KİK Kararı: 2023/UY.II-328

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/012
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 08.02.2023
Karar No : 2023/UY.II-328
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

As-Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/408998 İhale Kayıt Numaralı “Hisarcık - Gediz İl Yolu Km:0+000-35+906 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı (Bsk) İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 13.08.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hisarcık - Gediz İl Yolu Km:0+000-35+906 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı (Bsk) İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak As-Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş.nin 20.10.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.10.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.11.2021 tarih ve 52446 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1851-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen ihale üzerinde bırakılan istekli Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda yer verilen gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük sorgulama yazısı ekinde yer alan SY-KAZI (Her Derinlikte, Her Cins ve Klastaki Zeminde (Heyelan Etmiş Saha Dahil) Kuruda veya Su Altında Her Türlü Sanat Yapısı Kazısı Yapılması (Kazının Depoya Nakli Dahil) iş kaleminin analizde makinist yardımcısı, 125 Hp. Ekskavatör, 20 ps motopomp analiz girdilerinin miktarlarının 0 olarak belirtildiği, söz konusu girdilerden özellikle makinist yardımcısı analiz girdisinin mutlak surette açıklama istenilecek analiz girdisi niteliğinde olduğundan miktarının 0 olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu, yine operatör makinist analiz girdisinin miktarının 1,44 saat/m³ olması gerekirken 0,0493056 olarak belirlenmesinin ihale üzerinde bırakılan istekli dahil aşırı düşük teklif sunan isteklilere haksız avantaj sağladığı, bununla birlikte ekskavatörün 1 saatlik ücretinin 0,046 saat/m³ olduğu dikkate alındığında dahi operatör makinistin analizdeki miktarının en az 0,066 olması gerektiği, bu nedenlerle miktarı düşürülmüş ve/veya miktarı 0 olarak belirlenmiş analizlerle aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

b) PMAT-O (Ocak Taşından Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş Malzeme ile Plent-Miks Alttemel Yapılması), A-O-5-1/BMİ (5 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Tip
1 ) (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) (Bitüm İdareden)) ve B-O-10 (10 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Binder Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) (Bitüm İdareden)) iş kalemlerinin analizinde plente gelecek agreganın ve agregaya dönüştürülmek üzere konkasöre gelecek taşın nakli girdilerinin analize dahil edilmediği, söz konusu analizlerde plentten çıkan malzemenin serim yerine nakli analiz girdisi olarak belirlenmiş ve mesafe 49 km olarak verildiği görülmüş, oysa ki malzemenin ocaktan veya konkasörden plente nakli söz konusu olup, bu nakliyenin analiz girdilerinde yer alması gerektiği, birim fiyat tariflerinde bahse konu pozların tarifinde "...taşın; ocaktan çıkarılması, konkasöre verilecek ebatta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak-konkasör arasında taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen veya İdarece istenilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi, gerektiğinde ilave filler ve doğal kum temini ve plente taşınması, munzam elemeler ve granülometri ayarlama işlerinin yapılması, konkasör altının boşaltılması, agreganın vasıtalara yüklenmesi, plent sahasındaki depo yerine taşınması ve boşaltılması, depo yerinde taşıma vasıtalarına yüklenmesi, plent silosuna kadar taşınması,..." şeklinde açıklama yapılarak anılan analiz girdilerinin poza dahil edilmesi gerektiğinin açıkça belirtildiği, malzeme nakillerinin olmaması için bütün tesislerin bir arada ve ocağın içinde bulunması gerekir ki bunun da teknik açıdan ve iş güvenliği açısından mümkün olmadığı,

c) Analiz girdi miktarları incelendiğinde hem köprülerdeki demir imalatında hem de sanat yapılarındaki demir imalatında demir miktarının 550+535=1085 kg olarak belirlendiği, oysaki yaklaşık maliyete esas birim fiyatlarda işçilik miktarı aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklilere gönderilen miktarlardan daha fazla olduğu,

