KİK Kararı: 2023/UY.II-251

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/010
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 01.02.2023
Karar No : 2023/UY.II-251
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Büyükyıldız Yapı İnşaat Taahhüt Elektrik Temizlik Temizlik İşleri ve Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi,

VEKİLİ:

Onur Sertaç GÖK,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sakarya İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/916586 İhale Kayıt Numaralı “Kaynarca Kızılcaali Mehmet Akif Ersoy İlkokulu – Ortaokulu 8 Derslik Yeni Bina Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sakarya İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 10.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kaynarca Kızılcaali Mehmet Akif Ersoy İlkokulu – Ortaokulu 8 Derslik Yeni Bina Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Büyükyıldız Yapı İnşaat Taahhüt Elektrik Temizlik Temizlik İşleri ve Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin 22.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.11.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.11.2022 tarih ve 63212 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.11.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1388 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihaleye katıldıkları, 510.000,00 TL geçici teminatın yatırıldığı, yüklenilen sorumlulukların eksiksiz olarak yerine getirildiği ancak geçici teminatın irad kaydedildiği, bunun üzerine idareye 14.11.2022 tarihinde başvuruda bulunulduğu, idarece ihale tarihi itibarıyla 33.397,57 TL vergi borcu bulunduğu gerekçesiyle başvurunun reddedildiği,

Daha önceden Iğdır İl Özel İdaresi’nce gerçekleştirilen bir iş ile ilgili olarak; Iğdır İl Özel İdaresi Mali Hizmetler Müdürlüğü’nün 10.11.2022 tarih ve 1870 sayılı yazıları ve yine 28.09.2022 tarihli ödeme emri belgesi ve 11.10.2022 tarihli muhasebe işlem fişinden de anlaşılacağı üzere Iğdır İl Özel İdaresi tarafından gerçekleştirilen yapım işine ait 1 no’lu hakedişten vergi borcunun düşüldüğü, vergi borcunun bu kurum tarafından tahsil edildiği ve kalan miktarın taraflarına ödendiği, vergi borcunun anılan idare tarafından hakedişlerinden kesilmekle birlikte ilgili vergi dairesine yatırılmadığı, yapılan kesintinin 28.09.2022 tarihli olduğu,

Başvuruya konu ihalenin sözleşmeye davet tarihinin 04.11.2022 olduğu, bu tarihin vergi borcunun ödenmiş olduğu tarihten sonraki bir tarih olduğu, Iğdır İl Özel İdaresine yapılan başvuru ve şifahi görüşmelerde bahse konu miktarın kanuni süreler doğrultusunda işleme tabi tutulduğu, bu nedenle herhangi bir ödeme yapılmadığının belirtildiği, vergi borcunun ödenmediğinin öğrenilmesiyle bahse konu vergi borcunun ikinci defa vergi dairesi başkanlığına 11.10.2022 tarihinde ödendiği, Iğdır İl Özel İdaresinin haksız olarak tuttuğu ve ödemediği miktarı hesaplarına iade ettiği,

Yukarıda aktarıldığı üzere Iğdır İl Özel İdaresi yetkililerinin görevlerini zamanında ifa etmemiş olmaları nedeniyle büyük bir zarara uğradıkları, 05.03.2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 3’üncü maddesinin (f) fıkrasında “mahsuben yapılan vergi borcu tahsilatı genel bütçe kapsamındaki idarelerde hesaben genel bütçe dışındaki idarelerde ise nakden ilgili vergi dairesine gönderilir” açıklamasının yer aldığı, vergi borcunun kesilerek ilgili vergi dairesine gönderilmemesinin ilgili idarenin kusuru olduğu, kendilerinin kusuru olmayan bir nedenden değerlendirme dışı bırakılmaları ve geçici teminatın gelir kaydedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, bu bağlamda vergi borcu bulunduğundan bahsedilemeyeceği, dilekçe ekinde sunulan interaktif vergi dairesinden alınan yazıda ihale tarihi itibari ile borcun bulunmadığının belirtildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

…

Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 52’inci maddesinde “(1) Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

…

ç) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,

…

(2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.

…

(6) Birinci fıkranın (ç) bendindeki “Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcu” nun kapsamına girecek vergilerin tür ve tutarı Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenir.

(7) Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcunun değerlendirilmesinde ise isteklinin;

a) Beyan üzerine alınan veya maktu olarak belirlenip ödemesi belirli tarihlerde yapılan vergilerde ödeme vadesi geçmiş olup ödeme yapılmamış ise kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

b) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı dava açma süresi geçirilmediği sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

c) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı vergi yargısında dava açılmışsa bu dava üzerine tahsil edilebilir hale gelmiş ve süresinde ödenmemiş alacak bulunmadığı sürece kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

ç) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak vergi idaresi tarafından taksitlendirilmiş veya tecil edilmiş vergi borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

d) Vergi borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

kabul edilecektir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kaynarca Kızılcaali Mehmet Akif Ersoy İlkokulu - Ortaokulu 8 Derslik Yeni Bina Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2017H01-3227 (2017H010010 - İlköğretim Okulu İnşaatları)

d) Kodu:

e) Miktarı:

