KİK Kararı: 2023/UY.II-231

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/009
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 25.01.2023
Karar No : 2023/UY.II-231
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Feyzi DEMİRKOL - Arıtek Yapı Med. Mad. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Onikişubat Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1126593 İhale Kayıt Numaralı “Expo2023 Alanı Çalışma Sahasına Sır Barajı Rezervuar Kıyısında Taşkın Seddesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Onikişubat Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 18.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Expo2023 Alanı Çalışma Sahasına Sır Barajı Rezervuar Kıyısında Taşkın Seddesi” ihalesine ilişkin olarak Feyzi Demirkol - Arıtek Yapı Med. Mad. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 14.12.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.12.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.01.2023 tarih ve 72147 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/48 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 2022/1126593 ihale kayıt numaralı “Expo2023 Alanı Çalışma Sahasına Sır Barajı Rezervuar Kıyısında Taşkın Seddesi Yapım İşi” ihalesinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Güven Karaman üzerinde bırakıldığı, ancak söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği, şöyle ki;

a) İhale üzerinde bırakılan istekli Güven Karaman aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye girdisi için fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, teklif veren firmanın son üç ve altı aylık vergi döneminde bu mesafelerle uyumlu çalışmadığı, bu haliyle anılan girdiye ilişkin tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine aykırı olduğu,

b) Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan asgari saatlik işçi ücretlerinin güncel saatlik asgari ücretinin altında olduğu, ayrıca tüm işçiliklerde usta, usta yardımcısı ve düz işçi ayrımı yapılmadığı, bu haliyle yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının İş Kanunu’na aykırı olduğu,

c) Akaryakıt teklifi alınan firma tarafından sunulan fiyatların güncel fiyatlarla uyumsuz olduğu,

ç) Özel Teknik Şartname’de taş özgül ağırlığının 2.60 t/m3 altında olmaması gerekmesine rağmen taş özgül ağırlığına ilişkin açıklama yapılmadığı,

d) Aşırı düşük teklif açıklamasında isteklinin araçların kendi malı olduğunu gösterir belgelerin bulunmadığı, ayrıca analizlerde kullanılan makine ile demirbaş listesinde gösterilen makinelerin aynı makine olmadığı,

İstekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, demirbaşa kayıtlı makinelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesine uygun olarak sunulmadığı, ayrıca makinelerin fatura, ruhsat ve diğer belgelerin de sunulmadığı, bu haliyle alt analizde gösterilen makine ve ekipmanların demirbaş listesinde olup olmadığının anlaşılamayacağı,

Diğer yandan, tüm makine saatlik alt analizlerde amortisman giderlerinin yazılmadığı veya 1,00 TL yazıldığı, amortismanın sadece makine bedeli karşılığı olmadığı, makine bedeline ilave olarak yedek parça, tamir bakım, sigorta, nakil, montaj ve demontaj karşılığı da olduğu, istekli tarafından makine ve ekipman ile ilgili alt analizlerde yedek parça, tamir bakım, sigorta, nakil, montaj ve demontaj karşılığı bedellerine açıklama yapılmadığı, bu haliyle açıklamanın Kamu İhale Tebliğinin 45’inci maddesine aykırı olduğu, ayrıca amortisman giderlerinin tamamının indirildiğine dair herhangi bir kanıtın da bulunmadığı,

e) İstekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında anahtar teslimi götürü bedel işler için sunulması zorunlu bulunan hesap cetvelinin sunulmadığı,

f) İstekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında açıklama kapsamında kullanılan idarelere ait cari yıl birim fiyatlar ile cari yıl rayiç fiyatlarının liste halinde belirtilerek sunulmadığı,

g) Diğer taraftan özel ortak tarafından daha önce yatırılan 41.482,00 TL’nin ise EKAP sisteminin özel ortaklar tarafından yatırılan ödemenin görüntülenememesi nedeniyle özel ortak hesabına iade edilmesinin gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 2 numaralı bendinde itirazen şikayet başvuru bedellerine ilişkin olarak “Yaklaşık maliyeti … iki milyon Türk Lirasından (Dokuzmilyonikiyüzyirmibinyediyüzkırkdört Türk Lirasından) on beş milyon Türk Lirasına (Altmışdokuzmilyonyüzellibeşbinaltıyüz Türk Lirasına) kadar olanlarda dokuz bin Türk Lirası (Kırkbirbindörtyüzsekseniki Türk Lirası), … tutarındaki itirazen şikâyet başvuru bedeli…” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinin 45.1.1’inci alt maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: EXPO2023 ALANI ÇALIŞMA SAHASINA SIR BARAJI REZERVUAR KIYISINDA TAŞKIN SEDDESİ YAPIM İŞİ

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı:

898 METRE UZUNLUĞUNDA KIYI GÜZERGAHI BOYUNCA VERİLEN TİP KESİTİN İNŞA EDİLMESİ (PROJE VE TEKNİK ŞARTNAMEYE UYGUN ŞEKİLDE)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ONİKİŞUBAT İLÇESİ HASANCIKLI MAHALLESİ EXPO2023 ALANI” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.