ÇŞB

10.100.1019

Soğuk demirci ustası

SA

30

ÇŞB

10.100.1047

Soğuk demirci usta yardımcısı

SA

45

ÇŞB

10.100.1062

Düz işçi (İnşaat işçisi)

SA

25

Demir imalatındaki işçilik miktarlarının yukarıdaki şekilde belirlenmesi gerekirken, işçilik miktarının eksik belirlenmesinin ihale üzerinde bırakılan istekliye haksız avantaj sağladığı,

d) DEMİR (Her Çapta Yuvarlak Demir ve Nervürlü Çeliğin; Zati Bedeli, Yüklenmesi, Taşınması, Boşaltılması, İstifi ve İşçiliği) iş kalemi ile K-DEMİR (Her Çapta Yuvarlak Demir ve Nervürlü Çeliğin; Zati Bedeli, Yüklenmesi, Taşınması, Boşaltılması, İstifi ve İşçiliği) iş kalemi analizlerinde yer alan 10.130.1704 ve 10.130.1705 poz numaralı demir imalatlarının miktarları toplamının 1.100 kg olması gerekirken söz konusu miktarların toplamının 1.085 kg olarak belirtildiği, yine aynı imalatlardaki nakledilecek demirin miktarının 1.090 kg olarak belirtildiği, diğer bir deyişle inşaat bünyesine girecek demir miktarı 1.085 kg iken nakli yapılacak demir miktarının 1.090 kg olarak belirtildiği, ancak her iki değerin birbirine eşit olması gerekmekte olup doğru miktarın zayiat dahil 1.100 kg olması gerektiği, dolayısıyla inşaat bünyesine girecek demir miktarının 250 kg eksik, nakli yapılacak demir miktarının ise 200 kg eksik belirlenmesinin aşırı düşük teklif veren isteklilere haksız avantaj sağladığı,

e) K-DEMİR iş kalemi köprülerde yapılacak demir imalatı olup, köprülerde yapılacak demir imalatında ilave vinç girdisinin analiz girdisine eklenmesi gerektiği, sanat yapılarındaki demir imalatının analiz girdisi miktarı ile köprülerde yapılacak imalatın analiz girdisi miktarının bire bir aynı belirlenmesinin isteklilere haksız avantaj sağlayacağı,

Diğer taraftan, birim fiyat tarifinde "yuvarlak demir ve nervürlü çeliğin; alet ve ekipmanlar yardımıyla projesine göre işlenmesi (Doğrultulması, kesilmesi, bükülmesi, temizlenmesi, eklenmesi vs.), her derinlik ve yüksekliğe taşınarak yerine konulması, beton dökme esnasında projede gösterilen donatı aralıklarının muhafazası, çeliklerin kaynakla veya manşonla eklenmesi işçiliği, kaynak makinesi, elektrot ve manşonların işbaşında temini, her türlü taşımaları için gerekli her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ile yüklenici karı ve genel masraflar." gibi girdilere analiz girdisinde yer verilmemiş olup, söz konusu durumun ihale üzerinde bırakılan isteklinin eksik analiz girdisi ile açıklama sunmasına imkan tanıdığı,

f) Sözleşme Tasarısı'nın 33'üncü maddesinde "Madde 33.2-1) Ocak, Şantiye, Depo, konkasör sahası, plent sahası, beton santrali kurulacak alan, su yeri alanları idarece verilecektir. Ancak; herhangi bir nedenle yüklenici idarenin gösterdiği yerleri reddederse veya idare itinererde gösterilen yerleri yükleniciye teslim edemezse veya idarenin göstereceği ocaktaki malzemenin şartname kriterlerinde bir değişiklik olursa, yüklenici kendi bulacağı ocağı (şartname kriterlerini sağlaması ve idarece onaylanması koşulu ile) kullanabilecektir. Aşınma tabakasına uygun ocağı yüklenici temin edecektir. Yüklenici, ocaklarla ve diğer yerler ile ilgili belirtilen durumda değişiklik olması halinde teklif birim fiyatta (fiyat eksiltmesi veya arttırılması) değişiklik yapılmayacaktır." düzenlemesinin yer aldığı, aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen isteklinin idarenin gönderdiği analizlerdeki nakliye mesafelerini kullanması halinde aşırı düşük teklif açıklamasını yapamayacağını anladığından, bölgedeki başka bir ocağa göre kendisi afaki bir nakliye mesafesi almak suretiyle nakliye mesafelerinde idarenin baz aldığı nakliye mesafelerinden daha düşük nakliye mesafeleri kullanmasına rağmen taş ocağı mesafesini gösteren resmi bir belge sunulmadığı,

