KİK Kararı: 2023/UY.II-1279 (4 Ekim 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/049
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 04.10.2023
Karar No : 2023/UY.II-1279
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

ICC Grup İnşaat A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/404580 İhale Kayıt Numaralı “Kepsut Barajı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı tarafından 25.05.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kepsut Barajı” ihalesine ilişkin olarak Icc Grup İnşaat A.Ş.nin 21.08.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.08.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.09.2023 tarih ve 107862 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.09.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1053 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesi ve tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

a) KB-16 poz numaralı “Önyüzü Beton Kaplamalı Barajlarda Önyüz Betonarme Betonu Yapılması” iş kaleminde her bir girdi miktarı ile birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutarlara istekli tarafından öngörülen kâr ve genel giderlerin eklenmesi akabinde virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlama sonucunda bulunan analiz fiyatının teklif birim fiyatın üzerinde olduğu gerekçesiyle açıklamalarının reddedildiği, ihale makamınca aşırı düşük teklif açıklaması için iletilen söz konusu analizin agrega taşıması nakliye girdisi (S=0,0004xKx√5599) formülüyle hesap edileceğinin belirtildiği, söz konusu formül ile yine idarece belirlenen mesafe olan 5599 m için hesap yapıldığında elde edilen nakliye birim fiyatının 27,23683 TL olduğu, bu analiz girdisinin (rayicin) iki haneye yuvarlanma zorunluluğu bulunmadığı, bu hususun Kamu İhale Genel Tebliğinin 39’uncu maddesinde net olarak belirtildiği ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gibi bu durumun kendilerine avantaj sağlamadığı, açıklama kapsamında sunulan Excel’in çıktı alma formatından kaynaklı olarak söz konusu imalata ait fiyatın 27,24 TL olarak görüldüğü, bu tutarın formülle hesap edilen tutar olmadığı, formülden çıkan tutarın 27,23683 TL olduğu ve bu tutarın iki ondalık haneye yuvarlanma zorunluluğu bulunmadığı, aritmetik hata olduğu belirtilen olayda 1 kuruş ile ihaleye katılmış bir istekliyi teklif dışı bırakmanın gerek sözleşmenin eşitlik, gerekse kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkelerine tamamen aykırı olacağı, ayrıca yüklenici kârı tutarının maliyet ile teklif edilen tutar arasındaki fark olduğu dikkate alındığında hesaba konu edilen poz fiyatında yüklenici kârından daha büyük bir aritmetik hata olmadığı sürece isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının ilgili mevzuata, yerleşik kararlara ve hakkaniyet ilkesine tamamen aykırı olduğu,

b) KB-16 poz numaralı “Önyüzü Beton Kaplamalı Barajlarda Önyüz Betonarme Betonu Yapılması” iş kaleminde “Makine bedeli (kayar kalıp)” girdi cinsini kendi malı olarak açıkladıkları, yapılan hesap neticesinde idarenin analiz formatında belirlediği miktarın amortisman hesabı yapılarak değiştirildiği, açıklamanın bu haliyle idarenin verdiği analiz formatına uygun olmadığı gerekçesiyle açıklamalarının uygun görülmediği, amortismanını tamamlamış olan kayar kalıbın amortisman katsayısı düşürülerek bulunan katsayısıyla idarece yayımlanmış kayar kalıp rayicini çarparak 1 m3 ön yüz beton imalatı için gerekli kayar kalıp bedelini 511,45066236786 TL olarak buldukları, amortisman hesabının Tebliğ açıklamalarına uygun yapıldığı, kayar kalıbın kendilerine ait olduğu ve faal olarak çalıştığı, yapılan hesaplama sonucu tekliflerinde açıklamaya esas tutar doğru iken idarenin formatta değişiklik yapıldığı iddiasıyla haksız yere tekliflerini geçersiz kabul etmesinin mevzuat hükümlerine ve hakkaniyet ilkesine aykırı olduğu, yapılan hesapta herhangi bir yanlışlık olmadığı, firmanın kendisine haksız bir avantaj sağlamadığı,

