KİK Kararı: 2024/UH.I-1111

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/035
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 11.09.2024
Karar No : 2024/UH.I-1111
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Estep Destek Hizmetleri Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/914572 İhale Kayıt Numaralı “41.547.600 Km Otobüs Bakım ve Onarımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 15.08.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “41.547.600 Km Otobüs Bakım ve Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Estep Destek Hizmetleri Ltd. Şti.nin 09.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.08.2024 tarih ve 158328 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.08.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/960 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşağıda yer verilen ihale dokümanı düzenlemelerinin mevzuata aykırı olduğu hususunda idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu ancak idare tarafından, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 12’nci maddesine aykırı şekilde, başvurularının gerekçesiz olarak reddedildiği,

İşin gerçek niteliğinin ihale dokümanının incelenmesiyle öğrenilmesinin sonucunda ilanda ve ihale dokümanında yapılan benzer işe ilişkin düzenlemelerin, aşağıda yer verilen gerekçelerle, ihale konusu işe uygun olmadığının anlaşıldığı,

- “Her türlü otobüs satışı ve bakım onarım hizmetleri”nin benzer iş olarak belirlenmesinin hatalı olduğu, zira ihale konusu işin niteliğinin bakım ve onarım olduğu ve otobüs satışı ile ilgisinin bulunmadığı,

- “Her türlü araç karoseri bakım onarım hizmetleri”nin benzer iş olarak belirlenmesinin hatalı olduğu, zira işin bütününe bakıldığında, karoser onarımının tali nitelikte kaldığı, birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satıra dahi konu olmadığı, ihale konusu işin bir bütün olarak yedek parça ve malzeme temin edilerek otobüslerin bakım ve onarımını kapsadığı, dolayısıyla araç karoseri bakım onarımının, bu işin yalnızca küçük bir kısmını oluşturduğu, araç karoseri bakım onarımının benzer iş olarak kabul edilmesinin; lastik tamiri, elektrik tamiri, fren bakım onarımı vs. gibi birbirinden bağımsız pek çok alt işin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilmesinden hiçbir farkı olmadığı,

- “Her türlü otobüs bakım ve onarımı ile birlikte gerçekleştirilen şehir içi toplu taşıma hizmetleri”nin benzer iş olarak belirlenmesinin hatalı olduğu, zira “şehir içi toplu taşıma hizmetleri”nin yakıt temini, bilet satışı, şoför çalıştırılması, garajların işletilmesi, otobüs servislerinin bir bütün olarak organize edilmesi gibi daha çok “işletme” faaliyetlerine yönelik bir kavram olduğu, ihale konusu işin ise bakım ve onarım olduğu, bu yönüyle benzer iş tanımı ile ihale konusu işin ilgisiz olduğu,

Birim fiyat teklif cetvelinin aşağıda yer verilen hususlarda mevzuata aykırı olduğu;

- Birim fiyat teklif cetvelinde işçilik bedelleri ile idareye ait araçların bakım-onarımında kullanılacak yedek parça ve aksesuarların maliyeti için satır açıldığı; yedek parça, periyodik bakım, lastik, kalibrasyon, tamir, çekici ve yol yardım hizmetleri, araçların servise hazırlanmaları, garaj elektrik ve su giderleri, manevra ve ikmal işleri, komponent malzemelerin revizyonu vb. birçok alt unsurdan oluşan “bakım-onarım” kapsamındaki hiçbir iş kalemi için ayrı satır açılmadığı, buna göre ihale konusu iş kapsamında kullanılacak onlarca yedek parça ya da lastik için ayrı birim fiyat verilemeyeceği, sayılan işlerin tamamının “bakım-onarım” adı altında “kilometre” bazlı olarak bir arada fiyatlandırılacağı,

İhale dokümanında, kullanılacak yedek parçanın sayısı, yapılacak bakım-onarım sayısı ve diğer kalemlere ilişkin olarak hiçbir somut bilgi bulunmadığı, söz konusu ihalede yüklü miktarda malzeme ve yedek parça alınacak olmasına rağmen, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.22’nci maddesinde açıklanan gerekliliklerin yerine getirilmediği ve malzemeler için ayrı satır açılmadığı, bu durumun sağlıklı teklif oluşturulmasını ve sözleşmenin sağlıklı şekilde yürütülmesini engellediği, harcama denetimini imkânsız kıldığı, zira söz konusu işe bütün olarak bakıldığında, işin idare malı otobüslerin malzeme dâhil tamir ve bakımını yapmaktan ibaret olduğu, iş kapsamında kullanılacak yedek parça ve malzemenin sayı ve birim fiyatlarının belli olması halinde, bütüncül olarak işe uygun ve gerçek maliyete en yakın şekilde teklif fiyatı oluşturulmasının mümkün olacağı, söz konu işin yürütülmesinin belediyenin asli sorumluluğu olduğu, geçmişten bu yana hangi yedek parça ve malzemenin kaç adet kullanıldığının belli olduğu, dolayısıyla idarenin yedek parça, malzeme sayısı ve fiyatını dikkate alan bir birim fiyat teklif cetveli hazırlamasının mümkün olduğu, böylece “kilometre” bazlı ve tahmine dayalı değil, ne kadar malzeme kullanılmış ise ona göre ödeme yapılabileceği, kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesinin bunu gerektirdiği,

- İhale dokümanında yer alan düzenlemeler incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personele yol bedelinin nakdi olarak ödeneceğinin anlaşıldığı, personelin yemek ihtiyacının ise idarenin yemekhanelerinden karşılanacağı ve buna ilişkin belirlenen bedelin de idarenin yemekhanesinde yenilen yemek sayısı kadar aylık olarak yüklenicinin hakedişinden kesileceği, dolayısıyla hizmet alımı kapsamında çalışan işçilerin yemek ihtiyaçlarının ayni olarak istekliler tarafından karşılanmasının öngörüldüğü, buna göre isteklilerin tekliflerini hazırlarken iş kapsamında çalıştıracakları personelin yol ve yemek giderine ilişkin bedel öngörmeleri gerektiği,

