükleniciye aittir. îdare bu konulara hiçbir şekilde taraf ve muhatap değildir. Yüklenici sözleşme ve eklerindeki işlerin yapılması sırasında vuku bulacak kazalarda araç dışında idare personelinin ve üçüncü şahısların maruz kalacakları bedeni ve maddi zararlarından sorumludur. Bedeni zararlar nedeniyle yapılacak her türlü hastane, bakım, ameliyat gibi masrafları, ölüm halinde ise mevzuatın öngördüğü maddi ve manevi tazminatın tamamını ödemekle yükümlüdür. Ödemediği takdirde idare tarafından tespit edilen miktarlar Yüklenicinin hakedişinden kesilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde, ihale kapsamında sözleşme süresince araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası, koltuk sayısına göre ve birden fazla sürücünün kullanılmasını kapsayacak duruma uygun olan genişletilmiş kasko sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, buna benzer yasal sorumluluklar ve periyodik bakımın yükleniciye ait olduğu, genişletilmiş kasko sigortasının herhangi bir kaza sonrasında idareyi maddi veya manevi tazminat yükümlülük altına sokabilecek hususları da kapsayacak şekilde yüklenici tarafından yaptırılacağı; araçlardan kaynaklanan her türlü trafik cezaları, üçüncü şahıslara verilecek zararlar vb. durumlarda sorumluğun tamamen yükleniciye ait olduğu, yüklenicinin sözleşme ve eklerindeki işlerin yapılması sırasında araçtan kaynaklı vuku bulacak kazalarda idare personelinin ve üçüncü şahısların maruz kalacakları bedeni ve maddi zararlarından sorumlu olacağı, bedeni zararlar nedeniyle yapılacak her türlü hastane, bakım, ameliyat gibi masrafları, ölüm halinde ise mevzuatın öngördüğü maddi ve manevi tazminatın tamamını ödemekle yükümlü olduğu, ödemediği takdirde idare tarafından tespit edilen miktarların yüklenicinin hakedişinden kesileceği düzenlemelerine yer verildiği görülmüştür.

İhale konusu işin 20 adeti şoförlü olmak üzere 273 aracın kiralanmasını ihtiva ettiği ve araçların yüklenici personeli ve idare personeli tarafından kullanılabileceği anlaşılmaktadır. İhale dokümanında yer alan düzenlemelerde, araçlardan ve firma personelinden kaynaklanan her türlü trafik cezaları, 3’üncü şahıslara verilecek zararlar vb. durumlarda sorumluğun tamamen yükleniciye ait olduğu yönünde belirleme yapıldığı, bu sınırlama karşısında başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dâhil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Teknik Şartname’nin “İhale kapsamında çalıştırılacak araçlar ve teknik özellikleri” başlıklı ek tablolar aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

Grup No 1

Araç Sayısı 1 Adet

Araç Cinsi Otomobil Tip-1

1

Kasa Tipi /Modeli

Sedan

2

Model Yılı

2020 veya üzeri

…

Grup No 2

Araç Sayısı 7 Adet

Araç Cinsi Otomobil Tip-2

1

Kasa Tipi /Modeli

Sedan

2

Model Yılı

2020 veya üzeri

…

Grup No 3

Araç Sayısı 6 Adet

Araç Cinsi Otomobil Tip-3

1

Kasa Tipi /Modeli

Sedan

2

Model Yılı

2020 veya üzeri

…

Grup No 4

Araç Sayısı 5 Adet

Araç Cinsi Otomobil (4x2)

1

Kasa Tipi /Modeli

(4x2)

2

Model Yılı

2017 veya üzeri

…

Grup No 5

Araç Sayısı 23 Adet

Araç Cinsi Otomobil (4x4)

1

Kasa Tipi /Modeli

(4x4)

2

Model Yılı

2017 veya üzeri

…

Grup No 6

Araç Sayısı 76 Adet

Araç Cinsi Panelvan (Camlı)

1

Kasa Tipi /Modeli

Panelvan (Camlı)

2

Model Yılı

2020 veya üzeri

…

Grup No 7

Araç Sayısı 2 Adet

Araç Cinsi Minibüs

1

Kasa Tipi /Modeli

Minibüs

2

Model Yılı

2015 veya üzeri

…

Grup No 8

Araç Sayısı 28 Adet

Araç Cinsi Kamyonet (Pikap 4x4)

1

Kasa Tipi /Modeli

Kamyonet (Pikap 4x4)

2

Model Yılı

2017 veya üzeri

…

Grup No 9

Araç Sayısı 37 Adet

Araç Cinsi Kamyonet (Çift Kabin)

1

Kasa Tipi /Modeli

Kamyonet (Çift Kabin)

2

Model Yılı

2020 veya üzeri

…

Grup No 10

Araç Sayısı 17 Adet

Araç Cinsi Damperli Kamyon (Tek Dingil)

1

Kasa Tipi /Modeli

Damperli Kamyon (Tek Dingil, Tek Kabin)

2

Model Yılı

2020 veya üzeri

…

Grup No 11

Araç Sayısı 3 Adet

Araç Cinsi Damperli Kamyon (Tek Dingil)

1

Kasa Tipi /Modeli

Kamyon (Tek Dingil, Tek Kabin)

2

Model Yılı

2020 veya üzeri

…

Grup No 12

Araç Sayısı 23 Adet

Araç Cinsi Damperli Kamyon 6x4 (Çift Dingil)

1

Kasa Tipi /Modeli

Kamyon (Çift Dingil, Tek Kabin)

2

Model Yılı

2020 veya üzeri

…

Grup No 13

Araç Sayısı 1 Adet

Araç Cinsi Çamur Nakil Aracı

1

Kasa Tipi /Modeli

Kamyon (Çift Dingil) (6x4)

2

Model Yılı

2017 veya üzeri

…

Grup No 14

Araç Sayısı 4 Adet

Araç Cinsi İçmesuyu Tankeri

1

Kasa Tipi /Modeli

Kamyon (Çift Dingil, Tek Kabin) (6x4)