A-O-5-1/BMİ (5 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Tip
1 ) (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) (Bitüm İdareden)) ve B-O-10 (10 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Binder Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) (Bitüm İdareden)) iş kalemi analizlerinde yer alan "Bitümlü Malzemenin Ana Depodan Plente Nakli" analiz girdisinin nakliye mesafelerini farklı bir taş ocağı belirtmesine karşın idarenin verdiği nakliye mesafesini aynen kullandığı, bu şekilde sadece teklifine göre uydurulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı,

g) İstekli tarafından demir, çimento ve kereste gibi analiz girdileri için fiyat teklifi alındığı, ancak söz konusu fiyat tekliflerine nakliye girdisinin dahil olmadığı, nakliye hariç olarak alınan fiyat teklifleri için ayrıca nakliye bedeli öngörülmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

h) İstekli tarafından fiyat tekliflerinin dayanağı olarak sunulan EK-O-5 ve EK-O-6 belgelerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1'inci maddesine uygun olmadığı, teklif fiyatı ile açıklama yapılan iş kalemlerinde teklif alınan mal ve malzeme için son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde teklife konu malın 1/20'si oranında alım veya satım yapılması gerekmekte olup, bu şartı sağlamayan fiyat tekliflerinin kabul edilmemesi gerektiği,

ı) Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.17'nci maddesine göre aşırı düşük teklif savunması veren veya uygun görülen isteklilerden teklif açıklamalarında iş makineleri için fiyat teklifi kullanmış olan isteklilerin tekliflerinin uygun bulunmaması gerektiği,

i) Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanlara ilişkin sunulmuş olan açıklamalarda teklif fiyatı alınması veya kendi malı-makinasının amortisman değerinin kullanılması durumunda ilgili tekliflerde ve kendi malı-makine amortisman hesabında belirtilen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanların özellikleri ile idarenin yaklaşık maliyeti hesaplarken kullanmış olduğu ilgili tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanların özelliklerinin birebir aynı özelliklerde olması gerektiği, farklı değere sahip makine ile açıklama yapan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

j) İdarece belirlenen analiz formatındaki miktarlardan daha düşük işçilik, makine, mazot miktarı öngören isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

k) Mazot maliyetini Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına uygun tevsik etmeyen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan alt yüklenicilik iş deneyim belgesinin benzer iş kapsamında olmadığı, söz konusu iş deneyim belgesinin kaldırım imalatlarına ilişkin olduğu, asfalt yapımını içermeyen iş deneyim belgesinin iş deneyimi tevsik edici belge olarak kabul edilmemesi gerektiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10'uncu maddesinde yer alan hüküm uyarınca iş denetleme ve iş yönetme belgesiyle ihaleye katılan isteklilerin tekliflerinin, belge sahibi kişilerin son bir yıldır yönetici olma şartını sağlamamaları sebebiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3. Gelir tablosunun mevzuatta öngörülen şekilde sunulmadığı, sunulan faturaların ise danışmanlık işinden elde edilen faturalar olduğundan yapımla ilgili hizmet işinden elde edilen faturaların yapım gelirini tevsik edici belge olarak kullanılmasının mümkün olmadığı,

4. İstekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun eksik doldurulduğu, beyan edilen belgelerdeki bilgiler ile sunulan belgelerdeki bilgilerin birbirinden farklı olduğu,

5. Yeterlik bilgileri tablosunda isteklilere ait son durumu gösteren bilgiler ile şirketlere ait Ticaret Sicili Gazetesi bilgilerinin uyumlu olmadığı, son durumu gösterir Ticaret Sicili Gazetesi bilgilerinin doğru şekilde beyan edilmediği, istekli tarafından sunulan son durumu gösterir belgeler ile hazirun cetveli ve ortaklık pay defteri gibi belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 31'inci maddesine uygun olarak sunulmadığı, yeterlik bilgileri tablosunda temsile yetkili olarak beyan edilen kişilerin şirketi temsile yetkili olmadığı, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ortaklık durumu bilgileri ile ortaklık yapısı bilgilerinin Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilen bilgiler ile uyumlu olmadığı,

6. İstekli tarafından geçici teminat mektubuna ilişkin beyan edilen ve sunulan belgelere ait bilgilerin uyumlu olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

İhale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 08.12.2021 tarihli ve 2021/UY.II-2221 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 7. İdare Mahkemesi’nin 26.10.2022 tarihli ve E:2022/1909, K:2022/2260 sayılı kararı üzerine alınan 11.01.2023 tarihli ve 2023/MK-10 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 08.12.2021 tarihli ve 2021/UY.II-2221 sayılı kararının 1-(b) ve 1-(c) iddialarına ilişkin değerlendirmelerin iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 1-(b) ve 1-(c) iddialarının esasının yeniden incelenmesine,” karar verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu Kurul kararı üzerine esas incelemesi 1-(b) ve 1-(c) iddiaları ile sınırlı yapılmıştır.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. …” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Hisarcık - Gediz İl Yolu Km:0+000-35+906 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı (BSK) İnşaatı Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 1986E-128-68503

d) Kodu:

e) Miktarı:

35,906 km Yol yapım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Hisarcık - Gediz İl Yolu Km:0+000-35+906 Arası” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “Ocak Sahaları ve Depo Yerleri

Madde 33.2-

1. Ocak, şantiye, depo, konkasör sahası, plent sahası, beton santrali kurulacak alan, su yeri alanları idarece verilecektir. Ancak; herhangi bir nedenle yüklenici idarenin gösterdiği yerleri reddederse veya idare itinererde gösterilen yerleri yükleniciye teslim edemezse veya idarenin göstereceği ocaktaki malzemenin şartname kriterlerinde bir değişiklik olursa, yüklenici kendi bulacağı ocağı (şartname kriterlerini sağlaması ve idarece onaylanması koşulu ile) kullanabilecektir. Aşınma tabakasına uygun ocağı yüklenici temin edecektir. Yüklenici, ocaklarla ve diğer yerler ile ilgili belirtilen durumda değişiklik olması halinde teklif birim fiyatta (fiyat eksiltmesi veya arttırılması) değişiklik yapılmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgelerden, Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 13.08.2021 tarihinde yapılan “Hisarcık - Gediz İl Yolu Km:0+000-35+906 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı (Bsk) İnşaatı Yapım İşi” ihalesinde 91 adet doküman edinildiği, 58 isteklinin ihaleye teklif verdiği, idarece yaklaşık maliyetin 235.162.911,18 TL, sınır değerin ise 142.868.747,27 TL olarak hesaplandığı, 06.09.2021 tarihinde idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan 27 istekliye aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı,

Yafa Müh. Müş. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - İz Grup Mad. Taah. İnş. Mak. Proje İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 09.09.2021 tarihinde idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine, PMAT-O ve PMT-O iş kalemlerinin alt analizinde yer alan 10.120.1068 poz numaralı Titreşimli silindir (7-9 ton-9 ton dahil-statik ağırlık 14-18 ton dinamik kuvvette silindir+paletli traktör takriben 56-76 hp) analiz girdisinin idarece sehven açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği anlaşılmış olup söz konusu analiz girdisi açıklama istenilecek analiz girdisi olarak düzeltilip teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere 10.09.2021 tarihinde yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı,