Asgari işçilik maliyetinin, çalıştırılacak personel için idarece belirlenen brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası ücret, nakdi yol ve ayni yemek bedeli ile ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler toplamından oluştuğu, nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecek yol bedeline ilişkin düzenlemede atıfta bulunulan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 23’üncü maddesinin (10) numaralı bendinde işverenlerce hizmet erbabının işyerine gidip gelmesi için sağlanan menfaatlere ilişkin 2024 takvim yılında uygulanacak istisna tutarının belirlendiği, dolayısıyla 88 TL olarak belirlenen yol bedelinin sadece 2024 yılı işçilik maliyeti için yapılacak hesaplamada dikkate alınabileceği, 2025 ve 2026 yıllarında sözleşmenin uygulanmasında geçerli olacak yol ücreti ile ilgili bir belirleme yapılmadığı, bu nedenle ilgili yıllar için işçilik maliyetinin hesaplanabilmesinin mümkün olmadığı, her bir işçilik maliyeti ve bu işe ait toplam teklif bedeli hesaplanamayacağından ihaleye gerçekçi teklif verilmesinin ve tekliflerin mevzuata uygun olarak değerlendirilmesinin mümkün olmayacağı, ayrıca işin 2025 ve 2026 yıllarına sarkan kısmı için yol bedelinin belli olmaması nedeniyle işçilik maliyeti hesaplanamayacağından, ihaledeki tekliflerin asgari işçilik maliyetinin altında kalıp kalmadığının tespitinin yapılamayacağı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1’inci maddesinin uygulanmasını imkânsız hale getirdiği ve mevzuata aykırı olduğu,

İhale konusu iş bünyesinde 12 farklı ücret grubunun yer aldığı; 2024, 2025 ve 2026 yılları için farklı yemek ve yol bedeli öngörüldüğünden ilgili yıllar için asgari işçilik maliyetinin farklı olacağı, 3 ayrı yıl için işçilik maliyeti hesaplanması gerekmesine karşın birim fiyat teklif cetvelinde çalışacak her bir personel grubu için tek satır açıldığı, işin süresi kısmında ise (ay/gün/saat) 18 şeklinde düzenleme yapıldığı; üç ayrı yıl için farklı asgari işçilik maliyeti ortaya çıkmış olmasına karşın idarece hazırlanan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde bu doğrultuda ayrı satırlar açılmamasının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde bulunan birim fiyat teklif cetveli standart formunun 3 numaralı dipnotunda yer alan “Farklı ücret gruplarının her biri için ayrı satır açılacaktır.” ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesinde yer alan “… her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.” açıklamalarına aykırı olduğu,

Tip İdari Şartname’nin 31 numaralı dipnotunda açıkça ifade edildiği üzere yol giderlerinin personele nakdi olarak ödenmesi halinde brüt tutarının açıkça yazılması gerektiği, ancak İdari Şartname’de brüt yol bedelinin tutar olarak gösterilmediği, bu haliyle İdari Şartname’nin 25.3.2’nci maddesinin Tip İdari Şartname’ye de aykırılık teşkil ettiği,

İhale konusu işin süresinin 18 ay olarak belirlendiği ancak işin hangi tarihte başlayacağının belli olmadığı, dolayısıyla işin toplam süresinin kaç gününün 2024, kaç gününün 2025 ve 2026 yıllarında gerçekleşeceğinin bilinmediği, her yıl için ayrı ayrı belirlenmiş olan yemek ve yol bedellerinin ilgili yılda kaç gün için ödeneceğinin belli olmadığı, bu nedenle teklif fiyatı oluşturulmasının mümkün olmadığı, ayrıca mevcut düzenlemenin işçilerin maaş bordrolarına yansıyacak yol ve ayni karşılanacak yemek tutarını çalışacak personelin kontrol etmesini engelleyici nitelik taşıdığı,

Bahse konu düzenlemelerin, asgari işçilik maliyeti ile sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesabı, sınır değer tespiti, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi ve değerlendirmesini esastan etkileyici nitelikte olduğu, her bir personel grubuna 2024, 2025 ve 2026 yılları için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı ayrı satır açılmasının zorunlu olduğu, sonuç itibarıyla her bir işçilik maliyeti ve bu işe ait toplam teklif bedeli hesaplanamayacağından ihaleye gerçekçi teklif verilmesinin ve tekliflerin mevzuata uygun olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,

- Birim fiyat teklif cetvelinin düzenlenme şeklinin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ve benzer iş kıyaslamasını engellediği,

“Bakım-onarım” kaleminin alt bileşenlerinin belirsiz olması sebebiyle olası bir aşırı düşük teklif sorgulaması halinde idarenin değerlendirme ve kıyas yapmasının imkânsız hale geldiği, gerek istekliler tarafından aşırı düşük tekliflerin sağlıklı bir şekilde açıklanabilmesi gerekse idarelerce bu açıklamaların eşit muamele ilkesi çerçevesinde sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi bakımından mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olması gerektiği, ancak açıklamaya esas olacak teklif bileşenlerinin belirlenmemiş olması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde hazırlanması ve sunulan açıklamaların da objektif kriterlere göre değerlendirilmesi imkânının bulunmadığı, bu nedenle eşit muamele ilkesine aykırı işlemler yapılabileceği,