2

Model Yılı

2020 veya üzeri

…

Grup No 15

Araç Sayısı 1 Adet

Araç Cinsi Vidanjör

1

Kasa Tipi /Modeli

Kamyon (Tek Dingil)

2

Model Yılı

2020 veya üzeri

…

Grup No 16

Araç Sayısı 1 Adet

Araç Cinsi Vidanjör

1

Kasa Tipi /Modeli

Kamyon (Çift Dingil, Tek Kabin) (6x4)

2

Model Yılı

2020 veya üzeri

…

Grup No 17

Araç Sayısı 2 Adet

Araç Cinsi Vidanjör

1

Kasa Tipi /Modeli

Kamyon (8x2)

2

Model Yılı

2020 veya üzeri

…

Grup No 18

Araç Sayısı 2 Adet

Araç Cinsi Kanal Açma

1

Kasa Tipi /Modeli

Kamyon (Çift Dingil, Tek Kabin) (4x2)

2

Model Yılı

2020 veya üzeri

…

Grup No 19

Araç Sayısı 3 Adet

Araç Cinsi Kombine

1

Kasa Tipi /Modeli

Kamyon (Çift Dingil, Tek Kabin) (6x4)

2

Model Yılı

2020 veya üzeri

…

Grup No 20

Araç Sayısı 2 Adet

Araç Cinsi Ekskavatör

1

Kasa Tipi /Modeli

İş Makinası (Paletli Ekskavatör)

2

Model Yılı

2022 veya üzeri

…

Grup No 21

Araç Sayısı 2 Adet

Araç Cinsi Ekskavatör (30 ton)

1

Kasa Tipi /Modeli

İş Makinası (Paletli Ekskavatör)

2

Model Yılı

2022 veya üzeri

…

Grup No 22

Araç Sayısı 19 Adet

Araç Cinsi Kazıcı Yükleyici (Tip-1)

1

Kasa Tipi /Modeli

Kazıcı Yükleyici (Tip-1)

2

Model Yılı

2022 veya üzeri

…

Grup No 23

Araç Sayısı 8 Adet

Araç Cinsi Kazıcı Yükleyici (Tip-2)

1

Kasa Tipi /Modeli

Kazıcı Yükleyici (Tip-2)

2

Model Yılı

2022 veya üzeri

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının zorunlu olduğu, bu bağlamda teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğinin aşikâr olduğu ve idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu anlaşılmaktadır.

İlgili mevzuat hükümleri ile başvuruya konu doküman düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu araçların teknik özelliklerine ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinin idarenin ihtiyacı kapsamında belirlenebileceği, idarelerin ihaleye konu edilen ihtiyacını tespit etmesi noktasında kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanması şartıyla takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi gereği ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğinin açık olduğu; şikâyete konu ihalede işin süresinin 36 ay olduğu, idarenin hizmet ve alan çalışmalarında kullanılmak üzere Denizli il sınırları içinde hizmet ve alan çalışmalarının sağlanması faaliyetlerinde kullanılmak üzere, istenilen araçlara 2015 veya üstü, 2017 veya üstü, 2020 veya üstü ve 2022 veya üstü sınırlamalarının getirildiği, işin yapılacağı süre de dikkate alındığında idarece yapılan düzenleme ile kiralanacak araçlar için istenilen asgari model yılı sınırlamasının idarenin ihtiyacı ve kamu yararı doğrultusunda hizmetin gerekleri çerçevesinde belirlendiği, bu itibarla söz konusu düzenlemelerin ihaleye teklif verilmesine engel teşkil etmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.

20.2. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin söz konusu iddiası incelendiğinde, ihalenin kısmi teklife açılmadığı, ihale konusu işte çalıştırılacak olan kombine, ekskavatör 30 ton araçların özellikleri itibariyle piyasadan temini çok güç olan, çok az firmanın ve hâlihazırda ihale konusu işi yapan firmanın envanterinde bulunan araçlar olduğu, muadil ve piyasadan temini kolay araçlarla da işin yerine getirilmesinin mümkün olduğunun iddia edildiği anlaşılmaktadır.

Bahse konu iş makineleri için yapılan doküman düzenlemeleri incelendiğinde, 19 no’lu grupta Kombine araç için “Kamyon (Çift Dingil, Tek Kabin) (6x4)” özelliklerinin belirtildiği, 21 no’lu grupta ise 2 adet “Ekskavatör (30 ton)” bilgilerinin yer aldığı, kiralanacak iş makinelerinden 21 no’lu grupta yer alan 2 adet iş makinesi için “Ekskavatör (30 ton)” şeklinde kapasite belirlendiği, 20 no’lu grupta yer alan iş makinesinin de ekskavatör olduğu ve bu grup için herhangi bir kapasite belirlenmediği, kiralamaya konu iş makineleri ve araçlar için istenilen teknik özelliklerin en az en fazla gibi tolerans aralıkları ile belirlenmesi uygun olmakla birlikte idarenin ihtiyaçları doğrultusunda ayrıma gidildiği değerlendirildiğinden başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibinin ihalenin kısmi teklife açık olmamasının katılımı ve rekabeti azaltıcı etki edeceği iddialarına ilişkin olarak;

İhalenin kısmi teklife kapalı olduğu hususunun ihale dokümanının ilana yansıyan hükümlerinden olduğu, ihale ilanının 25.07.2024 tarihinde yayımlandığı ve ilanın 10’uncu maddesinde “Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı,

Başvuru sahibinin, ihalenin kısmi teklife açık olarak yapılması gerektiği iddiasının ihale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik olduğu, ilana yansıyan hususlarla ilgili olarak şikâyet başvurularında sürenin ilk ilan tarihinden itibaren başlayacağı, incelenen ihalede şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin ihalenin ilan tarihi olan 25.07.2024 tarihi olduğu, başvuru sahibi tarafından ise bu tarihi izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 19.08.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin anılan iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

Sözleşme Tasarısı’nın Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 3'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 515 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Aykırılık
Sayısı

1

Sözleşme süresi içerisinde arıza, kaza, teçhizat/donanım yetersizliği, belge eksikliği vb. nedenlerden dolayı araç çalışmaz ise söz konusu sorunlar giderilinceye kadar araç için puantaj düzenlenmeyecektir. Sorunun devam etmesi halinde, sorunun tespitinden sonraki iş günü 1. takvim günü sayılarak grup 1-2-3-4-5 ve 6?da tanımlanan araçlar için 2. takvim günü mesai başlangıcı kadar araca ait sorunlar giderilmez ve teknik şartnameye uygun araç temin edilemezse günlük araç başına cezai işlem uygulanacaktır.