c) KB-20 poz numaralı “Baraj imalatları bünyesine giren çimento” iş kalemi analiz girdilerinden "Portland Çimento (CEM I 42,5 N)” girdisi için üçüncü kişilerden alınan iki adet fiyat teklifinin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle açıklamalarının reddedildiği, söz konusu geçici vergi beyanname dönemi içinde teklife esas tüm faturaların ihale komisyonuna sunulduğu, aynı satış koduyla kayıtlı ve sunulmamış fatura bulunmadığı, maliyet tespit tutanağı standart formu O-5’te ilgili muhasebe hesap kodları dikkate alınarak maliyet hesabı yapıldığı, idarenin de maliyet girdileriyle ilgili aynı hesap kodlarını dikkate alarak maliyet hesabını kontrol etmesi gerektiği, fiyat teklifine konu mamule ilişkin ilgili geçici vergi beyanname dönemindeki “152 Mamuller” hesabında bulunan kayıtlara ilişkin bilgilerin tamamının (710, 720, 730 nolu hesaplar ve yansıtma hesapları dikkate alınarak 152 nolu hesapta oluşan maliyetler) sunulduğu, KB-38 poz numaralı “Açıkta, Yeraltında veya Tünel/Galeri İçerisinde Kullanılacak Çelik Kaplama, Redüksiyon, Tranzisyon, Branşman, Dirsek ve Kurb Parçaları, Torisferik Kapaklar, Cebri Boru Yardımcı Ekipmanları ve Cebri Boru İmali ve Yerine Konulması” iş kalemi analiz girdilerinden “Düz Siyah Sac (2.5 Mm Kalınlık ve Yukarısı) ve Diğerleri” girdisi için üçüncü kişilerden alınan iki adet fiyat teklifinin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle açıklamalarının reddedildiği, fiyat teklifine konu mamule ilişkin ilgili geçici vergi beyanname dönemindeki “152 Mamuller” hesabında bulunan kayıtlara ilişkin bilgilerin tamamının (710, 720, 730 nolu hesaplar ve yansıtma hesapları dikkate alınarak 152 nolu hesapta oluşan maliyetler) sunulduğu, aynı satış koduyla kayıtlı ve sunulmamış fatura bulunmadığı, ihale komisyonu kararında firma tarafından 2,5 mm düz siyah saç imalat girdisiyle ilgili idareye sunulan iki ayrı firmadan alınmış fiyat tekliflerinden 1’inci tekliflerinin ihale komisyonu tarafından uygun görüldüğü ve “KB-38 “Açıkta, Yeraltında veya Tünel/Galeri İçerisinde Kullanılacak Çelik Kaplama, Redüksiyon, Tranzisyon, Branşman, Dirsek ve Kurb Parçaları, Torisferik Kapaklar, Cebri Boru Yardımcı Ekipmanları ve Cebri Boru İmali ve Yerine Konulması” iş kalemindeki aşırı düşük açıklamalarının kabul edildiği, belirtilen nedenlerle aşırı düşük açıklaması kapsamında bu hususa yönelik sunulan belgelerin mevzuata uygun olduğu, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki işlemin hukuka aykırı olduğu, idarece aynı satış kodu ile kayıtlı ve sunulmayan faturalar olduğu gerekçe gösterilerek teklifleri değerlendirme dışı bırakılmışsa da; söz konusu geçici vergi dönemi içinde teklife esas tüm faturaların ihale komisyonuna sunulduğu, aynı satış koduyla kayıtlı ve sunulmamış fatura bulunmadığı, analiz girdisi olan “Düz siyah sac (2.5 mm kalınlık ve yukarısı) ve diğerleri”ne ilişkin tüm faturalar ve tevsik edici evrakların ihale komisyonuna ulaştırıldığı, sunulan faturalardan istenen malzeme girdisi dışında ayrıştırma yapılacak fatura bulunmadığı, kaldı ki, fiyat teklifi alınan firmanın geçici vergi beyanname dönemi içerisinde tek satış yaptığı sac tipinin ihale komisyonunca birim fiyat girdisi istenen “Düz siyah sac (2.5 mm kalınlık ve yukarısı) ve diğerleri” olması zorunluluğu bulunmadığı, isteklilerce farklı tiplerde ve kalınlıkta bir çok düz siyah sacın firmalarca alınıp satıldığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde“45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için (Ek ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde (Değişik ibare: 18.05.2022-31839 R.G./1. md., yürürlük:28.05.2022) 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.6. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 32. md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde (Değişik ibare: 18.05.2022-31839 R.G./2. md., yürürlük:28.05.2022) 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.), malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması (Ek ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde (Değişik ibare: 18.05.2022-31839 R.G./2. md., yürürlük:28.05.2022) 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare:12/06/2015-29384 R.G./3.md.; Mülga ibare: 13.06.2019-30800 R.G/11. md., yürürlük:23.06.2019) YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 34. md.) Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 35. md.) Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.14. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G./7. md.; Ek ibare: 06/02/2018-30324 R.G./5. md.; Değişik cümle: 26/01/2021-31376 R.G./2. md.) İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. (Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G./15. md.) Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

…” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdare tarafından aşırı düşük teklif sınır değerinin 904.497.448,08 TL olarak belirlendiği, teklifi sınır değerin altında kalan 15 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, 5 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu, bu isteklilerden dördünün aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmediği, BRJ İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görüldüğü ve ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklama istenilen 11 iş kalemine ve söz konusu iş kalemlerine ait analiz formatına yer verildiği, ayrıca açıklama istenilmeyen 34 adet analiz girdisine sorgulama yazısında yer verildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi istekli ICC Grup İnşaat Anonim Şirketi- Karova İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından açıklama kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesine yer verildiği, bahse konu listede 12 analiz girdisinin yer aldığı, “Portland Çimento (CEM I 42,5 N)”, “Motorin”, “Düz siyah sac (2.5 mm kalınlık ve yukarısı) ve diğerleri” ve “Nervürlü İnşaat Demiri (14-32) analiz girdileri için öngörülen teklif fiyatı açıklamak üzere üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, “Makine bedeli (kayar kalıp)” analiz girdisi için amortisman hesabı yoluyla açıklama yapıldığı tespit edilmiştir.

Öte yandan idarece isteklinin açıklamaları uygun görülmeyerek teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır. İhale komisyonu kararında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesine gerekçe olarak “…KB-16 ‘Önyüzü Beton Kaplamalı Barajlarda Önyüz Betonarme Betonu Yapılması’ iş kaleminde her bir girdi miktarı ile birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutarlara istekli tarafından öngörülen kar ve genel giderlerin eklenmesi akabinde virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlama sonucunda bulanan analiz fiyatının teklif birim fiyatın üzerinde olduğu,

Aynı iş kaleminde “Makine bedeli (kayar kalıp)” girdi cinsini kendi malı olarak açıkladığı, yapılan hesap neticesinde İdarenin analiz formatında belirlediği miktarı amortisman hesabı yaparak değiştirdiği, bu haliyle de İdarenin verdiği analiz formatına uygun olmadığı,

KB-20 “Baraj İmalatları Bünyesine Giren Çimento” iş kaleminde “Portland çimento (CEM I 42,5 N)” girdi cinsi için… Sunulan yasal defterler incelendiğinde sunulan faturaların haricinde yasal defterlerde yer alan aynı satış kodu ile kayıtlı ve sunulmayan faturaların olduğu görülmesi neticesinde faturaların içeriği görülemediğinden Ek-0.6 ‘Satış Tutan Tespit Tutanağı’nda mali müşavir tarafından hesaplanan toplam tutar, toplam miktar ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarının doğruluğunun tespit edilemediği,

İkinci teklif için düzenlenen Maliyet Tespit Tutanağını onaylayan mali müşavir tarafından sunulan belgeler incelendiğinde; mali müşavir geçici vergi beyanname dönemine ait tüm faturalara ait yasal defterler (e-defter, yevmiye defteri, işletme defteri, envanter defteri vb.) istenmesine rağmen sadece Ek-O.5 “Maliyet Tespit Tutanağı” Fatura Bilgileri Tablosu bölümünde yer alan faturaların bilgisinin yer aldığı yevmiye defteri sayfalarının sunulduğu, sunulan yevmiye defterinin vergi beyanname döneminin tamamını kapsamadığı, sunulan yevmiye defterinin bazı sayfalarında uyumsuzluk tespit edildiği,