Akabinde Mau Yapı İnş. A.Ş. - Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 15.09.2021 tarihinde idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine, B-O-10 iş kaleminin alt analizinde yer alan 10.330.5441 poz numaralı Katyanik asfalt emülsiyonu (CRS-1 Tipi) analiz girdisine ait miktarın 0,2 kg belirlenmesi gerekirken sehven 0,0002 kg olarak belirlendiğinin idarece anlaşıldığı, söz konusu düzeltmenin yapılmasıyla birlikte bahse konu iş kalemi içerisinde yer alan 10.120.1030 poz numaralı Yükleyici (11/2 yd3 veya 5500 libre taşıma güçlü, takriben 80 HP muadili lastik tekerlekli) analiz girdisinin açıklama istenilmeyecek analiz girdisi konumundan açıklama istenilecek analiz girdisi konumuna geldiği, anılan düzeltmeler yapılarak teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere 23.09.2021 tarihinde 3. kez aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, ayrıca idarece söz konusu miktar artışı ile yaklaşık maliyette 326.472,00 TL’lik bir artış meydana geldiği tespitinin yapıldığı,

İdare tarafından 23.09.2021 tarihinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması üzerine, Danış Yapı Maden. San. ve Tic. A.Ş., Öztaç Pet. Hafr. İnş. Nak. Tem. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. ve Mau Yapı İnş. A.Ş. - Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının yapıldığı, Öztaç Pet. Hafr. İnş. Nak. Tem. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. ve Mau Yapı İnş. A.Ş. - Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 11.10.2021 onay tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen Danış Yapı Maden. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise başvuru sahibi As-Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş. olarak belirlendiği,

Söz konusu komisyon kararı üzerine Yafa Müh. Müş. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Kurum’a yapılan itirazen şikayet başvuru üzerine alınan 24.11.2021 tarihli ve 2021/UY.II-2142 sayılı karar ile ihalenin iptal edildiği, anılan kararın iptali istemiyle Danış Yapı Mad. San. Tic. A.Ş. tarafından açılan davada, Ankara 13. İdare Mahkemesinin 20/01/2022 tarihli ve E:2021/2551, K:2022/149 sayılı kararıyla “davanın reddine” karar vermesi üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından yapılan temyiz incelemesi üzerine alınan 10.08.2022 tarihli ve 2022/MK-262 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 24.11.2021 tarihli ve 2021/UY.II-2142 sayılı kararının yaklaşık maliyette meydana gelen değişikliğin fiyat dışı unsur puanlamasını etkilediği ve söz konusu hususun da ihale sonucunu etkilediğine ilişkin yapılan değerlendirmelerin iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” kararı verildiği,

Diğer taraftan, başvuru sahibi As-Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından 11.10.2021 onay tarihli ihale komisyonu kararı üzerine Kurum’a yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 08.12.2021 tarihli ve 2021/UY.II-2221 sayılı karar ile itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi üzerine anılan istekli tarafından kararın iptali istemiyle açılan dava neticesinde Ankara 7. İdare Mahkemesi’nin 26.10.2022 tarihli ve E:2022/1909, K:2022/2260 sayılı kararı üzerine alınan 11.01.2023 tarihli ve 2023/MK-10 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 08.12.2021 tarihli ve 2021/UY.II-2221 sayılı kararının 1-(b) ve 1-(c) iddialarına ilişkin değerlendirmelerin iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 1-(b) ve 1-(c) iddialarının esasının yeniden incelenmesine,” karar verildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca gelinen aşamada 31.08.2022 tarihli ihale komisyonu kararında, Danış Yapı Maden. San. ve Tic. A.Ş.nin teklif geçerlik süresinin uzatmayacağını idareye bildirdiği, dolayısıyla söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin de başvuru sahibi istekli As-Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, anılan istekli ile 16.09.2022 tarihinde sözleşme imzalandığı görülmüştür.