On Binde
0,08

100

2

Sözleşme süresi içerisinde arıza, kaza, teçhizat/donanım yetersizliği, belge eksikliği vb. nedenlerden dolayı araç çalışmaz ise söz konusu sorunlar giderilinceye kadar araç için puantaj düzenlenmeyecektir. Sorunun devam etmesi halinde, sorunun tespitinden sonraki iş günü 1. takvim günü sayılarak grup 1-2-3-4-5 ve 6?daki araçlar hariç (madde 1?de belirtilmiştir.) 5.takvim günü mesai başlangıcına kadar araca ait sorunlar giderilmez ve teknik şartnameye uygun araç temin edilemezse günlük araç başına cezai işlem uygulanacaktır.

On Binde
0,25

150

3

Yüklenici, İdarenin hak ediş ödemesini beklemeden çalıştırılan personelin aylık maaş ödemelerini her ayın en geç 20. (yirminci) gününe kadar personelin banka hesabına ödeyecektir, ödenmediğinin tespit edilmesi halinde her takvim günü için personel başına ceza kesilecektir.

On Binde
0,1

60

4

Yüklenici, işin başlangıç tarihinden itibaren getirmediği her bir araç için günlük ceza uygulanacaktır

On Binde
0,3

90

5

Personele verilecek iş kıyafetlerinin Teknik Şartnamede belirtilen düzenlemeye uygun olarak zamanında teslim edilmemesi durumunda o ayki hakedişinden en fazla bir kere, cezai işlem uygulanacaktır.

On Binde
0,3

15

6

Tüm araçlarda İdare tarafından onayı alınan belirli ölçülerde ve yeterli sayıda T.C.Denizli Büyükşehir Belediyesi ve DESKİ logoları yüklenici firma tarafından (solan sökülen deforme olan dahil) yaptırılacaktır. Yüklenicinin araçlara Logo işlemlerini zamanında yaptırmadığı kontrol teşkilatının her tespitinde cezai işlem uygulanacaktır.

On Binde
0,1

100

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

1

Yüklenici, İdare veya T.C. Denizli Büyükşehir Belediyesi personeli mülkiyetinde olan araçları kiralayamaz. Bu durumun İdarece tespit edilmesi halinde

16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname'nin “Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.11) Sözleşme Süresi İçerisinde Arıza, Kaza, Teçhizat/Donanım Yetersizliği, Belge Eksikliği vb. Nedenlerden Dolayı Araç Çalışmaz İse Söz Konusu Sorunlar Giderilinceye Kadar Araç İçin Puantaj Düzenlenmeyecektir. Sorunun Devam Etmesi Halinde, Sorunun Tespitinden Sonraki İş Günü 1. Takvim Günü Sayılarak Tanımlanan Araçlar İçin 3.Takvim Günü Mesai Başlangıcına Kadar Araca Ait Sorunlar Giderilmez Ve Teknik Şartnameye Uygun Araç Temin Edilemezse İse Cezai İşlem Uygulanacaktır.” düzenlemesi,

“Hakediş ve Ödemeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “Yüklenici ve Kontrol Teşkilatı, Hakediş Raporunu imzaladıktan sonra Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı'nın ödeme planına göre ödeme yapılır. Yüklenici ayın bitiminde hakediş talep dilekçesini ilgili evrakları ile birlikte İdareye sunacaktır. İdare hakediş bilgilerinin kontrolünü yapıp ilgili birimlerin onaylarından sonra tahakkuk ettirilecek ücret ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, yüklenicinin işleri gereken özeni göstererek planlayacağı, projelendireceği, yürüteceği, tamamlayacağı ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidereceği, ayrıca yüklenicinin bu sorumluluklarını yerine getirmesi için olması gereken bütün denetim, muayene ve testleri kalıcı veya geçici nitelikte yaptıracağı ve işçilik, malzeme, tesis, ekipmanı temin edeceği görülmektedir.

İhale dokümanı düzenlemelerinden ise, yüklenici tarafından görev alacak olan araçlarla ilgili olarak; sözleşme süresi içerisinde arıza, kaza, teçhizat/donanım yetersizliği, belge eksikliği vb. nedenlerden dolayı araç çalışmaz ise söz konusu sorunlar giderilinceye kadar araç için puantaj düzenlenmeyeceği, sorunun devam etmesi halinde, sorunun tespitinden sonraki iş günü 1’inci takvim günü sayılarak grup 1-2-3-4-5 ve 6’da tanımlanan araçlar için 2. takvim günü mesai başlangıcı kadar araca ait sorunlar giderilmez ve teknik şartnameye uygun araç temin edilemezse günlük araç başına on binde 0,08 cezai işlem uygulanacağı; geriye kalan diğer araçlar için ise sorunun devam etmesi halinde, sorunun tespitinden sonraki iş günü 1’inci takvim günü sayılarak grup 1-2-3-4-5 ve 6’daki araçlar hariç 5. takvim günü mesai başlangıcına kadar araca ait sorunlar giderilmez ve teknik şartnameye uygun araç temin edilemezse günlük araç başına on binde 0,25 cezai işlem uygulanacağının düzenlendiği, söz konusu düzenlemeler ile araçların iş süresince yükleniciden kaynaklı sebeplerle çalıştırılamaması durumlarında uygulanacak cezaların belirtildiği, basiretli tacir olma yükümlülüğü çerçevesinde yüklenicinin ihale konusu işi ihale dokümanı kriterlerine göre yerine getirmekle sorumlu olduğu ve doküman düzenlemeleri esas alınarak teklif hazırlanmasına engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun “Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti” başlıklı 5’inci maddesinde “Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.” hükmü,

08.01.2018 tarihli ve 30295 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) 4925 sayılı Kanunda belirtilen tanımlara ek olarak bu Yönetmelikte geçen;

...