KB-38 “Açıkta, Yeraltında veya Tünel/Galeri İçerisinde Kullanılacak Çelik Kaplama, Redüksiyon, Tranzisyon, Branşman, Dirsek ve Kurb Parçalan, Torisferik Kapaklar, Cebri Boru Yardımcı Ekipmanları ve Cebri Boru İmali ve Yerine Konulması” iş kaleminde “Düz siyah sac (2.5 mm kalınlık ve yukarısı) ve diğerleri” girdi cinsi için… Sunulan yasal defterler incelendiğinde sunulan faturaların haricinde yasal defterlerde yer alan aynı satış kodu ile kayıtlı ve sunulmayan faturaların olduğu görülmesi neticesinde faturaların içeriği görülemediğinden Ek-O.6 “Satış Tutan Tespit Tutanağında mali müşavir tarafından hesaplanan toplam tutar, toplam miktar ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarının doğruluğunun tespit edilemediği,…

Yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakıldı.” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “KB-16 “Önyüzü Beton Kaplamalı Barajlarda Önyüz Betonarme Betonu Yapılması” iş kalemini açıklamak için sunulan analizde yer alan “Agrega taşınması” analiz girdisi için açıklama kısmına “DSİ Barajlar Nakliye Analizi” yazıldığı, birim miktarın 1,25 m3 olarak belirlendiği, öngörülen birim fiyatın ise 27,24 TL olarak belirtildiği, birim iş kalemi miktarı için kullanılacak analiz girdisi tutarının ise 34,0460419873 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İstekli tarafından yapılan açıklamada analiz formatında yer alan nakliye formülünün kullanıldığı, formülde yer alan K katsayısı için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2023 yılı rayici (910,00 TL) kullanılarak teklif birim fiyata ulaşıldığı, söz konusu katsayıya “Kamu kurum ve kuruluşlarının yayınlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi” başlıklı listede yer verildiği, formülün ise 27,2368335898 sonucunu verdiği, istekli tarafından ise birim fiyatın yuvarlama yapılarak 27,24 TL olarak yazıldığı anlaşılmıştır. Öte yandan, birim fiyat (27,24 TL) ile birim miktarın (1,25) çarpımı sonucu 34,0460419873 TL sonucuna ulaşıldığı anlaşılmıştır. İdare tarafından ise birim fiyat (27,24 TL) ile birim miktarın (1,25) çarpımı sonucu 34,05 TL tutarının açıklamaya yazılması gerekirken daha düşük bir tutarın yazılarak isteklinin kendine avantaj sağladığı sonucundan hareketle açıklamanın reddedildiği anlaşılmıştır.