Toplam proje alanı 1715 m2 olan 8 derslik, Z+1 katlı betonarme yeni okul ve çevre düzenlemesi işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kızılcaali Mahallesi, 152 ada, 17 parsel Kaynarca/SAKARYA” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…b) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif Mektubu’nda “3) İhale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması veya yeterlik sertifikası kapsamındaki belgelere ilişkin şartların değişmesi halinde buna ilişkin belgeleri derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüze ve ihale tarihinde anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımıza ilişkin belgeleri, anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ifadeleri yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Sakarya İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle elektronik ortamda gerçekleştirilen “Kaynarca Kızılcaali Mehmet Akif Ersoy İlkokulu – Ortaokulu 8 Derslik Yeni Bina Yapım İşi” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 8 adet ihale dokümanı edinildiği, 10.10.2022 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 adet teklifin verildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak başvuru sahibi Büyükyıldız Yapı İnşaat Taahhüt Elektrik Temizlik Temizlik İşleri ve Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Osman Yıldız’ın belirlendiği, 04.11.2022 tarihinde başvuru sahibinin idarece sözleşme imzalamaya davet edildiği, bu aşamada başvuru sahibinin ihale tarihi itibarıyla vergi borcu bulunduğu gerekçesiyle geçici teminatın irat kaydedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin dilekçesinden, başvuruya konu ihaleden önce Iğdır İl Özel İdaresi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen yapım işine ait 1 no’lu hakedişten vergi borcunun düşüldüğü, vergi borcunun bu kurum tarafından tahsil edildiği ve kalan miktarın taraflarına ödendiği, vergi borcunun anılan idare tarafından hakedişlerinden kesilmekle birlikte ilgili vergi dairesine yatırılmadığı, yapılan kesintinin tarihinin 28.09.2022 olduğu, başvuruya konu ihalenin sözleşmeye davet tarihinin 04.11.2022 olduğu, bu tarihin vergi borcunun ödenmiş olduğu tarihten sonraki bir tarih olduğu, şikayete konu ihalede uyuşmazlığın anılan isteklinin ihale tarihinde vergi borcunun bulunmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede 23.12.2022 tarihinde Iğdır İl Özel İdaresi ile Kazımkarabekir Vergi Dairesi Müdürlüğüne söz konusu hususlara ilişkin olarak yazı yazılmıştır.

Kazımkarabekir Vergi Dairesi Müdürlüğüne gönderilen yazımızla “Kurumumuza bir yapım işi ihalesiyle ilgili yapılan başvuruya ilişkin olarak, ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından “ihale üzerine kalan isteklinin” vergi borcunun bulunup bulunmadığı GIBINTANET üzerinden sorgulandığı, sorgulama sonucunda vergi borcunun bulunduğunun tespit edildiği,

İtirazen şikayete konu ihalenin tarihinin 10.10.2022 olduğu, bu tarihte ihaleye katılan isteklilerin yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca vergi borçlarının bulunmaması gerekmektedir.

- “19********” VKN’li Büyükyıldız Yapı İnşaat Taahhüt Elektrik Temizlik Temizlik İşleri ve Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nin yukarıda yer verilen tarihte (10.10.2022) vergi borcunun bulunup bulunmadığı, 33.397,57 TL tutarındaki vergi borcunun ödenme tarihi, sorgulama sonucunda edinilen bilgi ve belgelerin gönderilmesi gerekmektedir.” ifadelerine,

Anılan Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından 02.01.2023 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan cevabî yazıda “İlgi sayılı yazınıza istinaden Dairemiz 195 024 9332 vergi numarasında kayıtlı mükellefimiz Büyükyıldız Yapı İnşaat Taahhüt Elektrik Temizlik Temizlik İşleri ve Turizm Ticaret ve Sanayi Ltd.Şti.nin 10/10/2022 tarih itibariyle Kamu İhale Mevzuatı/İhaleye girmek için yapılan sorgulamada 32.924,83-TL KDV, 87,30-TL Damga Vergisi (1048) 385,45-TL Gecikme Zammı borcunun bulunduğu, mükellefin bu borcunu 11/10/2022 tarihinde ödediği bilgisayar kayıtlarımızın tetkikinden anlaşılmış olup, borç ve tahsilat çıktılarının bir örneği ekte gönderilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.