üüü) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi,

...

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak, yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) A1 Yetki Belgesi: Yurtiçi tarifeli veya tarifesiz yapacaklara,

b) A2 Yetki Belgesi: Uluslararası tarifesiz yapacaklara,

verilir.

(2) B türü yetki belgesi: Otobüsle yurtiçi ve/veya uluslararası yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

…

b) B2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz yapacaklara,

…

verilir.

(3) C türü yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

…

b) C2 yetki belgesi: Ticari amaçla yapacaklara,

…

verilir.

(4) D türü yetki belgesi: Otobüsle tarifeli veya tarifesiz yurtiçi yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

…

b) D2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz olarak yapacaklara,

…

ç) D4 yetki belgesi: Ticari olarak, taşıma mesafesine bakılmaksızın iliçi ve 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası tarifeli ve tarifesiz olarak yapacaklara,

verilir.

…

(8) K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara,

…

verilir.

(9) L türü yetki belgesi: Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) L1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) L2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara,

verilir.

...

(13) R türü yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı alanında taşıma işleri organizatörlüğü yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) R1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) R2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara,

verilir.” hükmü,

“Mevzuata uygun taşımacılık, yetki belgelerinin devredilemeyeceği ve genel yasaklar” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Karayolu taşımacılık faaliyetlerinin ikili ve çok taraflı uluslararası anlaşma ve sözleşmelere, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi esastır.

(2) Yetki belgeleri, satılamaz ve devredilemez.

(3) Bir taşıt belgesine kayıtlı olmayan taşıtların terminallere, yükleme veya boşaltma noktalarına girişlerine ve çıkışlarına, sınır kapılarından ise çıkışlarına, 66 ncı maddede belirtilen yetkili görevliler tarafından izin verilmez. Bu durumdaki taşıtlarda bulunan yolcuların ve eşyaların aktarılmasına ise, taşıtlar uygun yerlere alınarak izin verilir.” hükmü,

“Yetki belgesi sahiplerinin ortak yükümlülükleri” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…(17) Yetki belgesi sahipleri, almış oldukları yetki belgesinin kapsamı dışında faaliyette bulunamazlar. Bu fıkraya aykırı hareket edenlere, Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen miktarda idari para cezası uygulanır…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “...(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler:” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1.1.3. İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler,

Karayolu Taşıma Yönetmeliği Yetki Belgeleri” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “...ı) İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

Karayolu Taşıma Yönetmeliği Yetki Belgeleri

Araçların tamamı, 2918 sayılı Karayolları ve Trafik Kanununun ve tüzüğünün öngördüğü şartlara ve teçhizatlara sahip olacaktır. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 5. Maddesi ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 6. Maddesine istinaden Ulaştırma Bakanlığından alınmış ve ihale tarihi itibariyle geçerliliği devam eden A1, K1 ve D2 yetki belgelerini sunacaklardır. Ayrıca yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre gerekli tüm belgelere sahip olmak zorundadır.

Tüm ortakların sunması gerekmektedir.

”düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Konu ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “…Bu şartname; Akaryakıtı T.C. Denizli Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından karşılanmak üzere, yükleniciye ait 273 adet araç, 20 adeti şoförlü olmak üzere 01.10.2024-30.09.2027 tarihleri arasında kiralanması işini kapsar.” düzenlemesi,

“Kiralanacak Araçlar” başlıklı 2’nci maddesinde yer alan TABLO-1 aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

GRUP NO

ARAÇ CİNSİ

TOPLAM ARAÇ SAYISI

1

Binek Otomobil (Tip
1 )

1

2

Binek Otomobil (Tip
2 )

7

3

Binek Otomobil (Tip
3 )

6

4

Binek Otomobil (4x2)

5

5

Binek Otomobil (4X4)

23

6

Panelvan (Camlı)

76

7

Minibüs

2

8

Kamyonet (Pikap 4x4)

28

9

Kamyonet (Çift Kabin)

37

10

Damperli Kamyon (Tek Dingil)(Tip-l)

17

11

Damperli Kamyon (Tek Dingil)(Tip-2)

3

12

Damperli Kamyon (Çift Dingil)

23

13

Çamur Nakil Aracı

1

14

İçme Suyu Tankeri

4

15

Vidanjör (Tip
1 )

1

16

Vidanjör (Tip
2 )

1

17

Vidanjör (Tip
3 )

2

18

Kanal Açma

2

19

Kombine

3

20

Ekskavatör 22 Ton

2

21

Ekskavatör 30 Ton

2

22

Beko Loder (Tip
1 )

19

23

Beko Loder (Tip
2 )

8

TOPLAM

273

Başvuru sahibinin söz konusu ihalede sadece K1 yetki belgesi istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddiasına yönelik yapılan incelemede, 23.09.2020 tarihli ve 2020/UH.II-1576 sayılı Kurul kararında benzer bir iddiaya ilişkin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünden bilgi istendiği ve Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünün 14.09.2020 tarihli ve E.50863 sayılı yazısında “… Bilindiği üzere, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre; taşımacılık işi ile iştigal eden her firmanın, faaliyet alanına göre yetki belgesi alması ve operasyonlarında kullandığı her bir taşıtı (özmal veya sözleşmeli), yetki belgesi eki taşıt belgesine ilave ettirilerek taşıt kartını alması; ülkedeki taşıma düzeninin sağlanması, taşımada kullanılan taşıtların tespiti ve takibi, yapılan taşımalarda ülke ekonomisine maksimum verimin sağlanması ile 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun amacı çerçevesinde bir zorunluluk olup, kapsam dışı bırakılan taşımalar, anılan Yönetmeliğin 2 nci maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Bununla birlikte, Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde, adlarına yetki belgesi düzenlenmiş firmaların, almış oldukları yetki belgelerinin faaliyetlerine uygun olması anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesi gereği zorunludur.

Yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının düzenlemiş olduğu taşıma ihalelerinde, ihaleye iştirak edecek firmalardan; ihaleye konu taşıma faaliyetinin niteliği, mahiyeti, büyüklüğü (taşıması yapılacak eşyanın ağırlığı) ve gerekli taşıt sayısı göz önünde bulundurularak, Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen C2, K1, L1, L2, M1, M2, N1, N2, P1, P2 yetki belgelerinden, uygun türdeki yetki belgesinin istenilmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen yetki belgelerinin kapsamları ve faaliyet gösterebilecekleri alanlar da dikkate alınarak;

• C2 yetki belgesine sahip firmaların K1,

• L1 veya L2 yetki belgesine sahip firmaların C2, K1, N1 veya N2,

• M1 veya M2 yetki belgesine sahip firmaların P1 veya P2,

• N1 veya N2 yetki belgesine sahip firmaların C2 veya K1,

yetki belgesi kapsamında da faaliyet gösterebileceklerinin (uluslararası taşımalar sadece C2, L2 ve M2 yetki belgesi ile yapılabilmektedir) göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Bu itibarla; ilgi yazınızda belirtilen taşıma ihalesine ilişkin hazırlanan İdari Şartname'de belirtilen taşıtların, yapılacak taşımanın niteliği göz önünde bulundurularak, uygun olan bir yetki belgesi eki taşıt belgesinde kayıtlı bulunmaları gerekmekle birlikte, söz konusu ihalenin, sadece K türü (K1) yetki belgesi düzenlenmiş firmalarla sınırlandırılmasının uygun olmayacağı mütalaa edilmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu yazıya göre taşıma faaliyetleri için araç kiralanması işileri kapsamında yapılan ihalelerde sadece K türü (K1) yetki belgesinin istenilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin de “Akaryakıtı T.C. Denizli Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından karşılanmak üzere, yükleniciye ait 273 adet araç, 20 adeti şoförlü olmak üzere 01.10.2024-30.09.2027 tarihleri arasında kiralanması” işi olduğu, yukarıda yer verilen yazı doğrultusunda, söz konusu ihalede A1 yetki belgesi ve D2 yetki belgesi kapsamı dışındaki taşıma faaliyeti için kullanılacak araçlarda sadece (K1) yetki belgesinin istenilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Amortisman Mevzuu” başlıklı 313’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin, bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder.” hükmü,

“Süre bakımından” başlıklı 320’nci maddesinde “Amortisman süresi, kıymetlerin aktife girdiği yıldan başlar. Bu sürenin yıl olarak hesaplanması için (1) rakamı mükellefçe uygulanan nispete bölünür.

Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları binek otomobilleri hariç olmak üzere, işletmelere ait binek otomobillerinin aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılmak suretiyle kalan ay süresi kadar amortisman ayrılır. Amortisman ayrılmayan süreye isabet eden bakiye değer, itfa süresinin son yılında tamamen yok edilir. …

Mükellefler, Hazine ve Maliye Bakanlığının iktisadi kıymetler için tespit ve ilan ettiği faydalı ömürlerden kısa olmamak üzere amortisman süresini, her yıl için aynı nispet olmak kaydıyla, belirlemekte serbesttir. Şu kadar ki, bu süre Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen sürenin iki katını ve elli yılı aşamaz. Mükellefler bu tercihlerini iktisadi kıymetin envantere alındığı geçici vergi dönemi sonu itibarıyla kullanırlar. Bu şekilde belirlenen amortisman süresi ve oranı izleyen dönemlerde değiştirilemez. …” hükmü yer almaktadır.

4735 sayılı Kanun’un “Fiyat farkı verilebilmesi” başlıklı 8’inci maddesinde “Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz…” hükmü yer almaktadır.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan hizmetlerden; araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı ödenmez. ...” hükmü,

“Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn AYn Yn Gn Mn

Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——

İo AYo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

…

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

…

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.” hükmü yer almaktadır…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılan tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Asli unsur olarak belirlenmeyen diğer tüm girdilerin malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b3 katsayısı/alt katsayısı(b3,1 b3,2, …, b3,n) kapsamında olduğu kabul edilir. …

Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde kısmi ve/veya tam zamanlı şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde aşağıdaki tablo yer almaktadır.

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

0,032

Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6’ncı maddesine göre hesaplanacaktır.

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

0

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

0

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

0,3378

Go, Gn

Endeks tablosunun "Genel" sütunundaki sayı

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

0,6302

Mo, Mn

Endeks tablosunun 28 numaralı "Makine ve ekipmanlar b.y.s." sütunundaki sayı

Söz konusu ihale kapsamında çalıştırılacak araçlardan bir kısmının asgari model yılına ilişkin olarak Teknik Şartname’nin eki araçların teknik özelliklerinin belirtildiği tablolarda düzenleme yapıldığı, Teknik Şartname’de 2015 veya üstü, 2017 veya üstü, 2020 veya üstü ve 2022 veya üstü sınırlamalarının arasında değişen farklı model yıllarının düzenlendiği, söz konusu düzenlemede “veya üstü" ifadesine yer verilerek asgari bir kriterin belirlendiği, anlaşılmaktadır.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesine göre katsayıların işin niteliğine göre girdi cinsleri dikkate alınarak belirlenmesi ve ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği, formülde geçen katsayılardan, a1’in haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden katsayıyı, a2’nin haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, b1’in akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, b2’nin diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı temsil eden sabit bir katsayıyı, b3’ün malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, c’nin makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı ifade ettiği hükme bağlanmış olup, katsayıların toplamının bire eşit olacak şekilde belirleneceği hüküm altına alınmıştır.