Tebliğ’in yukarıda aktarılan 45.1.8’inci maddesinde yer verildiği üzere çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatasının ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceği, bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, somut olayda, analiz girdisi birim miktarı (1,25) ile analiz girdisi birim fiyatı (27,24 TL) çarpımı sonucunun analiz girdisi teklif tutarı olarak 34,05 TL şeklinde analize yazılması gerekirken daha düşük bir tutar olan 34,0460419873 TL’nin yazıldığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak düzeltilmiş analiz fiyatın teklif fiyatının üzerinde olması nedeniyle isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği anlaşıldığından bu durumun isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin reddedilmesine gerekçe gösterilmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “KB-16 “Önyüzü Beton Kaplamalı Barajlarda Önyüz Betonarme Betonu Yapılması” iş kalemini açıklamak için sunulan analizde yer alan “Makine bedeli (kayar kalıp)” analiz girdisi için açıklama kısmına “Amortisman hesabı” yazıldığı, birim miktarın 0,00003726 TL olarak belirlendiği, söz konusu miktarın tespitinde amortismanı tamamlanmış kendi malı makinenin kullanıldığı ve amortismanın “0,000000” olarak gösterildiği tespit edilmiştir. İstekli tarafından yapılan açıklamada YMM demirbaş tespitine yönelik özel amaçlı rapor, mizan, muavin defter, finansal kiralama sözleşmesi ve eki faturalara yer verildiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından başvuru sahibi istekliye 09.06.2023 tarihinde aşırı düşük teklif sorgulama yazısı gönderildiği ve istekliden açıklamasını 19.06.2023 tarihine kadar idareye ulaştırmasının talep edildiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere 14.09.2023 tarihinde “Açıklama” konulu yazı gönderildiği, bu yazıda “açıklama talebinde istenilen KB-16 ‘Ön Yüzü Beton Kaplamalı Barajlarda Ön Yüz Betonarme Betonu Yapılması’ iş kaleminde bulunan analiz girdisi kayar kalıba ait rayiç bedeli 13.726.533,11 TL olup sair bilgi belge yazı ekinde gönderilmektedir. Buna istinaden tarafınıza gönderilen 09.06.2023 tarihli ve Aşırı düşük teklif açıklaması ile tevsik edici belgelerin sunulması konulu yazı istikametinde verilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklama dosyanızı İdaremize sunmanız hususunda;..” ibarelerine yer verildiği, yazı ekinde “Kayar kalıbın 1 saatlik ücreti” başlıklı analiz formatına yer verildiği, DSİ tarafından yayımlanan analiz poz numarasının 55.103.2002 olduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından şikâyet başvurusuna verilen cevapta “…“KB-16 “ Önyüzü" Beton Kaplamalı Barajlarda Önyüz Betonarme Betonu Yapılması” iş kalemi analiz girdilerinden “Makine bedeli (kayar kalıp)” girdi açıklamasında Kamu İhale genel Tebliği 45.1.13.17. maddesi hükümleri çerçevesinde açıklama yaptığı, istekli tarafından amortisman hesabı ilgili girdinin miktarı üzerinden yapılan işlemlerde sonuç değişmemiş olduğundan bu haliyle uygun bulunması gerektiği görülmüştür.” ifadelerine yer verildiği ve başvurunun yerinde görüldüğü anlaşılmıştır.

Tebliğ’in yukarıda aktarılan 45.1.8’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklife ilişkin olarak yapılan açıklamada sunulan analizlerin ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına uygun olmaması halinde analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği yönünde açıklama bulunmaktadır. Bununla birlikte Tebliğ’in 45.1.13.17’nci maddesinde iş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamının ilgili analizde miktar kısmına yazılabileceği açıklamasına yer verildiği, somut olayda istekli tarafından birim miktarın analiz formatında yer verilen birim miktar (0,0000755550) yerine 0,00003726 olarak alındığı, istekli tarafından ekipmanın kendine ait olduğuna ve amortisman süresini tamamladığına dair YMM demirbaş tespitine yönelik özel amaçlı rapor, mizan, muavin defter, finansal kiralama sözleşmesi ve eki faturalara yer verildiği tespit edilmiştir. Anılan hususlar çerçevesinde, isteklinin amortisman birim miktarını değiştirmesinin Tebliğ’in 45.1.13.17. maddesinde zikredilen açıklamalarına aykırılık teşkil etmediği, şikâyet başvurunda yer verilen hususların idarece uygun görüldüğü de dikkate alındığında iddianın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

