KİK Kararı: 2023/UY.II-1310 (11 Ekim 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/051
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 11.10.2023
Karar No : 2023/UY.II-1310
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yılka Yol Yapı Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bulanık Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/859695 İhale Kayıt Numaralı “Parke Yol Yapımı-2” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bulanık Belediye Başkanlığı tarafından 07.09.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Parke Yol Yapımı-2” ihalesine ilişkin olarak Yılka Yol Yapı Limited Şirketinin 19.09.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.09.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.09.2023 tarih ve 109853 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.09.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1111 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında işçi ve ustaların çalışma saatlerinin belirlenen çalışma saatlerinin altında gösterildiği,

b) Aşırı düşük teklif açıklamasında belirtilen işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu,

c) 01 poz nolu iş kaleminde 10.480.1012 (8 cm yüks. her renk ve ebatta normal çim. beton parke taşları (TS 2824 EN 1338) fiyatının rayiç fiyatın altında olduğu, sunulan proforma faturanın faaliyet alanı olmayan kişiden alındığı, proforma fatura alınan kişinin yasal defterlerine bakıldığında, satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80'ninin altında olduğu, fiyat teklifi alınan kişinin kendi ürettiği mallara ilişkin maliyete dayalı tutanak ile açıklama yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde, “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. (Ek cümle: 19.06.2018-30453/m RG/ 7. md.) Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede Yiğitsan İnşaat Yol Yapı Madencilik Makina Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Barko Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklif fiyatının sınır değerin altında kaldığı, idarece gönderilen 07.09.2023 tarihli yazıda “PARKE YOL YAPIMI-2 işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 11.09.2023 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 14.09.2023 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir” ifadesine yer verildiği, 13.09.2023 tarihinde söz konusu belgelerin ve aşırı düşük teklif açıklamasının idareye sunulduğu, 15.09.2023 tarihli komisyon kararı ile ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak yapılıp yapılmadığı incelenmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalenin birim fiyatlı iş olduğu, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında; sıralı iş kalemleri/grupları listesi, sıralı analiz girdileri listesi ve açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin belirtilmediği tespit edilmiştir.

İdarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde verilmesi gereken listelerin verilmemesi Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.2.2’nci maddesine aykırılık teşkil etmektedir. Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak yapılmasının ön şartını, idarece aşırı düşük teklif sorgulama kriterlerinin mevzuata uygun olarak belirlenmesi oluşturmaktadır. İdarece sorgulamanın mevzuata uygun olarak yapılmadığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararına itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasının yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda yeniden yapılarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.