İdari Şartname’nin "Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde; a2, b1 ve b2 katsayılarına yer verilmediği, a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısının 0,032; b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) katsayısının 0,3378; c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısının ise 0,6302 olarak, söz konusu katsayıların toplamının bire eşit olacak şekilde belirlendiği görülmüştür.

Öte yandan Vergi Usul Kanunu’nda, amortisman süresinin kıymetlerin aktife girdiği yıldan itibaren başlayacağı, bu sürenin yıl olarak hesaplanması için 1 rakamının mükellefçe uygulanan nispete bölüneceği, faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları binek otomobiller için kıst amortisman ayıramayacağı, mükelleflerin Hazine ve Maliye Bakanlığının iktisadi kıymetler için tespit ve ilan ettiği faydalı ömürlerden kısa olmamak üzere amortisman süresini, her yıl için aynı nispet olmak kaydıyla, belirlemekte serbest olduğu, bu sürenin Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen sürenin iki katını ve elli yılı aşamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu bağlamda amortisman süresinin kıymetlerin aktife girdiği tarihten itibaren başlayacağı dikkate alındığında, işletmenin aktifindeki araçların amortismanın; araçların model yılına/yaşına göre değil, işletmenin aktifine girdiği tarih ve faydalı ömürleri esas alınarak ayrılacağı anlaşılmıştır. Ayrıca mükelleflerin Hazine ve Maliye Bakanlığının iktisadi kıymetler için tespit ve ilan ettiği faydalı ömürlerden kısa olmamak üzere (Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen sürenin iki katını ve elli yılı aşamayacak şekilde) amortisman süresini, her yıl için aynı nispet olmak kaydıyla, belirlemekte serbest olduğu göz önünde bulundurulduğunda, mükellefler tarafından Kanun’un belirlediği ölçülerde amortisman ayrılacak kıymetlerin yaşına bağlı olmaksızın faydalanma sürelerini artırmakta serbest olduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda işletmenin aktifindeki araçlar için amortisman ayrılması sürecinde araçların aktife girdiği tarih ile amortisman sürelerinin önem arz ettiği, dolayısıyla amortisman ayrılacak araçların model yılına/yaşına bağlı olarak bir belirleme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde; ihalede fiyat farkı verileceğinin öngörülmesi durumunda, ihale dokümanında bu hususa ilişkin düzenlemeye yer verilmesi ve fiyat farkı hesabında anılan Esaslar’da belirtilen formülün kullanılması gerektiği, ihale konusu işin kapsam ve niteliği dikkate alınarak bu formülde kullanılacak bileşenlerden hangilerine fiyat farkı verileceği konusunda idarelerin takdir yetkisinin bulunduğu,

Aktarılan Tebliğ’in 81’inci maddesinde, araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdilerinin asli unsur olarak belirleneceği ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğunun kabul edileceğinin açıklandığı, başvuruya konu ihalede, sürücüler ile akaryakıtın idarece karşılandığı dikkate alındığında, idare tarafından a1, b3 ve c katsayısına ilişkin düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır.

İhale dokümanında çalıştırılacak araçlara ilişkin olarak, 2015 veya üstü, 2017 veya üstü, 2020 veya üstü ve 2022 veya üstü olması gerektiğinin düzenlendiği, istekliler tarafından bu şartlara uygun olacak araçlar kullanılabileceği gibi yeni araçların kullanılması mümkün bulunmaktadır.

İddia konusu düzenlemenin ihale konusu işte her halükarda amortisman süresini doldurmuş araç kullanılması gerektiğine ilişkin olmadığı, isteklilerin sahip oldukları araç envanterine göre tekliflerini hazırladıkları, vergi mevzuatı hükümleri kapsamında, amortisman süresi biten araçlar için amortisman bedeli öngörülmese de, bu araçların ihale konusu işte kullanılabilir nitelikte olması nedeniyle yükleniciye bir maliyet oluşturduğu, fiyat farkı hesabı ile sözleşme süresi boyunca yüklenicinin maliyetinin bir kısmının karşılanmasının öngörülerek ihale tarihi itibariyle gerçekçi teklif verilmesinin amaçlandığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, ihale dokümanında yer alan fiyat farkına ilişkin düzenlemelerin ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun “Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti” başlıklı 5’inci maddesinde “Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.” hükmü,

08.01.2018 tarihli ve 30295 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) 4925 sayılı Kanunda belirtilen tanımlara ek olarak bu Yönetmelikte geçen;

...

üüü) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi,

...

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak, yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) A1 Yetki Belgesi: Yurtiçi tarifeli veya tarifesiz yapacaklara,

b) A2 Yetki Belgesi: Uluslararası tarifesiz yapacaklara,

verilir…” hükmü,

“Mevzuata uygun taşımacılık, yetki belgelerinin devredilemeyeceği ve genel yasaklar” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Karayolu taşımacılık faaliyetlerinin ikili ve çok taraflı uluslararası anlaşma ve sözleşmelere, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi esastır.

(2) Yetki belgeleri, satılamaz ve devredilemez.

(3) Bir taşıt belgesine kayıtlı olmayan taşıtların terminallere, yükleme veya boşaltma noktalarına girişlerine ve çıkışlarına, sınır kapılarından ise çıkışlarına, 66 ncı maddede belirtilen yetkili görevliler tarafından izin verilmez. Bu durumdaki taşıtlarda bulunan yolcuların ve eşyaların aktarılmasına ise, taşıtlar uygun yerlere alınarak izin verilir.” hükmü,

“Yetki belgesi almanın veya yenilemenin özel şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) A türü yetki belgeleri için başvuranlardan:

… ç) A1 yetki belgesine başvuranlardan, kamu kurum ve kuruluşlarına da hizmet vermek isteyenlerin ayrıca kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış asgari 4 taşıt için geçerli taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olması ile Bakanlığa sunulan sözleşmede/sözleşmelerde belirtilen taşıt sayısının toplamda 4 taşıtın altına düşmemesi şarttır. Bu bent çerçevesinde yetki belgesi eki taşıt belgesine kayıtlı taşıtların hizmet verecekleri kamu kurum/kuruluşları haricinde taşımacılıkta kullanılması yasaktır. Bu bentte belirtilen taşıtlara ilişkin yasağa uymayan yetki belgesi sahiplerine 50 uyarma verilir…” hükmü,

“Taşıtların yaşı, cinsi ve diğer Şartlar” başlıklı 24’üncü maddesinde “…
4 ) Kamu kurum/kuruluşlarıyla yapılacak taşıma sözleşmesine istinaden A1 yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilecek taşıtlar için, kaydedilebilecek taşıt sayısı sınırına bakılmaksızın taşıt kaydedilebilir. Bu şekilde düzenlenecek taşıt kartlarının süresi, kamu kurum/kuruluşuyla yapılan sözleşmenin süresiyle sınırlıdır…” hükmü,

“Yetki belgesi sahiplerinin ortak yükümlülükleri” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…(17) Yetki belgesi sahipleri, almış oldukları yetki belgesinin kapsamı dışında faaliyette bulunamazlar. Bu fıkraya aykırı hareket edenlere, Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen miktarda idari para cezası uygulanır…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “...(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler:” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1.1.3. İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler,

Karayolu Taşıma Yönetmeliği Yetki Belgeleri” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “...ı) İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

Karayolu Taşıma Yönetmeliği Yetki Belgeleri

Araçların tamamı, 2918 sayılı Karayolları ve Trafik Kanununun ve tüzüğünün öngördüğü şartlara ve teçhizatlara sahip olacaktır. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 5. Maddesi ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 6. Maddesine istinaden Ulaştırma Bakanlığından alınmış ve ihale tarihi itibariyle geçerliliği devam eden A1, K1 ve D2 yetki belgelerini sunacaklardır. Ayrıca yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre gerekli tüm belgelere sahip olmak zorundadır.

Tüm ortakların sunması gerekmektedir.

”düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Konu ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “…Bu şartname; Akaryakıtı T.C. Denizli Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından karşılanmak üzere, yükleniciye ait 273 adet araç, 20 adeti şoförlü olmak üzere 01.10.2024-30.09.2027 tarihleri arasında kiralanması işini kapsar.” düzenlemesi,

“Kiralanacak Araçlar” başlıklı 2’nci maddesinde yer alan TABLO-1 aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

GRUP NO

ARAÇ CİNSİ

TOPLAM ARAÇ SAYISI

1

Binek Otomobil (Tip
1 )

1

2

Binek Otomobil (Tip
2 )

7

3

Binek Otomobil (Tip
3 )

6

4

Binek Otomobil (4x2)

5

5

Binek Otomobil (4X4)

23

6

Panelvan (Camlı)

76

7

Minibüs

2

8

Kamyonet (Pikap 4x4)

28

9

Kamyonet (Çift Kabin)

37

10

Damperli Kamyon (Tek Dingil)(Tip-l)

17

11

Damperli Kamyon (Tek Dingil)(Tip-2)

3

12

Damperli Kamyon (Çift Dingil)

23

13

Çamur Nakil Aracı

1

14

İçme Suyu Tankeri

4

15

Vidanjör (Tip
1 )

1

16

Vidanjör (Tip
2 )

1

17

Vidanjör (Tip
3 )

2

18

Kanal Açma

2

19

Kombine

3

20

Ekskavatör 22 Ton

2

21

Ekskavatör 30 Ton

2

22

Beko Loder (Tip
1 )

19

23

Beko Loder (Tip
2 )

8

TOPLAM

273

Başvuru sahibinin söz konusu ihalede, hâlihazırda başka bir sürücülü araç kiralama sözleşmesine istinaden alınmış A1 belgesine sahip olmayan firmaların mevcut ihale dokümanına göre ihaleye katılmasının mümkün olmadığı, anılan A1 yetki belgesinin sözleşme imzalandıktan sonra alınabilmesi için Teknik Şartname, İdari Şartname, Sözleşme Tasarısı ve/veya birim fiyat teklif cetvelinde 20 adet şoförün hangi otomobiller için tahsis edildiğine veya sürücülü otomobil grubunun hangileri olduğunun belirtilmesi gerektiği iddiasına yönelik olarak 13.09.2024 tarih ve E-58743 sayılı Kurum yazısı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünden bilgi istenilmiştir. Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünün 19.09.2024 tarihli ve E.2182082 sayılı yazısında “… Bilindiği üzere; Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin (KTY);

6’ncı maddesinin birinci fıkrası; "A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak, yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) A1 Yetki Belgesi: Yurtiçi tarifeli veya tarifesiz yapacaklara,

b) A2 Yetki Belgesi: Uluslararası tarifesiz yapacaklara,

verilir.",

14 üncü maddesinin birinci fıkrası; "(1) A türü yetki belgeleri için başvuranlardan:

a) A1 yetki belgesi için başvuranların, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş en az 4 adet özmal otomobil ile 20.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.

b) A2 yetki belgesi için başvuranların, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş en az 5 adet özmal otomobil ile 40.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.

c) A1 ve A2 yetki belgesi için başvuranların, kullanım hakkına sahip olunan ve taşımacılık faaliyetinin yürütüleceği merkezi adresi veya varsa şubesinin bulunduğu imarlı yapı/bina/tesisin, bu işe elverişli bir taşınmaz olması şarttır.