1-(b) iddiasına yönelik olarak yapılan inceleme:

Yapılan incelemede, idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısının ekinde 14 adet iş kalemine ilişkin sıralı analiz girdileri tabloları ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri tablosuna yer verildiği,

Aşırı düşük sorgulaması kapsamında açıklanması istenilen “PMAT-O (Ocak Taşından Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş Malzeme ile Plent-Miks Alttemel Yapılması)” ve “A-O-5-1/BMİ (5 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Tip
1 ) (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) (Bitüm İdareden))” iş kalemlerine ilişkin analiz formatları içerisinde “BSK Malzemenin Plentten Serim Yerine Nakli)” ve “B-O-10 (10 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Binder Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) (Bitüm İdareden))” iş kalemine ilişkin analiz formatı içerisinde ise “Plentmiks Mekanik Malzemenin Plentten Serim Yerine Nakli” analiz girdilerinin bulunduğu,

Söz konusu iş kalemleri içerisinde plente gelecek malzemelerin nakil maliyetlerinin birim fiyatlara dahil olup olmadığı hususunda ihaleyi yapan idareden bilgi talep edildiği,

İdare tarafından gönderilen 31.01.2023 tarihli ve 1076517 sayılı cevabi yazıda “…paçal pozları; KGM/6405, KGM/6320, KGM/6100/3 ve KGM/6100/3-1 pozlarına birim fiyatlara dahil olmayan kalemler eklenerek oluşturulmuştur. Söz konusu pozların tariflerinden de görüleceği üzere, ocak konkasör arası ve konkasör plent arası nakliye mesafeleri 150 metreye kadar olan taşımalar birim fiyata dahildir. Hali hazırda bulunan ocaktaki vaziyet planına göre konkasör ve plent kurulum yerleri 150 metre içinde kalacak şekilde planlanmıştır. Yaklaşık Maliyet hesap edilirken bu durum göz önüne alınıp söz konusu pozlara ait herhangi bir ilave yapılmamıştır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Sonuç olarak, ihale konusu iş kapsamında ocak, konkasör ve plent arasındaki mesafelerin idarenin cevabındaki “Hali hazırda bulunan ocaktaki vaziyet planına göre konkasör ve plent kurulum yerleri 150 metre içinde kalacak şekilde planlanmıştır.” ifadelerinden de anlaşılacağı üzere 150 metreden az olduğu anlaşılmıştır. Anılan iş kalemlerine ilişkin olarak Karayolları birim fiyatları tariflerine göre birim fiyata dahil olan masraflar içerisinde 150 metreye kadar olan taşıma işlerinin olduğu, dolayısıyla söz konusu iş kalemlerinde analiz girdisi olarak nakliye girdisi oluşturulmadığı görülmüştür. Bu kapsamda, idarenin cevabı ile Karayolları birim fiyat tarifleri dikkate alındığında söz konusu malzeme nakillerinin 150 metreden fazla olmaması nedeniyle ayrıca analiz girdisi olarak belirlenmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

1-(c) iddiasına yönelik olarak yapılan inceleme:

İdarece aşırı düşük sorgulaması kapsamında isteklilere gönderilen “Demir” ve “K-Demir” iş kalemi içerisinde başvuru sahibi tarafından şikayete konu edilen soğuk demirci ustası, soğuk demirci usta yardımcısı ve düz işçi (inşaat işçisi) analiz girdilerinin miktarının aşağıda tabloda yer verilen şekilde olduğu;

ÇŞB

10.100.1019

Soğuk demirci ustası

SA

27,5

ÇŞB

10.100.1047

Soğuk demirci usta yardımcısı

SA

40

ÇŞB

10.100.1062

Düz işçi (İnşaat işçisi)

SA

27,515

Yapılan incelemede, söz konusu miktarların idarece hatalı olarak hesaplanmadığının anlaşıldığı, başvuru sahibinin iddiasında “Demir” ve “K-Demir” iş kalemi içerisinde yer alan “soğuk demirci ustası” analiz girdisi miktarının “30” olması gerektiğinin iddia edildiği, yaklaşık maliyet belgeleri incelendiğinde “Demir” ve “K-Demir” iş kalemleri içerisinde alt analizinde “soğuk demirci ustası” girdisi yer alan “KGM/23.014/K” ve “KGM/23.015/K” analiz girdilerinin bulunduğu, “KGM/23.014/K” analiz girdisi miktarının “0,5”, söz konusu analiz girdisi içerisinde yer alan “soğuk demirci ustası” alt analiz girdisi miktarının ise “30” olduğu, iki miktarın çarpımının “15” olduğu, “KGM/23.015/K” analiz girdisi miktarının “0,5”, söz konusu analiz girdisi içerisinde yer alan “soğuk demirci ustası” alt analiz girdisi miktarının ise “25 olduğu, iki miktarın çarpımının “12,5” olduğu, her iki çarpım sonucunun toplamının ise “27,5” olduğu ve idarece belirlenen miktarla uyumlu olduğu,

Başvuru sahibinin iddiasında, “Demir” ve “K-Demir” iş kalemi içerisinde yer alan “soğuk demirci usta yardımcısı” analiz girdisi miktarının “45” olması gerektiğinin iddia edildiği, yaklaşık maliyet belgeleri incelendiğinde “Demir” ve “K-Demir” iş kalemleri içerisinde alt analizinde “soğuk demirci usta yardımcısı” girdisi yer alan “KGM/23.014/K” ve “KGM/23.015/K” analiz girdilerinin bulunduğu, “KGM/23.014/K” analiz girdisi miktarının “0,5”, söz konusu analiz girdisi içerisinde yer alan “soğuk demirci usta yardımcısı” alt analiz girdisi miktarının ise “45” olduğu, iki miktarın çarpımının “22,5” olduğu, “KGM/23.015/K” analiz girdisi miktarının “0,5”, söz konusu analiz girdisi içerisinde yer alan “soğuk demirci usta yardımcısı” alt analiz girdisi miktarının ise “35” olduğu, iki miktarın çarpımının “17,5” olduğu, her iki çarpım sonucunun toplamının ise “40” olduğu ve idarece belirlenen miktarla uyumlu olduğu,

Başvuru sahibinin iddiasında, “Demir” ve “K-Demir” iş kalemi içerisinde yer alan “düz işçi (inşaat işçisi)” analiz girdisi miktarının “25” olması gerektiğinin iddia edildiği, yaklaşık maliyet belgeleri incelendiğinde “Demir” ve “K-Demir” iş kalemleri içerisinde alt analizinde “düz işçi (inşaat işçisi)” girdisi yer alan “KGM/23.014/K”, “KGM/23.015/K” ve “09.012/K-Bİ” analiz girdilerinin bulunduğu, “KGM/23.014/K” analiz girdisi miktarının “0,5”, söz konusu analiz girdisi içerisinde yer alan “düz işçi (inşaat işçisi)” alt analiz girdisi miktarının ise “26,2” olduğu, iki miktarın çarpımının “13,1” olduğu, “KGM/23.015/K” analiz girdisi miktarının “0,5”, söz konusu analiz girdisi içerisinde yer alan “düz işçi (inşaat işçisi)” alt analiz girdisi miktarının ise “21,2” olduğu, iki miktarın çarpımının “10,6” olduğu, “09.012/K-Bİ” analiz girdisi miktarının “1,09”, söz konusu analiz girdisi içerisinde yer alan “düz işçi (inşaat işçisi)” alt analiz girdisi miktarının ise “3,5” olduğu, iki miktarın çarpımının “3,815” olduğu, üç çarpım sonucunun toplamının ise “27,515” olduğu ve idarece belirlenen miktarla uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi isteklinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.