İdare tarafından hazırlanan KB-20 “Baraj İmalatları Bünyesine Giren Çimento” iş kalemi analiz formatında “Portland çimento (CEM I 42,5 N)” analiz girdisinin yer aldığı, söz konusu girdi için başvuru sahibi istekli tarafından iki farklı fiyat teklifi ve eki satış tutarı tespit tutanakları sunulduğu anlaşılmıştır. İstekli tarafından sunulan her iki fiyat teklifinin de “Portland Çimento (CEM I 42,5 N)” malzemesine ilişkin olduğu, teklif birim fiyatların 1140,00 TL/ton olarak belirlendiği, Altın Çimento Sn. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifine dayanak teşkil eden maliyet tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda 63 adet fatura bilgisine yer verildiği, faturaların tamamı için “Faturaya konu malın veya işin nevi” kısmının “Portland Çimento (CEM I 42,5 N)” üretimine konu girdilere ilişkin olarak düzenlendiği anlaşılmıştır. Benzer şekilde, Birsöz Nakliye İnş. Pet. Ür. Tar. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda 4 adet fatura bilgisine yer verildiği, faturaların tamamı için “Faturaya konu malın veya işin nevi” kısmının “CEM I 42,5 Çimento” olarak düzenlendiği anlaşılmıştır. Özetle fiyat teklifi ile dayanağı teşkil eden maliyet ve satış tutarı tespit tutanaklarındaki fatura konularının idarece belirlenen analiz formatıyla uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından hazırlanan KB-38 poz numaralı “Açıkta, Yeraltında veya Tünel/Galeri İçerisinde Kullanılacak Çelik Kaplama, Redüksiyon, Tranzisyon, Branşman, Dirsek ve Kurb Parçaları, Torisferik Kapaklar, Cebri Boru Yardımcı Ekipmanlan ve Cebri Boru İmali ve Yerine Konulması)” iş kalemi kapsamında “Düz Siyah Sac (2.5 Mm Kalınlık ve Yukarısı) ve Diğerleri” analiz girdisinin yer aldığı, söz konusu girdi için başvuru sahibi istekli tarafından iki farklı fiyat teklifi ve eki satış tutarı tespit tutanakları sunulduğu anlaşılmıştır. İstekli tarafından sunulan her iki fiyat teklifinin de “Düz Siyah Sac (2.5 Mm Kalınlık ve Yukarısı) ve Diğerleri” malzemesine ilişkin olduğu, teklif birim fiyatların 12,20 TL/kg olarak belirlendiği, Er-Tuğ Grup Metal San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda 31 adet fatura bilgisine yer verildiği, faturaların tamamı için “Faturaya konu malın veya işin nevi” kısmının “Düz Siyah Sac (2.5 Mm Kalınlık ve Yukarısı) ve Diğerleri” olarak düzenlendiği anlaşılmıştır. Benzer şekilde, Ese Demir Çelik ve Yapı Malz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda 630 adet fatura bilgisine yer verildiği, faturaların tamamı için “Faturaya konu malın veya işin nevi” kısmının “Düz Siyah Sac (2.5 Mm Kalınlık ve Yukarısı) ve Diğerleri” olarak düzenlendiği anlaşılmıştır. Özetle fiyat teklifi ile dayanağı teşkil eden maliyet ve satış tutarı tespit tutanaklarındaki fatura konularının idarece belirlenen analiz formatıyla uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan idarece açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerine dayanak fatura ve yasal defterlerin de ilgili meslek mensubundan istendiği, idare tarafından ilgili fiyat tekliflerine ilişkin meslek mensuplarına gönderilen yazıda “… Fatura Bilgileri Tablosu bölümünde yer alan ve geçici vergi beyanname dönemine ait tüm faturalar ile yasal defterinin (e-defter, yevmiye defteri, işletme defteri, envanter defteri vb.) ve faturaya konu olan malın nevi bilgisinin açık ve anlaşılır şekilde belirtilerek Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatlarda yer alan belgelerin sunuluş şekline uygun olarak 19.07.2023 tarihi mesai bitimine kadar…teslim etmeniz, aksi takdirde İdaremizce gerekli işlemlerin tesis edileceği hususlarında;” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında "Portland Çimento (CEM I 42,5 N)" analiz girdisi için düzenlenen 14.06.2023 tarih ve 2023-005 sayılı EK-O.6 "Satış Tutarı Tespit Tutanağı" üzerinde imzası bulunan SMMM tarafından tutanağa ilişkin envanter defteri ile toplam 4 adet faturanın idareye gönderildiği, faturaların satış tutarı tespit tutanağında “fatura bilgileri tablosu”nda beyan edilen 5 adet faturayı yansıttığı anlaşılmıştır. Öte yandan gönderilen belgeler arasında bahse konu 5 fatura haricinde faturaya yer verilmediği anlaşılmıştır. Somut olayda idare tarafından