19.2. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

18.11.2022 tarihinde elektronik ihale yöntemiyle ve anahtar teslim götürü bedel ile gerçekleştirilen 2022/1126593 ihale kayıt numaralı “Expo2023 Alanı Çalışma Sahasına Sır Barajı Rezervuar Kıyısında Taşkın Seddesi Yapım İşi” ihalesi için 5 istekli tarafından teklif sunulduğu, iki istekliye ait teklifin beyan edilen iş deneyim ve mezuniyet belgelerinin İdari Şartname’de belirtilen benzer iş tanımına girmediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, hesaplanan sınır değer sonucunda teklifi sınır değerin altında kalan Güven Karaman’a “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının 24.11.2022 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edildiği, anılan yazıda “EXPO2023 ALANI ÇALIŞMA SAHASINA SIR BARAJI REZERVUAR KIYISINDA TAŞKIN SEDDESİ işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 29.11.2022 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 29.11.2022 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

2022/1126593 İKN’li EXPO2023 ALANI ÇALIŞMA SAHASINA SIR BARAJI REZERVUAR KIYISINDA TAŞKIN SEDDESİ Yapım işinde teklifiniz aşırı düşük olarak tespit edilmiştir. İdari şartnamenin 33.1 maddesine “Madde 33 - Aşırı düşük teklifler, 33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” göre teklifinize ilişkin aşağıda belirtilen kalemler önemli teklif bileşenleri olarak belirlenmiş olup bahsi geçen kalemlere ilişkin açıklamanızı 3 (Üç) iş günü içerisinde idaremize sunmanız gerekmektedir.

Sıra No

Poz No

Açıklama

1

40.115.1143

30000 mt. mesafeye nakliye fiyatı

2

ANLZ/55.115.1348

Barajda ocaktan-ariyetten gelen kaya ile riprap yapılması

3

40.115.1119

4500 mt. mesafeye nakliye fiyatı

4

KGM/6100/3

Plent-Miks temel yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)

Sunulması Gereken Belgeler

• Aşırı düşük sorgusuna cevap

• Mezuniyet Belgesi

Sunulması Zorunlu Olmayan Belgeler

• Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci Maddesinin İkinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan Geçici Teminat Mektubu (Bu mektuplara ilişkin bilgiler EKAP'a elektronik ortamda aktarılmalıdır.)

• EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi

• Diğer Belge (varsa)” ifadelerine yer verildiği,

Bahse konu istekli tarafından 29.11.2022 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarının ve beyan edilen bilgileri tevsik edici belgelerin sunulması üzerine idare tarafından 02.12.2022 tarihli ihale komisyonu kararının alındığı, alınan karara göre ihalenin Güven Karaman üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi Feyzi Demirkol - Arıtek Yapı Med. Mad. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan istekli Güven Karaman tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması hakkındaki iddiaları aşağıda incelenmiştir:

İdarece açıklama istenilecek iş kalemi/iş grubu olarak belirlenen iş kalemi/iş gruplarına ilişkin olarak hazırlanan söz konusu analizler ile başvuru sahibi istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı incelendiğinde, 40.115.1143 poz numaralı 30000 mt. mesafeye nakliye fiyatı, ANLZ/55.115.1348 poz numaralı Barajda ocaktan-ariyetten gelen kaya ile riprap yapılması, 40.115.1119 poz numaralı 4500 mt. mesafeye nakliye fiyatı ve KGM/6100/3 poz numaralı Plent-Miks temel yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) iş kalemlerinde birim fiyattan oluşan analiz girdilerinin en temel bileşenlerine (malzeme, işçilik ve makine vb.) kadar ayrıştırılmadığı, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin de bu girdilerine ayrıştırılmadığı görülmektedir.

Aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde, birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde isteklilere verilmesi gerekmekte olup, teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak açıklama kapsamında sunulacak analiz formatının idare tarafından verilen bu analiz formatı ile uyumlu olması zorunluluğu bulunmaktadır.

Uyuşmazlığa konu ihalede açıklama istenilen iş kalemlerinin anılan Tebliğ’de belirtildiği üzere “ayrıntılı analiz” niteliği taşımadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla, bu haliyle aşırı düşük teklif sorgulama işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediği, bu şekilde yapılan bir sorgulama sonucunda aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesinin imkân dâhilinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede,

a) Açıklama istenilecek iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, mazot, diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılarak yapılması, (sorgulamaya tabi her bir iş kalemine ait tek bir liste oluşturulması ve listede birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, mazot, diğer malzeme girdileri, makine, amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılması)

b) İş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması (örneğin aynı iş kalemi analizi içerisinde yer alan tüm mazot girdilerinin toplanması),

c) Yukarıdaki işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi,

ç) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi (Örneğin mazot girdisi birden fazla iş kalemi analizinde yer alması durumunda, eğer bu iş kalemleri analizlerinden en az birinde mazot girdisinin oranı söz konusu analiz toplamının %3’ünün üstünde olması halinde açıklama istenilmesi),

d) Açıklama istenilecek iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması gerekmektedir.

Sonuç olarak, idarece başvuru sahibi istekliye verilen söz konusu analiz formatlarının ve bu şekilde yapılan bir sorgulamanın Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulaması işleminin yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, başvuruya konu ihalede başvuru bedelinin 41.482,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından 2 defa başvuru bedeli yatırıldığı ve 06.01.2023 tarihli dilekçe ile mükerrer yatırılan bedelin iadesinin talep edildiği görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet başvuru bedeli olarak mükerrer yatırılan 41.482,00 TL’nin başvuru sahibine iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulaması işleminin yukarıda yer verilen tespitler ve açıklamalar doğrultusunda yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.