ç) A1 yetki belgesine başvuranlardan, kamu kurum ve kuruluşlarına da hizmet vermek isteyenlerin ayrıca kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış asgari 4 taşıt için geçerli taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olması ile Bakanlığa sunulan sözleşmede/sözleşmelerde belirtilen taşıt sayısının toplamda 4 taşıtın altına düşmemesi şarttır. Bu bent çerçevesinde yetki belgesi eki taşıt belgesine kayıtlı taşıtların hizmet verecekleri kamu kurum/kuruluşları haricinde taşımacılıkta kullanılması yasaktır. Bu bentte belirtilen taşıtlara ilişkin yasağa uymayan yetki belgesi sahiplerine 50 uyarma verilir. …",

24’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin 4 numaralı alt bendi; "Kamu kurum/kuruluşlarıyla yapılacak taşıma sözleşmesine istinaden A1 yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilecek taşıtlar için, kaydedilebilecek taşıt sayısı sınırına bakılmaksızın taşıt kaydedilebilir. Bu şekilde düzenlenecek taşıt kartlarının süresi, kamu kurum/kuruluşuyla yapılan sözleşmenin süresiyle sınırlıdır." hükmüne amirdir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının, düzenlemiş oldukları sürücülü taşıma ihalelerinde, ihaleye iştirak edecek firmalardan; ihaleye konu taşıma faaliyetinin niteliği, büyüklüğü ve gerekli taşıt sayısı göz önünde bulundurularak, KTK ve KTY çerçevesinde düzenlenen eşya taşımacılığı için K1, L1, L2, M1, M2, N1, N2, P1, P2 yetki belgelerinden, yolcu taşımacılığı için ise, A1, B2, D2 yetki belgelerinden uygun türdeki yetki belgesinin istenilmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte; kamu yararı gözetilerek, haksız rekabetin engellenmesi ve kaynak israfının önlenmesini teminen, KTY'nin 11 inci maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde, gerçek veya tüzel kişilerin; kamu kurum ve kuruluşlarına hizmet vermek üzere A1 yetki belgesi talepleri hariç olmak üzere, A1 yetki belgesi taleplerinin (tarifeli ve tarifesiz) ikinci bir talimata kadar karşılanmaması 19.01.2021 tarih ve 564 sayılı Bakanlık Makam Oluru ile uygun görülmüştür.

Diğer taraftan, bir kamu kurum ve kuruluşuna hizmet vermek üzere A1 yetki belgesi talep eden gerçek veya tüzel kişilerin, kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış sürücülü taşıma hizmet sözleşmesini ibraz etmek suretiyle, KTY'de öngörülen tüm şartları sağlayarak Bakanlığımıza müracaat etmesi zorunludur.

Ayrıca, kamu kurum veya kuruluşlarının A1 yetki belgesi kapsamında düzenleyecekleri sürücülü taşıma ihaleleri için hazırlanacak şartnamelerde, ihaleye iştirak edecek isteklilerden öncelikle taşıma yetki belgesi/belgelerinin talep edilmemesi (ihaleye katılma şartı olarak aranmaması), ancak ihaleyi kazanacak istekliden, işe başlama tarihlerinden sonra olmamak kaydıyla, makul bir süre içerisinde yetki belgesini/belgelerini ibraz etmesinin istenilmesinin (ihaleyi kazananların ihale sözleşmesini Bakanlığımıza sunmaları suretiyle adlarına A1 yetki belgesinin düzenlenebileceği), kamu kurum veya kuruluşları tarafından yapılacak ihalelere katılım sayısının arttırılması ile serbest rekabet ortamının sağlanması yönünden faydalı olacağı mütalaa edilmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu yazıya göre hizmet araçlarının çalıştırılması, kiralanması işi kapsamında yapılan ihalelerde, A1 türü yetki belgesinin ihaleye katılım aşamasında yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin “Akaryakıtı T.C. Denizli Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından karşılanmak üzere, yükleniciye ait 273 adet araç, 20 adeti şoförlü olmak üzere 01.10.2024-30.09.2027 tarihleri arasında kiralanması” işi olduğu, yukarıda yer verilen yazı doğrultusunda, söz konusu ihalede kullanılacak araçlar için A1 türü yetki belgesinin yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.7) Grup l’de bulunan binek araç siyah olmak üzere diğer grup araçları beyaz renkte olacaktır. Bu kapsamda araç tedarikinde yaşanabilecek sıkıntılarda araç renkleri, kaplama, logo ve giydirme işlemleri İdarenin onayına sunulacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu ve Kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde, yakıtı idareden karşılanmak üzere 01.10.2024-30.09.2027 tarihleri arasında muhtelif tipte 20 adeti şoförlü olmak üzere toplam 273 adet araç kiralanacağının düzenlendiği, anılan Şartname’nin 4’üncü maddesinde ihale konusu işte çalıştırılacak farklı nitelikteki araçların taşıması gereken renk özelliğine ilişkin belirleme yapıldığı, bu düzenlemeye göre ihale konusu işte çalıştırılacak Grup l’de bulunan binek araç siyah olmak üzere diğer grup araçları beyaz renkte istenildiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte söz konusu Teknik Şartname düzenlemesinde araç tedarikinde yaşanabilecek sıkıntılarda araç renklerinin, kaplamanın, logo ve giydirme işlemlerinin idare onayına sunulacağının ifade edildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilmesi gerektiği, belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerektiği, idarelerin teknik şartnameyi hazırlarken anılan hususlar ile ihtiyacın niteliğini göz önünde bulundurarak kendilerine verilen takdir alanı içerisinde belirlemeler yapmaları gerektiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen Grup 1’deki binek araç hariç toplam 272 aracın tamamının beyaz renkte olması gerektiğinin düzenlendiği, söz konusu Teknik Şartname’de ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin asgari kilometre veya plaka sınırlamasının yapılmadığı, araç tedarikinde yaşanabilecek sıkıntılarda araç renklerinin, kaplamanın, logo ve giydirme işlemlerinin idare onayına sunulacağı düzenlemesinin bulunduğu hususları dikkate alındığında, bahse konu düzenlemenin araçların kullanımına yönelik renk seçiminde bütünlük sağlanması konusunda idarenin takdir yetkisi kapsamında kaldığı anlaşıldığından araçların tamamının beyaz renk olması gerektiğine ilişkin düzenlemenin ihale konusu işte kiralanması öngörülen araç miktarı ve kendi malı şartı bulunmaması durumu da göz önüne alındığında rekabeti engelleyici nitelikte olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.