Konuya ilişkin Iğdır İl Özel İdaresi’ne gönderilen yazımızla ““19********” VKN’li Büyükyıldız Yapı İnşaat Taahhüt Elektrik Temizlik Temizlik İşleri ve Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin bir yapım işi ihalesine katıldığı, katıldığı ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından vergi borcunun bulunup bulunmadığının GIBINTANET üzerinden sorgulandığı, sorgulama sonucunda anılan isteklinin vergi borcunun bulunduğunun tespit edildiği,

Söz konusu istekli tarafından, başvurusu kapsamında ilgili vergi borcunun idarenize gerçekleştirilen “Halfeli 4 Derslikli Anaokulu Yapım İşi”ne ilişkin 1 no’lu hakedişi üzerinden tahsil edildiği, ancak tahsil edilen tutarın vergi dairesine ödenmediğinin ifade edildiği, bu bağlamda;

1. Bahsi geçen iş kapsamında hakediş üzerinden vergi borcunun tahsil edilip edilmediği,

2. Hakediş üzerinden tahsil edilen tutarın vergi borcuna mahsuben yapılmış olması durumunda söz konusu tutarın vergi dairesine ödendiğine ilişkin bilgi ve belgelerin,

3. Hakediş üzerinden tutar tahsil edilmişse, tutarın tahsil edildiği tarih,

4. Hakediş üzerinden vergi borcuna yönelik tutar tahsil edilmişse ilgili hususun hukuki dayanakları, söz konusu tutarın vergi borcuna yönelik olarak vergi dairesine ödenmemiş olması durumunda bu hususun gerekçesine yönelik bilgi ve belgelerin gönderilmesi gerekmektedir…” ifadelerine yer verilmiştir.

Anılan idare tarafından 29.12.2022 tarihinde gönderilen cevabî yazıda “İlgide kayıtlı yazınıza istinaden İdaremizce ödemesi yapılan Halfeli 4 DerslikliAnaokulu Yapım İşine ait 1 nolu hak edişte ilgili firmanın 33.260,85.?’lik vergi borcunun bulunduğu tespit edilmiş ve söz konusu borç 28.09.2022 tarihli ve 2496 yevmiye numaralı ödeme emri belgesiyle Bütçe Emanet hesaplarına alınmıştır.

6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanunun 3. Bölümünde yer alan Ödeme Zamanı ve Önce Ödeme Başlıklı 37. Maddesinde belirtildiği üzere ‘‘Amme alacakları hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödenir. Hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacakları Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu ödeme müddetinin son günü amme alacağının vade günüdür. Amme borçlusunun ise isterse borcunu belli zamanlardan önce ödeyebileceği, Ayrıca Maliye Bakanlığınca çıkarılarak 30/6/2007 tarih ve 26568 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği’nin 4. maddesinin son fıkrasında ise borç durumunu gösteren belgelerin 15. gün süreyle geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda? yukarıda yer alan açıklamalar ve mevzuat hükümleri doğrultusunda firma adına tahakkuk ettiği halde süresi içerisinde vergi dairesine ödenmediği iddia edilen 33.260,85.? vergi borcuyla ilgili kanuni süreler doğrultusunda işlem yapılmış ilgilinin 11.10.2022 tarihinde söz konusu vergi borcunu yatırdığını İdaremize bildirmesi üzerine Emanet hesaplara alınan 33.260,85.?’lik tutar 11.10.2022 tarihinde 2665 yevmiye numaralı Muhasebe İşlem Fişi belgesiyle ilgili firmaya ödenmiştir. Bu bağlamda ilgide kayıtlı yazınızda yer alan?

Bahsi geçen iş kapsamında hakkediş üzerinden vergi borcunun tahsil edilip edilmediği, Tahsil edilmiştir. (EK1)

1. Hakkediş üzerinden tahsil edilen tutarın vergi borcuna mahsuben yapılmış olması durumunda söz konusu tutarın vergi dairesine ödendiğine ilişkin bilgi ve belgelerin, (İlgili firmanın vergi dairesine olan borcunu ödediğini ve firma adına vergi dairesine ödenmek üzere idaremiz emanet hesaplarına alınan 33.260.85.? vergi borcunun firmanın talebi üzerine 11.10.2022 tarih ve 2665 yevmiye numaralı Muhasebe İşlem Fişiyle Firmaya ödendiğine dair Belgeler ekte gönderilmiştir.(EK2)

2. Hakkediş üzerinden tutar tahsil edilmişse, tutarın tahsil edildiği tarih, Tutarın tahsil edildiği tarih 28.09.2022’dir.

3. Hakkediş üzerinden vergi borcuna yönelik tutar tahsil edilmişse ilgili hususun hukuki dayanakları, söz konusu tutarın vergi borcuna yönelik olarak vergi dairesine ödenmemiş olması durumunda bu hususun gerekçesine yönelik bilgi ve belgelerin gönderilmesi gerekmektedir. Söz konusu belgeler ekte gönderilmiştir. (Ek3)” ifadelerine yer verilmiştir.

Aktarılan yazılara ilişkin cevabî yazıların Kurum kayıtlarına alınmasından sonra konu ile ilgili olarak 11.01.2023 tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığına “…Cevap yazısında yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde, Iğdır İl Özel İdaresi tarafından “Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No: 1” “V. (Ek:RG-29/6/2008-26921) (Değişik bölüm:RG-23/12/2017-30279) (39) Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemlerile İşlem Yapanların Sorumlulukları” başlıklı kısımda yer alan “…6183 sayılı Kanunun 22/A maddesinin Maliye Bakanına verdiği “yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğu getirme” yetkisine istinaden, Tebliğin bu bölümünün “4/i” alt bölümünde belirlenen alacak türlerinden yine aynı bölümün “4/ii” alt bölümünde belirlenen tutarın üzerinde vadesi geçmiş borcun bulunması halinde, borçlunun talebinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın ödenecek tutardan, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgede belirtilen borç tutarını aşmamak üzere kesinti yapılarak ilgili tahsil dairesi hesabına aktarılması zorunluluğu getirilmiştir.