Ayrıca bu durumun isteklilerce sunulacak iş deneyim belgelerinin ayrıştırılmasını ve değerlendirilmesini imkânsız hale getirdiği, zira ihale kapsamında onlarca iş kaleminin “bakım-onarım” olarak birleştirildiği ve “kilometre” bazlı birim fiyat belirlendiği, “bakım-onarım” başlığı altındaki alt kalemlerin hiçbirinin tutar ve oranının belli olmadığı ve ayrıştırma yapılamayacağı, bu nedenle isteklilerin sunacakları iş deneyim belgelerinin başvuruya konu ihaleye uygunluğunun denetiminin de mümkün olmayacağı,

İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 6’ncı maddesi uyarınca fiyat farkı uygulanmasının zorunlu olduğu, ancak İdari Şartname’nin 46.1.1’inci maddesinde bulunan fiyat farkı tablosunda Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesine göre yapılacak genel fiyat farkı hesabı için “a1” katsayısına yer verildiği, buna göre başvuruya konu ihalede haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçilikler için yapılan giderlerin de genel fiyat farkı hesaplamasına dâhil edildiği, bunun sonucunda işçilik giderleri için hem 6’ncı madde gereğince asgari ücret fiyat farkı ödeneceği hem de 5’inci madde uyarınca fiyat farkı hesaplanacağı, böylece işçilik gideri için mükerrer fiyat farkı ödemesi yapılacağı, Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 6’ncı maddesi uyarınca 5’inci maddedeki fiyat farkının uygulanmaması gerektiği, ihale dokümanında yer alan fiyat farkına ilişkin düzenlemelerin bütünüyle hukuka ve mevzuata aykırı olduğu,

Ayrıca yemek bedelinin ihale dokümanında kesin tutar olarak belirlenmesinin fiyat farkı uygulamasını hatalı hale getirdiği; şöyle ki, hâlihazırda 2024, 2025 ve 2026 yılları için yemek giderinin artırılarak belirlendiği ancak yemek giderinin aynı zamanda fiyat farkı uygulanacak hakediş bedeli içerisinde de yer aldığı, İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi gereğince 2025 ve 2026 yılı için artırılmış yemek bedeli uygulanacağından enflasyon farkının zaten peşinen dikkate alındığı, bir de bu artırılmış tutarın fiyat farkı hesabına dâhil edilmesiyle, fiyat farkı hesaplamasının amacına ters düşeceği, yemek bedeli bakımından adeta mükerrer fiyat farkı uygulanması anlamına geleceği, bu durumun yol bedeli için de geçerli olduğu, bu nedenle sözleşme bedeline dâhil olan yol ve yemek bedelinin fiyat farkı hesaplamasının dışında tutulması gerektiği,