geçici vergi beyanname dönemine ait tüm faturaların istendiği istekli tarafından ise sadece teklife esas 5 adet satışa ilişkin faturanın gönderildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında "Portland Çimento (CEM I 42,5 N)" analiz girdisi için düzenlenen 19.06.2023 tarih ve 001 sayılı EK-O.5 "Maliyet Tutarı Tespit Tutanağı" üzerinde imzası bulunan SMMM tarafından tutanağa ilişkin envanter defteri ile toplam 63 adet faturanın idareye gönderildiği, faturaların maliyet tutarı tespit tutanağında “fatura bilgileri tablosu”nda beyan edilen 63 adet faturayı yansıttığı anlaşılmıştır. Öte yandan gönderilen belgeler arasında bahse konu 63 fatura haricinde aynı mal/hizmete ilişkin faturaya yer verilmediği anlaşılmıştır. Meslek mensubu tarafından sunulan envanter defterinin bazı bölümlerinde envanter sonu borç alacak tutarı ile sıradaki belgenin sayfa başı borç alacak tutarlarının uyumsuz olduğu tespit edilmiştir. Envanter defterinde 06.10.2022-29.12.2022 tarihleri arasına ilişkin, yani 2022/4 vergi beyanname dönemine ilişkin kayıtların yer aldığı, bu noktada vergi beyanname döneminin tamamını gösterir (01.10.2022-31.12.2022) kayıtlara yer verilmediği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında “Düz Siyah Sac (2.5 Mm Kalınlık ve Yukarısı) ve Diğerleri” analiz girdisi için düzenlenen 16.06.2023 tarih ve 1 sayılı EK-O.6 "Satış Tutarı Tespit Tutanağı" üzerinde imzası bulunan SMMM tarafından tutanağa ilişkin envanter defteri ile faturaların idareye gönderildiği, faturaların satış tutarı tespit tutanağında “fatura bilgileri tablosu”nda beyan edilen 630 adet faturayı yansıttığı anlaşılmıştır. Öte yandan gönderilen belgeler arasında bahse konu 630 fatura haricinde faturaya yer verilmediği anlaşılmıştır. Somut olayda idare tarafından geçici vergi beyanname dönemine ait tüm faturaların istendiği meslek mensubu tarafından ise sadece teklife esas 630 adet satışa ilişkin faturanın gönderildiği tespit edilmiştir. Benzer şekilde “Düz Siyah Sac (2.5 Mm Kalınlık ve Yukarısı) ve Diğerleri” analiz girdisi için düzenlenen 15.06.2023 tarih ve 001 sayılı EK-O.6 "Satış Tutarı Tespit Tutanağı" üzerinde imzası bulunan SMMM tarafından tutanağa ilişkin envanter defteri ile faturaların idareye gönderildiği, faturaların satış tutarı tespit tutanağında “fatura bilgileri tablosu”nda beyan edilen 31 adet faturayı yansıttığı anlaşılmıştır. Öte yandan gönderilen belgeler arasında bahse konu 31 fatura haricinde faturaya yer verilmediği anlaşılmıştır. Somut olayda idare tarafından geçici vergi beyanname dönemine ait tüm faturaların istendiği meslek mensubu tarafından ise sadece teklife esas 31 adet satışa ilişkin faturanın gönderildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler çerçevesinde, aşırı düşük teklif açıklamasının idarece belirlenen sürede mevzuata uygun şekilde sunma zorunluluğu bulunduğu, mevzuata uygun şekilde düzenlenmiş fiyat teklifi ve eki tutanakların hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı anlaşılmakla birlikte idarece tereddüt duyulması halinde bu belgelere dayanak bilgi ve belge araştırmasına gidilebileceği, isteklilerin ise kendilerine verilen süre zarfında istenilen belgeleri sunma zorunluluğu bulunduğu, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin meslek mensuplarına gönderilen ilave açıklama talebi yazılarında açıkça yer verilen belgelerin ilgili meslek mensubu tarafından eksik gönderildiği, eksik açıklamanın ise bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilemeyeceği, aksi uygulamanın eşit muamele ilkesine aykırılık teşkil edeceği hususları bir arada değerlendirildiğinde idarece yapılan işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, “Makine bedeli (kayar kalıp)” analiz girdisine ilişkin açıklamaların idarece başvuru sahibinin teklifinin reddedilmesine gerekçe gösterilmesinin yerinde olmadığı değerlendirilmekle birlikte idare tarafından talep edilen ilave açıklamaların istekli (meslek mensubu) tarafından eksik gönderilmesi ile “Agrega taşınması” analiz girdisinde aritmetik hata yapılması nedeniyle açıklamanın uygun görülmemesi ve başvuru sahibi isteklinin teklifinin reddedilmesinin yerinde olduğu, itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.