Maliye Bakanlığına bağlı birden fazla tahsil dairesine borcun bulunması durumunda, kesinti tutarı (Değişik ibare:RG-7/7/2022-31889) en yüksek borç tutarını bildiren tahsil dairesinin hesabına aktarılacaktır.

Kesinti tutarının aktarıldığı tahsil dairesi, bu tutarın hak sahibinin borçlarına mahsup edilmesini sağlayacaktır. Kesinti tutarının tahsil dairelerine olan borç toplamından az olması halinde, kesinti tutarı tahsil daireleri arasında garameten taksim edilecektir.

Diğer taraftan, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin aranılmasını gerektiren ödemelere ilişkin olarak işçi ücreti alacakları hariç olmak üzere, hak sahibi tarafından yapılacak her türlü devir, temlik ve el değiştirme, tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcu karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra kalan kısım üzerinde hüküm ifade edecektir.

Dolayısıyla, hak sahipleri tarafından söz konusu ödemelere ilişkin olarak devir, temlik ve el değiştirme işlemi yapılmış olsa dahi ödenecek tutardan borç tutarı kadar kesinti yapılarak ilgili tahsil dairesi hesabına aktarılacaktır.

Ayrıca, kurum ve kuruluşlarca hak sahiplerine yapılacak ödemeden diğer kamu idarelerinin alacaklarına karşılık da kesinti yapılması gereken hallerde, kesinti tutarı tahsil daireleri ile diğer kamu idareleri arasında garameten taksim edilerek tahsil dairelerine ve ilgili idareye aktarılacaktır.

Öte yandan, kurum ve kuruluşlarca hak sahiplerine ödenecek tutar üzerine 2004 sayılı Kanun veya 6183 sayılı Kanuna göre haciz tatbik edilmiş olması halinde, hacze konu tutar düşüldükten sonra kalan tutar, kesintiye esas tutar olarak dikkate alınacaktır. Ancak, yapılacak ödemelerden kesinti yoluyla tahsil dairelerine aktarım yapılacak olması, amme alacağının takibine engel teşkil etmemektedir.

Kesinti yapan kurum;

- Genel bütçeli idare ise muhasebe işlem fişinin düzenlendiği tarihte,

- Genel bütçe dışında bir idare ise kesilen tutarın tahsil dairesi hesaplarına aktarıldığı tarihte, ödeme yapılmış sayılacağından, bu tarihler dikkate alınarak amme alacağına 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre gecikme zammı hesaplanacaktır…” hükümleri uyarınca başvuru sahibinin hakedişden ilgili vergi borcunun tahsil edildiği anlaşılmış olup, tahsil edilen tutarın ilgili tahsil dairesinin hesabına aktarılmayarak emanet hesaba alındığı; aktarılan hususlar çerçevesinde, “yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğu”na ilişkin herhangi bir süresinin bulunup bulunmadığı, ayrıca Iğdır İl Özel İdaresince istihkak sahibine yapılacak ödemeden kesilerek emanet hesaba alınan tutarın tarihinin vergi borcunun tahsil edildiği tarih olarak değerlendirilmesinin mümkün olup olmadığının varsa yasal dayanakları ile bildirilmesi gerekmektedir…” ifadelerine yer verilmiştir.

Söz konusu yazı üzerine verilen cevabî 13.01.2023 tarihli ve 3958 sayılı yazıda “Bilindiği üzere, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesi ile maddede sayılan ödeme ve işlemler sırasında Bakanlığımıza bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması ve yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğu ile kesintilere asgari tutar ve oran getirme, kapsama girecek amme alacaklarını tür, tutar, ödeme ve işlemler itibarıyla topluca veya ayrı ayrı tespit etme, zorunluluk getirilen ödeme ve işlemlerde hangi hallerde bu zorunluluğun aranılmayacağını ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleme hususlarında Hazine ve Maliye Bakanına yetki verilmiştir. Söz konusu yetkiye istinaden yapılan düzenlemelere Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliğinde yer verilmiş olup, anılan Tebliğin Birinci Kısım, İkinci Bölümünün "Diğer Korunma Hükümleri" başlıklı alt bölümünün "V. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları" başlıklı kısmında, anılan madde kapsamında kesinti yapan kurumun genel bütçe dışında bir idare olması durumunda ödemenin kesilen tutarın tahsil dairesi hesaplarına aktarıldığı tarihte yapılmış sayılacağı belirtilmiş, kesinti yapılan tutarın aktarım süresine ilişkin ise herhangi bir belirlemeye yer verilmemiştir. Diğer taraftan, ilgide kayıtlı yazınızda ödeme yapılacak kişiye ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmemesi nedeniyle Bakanlığımıza bağlı tahsil daireleri nezdinde herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ne şekilde işlem tesis edildiği hususlarının belirlenmesi mümkün bulunmadığından, yazınıza konu olay özelinde değerlendirme yapılması da mümkün olmamıştır. Ancak, konu hakkında detaylı bilgi ve belgelere yer verilerek konunun Başkanlığımıza intikali halinde görüş verilebileceği tabiidir.” ifadelerine yer verilmiştir.