Başvuruya konu ihalede, Sözleşme Tasarısı’nın “Alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar” başlıklı maddesinde belirlenen işler için alt yüklenici çalıştırılabileceğinin düzenlendiği, ancak hem teklif fiyata dâhil olan giderlerin sayıldığı İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde hem de alt yükleniciye yaptırılabilecek işlerin sayıldığı Sözleşme Tasarısı’nda belirtilen iş kalemleri arasında ayrıştırma yapılmasının mümkün olmadığı, zira bakım-onarım giderleri için birim fiyat teklif cetvelinde “kilometre” birim bazlı olarak teklif verilmesinin öngörüldüğü, bu durumun birçok alt iş kaleminden oluşan ihalede, bu kalemler bakımından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasını imkânsız kıldığı, bu nedenle alt yüklenici çalıştırılması düşünülse dahi, yüklenici tarafından alt yükleniciyle yapılacak sözleşmenin fiyatlamasının yapılmasının, yapılan bu fiyatlamanın uygun olup olmadığının idarece kontrolünün, iş sonunda alt yüklenici için düzenlenecek iş bitirme belgesinin bedelinin belirlenmesinin mümkün olmayacağı,
İdari Şartname’nin 25.3.2.1’inci maddesinde “Yüklenicinin faaliyetleri ile ilgili tüm işletme giderleri (her türlü personel gideri, servis, yemek, kalibrasyon gerektiren tüm cihaz ve aletler ile bu aletlerin kalibrasyon ücretleri, personellere verilecek kıyafetleri, temizlik malzeme gideri vb.) yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi yapılmasına karşın İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de hangi cihaz ve aletlerin kalibrasyon gerektirdiği, bunların adeti, kalibrasyon yapılma süreleri gibi hususların açıklanmadığı, bu durumun istekli olabilecekler bakımından belirsizlik oluşturduğu,
İhale konusu iş kapsamında araçların periyodik bakımlarının ve lastik değişimlerinin yüklenici tarafından gerçekleştirileceği, bu iki iş kaleminin önemli bir gider oluşturduğu, bu nedenle işe başlama tarihinden sonra ilk periyodik bakım ve lastik değişiminin ne zaman yapılacağının önem arz ettiği, isteklilerin bu durumu dikkate alarak teklif oluşturabilmeleri bakımından her bir aracın en son periyodik bakımının ve lastik değişiminin hangi km ve tarihte yapıldığının bilinmesi gerektiği, aksi halde işin süresi boyunca bu işlemlerin kaç defa yapılacağının belirsiz olacağı ancak Teknik Şartname’de belirtilen hususlara ilişkin hiçbir açıklama bulunmadığı, bu durumun, teklif fiyatının oluşturulmasını engellediğinden, mevzuata aykırı olduğu,
Sözleşme Tasarısı’nın “Garanti ile ilgili şartlar” başlıklı 34’üncü maddesinin boş bırakıldığı, ayrıca Teknik Şartname’de de ihale kapsamında kullanılacak malzeme ve yedek parçalar için garanti süresi öngörülmediği, ihale dokümanından anlaşıldığı üzere işin önemli bir kısmını (yaklaşık %80) yedek parça ve malzeme temininin oluşturduğu, yüklenici tarafından temin edilecek yedek parça ve malzemeler için garanti aranmamasının, kullanılan parçaların ihale konusu işin süresinin sona ermesinden sonra da kullanılacak olması nedeniyle kamu zararına neden olabileceği, sözleşme süresinin dolmasından sonra dahi yaşanacak bir arıza halinde garanti kapsamında değişim yapılarak idare menfaatinin korunması mümkün olacakken, idarenin bu hakkından feragat ettiği, yükleniciye kullanacağı malzeme ve yedek parçaların garantili olması yükümlülüğü verilmemesinin istismara açık bir alan bıraktığı, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak malzeme ve özellikle yedek parçalar için garanti süresi öngörülmemesinin kamunun menfaatleri ile örtüşmediği, bu durumun teklif fiyatını belirlemeye engel olduğu, rekabeti engellediği, tekliflerin değerlendirilmesi sırasında isteklilere eşit muamele edilmesini engelleyeceği,
Teknik Şartname’nin 3.7’nci maddesinde ISO/TS 16949:2002 üretim belgesine sahip kuruluşların ürünlerinin kullanılabileceğinin belirtildiği, lakin ISO/TS 16949:2002 belgesinin ürüne değil üreticiye verilen bir belge olduğu, dolayısıyla ürünün standartlara uygunluğunu göstermediği ancak ihale dokümanında üreticinin bu belgeye sahip olması halinde ilgili ürünün orijinal ürünle bir tutulduğu, netice olarak ISO/TS 16949:2002 üretim belgesine sahip üreticilerin ürettiği malzemelerin kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca söz konusu durumun; isteklilerin sağlıklı teklif oluşturmalarına, gerektiğinde aşırı düşük teklif açıklaması yapmalarına, yapılan açıklamaların değerlendirmesinin mevzuata uygun olarak yapılmasına engel olduğu,
Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde yer verilen düzenlemenin, uygulamanın ne şekilde gerçekleşeceğine dair hiçbir fikir vermediği, anılan Şartname’nin eki EK-4’te yer alan kriterlerden herhangi birinin yerine getirilmemesi durumunda yükleniciye rücu edilecek eksikliğin birim fiyatının nasıl belirleneceğinin belli olmadığı, anılan maddede Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 37’nci maddesine göre belirleneceği belirtilmekte ise de söz konusu maddenin buraya uygulanmasının mümkün olmadığı, ihalede malzeme veya bakım işleri için bağımsız birim fiyat belirlenmediği, bu nedenle Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 37’nci maddesinin (a) ve (b) bentlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı, puantaj ve çalışma saatleri üzerinden de malzemeler, tamir, bakım işleri vb. değerlenemeyeceği için (c) bendinin uygulanmasına da olanak bulunmadığı, yüklenici teklif ekinde rayiç sunmadığından ve başka idarelerden malzeme/bakım-onarım rayiçleri alınmadığından (d) bendinin uygulanmasının mümkün olmadığı, (e) bendinde bahsi geçen bir kontrollük birimi oluşturulmasının da söz konusu olmadığı, anılan gerekçelerle Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinin mevzuata aykırı düzenlendiği ve teklif fiyatı oluşturulmasına engel olduğu,
İdari Şartname’nin 25.3.3.1’inci maddesinde teklif fiyatına dâhil olan giderler içerisinde “servis”e yer verildiği, ihale kapsamında “servis” bulunması halinde bunların sayı, güzergâh ve kapasitesi gibi bilgilerinin de ihale dokümanında yer alması gerektiği, ancak ihale dokümanında, belirtilen hususlara ilişkin hiçbir bilgi bulunmadığı, bunların yanı sıra birim fiyat teklif cetvelinde “servis” için ayrı satır açılması gerekirken bunun da yapılmadığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, öte taraftan İdari Şartname’de personele yol bedeli ödenmesinin de öngörüldüğü, ihale dokümanında teklif fiyata dâhil giderler arasında servis öngörülürken aynı zamanda personele “yol bedeli” öngörülmesinin çelişki oluşturduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır.

(2) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda Kamu İhale Bülteninde yayımlanan ilk ilan tarihini, düzeltme ilanı yapılan hallerde düzeltme ilanının Kamu İhale Bülteninde yayımlandığı tarihi,

… izleyen günden itibaren başlar.” açıklaması,

17.07.2024 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’nın “İhale konusu hizmet alımın” başlıklı 2’nci maddesinde “a) Adı: 41.547.600 Km. Otobüs Bakım ve Onarımı

b) Niteliği, türü ve miktarı: 41.547.600 Km Otobüs (361 Adet Mercedes Citaro Solo, 38 adet Mercedes Citaro Körüklü, 90 adet Mercedes Conecto g) Bakım ve Onarımı Hizmeti Alımı

Ayrıntılı bilgiye EKAP’ta yer alan ihale dokümanı içinde bulunan idari şartnameden ulaşılabilir. …” düzenlemesi,

Söz konusu İlan’ın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler:” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

4.3.1. İş deneyimini gösteren belgelere ilişkin bilgiler:

Son beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ve teklif edilen bedelin % 20 oranından az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler veya teknolojik ürün deneyim belgesi.

4.4. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

4.4.1.

a) Her türlü otobüs satışı ve bakım onarım hizmetleri,

b) Her türlü araç karoseri bakım onarım hizmetleri,

c) Her türlü otobüs bakım ve onarımı ile birlikte gerçekleştirilen şehir içi toplu taşıma hizmetleri,

Yukarıda a, b ve c maddelerinde belirtilen işlerin her biri ayrı ayrı veya birlikte benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 41.547.600 Km Otobüs Bakım ve Onarımı Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 41.547.600 Km Otobüs (361 Adet Mercedes Citaro Solo, 38 adet Mercedes Citaro Körüklü, 90 adet Mercedes Conecto g) Bakım ve Onarımı Hizmeti Alımı)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul ili sınırları içerisinde İdarenin yürütüm ve denetiminde olan toplu ulaşım ağı” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale İlanı’nda yer alan bilgilerden ihalenin konusunun 361 adet Mercedes Citaro Solo, 38 adet Mercedes Citaro Körüklü, 90 adet Mercedes Conecto g aracın 41.547.600 kilometre bakım ve onarım hizmeti alımı olduğu, isteklilerin mesleki ve teknik yeterliğine ilişkin olarak sunulması istenen iş deneyim belgelerinde, ihale konusu işe benzer iş olarak kabul edilecek işlerin “her türlü otobüs satışı ve bakım onarım hizmetleri”, “her türlü araç karoseri bakım onarım hizmetleri”, “her türlü otobüs bakım ve onarımı ile birlikte gerçekleştirilen şehir içi toplu taşıma hizmetleri” olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.(İhalede 31.07.2024 tarihinde Düzeltme İlanı yayımlanmış olmakla birlikte söz konusu hususlarda değişiklik yapılmamıştır.)

4734 sayılı Kanun’un yukarıda aktarılan hükümleri gereğince ilanda yer alan hususlara yönelik şikâyet başvurularının ilk ilan tarihinden itibaren 10 gün içinde yapılma zorunluluğu bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin, ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işlere yönelik iddiasının, yukarıda yer verilen İhale İlanı’na yansıyan hükümlere yönelik olduğu, ilana yansıyan hususlarla ilgili şikâyet başvurularında sürenin ilk ilan tarihinden itibaren başlayacağı, incelenen ihalede şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin ihalenin ilan tarihi olan 17.07.2024 tarihi olduğu, başvuru sahibi tarafından bu tarihi izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken bu süre geçtikten sonra 09.08.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu,

31.07.2024 tarihli Düzeltme İlanı ile İhale İlanı’nda değişiklik yapılmakla birlikte ihalenin niteliğine ve benzer işe ilişkin düzenlemeler muhafaza edildiğinden sürenin ilk ilan tarihinden itibaren başlayacağı, dolayısıyla ilana yansıyan hususlara yönelik şikâyet başvuru süresinin sona erdiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur: …

e)
1 ) …

Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder…
Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in eki (Ek-1) Birim Fiyat Teklif Mektubu Standart Formu’nun ekinde yer alan Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formu’nun “İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması” başlıklı sütununa ilişkin 3 numaralı dipnotta “İşçi sayısı üzerinden teklif alınacak iş kalemleri için birim fiyat teklif cetvelinin bu kısmı kullanılacaktır. …

Farklı ücret gruplarının her biri için ayrı satır açılacaktır. …” açıklaması,

Aynı Yönetmelik’in eki (Ek-3) Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinin 25.3’üncü alt maddesine bağlı 34 numaralı dipnotta “Mal alımı, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ve yapım işi ihalelerinde “25.3. Bu madde boş bırakılmıştır.” yazılacaktır. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, bu madde ilgili uygulama yönetmeliği, Kamu İhale Genel Tebliği ve Kurumun diğer düzenleyici işlemleri ile ilgili mevzuatında yer alan hükümlere uygun olarak aşağıdaki şekilde düzenlenecektir.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

…

25.3.2.Yemek ve yol giderleri:

………………………………………………………………………………………………...........

(Bu maddede, yemek ve/veya yol giderinin personele nakdi olarak ödenmesi ve bordroda gösterilmesi isteniyorsa bu giderlerin nakdi olarak ödeneceği ve bordroda gösterileceği, ayrıca söz konusu giderlerin günlük brüt tutarı ile ayda kaç gün üzerinden hesaplanarak personele ödeneceği belirtilecektir.

Yemek ve/veya yol giderinin ayni olarak karşılanması öngörülüyorsa, bu giderin ayni olarak karşılanacağı ve ayda kaç gün üzerinden hesaplanacağı burada belirtilecektir. Yemek ve/veya yol bedelinin net olarak hesaplanacağına dair düzenleme yapılmayacaktır.)

Bu madde kapsamında bir gider öngörülmemesi halinde maddeye “25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır” yazılacaktır. …” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.

78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

…

78.3. (Değişik: 12/06/2015-29384 R.G./6. md.; Değişik madde: 18/05/2024-32550 R.G/37. md., yürürlük: 15/06/2024) Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.

78.3.1. (Ek madde: 18/05/2024-32550 R.G/37. md., yürürlük: 15/06/2024) Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.

…

78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır. …

…

78.14. İdari şartnamelerde ücret ile nakdi olarak ödenecek yemek ve yol gibi giderlerin net olarak ödeneceğine dair düzenleme yapılmayacaktır. İdari şartnamede yer alan bu bedellerin brüt olduğu belirtilmemiş olsa bile bu tutarlar brüt olarak kabul edilecek ve buna göre işlem yapılacaktır.

…

78.22. Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır.

Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır.

Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, 78.8. maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dahil edilecektir.

Teklif fiyatına dahil edilmesi öngörülen malzemelerin tamamı tek bir iş kalemi olarak kabul edilmek suretiyle birim fiyat teklif cetvelinde malzeme için tek bir satır açılması halinde “birim” sütununda “ay” veya “gün” ibaresine yer verilecek, her bir malzeme için ayrı satır açılması halinde ise “birim” sütununa malzemenin türüne göre adet, kg, lt, m, kutu, paket vb. yazılacak ve “miktar” sütununda işin toplam süresi boyunca kullanılması öngörülen malzeme miktarı (toplam adet, kg, lt, m, kutu, paket vb.) belirtilerek teklif alınacaktır. …” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

…

79.3.5. (Değişik madde: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Temizlik Personeli olarak çalıştırılacak; 55 adet personele brüt asgari ücretin %41 fazlası,

4 adet Engelli temizlik personeline brüt asgari ücretin %41 fazlası

Manevra Personeli olarak çalıştırılacak; 59 adet personele brüt asgari ücretin %75 fazlası