Bu cevap yazısı üzerine yeniden 18.01.2023 tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığına yazılan yazımızla “…"19********" VKN'li Büyükyıldız Yapı İnşaat Taahhüt Elektrik Temizlik Temizlik İşleri ve Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nin bir yapım işi ihalesine katıldığı, katıldığı ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından vergi borcunun bulunup bulunmadığının GIBINTANET üzerinden sorgulandığı, sorgulama sonucunda anılan isteklinin vergi borcunun bulunduğunun tespit edildiği ve anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmış olup, ilgi (a)'da kayıtlı yazıda gerekli hususlara yer verilmiştir. Söz konusu vergi borcuna ilişkin olarak ihaleyi gerçekleştiren idareden farklı bir idare olan Iğdır İl Özel İdaresine gerçekleştirilen bir iş kapsamında 28.09.2022 tarihinde gerçekleştirilen işlemle, anılan isteklinin hakedişinden 33.260,85 TL kesinti yapıldığı ve söz konusu tutarının emanet hesaplara alınarak ilgili tahsil dairesine gönderilmediği, ilgi (b)'de kayıtlı yazınızda kesinti yapan idarece kesinti yapılan tutarın tahsil dairesine gönderilmesi için belirli bir süre bulunmadığının ifade edildiği anlaşılmıştır. Anılan istekli tarafından ihaleye katıldığı tarih olan 10.10.2022 tarihinden bir gün sonra Iğdır İl Özel İdaresince kesinti yapılan tutarın tahsil dairesine gönderilmediğinin fark edildiği ve vergi borcunun 11.10.2022 tarihinde kendisi tarafından ikinci defa ödendiği ifade edilmiştir. Bu çerçevede "yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğu"na ilişkin olarak; Iğdır İl Özel İdaresi tarafından istihkak sahibine yapılacak ödemeden kesilerek emanet hesaba alınan tutarın tarihi olan 28.09.2022 tarihinin vergi borcunun tahsil edildiği tarih olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği varsa yasal dayanakları ile bildirilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.

30.01.2023 tarihinde anılan Başkanlık tarafından gönderilen yazıda “Erzurum Vergi Dairesi Başkanlığı Kazım Karabekir Vergi Dairesi Müdürlüğünün 19******** vergi kimlik numaralı mükellefi Büyükyıldız Yapı İnşaat Taah. Elektrik Tem. Tem. İşleri ve Turizm Tic.ve San. Ltd. Şti. hakkındaki ilgi (c)'de kayıtlı yazınız incelenmiş olup, konu ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek görülmüştür. Bilindiği üzere, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesi ile maddede sayılan ödeme ve işlemler sırasında Bakanlığımıza bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması ve yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğu ile kesintilere asgari tutar ve oran getirme, kapsama girecek amme alacaklarını tür, tutar, ödeme ve işlemler itibarıyla topluca veya ayrı ayrı tespit etme, zorunluluk getirilen ödeme ve işlemlerde hangi hallerde bu zorunluluğun aranılmayacağını ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleme hususlarında Hazine ve Maliye Bakanına yetki verilmiştir. Söz konusu yetkiye istinaden yapılan düzenlemelere Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliğinde yer verilmiş olup, anılan Tebliğin Birinci Kısım, İkinci Bölümünün "Diğer Korunma Hükümleri" başlıklı alt bölümünün "V. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları" başlıklı kısmında "5.5. Tebliğin bu bölümünün "5.1.", "5.2.", "5.3." ve "5.4." altbölümlerinde belirtilen kurum ve kuruluşların, hak sahiplerine ödeme yapmadan önce vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgeyi aramaları gerekmektedir.6183 sayılı Kanunun 22/A maddesinin Maliye Bakanına verdiği "yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğu getirme" yetkisine istinaden, Tebliğin bu bölümünün "4/i" alt bölümünde belirlenen alacak türlerinden yine aynı bölümün"4/ii" alt bölümünde belirlenen tutarın üzerinde vadesi geçmiş borcun bulunması halinde, borçlunun talebinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın ödenecek tutardan, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgede belirtilen borç tutarını aşmamak üzere kesinti yapılarak ilgili tahsil dairesi hesabına aktarılması zorunluluğu getirilmiştir.