Kayıt ve Veri Personeli olarak çalıştırılacak; 17 adet personele brüt asgari ücretin %75 fazlası,

6 adet Engelli kayıt ve veri personeline brüt asgari ücretin %75 fazlası

Yardımcı Teknik Personeli olarak çalıştırılacak; 8 adet personele brüt asgari ücretin %56 fazlası

Kıdemli Yardımcı Teknik Personeli olarak çalıştırılacak; 22 adet personele brüt asgari ücretin %121 fazlası

Teknik Personeli olarak çalıştırılacak; 45 adet personele brüt asgari ücretin %150 fazlası

Kıdemli Teknik Personeli olarak çalıştırılacak; 57 adet personele brüt asgari ücretin %180 fazlası

Uzman Teknik Personeli olarak çalıştırılacak; 38 adet personele brüt asgari ücretin %220 fazlası

Kıdemli Uzman Teknik Personeli olarak çalıştırılacak; 17 adet personele brüt asgari ücretin %250 fazlası

Vardiya Amiri olarak çalıştırılacak; 10 adet personele brüt asgari ücretin %275 fazlası

Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde;

28 adet temizlik personeli 504 gün süreyle,

30 adet manevra personeli 540 gün süreyle,

9 adet kayıt ve veri personeli 162 gün süreyle,

2 adet yardımcı teknik personel 72 gün süreyle,

11 adet kıdemli yardımcı teknik personeli 198 gün süreyle,

23 adet teknik personel 414 gün süreyle,

29 adet kıdemli teknik personel 522 gün süreyle,

19 adet uzman teknik personel 342 gün süreyle,

9 adet kıdemli uzman teknik personel 162 gün süreyle,

5 adet Vardiya Amiri personeli 90 gün süreyle

Çalıştıracak olup, bu giderler teklif fiyata dâhil edilecektir.

Yemek ve Yol Giderleri:

Yüklenici; sözleşme kapsamında çalışan bütün personellerine kişi başı aylık 26 gün üzerinden, 193 sayılı Kanunun; 23 üncü maddesinin (10) numaralı bendinde yer alan yol ücretini, Sözleşmenin uygulandığı yılda geçerli olan en üst istisna tutarı üzerinden nakdi olarak ödeyecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir. Bu giderler, teklif fiyata dahil edilecektir.

Sözleşme kapsamında yüklenicinin çalıştırmış olduğu personellerin yemek ihtiyacı İdarenin yemekhanelerinden karşılanacak olup bir öğün yemek bedeli kişi başı 2024 yılı için 136,76TL, 2025 yılı için 189,37TL ve 2026 yılı için 262,22TL’dir. Yüklenicinin personelleri tarafından İdarenin yemekhanesinde yenilen yemek sayısı kadar aylık olarak yüklenicinin hakkedişinden kesilecektir. İdarenin yemekhanesinden yemek yemeyen hiçbir personele ayrıca yemek bedeli ödenmeyecektir (ör; 338kişi x 104gün x 136,76 (2024 yılı için)TL yemek bedeli= 4.807.387,00TL+KDV tutar aylık hakkedişten kesilecektir). Bu giderler, teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.2. Diğer giderler;

25.3.2.1. Yüklenicinin faaliyetleri ile ilgili tüm işletme giderleri (her türlü personel gideri, servis, yemek, kalibrasyon gerektiren tüm cihaz ve aletler ile bu aletlerin kalibrasyon ücretleri, personellere verilecek kıyafetleri, temizlik malzeme gideri vb.) yükleniciye ait olacaktır.

25.3.2.2. Yukarıda belirtilen giderlerin dışında ihale dokümanında belirtilen hususların şartnamesine uygun olarak yerine getirilebilmesi için gerekli bütün giderler yükleniciye aittir. … ” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 18 (OnSekiz) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “…10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (Beş) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanır. Yüklenici veya vekili ile İdare yetkilisi/yetkilileri arasında düzenlenen işyeri teslim tutanağının imzalanmasıyla yükleniciye işyeri teslimi yapılmış olur. Ancak, işyeri teslim tutanağında, işyeri tesliminin, tutanağın onaylanması halinde gerçekleşmiş olacağının belirtilmesi halinde, tutanağın onaylandığının yükleniciye tebliğ edildiği tarihte işyeri teslimi yapılmış sayılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer verildiği şekildedir.

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

TEMİZLİK (Brüt asgari ücretin %41 fazlası)

TEMİZLİK engelli (Brüt asgari ücretin %41 fazlası)

MANEVRA PERSONELİ (Brüt asgari ücretin %75 fazlası)

KAYIT VE VERİ PERSONELİ (Brüt asgari ücretin %75 fazlası)

KAYIT VE VERİ PERSONELİ engelli (Brüt asgari ücretin %75 fazlası)

YARDIMCI TEKNİK PERSONEL (Brüt asgari ücretin %56 fazlası)

KIDEMLİ YARDIMCI TEKNİK PERSONEL (Brüt asgari ücretin %121 fazlası)

TEKNİK PERSONEL (Brüt asgari ücretin %150 fazlası)

KIDEMLİ TEKNİK PERSONEL (Brüt asgari ücretin %180 fazlası)

UZMAN TEKNİK PERSONEL (Brüt asgari ücretin %220 fazlası)

KIDEMLİ UZMAN TEKNİK PERSONEL(Brüt asgari ücretin %250 fazlası)

VARDİYA AMİRİ(Brüt asgari ücretin %275 fazlası)

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

OTOKAR KENT 290 LF KM BAKIM ONARIM

kilometre

35.424.000

Temizlik personeli Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri

gün

378

Manevra personeli Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri

gün

414

Kayıt ve veri personeli Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri

gün

180

Yardımcı teknik personel Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri

gün

Kıdemli yardımcı teknik personeli Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri

gün

Teknik personel Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri

gün

360

Kıdemli teknik personel Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri

gün

216

Uzman teknik personel Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri

gün

306

Kıdemli uzman teknik personel Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri

gün

126

Vardiya Amiri personeli Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri

gün

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü bünyesinde bulunan Mercedes marka Citaro Solo (361 adet) Citaro Körüklü (38 adet) ve Conecto G Körüklü (90 adet) olmak üzere toplam 490 adet aracın, sözleşme süresince periyodik bakım, arıza ve hasar onarımları, garaj içi parklanmaları. araçların servise hazır olması için ikmal ve temizlenmeleri, yol yardım hizmeti, garaj açık ve kapalı alanlarının temizlikleri, yakıt temini hariç her türlü garaj işletme, operasyon maliyetleri için hizmet alımı işidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Şartname’nin “Arıza ve Kaza Sayıları” başlıklı 11’inci maddesinde ihale konusu araçların 01.02.2023-31.05.2024 tarihleri arasındaki arıza tipleri, adetleri ve hasar sayıları tablo olarak gösterilmiş olup söz konusu Şartname’nin ekinde araç bakımı kapsamında yapılması istenen işler, gerekli malzemeler, araçların periyodik bakımına ilişkin bilgiler ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Ayrıca Aynı Şartname’nin eki Ek-5 Araç Listesi’nde ihale kapsamında bakım-onarımı yapılacak araçların marka, model, tip, model yılı, plaka numarası ve 31.05.2024 tarihi itibarıyla toplam kilometre bilgilerini içeren tabloya yer verilmiştir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, ihalenin konusunun 18 ay boyunca 489 adet otobüsün periyodik bakım, arıza ve hasar onarımları, garaj içi parklanmaları, araçların servise hazır olması için ikmal ve temizlenmeleri, yol yardım hizmeti, garaj açık ve kapalı alanlarının temizlikleri, her türlü garaj işletme, operasyon maliyetleri için hizmet alımı işi olduğu anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde, söz konusu hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak personelin yol ücretinin nakdi olarak ödeneceği; yemek ihtiyacının ise idarenin yemekhanesinden karşılanacağı ve yenilen yemek sayısı kadar aylık olarak yüklenicinin hakedişinden kesileceği düzenlenmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nda sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanacağı belirtilmiştir.

Birim fiyat teklif cetvelinde, farklı ücret gruplarındaki personel ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmalara ilişkin maliyet için ayrı satırlar açıldığı, ihalenin konusunu oluşturan bakım-onarım maliyetine ilişkin giderler kapsamında 3 ayrı araç türü için teklif verilmesi suretiyle toplamda “41.547.600 kilometre bakım-onarım” olarak birim fiyat teklif cetvelinde her araç türüne ait 3 ayrı satır açıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 78’inci maddesinde söz konusu Tebliğ’de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemelerin, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanacağı ifade edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konuşu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dâhil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımları olarak tanımlanmış olup, söz konusu tanımda yer alan kriterlerin aynı anda gerçekleşmesi gerekmektedir.

Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer alan bilgilerden, ihalenin yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dâhil işçilik giderinden oluşmadığı (işin asli maliyetinin bakım-onarım giderlerinden oluştuğu), dolayısıyla ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmesi için gereken şartların sağlanmadığı bu sebeple ihale dokümanının anılan Tebliğ’in 78’inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler doğrultusunda hazırlanma zorunluluğu bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu konudaki iddiaları yerinde görülmemiştir.

Teknik Şartname’de ihale kapsamında yapılması istenen bakım-onarım işlerinin ayrıntılarıyla tarif edildiği, iş kapsamında çalıştırılacak araçların marka, model, toplam kilometre değerleri ile önceki yıla ait arıza tipleri ve adetlerine yer verildiği görülmüş olup kullanılacak malzemelerin adet cinsinden net olarak ihale dokümanında belirtilmesinin işin niteliği gereği mümkün olmadığı anlaşıldığından birim fiyat teklif cetvelinde bakım-onarım giderlerinin birlikte fiyatlandırılması sebebiyle sağlıklı teklif oluşturulamayacağı ve sözleşmenin sağlıklı şekilde yürütülemeyeceğine yönelik iddialar yerinde görülmemiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 23’üncü maddesinin (10) numaralı bendinde belirlenen yol bedelinin sadece 2024 yılı işçilik maliyeti için yapılacak hesaplamada dikkate alınabileceği, işin 2025 ve 2026 yıllarına sarkan kısmı için yol bedelinin belli olmaması nedeniyle işçilik maliyetinin hesaplanamayacağına yönelik iddiaya ilişkin olarak; ihale konusu iş kapsamında personele verilecek yol bedeli için fiyat farkı ödemesi yapılmayacağından (3’üncü iddiaya ait değerlendirme kısmında açıklanmıştır.) ihaleye teklif verecek istekliler tarafından basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü çerçevesinde sonraki yıllar için yol bedelinde artış öngörmek suretiyle işçilik maliyetinin hesaplanabileceği ve teklif bedelinin oluşturulabileceği anlaşıldığından iddia yerinde görülmemiştir.

Ayrıca ihale dokümanı kapsamında yapılan incelemede, mevzuata uygun şekilde birim fiyat teklif cetvelinde, farklı ücret gruplarındaki personel için ayrı satırlar açıldığı görülmüş olup 18 ay sürecek başvuru konusu ihalede işin gerçekleşeceği yıllar için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı ayrı satır açılmasının zorunlu olmadığı, ihale dokümanında belirlenen ücret gruplarına ait işçilik maliyetinin İdari Şartname’de asgari ücretin yüzde fazlası olarak belirlenen ücret, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ücret, ilgili sosyal güvenlik mevzuatı gereği işveren tarafından karşılanması gereken primler ile iş süresince (18 ay) ödenecek yol ve yemek bedeli dikkate alınarak belirlenebileceği değerlendirilerek bu konuya yönelik iddialar da yerinde görülmemiştir.