…

Kesinti yapan Kurum

- Genel bütçeli idare ise muhasebe işlem fişinin düzenlendiği tarihte,

- Genel bütçe dışında bir idare ise kesilen tutarın tahsil dairesi hesaplarına aktarıldığı tarihte, ödeme yapılmış sayılacağından, bu tarihler dikkate alınarak amme alacağına 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre gecikme zammı hesaplanacaktır...." açıklamasına yer verilmiştir. Dolayısıyla, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi ve maddenin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetki kapsamında Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliğinde yapılan düzenlemeler gereğince kesinti yapan kurumun genel bütçe dışında bir idare olması durumunda, ödeme kesilen tutarın tahsil dairesi hesaplarına aktarıldığı tarihte yapılmış sayılacaktır. Yazınıza konu olaya ilişkin olarak Erzurum Vergi Dairesi Başkanlığından bilgi istenilmiş olup, alınan cevabi yazıdan Büyükyıldız Yapı İnşaat Taah. Elektrik Tem. Tem. İşleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd.Şti.'nin vadesi geçmiş borçlarına ilişkin olarak Iğdır İl Özel İdaresince Kazım Karabekir Vergi Dairesi Müdürlüğüne aktarılan herhangi bir tutarın bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, ilgi (c)'de kayıtlı yazınızda Iğdır İl Özel İdaresince 28.09.2022 tarihinde Büyükyıldız Yapı İnşaat Taah. Elektrik Tem. Tem. İşleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin vadesi geçmiş borçlarına ilişkin olarak 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında, adı geçen şirketin hakkedişinden kesilerek emanet hesaplarında bekletildiği belirtilen tutarın, Kazım Karabekir Vergi Dairesi Müdürlüğüne aktarılmadığı dikkate alındığında, söz konusu amme borçlarının 28.09.2022 tarihinde tahsil edildiğinden bahsedilmesine imkan bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, Kazım Karabekir Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından gönderilen yazıda, anılan isteklinin ihale tarihinde vergi borcunun bulunduğu, ihale tarihinden sonraki tarih olan 11.10.2022 tarihinde bu borcun ödediği,

Iğdır İl Özel İdaresi tarafından gönderilen yazı ve ekler incelendiğinde, 28.09.2022 tarihinde idareye gerçekleştirilen iş kapsamında ara hakediş üzerinden vergi kesintisinin yapıldığı, söz konusu kesintinin bütçe emanetine alındığı,

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gönderilen 30.01.2023 tarihli yazıda, kesinti yapan kurumun genel bütçe dışında bir idare olması durumunda kesilen tutarın tahsil dairesi hesaplarına aktarıldığı tarihte ödemenin yapılmış sayılacağı, Iğdır İl Özel İdaresince 28.09.2022 tarihinde Büyükyıldız Yapı İnşaat Taah. Elektrik Tem. Tem. İşleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.nin vadesi geçmiş borçlarına ilişkin olarak 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında şirketin hakedişinden kesilerek emanet hesaplarında bekletildiği belirtilen tutarın, Kazım Karabekir Vergi Dairesi Müdürlüğüne aktarılmadığı dikkate alındığında, söz konusu amme borçlarının 28.09.2022 tarihinde tahsil edildiğinden bahsedilmesine imkân bulunmadığının ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde, Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No: 1 uyarınca idarelerce hakediş ödemelerinde “vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması ve yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğu”nun bulunduğu, bu çerçevede idarelerce hakediş ödemesi yapılırken istihkak sahiplerinin vadesi geçmiş borcunun bulunup bulunmadığına ilişkin belge aranılması, istihkak sahiplerinin vergi borcunun bulunması durumunda amme borcunun bu tutardan kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğunun bulunduğu, Iğdır İl Özel İdaresi tarafından ilgili mevzuat gereğince ihale tarihinden önce 28.09.2022 tarihinde 33.260,85 TL vergi borcunun isteklinin hakedişinden kesilerek tahsil edildiği anlaşılmıştır. Tahsil edilen vergi borcunun ilgili Vergi Dairesine gönderilmesi zorunluluğuna uyulmayarak tahsil edilen verginin İl Özel İdaresinde emanet hesaba alınması sonucunda isteklinin vergi dairesi nezdinde borçlu görünmesinin idarenin kusurundan kaynaklanan bir durum olduğu, hakedişten kesilen tutarın tahsil dairesine aktarılmaması üzerine istekli tarafından söz konusu borca yönelik sonradan ödeme yapılması halinde mükerrer ödeme durumunun da oluşabileceği, ayrıca kesilen tutarın ilgili tahsil dairesine aktarılmamasının isteklinin iradesi dışında gelişen bir süreç olduğu anlaşılmış olup, vergi borcunun kesildiği tarih olan 28.09.2022 tarihinde başvuru sahibinin vergi borcunun tahsil edildiğinin kabul edilmesinin uygun olacağı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinin (j) fıkrasına eklenen “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü gereğince iddialarında haklı bulunan başvuru sahibinin yazılı talebi halinde başvuru bedelinin iadesinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından 41.482,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı, yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 41.482,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Büyükyıldız Yapı İnşaat Taahhüt Elektrik Temizlik Temizlik İşleri ve Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirmeye alınması, irat kaydedilen geçici teminatın iadesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca başvuru sahibi Büyükyıldız Yapı İnşaat Taah. Elektrik Tem. Tem. İşleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuruya konu ihale Sakarya İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 10.10.2022 tarihinde yapılan “Kaynarca Kızılcaali Mehmet Akif Ersoy İlkokulu – Ortaokulu 8 Derslik Yeni Bina Yapım İşi” ihalesi olup 8 adet ihale dokümanı indirilen ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, 17.10.2022 tarihli ihale komisyon kararı ile bütün tekliflerin geçerli kabul edildiği ve ihalenin başvuru sahibi Büyükyıldız Yapı İnşaat Taah. Elektrik Tem. Tem. İşleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Osman Yıldız’ın teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibinin 04.11.2022 tarihinde sözleşme imzalamaya davet edildiği, bu aşamada başvuru sahibinin ihale tarihi itibarıyla vergi borcu bulunduğu gerekçesiyle geçici teminatın irat kaydedilerek teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 52’inci maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde; Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olanların tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, Kurumun Gelir İdaresi lığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkili olduğu, Kanun’un 10’uncu maddesinde ihale kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceğinin Kurum tarafından belirleneceği, ihale üzerinde kalan istekliden vergi borcu olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunlu olduğu, borcun hangi şartlarda vergi borcu sayılıp sayılmayacağı ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…b) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu” düzenlemesine,

Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif Mektubu’nun 3’üncü maddesinde ise “İhale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması veya yeterlik sertifikası kapsamındaki belgelere ilişkin şartların değişmesi halinde buna ilişkin belgeleri derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüze ve ihale tarihinde anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımıza ilişkin belgeleri, anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ifadeleri,

yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddialarının yerinde olup olmadığının tespiti kapsamında 23.12.2022 tarihli yazı ile Kazımkarabekir Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden “1950249332” VKN’li Büyükyıldız Yapı İnşaat Taah. Elektrik Tem. Tem. İşleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 10.10.2022 tarihi itibarıyla vergi borcunun bulunup bulunmadığının, 33.397,57 TL tutarındaki vergi borcunun ödenme tarihinin bildirilmesi ve sorgulama sonucunda edinilen bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiştir.

Anılan Vergi Dairesi 02.01.2023 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan cevabî yazısı ile yapılan sorgulamada adı geçen mükellefin 10/10/2022 tarih itibariyle 32.924,83-TL KDV, 87,30-TL Damga Vergisi (1048) 385,45-TL Gecikme Zammı borcunun bulunduğunu, bilgisayar kayıtlarının tetkikinden mükellefin bu borcunu 11/10/2022 tarihinde ödediğini bildirmiş ve borç ve tahsilat çıktılarının birer örneğini göndermiştir.

İnceleme kapsamında 23.12.2022 tarihli yazı ile Iğdır İl Özel İdaresi’nden “1950249332” VKN’li Büyükyıldız Yapı İnşaat Taah. Elektrik Tem. Tem. İşleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.nin katıldığı bir yapım işi ihalesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, idare tarafından vergi borcunun bulunup bulunmadığının GIBINTANET üzerinden sorgulandığı, sorgulama sonucunda vergi borcunun bulunduğunun tespit edildiği, anılan istekli tarafından itirazen şikayet başvurusu kapsamında ilgili vergi borcunun idarenize gerçekleştirilen “Halfeli 4 Derslikli Anaokulu Yapım İşi”ne ilişkin 1 no’lu hakedişi üzerinden tahsil edildiğini, ancak tahsil edilen tutarın vergi dairesine ödenmediğini iddia ettiği, bu bağlamda;

1. Bahsi geçen iş kapsamında hakediş üzerinden vergi borcunun tahsil edilip edilmediğinin bildirilmesi,

2. Hakediş üzerinden tahsil edilen tutarın vergi borcuna mahsuben yapılmış olması durumunda söz konusu tutarın vergi dairesine ödendiğine ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi,

3. Hakediş üzerinden tutar tahsil edilmişse, tutarın tahsil edildiği tarihin bildirilmesi,

4. Hakediş üzerinden vergi borcuna yönelik tutar tahsil edilmişse ilgili hususun hukuki dayanaklarının, söz konusu tutarın vergi borcuna yönelik olarak vergi dairesine ödenmemiş olması durumunda bu hususun gerekçesine yönelik bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiştir.

Anılan idare 29.12.2022 tarihinde gönderilen cevabî yazısında idarelerince ödemesi yapılan Halfeli 4 Derslikli Anaokulu Yapım İşine ait 1 nolu hakedişte ilgili firmanın 33.260,85.?’lik vergi borcunun bulunduğunun tespit edildiğini, söz konusu borcun hakkedişten kesilerek 28.09.2022 tarihli ve 2496 yevmiye numaralı ödeme emri belgesiyle Bütçe Emanet hesaplarına alındığını, firma adına tahakkuk ettiği halde süresi içerisinde vergi dairesine ödenmediği iddia edilen 33.260,85.? vergi borcuyla ilgili kanuni süreler doğrultusunda işlem yapıldığını, ilgilinin 11.10.2022 tarihinde söz konusu vergi borcunu yatırdığını idarelerine bildirmesi üzerine emanet hesaplara alınan 33.260,85.?’lik tutarın 11.10.2022 tarihinde 2665 yevmiye numaralı Muhasebe İşlem Fişi belgesiyle ilgili firmaya ödendiğini bildirmiş ve yazı ekinde istenilen bilgi ve belgeleri göndermiştir.

Bu defa incele kapsamında 18.01.2023 tarihinde Gelir İdaresi lığından, "1950249332" VKN'li Büyükyıldız Yapı İnşaat Taah. Elektrik Tem. Tem. İşleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.nin katıldığı bir yapım işi ihalesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ancak ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından vergi borcunun bulunup bulunmadığının GIBINTANET üzerinden sorgulaması sonucunda vergi borcunun bulunduğunun tespit edildiği ve değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak anılan mükellefin ihaleyi gerçekleştiren idareden farklı bir idare olan Iğdır İl Özel İdaresine gerçekleştirilen bir iş kapsamında 28.09.2022 tarihinde gerçekleştirilen işlemle, anılan isteklinin hakedişinden 33.260,85 TL kesinti yapıldığı, buna göre Iğdır İl Özel İdaresi tarafından istihkak sahibine yapılacak ödemeden kesilerek emanet hesaba alınan tutarın tarihi olan 28.09.2022 tarihinin vergi borcunun tahsil edildiği tarih olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin varsa yasal dayanakları ile birlikte bildirilmesi istenilmiştir.

Anılan lığın 30.01.2023 tarihinde gönderilen yazısında ilgili mevzuat hükümleri gereği belirtilen kurum ve kuruluşların, hak sahiplerine ödeme yapmadan önce vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgeyi aramaları gerektiği, 6183 sayılı Kanun uyarınca yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğunun bulunduğu, buna istinaden vadesi geçmiş borcun bulunması halinde borçlunun talebinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın ödenecek tutardan vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgede belirtilen borç tutarını aşmamak üzere kesinti yapılarak ilgili tahsil dairesi hesabına aktarılmasının zorunlu olduğu, kesinti yapan Kurum genel bütçeli idare ise muhasebe işlem fişinin düzenlendiği tarihte, genel bütçe dışında bir idare ise kesilen tutarın tahsil dairesi hesaplarına aktarıldığı tarihte ödeme yapılmış sayılacağı, yapılan incelemede Büyükyıldız Yapı İnşaat Taah. Elektrik Tem. Tem. İşleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.nin vadesi geçmiş borçlarına ilişkin olarak Iğdır İl Özel İdaresince Kazım Karabekir Vergi Dairesi Müdürlüğüne aktarılan herhangi bir tutarın bulunmadığının tespit edildiği, bu durumda Iğdır İl Özel İdaresince 28.09.2022 tarihinde Büyükyıldız Yapı İnşaat Taah. Elektrik Tem. Tem. İşleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin vadesi geçmiş borçlarına ilişkin olarak adı geçen şirketin hakedişinden kesilerek emanet hesaplarında bekletildiği belirtilen tutarın Kazım Karabekir Vergi Dairesi Müdürlüğüne aktarılmadığı dikkate alındığında, söz konusu amme borçlarının 28.09.2022 tarihinde tahsil edildiğinden bahsedilmesine imkan bulunmadığı bildirilmiştir.

Yukarıda aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde, idarelerce hakediş ödemelerinde vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması ve yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğunun bulunduğu, kesintiyi yapan idarenin genel bütçe dışında bir idare olması durumunda kesilen tutarın tahsil dairesi hesaplarına aktarıldığı tarihte vergi ödemesinin yapılmış sayılacağı, Iğdır İl Özel İdaresince 28.09.2022 tarihinde kesilen tutarın emanet hesaplara alınarak başvuruya konu ihalenin yapıldığı 10.10.2022 tarihine kadar tahsil dairesine gönderilmediği, kesilen vergi tutarının ilgili tahsil dairesine gönderildiği tarihte vergi borcunun tahsil edilmiş olunacağının anlaşıldığı, Gelir İdaresi lığı tarafından gönderilen cevabî yazıda da “söz konusu amme borçlarının 28.09.2022 tarihinde tahsil edildiğinden bahsedilmesine imkân bulunmadığı”nın ifade edildiği, dolayısıyla ihale tarihi itibarıyla anılan isteklinin vergi borcunun bulunduğu ve bu borcun ödenmediğinin anlaşıldığı, yukarıda da yer verildiği üzere Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif Mektubu’nda 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde belirtilen durumlarda “olmadığımızı ve olmayacağımızı beyan ederiz.” şeklinde beyanının bulunduğu, vergi borcunun bulunup bulunmadığının istekli tarafından ihaleye katılmadan önce araştırılması gerektiği ve bu husustaki sorumluluğun basiretli bir tacir olarak istekliye ait olduğu, buna göre ihale tarihinde vergi borcunun bulunduğu anlaşılan başvuru sahibi Büyükyıldız Yapı İnşaat Taah. Elektrik Tem. Tem. İşleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığa konu ihalede, yukarıda yapılan değerlendirme ve tespitler doğrultusunda, başvuru sahibi Büyükyıldız Yapı İnşaat Taah. Elektrik Tem. Tem. İşleri ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.