İşin hangi tarihte başlayacağının belli olmaması nedeniyle teklif fiyatı oluşturulmasının mümkün olmadığı iddiasına yönelik olarak; Sözleşme Tasarısı’nda sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 gün içinde işe başlanacağının belirtildiği, kamu ihale mevzuatında yer alan emredici/düzenleyici nitelikteki süreler esas alınarak sözleşmenin imzalanabileceği tarihin öngörülebileceği ve bu doğrultuda teklifin oluşturulabileceği anlaşılmış olup, bu durumun tüm istekliler için geçerli olması hasebiyle herhangi bir isteklinin avantaj sağlamasının söz konusu olmadığı hususu da göz önünde bulundurularak, iddia yerinde görülmemiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi gerektiği ifade edilmiş olup isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini idarece belirlenen bileşenleri esas alarak açıklamaları gerektiğinden birim fiyat teklif cetvelinin düzenlenme şeklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde yapılmasını ve objektif kriterlere göre değerlendirilmesini engellediğine yönelik iddia yerinde görülmemiştir.

Ayrıca Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan maddesinde iş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacağı hüküm altına alınmış olup bakım-onarım giderlerinin birim fiyat teklif cetvelinde birlikte fiyatlandırılmasının isteklilerce sunulacak iş deneyim belgelerinin ayrıştırılması ve değerlendirilmesine etkisinin bulunmadığı anlaşıldığından iddia yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Müteferrik İstisnalar” başlıklı altıncı bölümünün “Ücretlerde” başlıklı 23’üncü maddesinde “Aşağıda yazılı ücretler Gelir Vergisinden istisna edilmiştir.

…

10. Hizmet erbabının toplu olarak işyerlerine gidip gelmelerini sağlamak maksadıyla işverenler tarafından yapılan taşıma giderleri (Ek parantez içi hüküm:5/12/2019-7194/11 md.) (İşverenlerce taşıma hizmeti verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük ulaşım bedelinin 10 Türk lirasını (88 TL) aşmaması ve buna ilişkin ödemenin toplu taşıma kartı, bileti veya bu amaçla kullanılan ödeme araçlarının temini şeklinde yapılması şarttır. Ödemenin bu tutarı aşması hâlinde aşan kısım ile hizmet erbabına ulaşım bedeli olarak nakden yapılan ödemeler ve bu amaçla sağlanan menfaatler ücret olarak vergilendirilir. Bu istisnanın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.); …” hükmü,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

a) Sağlık Uygulama Tebliğinde fiyatları belli olan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında; …

b) Elektronik haberleşme hizmeti alımlarında; …

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn AYn Yn Gn Mn

Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——

İo AYo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

…

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,

AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,

c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) Yo, Yn: Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

d) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.

…

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

Anılan Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

Aynı Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan; …

(2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

81.2. (Ek madde: 18/05/2024-32550 R.G/40. md., yürürlük: 15/06/2024) 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılan tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Asli unsur olarak belirlenmeyen diğer tüm girdilerin malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b3 katsayısı/alt katsayısı(b3,1 b3,2, …, b3,n) kapsamında olduğu kabul edilir. …” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “İşçilik maliyetleri ile ilgili fiyat farkı hesabı” başlıklı 83’üncü maddesinde “83.1. 31/8/2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar kapsamında işçilik maliyetlerine ilişkin geçen brüt maliyet, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde hesaplanan asgari ücret veya idari şartnamede asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil) ve ilgili sosyal güvenlik mevzuatı gereği işveren tarafından karşılanması gereken primler toplamından oluşmaktadır.

83.2. Anılan Esasların 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası gereğince brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret alan personel için fiyat farkı, temel asgari ücretin yüzde fazlası ile güncel asgari ücretin yüzde fazlası arasındaki farkın işverene maliyeti kadar hesaplanır.

Örneğin ihale tarihindeki temel asgari ücretin 100 TL olması durumunda yüzde 30 fazla ücret alan işçi için yüzde 5’lik asgari ücret artışına göre ödenecek fiyat farkı;

Temel asgari ücret döneminde brüt maliyet= 130 TL (temel asgari ücretin yüzde 30 fazlası) +30 TL (ilgili sosyal güvenlik mevzuatı gereği işveren tarafından karşılanması gereken primler toplamının varsayımsal tutarı)= 160 TL

Güncel asgari ücret döneminde brüt maliyet= 136,5 TL (güncel asgari ücretin yüzde 30 fazlası) +31,5 TL (ilgili sosyal güvenlik mevzuatı gereği işveren tarafından karşılanması gereken primler toplamının varsayımsal tutarı)= 168 TL

Fiyat Farkı= 168 TL-160 TL=8 TL olarak hesaplanır.

83.3. Anılan Esasların 5 inci maddesinin uygulandığı işlerde, a1 olarak belirlenen işçiliğin fiyat farkı 6 ncı maddeye göre hesaplanacak, 5 inci maddeye göre hesaplanan fiyat farkı formülünde a1’e yer verilmekle birlikte formül gereği a1 için herhangi bir artış katsayısı uygulanmayacağından fiyat farkı hesabına herhangi bir etkisi olmayacak ve 5 ve 6 ncı maddeler gereği ayrı ayrı hesaplanacak tutarların toplamı, ödenecek veya kesilecek toplam fiyat farkını oluşturacaktır. İdari şartnamede hem a1 hem de a2 için katsayı belirlenmişse bu durumda toplam fiyat farkı 5 ve 6 ncı maddeye göre hesaplanan fiyat farklarının toplamından oluşacaktır.” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: